หน้าหนังสือทั้งหมด

พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
…วัดเป็นที่แก้ห่อพัสดุออก ดังนี้ พระราชจรรยาดังถวายวิสัชชนามานี้ จัดเข้าในปฏิรูปการี กระทำสมควรในญาติธรรม มิตรธรรม แลตัปปริยาปันนธรรม เป็น สมุมปาส์ บ่วงคล้องน้ำใจให้ประชาชนจงรักภักดี ทั้ง ในประเทศแลนอกประเ…
…ามมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีความสงบสุข มีการกระจายความรู้และธรรม teachings ตามประเพณี ทำให้ประชาชนมีความรักและความภ…
การเผยแผ่พระพุทธศาสนา
301
การเผยแผ่พระพุทธศาสนา
…ชาชนให้เอาใจใส่ในพระพุทธศาสนา ทั้งนี้ก็เป็ ก็เป็นเพราะพระมหา อันเป็นทางให้ปฏิบัติดีปฏิบัติ นับเข้าในธรรมทานท่าน ชอบ เนื่องจากพระราชปรารภ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้กรมราชบัณฑิตยสภา ประกาศ แต่งเรื่องพระพุทธ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พร้อมการสนับสนุน พระราชปรารภจากพระมหากษัตริย์ โดยมุ่งหวังให้ประชาชนเข้าถึงความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ใช้หลักพระไตรปิฎกเป็นแนวทางในการเข
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
303
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๒ ២០៨ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๒) จะเลือกธรรมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ สหกรณ์ สันติ ๑ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย. สหกรณ์ นั้…
เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญข…
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
306
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
…หวังได้ ความเสื่อมจักไม่มีเพียงนั้น สมเด็จพระบรมศาสดากับพระสาวกร่วม ฉันทะกันเป็นสหกรณ์ ช่วยกันประกาศธรรม นำมหาชนเสียจากอธรรมให้ตั้งอยู่ในอยู่ธรรม เป็น อันบำบัดเสียซึ่งวิบัติ นำเข้าสู่สวัสดี จาริกไปถึงไหน …
…กับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์และสุขแก่ทุกคนในพระราชอาณาจักร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถ…
การบำรุงรัฐสมบัติและความสงบในสังคม
309
การบำรุงรัฐสมบัติและความสงบในสังคม
…ัธยาศัยว่า วา ชีวิต ย่อมไม่ประพฤติทุจริตทางโจรกรรม พวกราชบุรุษได้รับอุปถัมภ์พอเพียงแล้ว ย่อมประพฤติ ธรรมในหน้าที่ ไม่เห็นแก่ทรัพย์อันจะพึงได้โดยทางไม่ชอบรัฐชนบทก็ประกอบด้วยความสงบราบ คาบ ปราศจากโจรผู้ร้าย…
ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
312
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
…ัวขึ้นได้อีก เป็นปฏิรูปเทสในสมัยหนึ่งมาถึงอีกสมัยหนึ่ง ย่อมกลายเป็นมิใช่ปฏิรูปเทสก็ได้ เพราะคติแห่ง ธรรมดาเปลี่ยนแปลงไปบ้าง เช่นลำน้ำย้ายกระแสไหลไปทางอื่น ที่นั้นดอนตื้นขึ้นอัตคัดด้วยน้ำ หรือขัดขวางด้วยทา…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ
การปฏิรูปการปกครองและการสร้างความเป็นธรรม
316
การปฏิรูปการปกครองและการสร้างความเป็นธรรม
…ลโนบาย วิธีปกครองแผ่นดินนั้น จักถวายวิสัชนา พอเป็นอุทาหรณ์ อันชนนิกรผู้อยู่ร่วมกัน ต่างคนต่างประพฤติธรรม จึงมีความสุขความเจริญร่มเย็นธรรม ย่อมคุ้มครองหมู่ให้ตั้งอยู่สงบเกษมสถาพร นักปราชญ์ผู้เป็นศาสดาในทาง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิรูปการปกครองที่เน้นการปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่อให้สังคมอยู่เย็นเป็นสุข ผู้ปกครองควรยึดมั่นในธรรมเพื่อกำจัดอธรรมและส่งเสริมความเป็นธรรมในสังคม …
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
318
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
