ธรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 494 / 737

…สังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๒๒๕ สมเด็จพระสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงอบรมพระองค์ให้สมบูรณ์ด้วย ธรรมเป็นมงคลวิเสสส่วนอัตตสมบัติ ทรงดำรงราไชศวรรย์ปกครองอภิบาลประเทศชาติ ประชาชนโดยธรรม เป็นมงคลวิเสสส่วน…

ในวันเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของสมเด็จพระญาณสังวรนั้น ได้มีการจัดทำพิธีกรรมเพื่อเฉลิมพระเกียรติ มีการหล่อพระพุทธรูปมหามงคลและประกอบด้วยพระราชดำริในการสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร โดยมีรัฐบาลเป็นผู้ดูแ

…ุยาภิมานิโต ปยุตฺโต ธมฺมปิตติ อาชชว์ มาทว์ ต ขนฺติญจ อวิโรธน์ ตสฺสตฺตเนว ปสฺสิต ธมฺมราช สภฤติก ។ พระธรรมราชา พระราชาผู้ทรงธรรม พระปิตุราชา พระราชาผู้ทรงเป็นพระบิดาเป็น พระพ่อเมือง อันชาวไทยทั้งปวงนับถือ เ…

…ะปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ และได้มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศ โดยใช้หลักธรรมในการปกครองชาวไทย เช่น การให้ทาน ศีล จาคะ และความเมตตา นอกจากนี้ยังได้แสดงถึงความรักและภักดีต่อประชา…

…ใส่ไม่ทอดธุระ วิมังสา พิจารณาใคร่ครวญให้รู้จักผิดชอบ ควรละควรทำ เป็นต้น ทั้ง ๔ นี้เรียกว่า อิทธิบาท ธรรมที่ให้บรรลุถึงความสำเร็จตั้งต้นแต่สำเร็จปธานทั้ง ๔ เป็นเครื่องละโกสัชชะ ความนอนจม คือเกียจคร้าน ลักษ…

บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม

…รณต่าง ๆ ได้ตามปรารถนา วิริยะ กับมัททวะ ความอ่อนโยน จึงต้องประกอบไปด้วยกันดังนี้ มัททวะ เป็นทศพิศราชธรรมข้อที่ ๕ ตปะ หรือ ตบะ แปลว่าเผาผลาญ หมายถึงกุศลสมาทานอันเผาผลาญอกุศลวิตกบาป สมาทานวัตรตามแบบบัญญัติ …

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา

…วาจา วาจาที่ไม่ตาย” ทำให้สถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์พร้อมทั้ง ประชาชนชาวไทย สถิตมั่นสถาพร ด้วยมีธรรมดังทรงมีพระราชดำรัสประกาศในพระปฐมบรม ราชโองการนั้นเป็นหลัก เป็นธงชัยเป็นไปตามอมตสัจจวาจาพุทธภาษิตว่า…

…งคำสัตย์จริงตามพระพุทธภาษิต อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และประชาชนไทย โดยยกตัวอย่างธรรมะอย่างเช่น มัททวะและตบะ คุณ เพื่อสร้างความกินดีอยู่ดีของประชาชนและส่งเสริมการปฏิบัติหน้าที่ของรัฐบาล…

…ทรงพระปรีชามีพระกรุณาทรงสงเคราะห์คนทั้งหลายด้วยอุบายนั้น ย่อมทรงสามารถยึดเหนี่ยวน้ำใจไว้ได้ในสามัคคีธรรม ได้อาศัยเป็นกำลังปังกันแลบำรุงพระ ราชอาณาจักรให้เกษมสถาพรแลพระเจ้าแผ่นดินนั้นเหมือนดวงศศิธรอันปรากฏ…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการสงเคราะห์ประชาชนโดยพระมหากษัตริย์ และบทบาทของสามัคคีธรรมในการสร้างความมั่นคงให้แก่พระราชอาณาจักร การมีพระมหากรุณาธิคุณในชีวิตประชาชนช่วยให้เกิดความสงบและควา…