…นไปเพื่อความเจริญสิริสวัสดิ์ สถาพรแห่งพระองค์แลพระราชอาณาจักรไทยรัฐ จัดเป็นมงคลอย่างประเสริฐเป็นที่ ธรรม ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ในถิ่นอันสมควร ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ มงคลวิเศษแต่ละประการ มีนัยดั…
กรณียะนี้มีความสำคัญในการสร้างความรักและภักดีต่อชาติ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของรัฏฐาภิบาลโนบาย เพื่อส่งเสริมความเจริญสิริสวัสดิ์ของพระองค์และประเทศ การปฏิรูปการิตาจัดเป็นคุณสมบัติที่ล้ำเลิศเนื่องจากช่วยส
ความสำคัญของสติปัฏฐาน
319
ความสำคัญของสติปัฏฐาน
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๔ ๓๒๔ ในปีนี้ (พ. ศ. ๒๔๗๔) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๑ อุบายโกศล ๑ สติปัฏฐาน ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัสนนัย (อุบายโกศล ถวา…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๔ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของอุบายโกศลและสติปัฏฐานที่เป็นหลักในการปกครองประชาชนให้มีความร่มเย็น โดยการใช้เหตุผลที่ถูกต้องและการควบคุมอารมณ์อย่างมีสติจากพระคุณ ซึ่งการสอน
พระราชกรณียกิจและธัมมาธิปไตยในพระราชอำนาจ
321
พระราชกรณียกิจและธัมมาธิปไตยในพระราชอำนาจ
…៧២៦ แต่ลางทีอาจเรรวนพลั้งพลาดได้ทั้งมาก ๆ เพราะหากเห็นผิดหมดร่วมกันเหตุนั้น จึงสู้ธัมมาธิปไตย ความมีธรรมเป็นใหญ่ไม่ได้ เพราะมี ธรรมเป็นหลัก ไม่อักอ่วนป่วนปั่น ไปตามความคิดความเห็นของเอกชนแลคนหมู่มาก สมเด็…
…ด้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธัมมาธิปไตยซึ่งเหนือกว่าความเห็นของประชาชนทั่วไป การตัดสินใจควรมีความเป็นธรรมและมุ่งหวังประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาชน โดยไม่อยู่ภายใต้แรงกดดันจากความคิดเห็นส่วนตัวหรือกลุ่มคน …
บทบาทของพระปัญจวัคคีย์ในพุทธศาสนา
325
บทบาทของพระปัญจวัคคีย์ในพุทธศาสนา
…ัญจวัคคีย์ออกบวชตามเสด็จ เฝ้าอุปัฏฐากพระองค์ในเวลาทรงบำเพ็ญทุ กรกิริยาเพื่อว่าเมื่อพระองค์ได้ตรัสรู้ธรรมวิเศษแล้ว จะได้ทรงสอนให้รู้ตามบ้าง ข้อนี้ปรากฏโด่ง ดังไปในที่นั้น ๆ แล้วถ้าพระองค์ไม่ทรงสอนพระปัญจวั…
…ทิ้งใคร รวมถึงกระบวนการที่ทรงบัญญัติพระวินัยด้วยเหตุปรากฏในการประพฤติของเหล่าสาวก เพื่อให้คนเข้าใจในธรรม
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรและการวินิจฉัยคดี
327
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรและการวินิจฉัยคดี
…ภายหลังว่า เขาฟ้องพระอัครสาวก แล้วไม่ทรงรับฟ้องหรือทรงรับแล้วนิ่งเสียไม่วินิจฉัย หรือวินิจฉัยไม่เป็นธรรม, ข้อที่พระสารีบุตร ไม่ขัดพระพุทธโองการ แม้ทราบประจักษ์ใจอยู่ว่า ตนไม่ผิด แต่เมื่อมีโจทย์แล้วก็ไม่ยอ…
…่าวถึงการวินิจฉัยของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับพระสารีบุตรที่ถูกโจทก์ฟ้อง และความสำคัญของการวินิจฉัยที่เป็นธรรม พระองค์ได้ทำการพิจารณาคดีอย่างละเอียดเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการกระทำของพระสารีบุตร โด…
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
328
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
…ำเภอใจภิกษุทั้งหลายแม้หาความผิดมิได้ ก็ จะต้องเสื่อมเสียเดือดร้อนอยู่ร่ำไป แลชื่อว่าไม่ทรงคุ้มเกรงสหธรรมิกบริษัทซึ่งนับเป็นอันโตชน ปล่อยให้คนภายนอกข่มเหงเปล่า ๆ ปล้ำ ๆ ด้วยเหตุนี้ จึงต้องโปรดให้นิเคราะห์ไ…
…มจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริษัทสงฆ์ และเพื่อไม่ให้เกิดมัวหมองกับพระธรรมวินัยโดยรวม โดยการถือว่าความขัดแย้งนี้มีความสำคัญกับทั้งพระธรรมและสังคม.
บทบาทและความสำคัญของพระสารีบุตรในพระพุทธศาสนา
329
บทบาทและความสำคัญของพระสารีบุตรในพระพุทธศาสนา
…ัตต์ มีปกติอย่างหนึ่งนี้มีปกติอย่างหนึ่งแปลกไปแล้ว พระเทวทัตต์จะทำกรรมใดด้วยกาย ด้วยวาจา พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ไม่รับรู้เห็นด้วยกรรมนั้น พระเทวทัตต์ต้องรับรู้เห็นเอง เรื่องนี้ นอกจากแสดงแผนนิคคหะอย่างเฉ…
เนื้อหาฉบับนี้กล่าวถึงการทำปกาศนียกรรมในกรุงราชคฤห์เกี่ยวกับพระสารีบุตร โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับพระเทวทัตต์ที่อาจเกิดปัญหาในอนาคต พระพุทธเจ้ายังทรงเห็นถึงการเตรียมการเพื่อมิให้เกิดสงครามช่วงชิงพระสารีร
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
330
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
…รงนิมนต์พระบรมศาสดา ขอให้เสด็จมารับภิกษา ณ พระราชนิเวศน์ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ประจำเนืองนิตย์ สมเด็จพระธรรมสวามิศรทรงคัดค้านว่า ธรรมว่าพระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมไม่ทรงรักภิกษาหารประจำในที่แห่งเดียว เพราะว่าชนผู…
บทความนี้สำรวจพระอัฐิธาตุของพระพุทธเจ้าและข้อคิดในการบูชาซึ่งทรงสร้างขึ้นด้วยศรัทธา โดยเน้นให้เห็นถึงความสำคัญของการหลีกเลี่ยงสงครามและความรุนแรงในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์แล
แนวทางการปกครองและการบริหารงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
333
แนวทางการปกครองและการบริหารงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
… ฟังพระราชวงศ์แลเสวกามาตย์ผู้ใหญ่ตามฐานะเป็นอย่างดี มีพระราชกมลกอปรด้วยพระกตัญญู กตเวที ไมตรีจิตมิตรธรรมบริวารสงเคราะห์ทรงตั้งต้นประกอบราชกิจที่เหมาะแก่กาลเทศะเป็นชิ้น เป็นอัน พระราชกำหนดแลลัทธิธรรมเนียมแ…
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับการปกครองและการบริหารงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยแสดงถึงความสำคัญของความกตัญญูและการเคารพผู้ใหญ่ในการทำงาน ทั้งยังกล่าวถึงแนวทางการตัดสินใจที่เหมาะสมในสถานการณ์ต่
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
335
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
(เจริญ ญาณวรเถร) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พ. ศ. ๒๔๗๖ ๓๔๐ ขันติ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๖) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ๑ โสรัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑. ขันติ นั้น คือความอดกลั้นต่อวั…
…ารรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ประการที่เป็นเครื่องมือในการรักษาความสัมพันธ์ และเสนอแนวทางในการอดกลั้นต่อวาจาหรือการกระทำที่อาจท…
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
…ความเป็นคุณสมบัติของภิกษุเป็นประการ ต้นว่า ขนฺติ ปรม ตโป ตีติกขา ความว่า ขันติ คือความอดกลั้น เป็นตปธรรม คือคุณอัน เผาผลาญบาปธรรมเป็นอย่างยิ่ง ขันติในที่นี้ หมายถึงความอดทนต่อเหตุแห่งทุกข์เป็นที่ตั้งแห่ง …
…ฉพาะในความสำคัญของการอดทนและการมีใจเมตตา ไม่ว่าจะเผชิญหน้ากับสถานการณ์ใดก็ตาม การทำความเข้าใจในขันติธรรมจึงมีความสำคัญในการดำเนินชีวิตของผู้ปฏิบัติธรรม.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
344
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๔๙ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงใคร่ธรรม ทรงถือธรรมเป็นหลักทรงชักนำ ราชบริษัทแลพสกนิกรในทางธรรม เป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก ทรงนิคคหะผู้ประพฤติละ…
…จารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภกที่มีความสำคัญในการชักนำราชบริษัทและพสกนิกรให้ยึดถือธรรม เป็นผู้ที่ทรงมีพระราโชบายในการปกครองและการบริหารราชการเพื่อให้เกิดความระเบียบ ความสงบ และความเจริญร…
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
354
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๘๒ ๑ ๓๕๙ ในปีนี้ (๒๔๘๒) จักถวายวิสัชนา ธรรม ๓ ประการ คือไมตรี สัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกัน…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำให้เกิดความเช…