…่อเสียดให้เขา แตกร้าว ประกอบตนในอุบายเครื่องบำบัดมัจฉริยโทษ ครอบงำความโกรธเสียได้ ตั้งอยู่ในสัตย์ ในธรรม ว่าเป็นสัตบุรุษ ดังนี้ อนึ่ง พระบรมวงศานุวงศ์ที่ทรงเจริญพรชนมายุกว่า แลข้าทูลละออง ธุลีพระบาทผู้เจร…

…ะคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป็นกุศล รวมถึงคำสอนในลัทธิอปจายนธรรม ซึ่งเป็นความสูงส่งทางจริยธรรม ที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเคารพ และปฏิบัติตนให้เป็นคนดีในสังคม …

…าณวรเถร) อภิวาทนสีลิสฺส ๔ นิจจ์ วุฑฒาปจายิโน ๒๖๑ จตุตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วัณโณ สุข พล ฯ ความว่า ธรรมสิ่งชอบเป็นคุณที่สัตว์ต้องประสงค์ ๔ ประการ คือ อายุ พรรณ ผิวกาย สุขกาย สบายจิต กำลังกาย กำลังความคิด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเ…

…ทธภาษิตในจตุกกนิบาต อังคุตตนิกายว่า สพฺพ์ รฏฐ์ สุข เสติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก ถ้าพระราชาทรงตั้งอยู่ในธรรม รัฐจังหวัดทั้งปวงก็อยู่เย็นเป็นสุขดังนี้ พระคุณคืออุบายโกศลนี้ เป็นมงคลวิเศษที่คำรบ ๒ พระคุณข้อนี้ …

…จแสดงถึงความรับผิดชอบในการรักษาความสงบ โดยสะท้อนถึงพระมหากษัตริย์ผู้มีจรรยาและการปกครองที่ถูกต้องตามธรรม ธรรมนั้นคือรากฐานที่สำคัญสำหรับสังคมในการดำรงอยู่ โดยอ้างอิงจากพระพุทธภาษิตในจตุกกนิบาต.

…นธ์ไว้ ก็มีปรากฏดังนี้ว่า อตฺตสมมาปณิธิ ความตั้งตนไว้ชอบ เป็นคุณสมบัติอันนิยมว่าดีทั้งในทางโลกและทางธรรม จึงนับได้ว่าเป็นข้อที่ อาจแลเห็นได้ โดยไม่รู้จะต้องพิจารณาให้ลึกซึ่งมาก ผู้ที่ควรสรรเสริญว่า ผู้มีอ…

… ที่เน้นความสำคัญของการตั้งตนไว้ชอบ ซึ่งหมายถึงการประกอบอาชีพให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งในด้านศีลธรรมและสังคมรอบข้าง โดยการทำกิจกรรมที่ดีและมีคุณธรรม โดยที่ผู้ตั้งตนไว้ชอบต้องมีความรู้จักประมาณ รู้จักท…

…หตุ นั้นแลอานนท์ ท่านทั้งหลาย จงเป็นผู้มีตนเป็นที่เกาะที่พึ่งอยู่เถิด อย่ามีคนอื่นเป็นที่พึ่ง คือมี ธรรมเป็นที่เกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีอย่างอื่นเป็นที่พึ่ง อย่ามีอย่างอื่นเป็นที่พึ่ง พุทธภิตนี้ แสดงข…

…มเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็นว่าความดีและธรรมเป็นที่พึ่งที่แท้จริงของเรา และควรพึ่งพาตนเองในการพัฒนาคุณธรรม หลักการที่ถูกเน้นคือความเพียรซึ่งช่วย…

…มราชอาณาจักรแลพสกนิกรผู้ฟัง พำนักพระบารมี ด้วยพระรัฏฐาภิบาลโนบาย ดังรับพระราชทานถวายวิสัชนาในหนหลัง ธรรม ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธิ วิริยสมบัติ แลรัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอัน ล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์…

…ความสัมพันธ์ฉันมิตรกับประเทศเพื่อนบ้านและการดำเนินงานที่มุ่งสร้างสุขและเจริญแก่ประชาชน โดยอิงจากหลักธรรม ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธิ, วิริยสมบัติ, และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติที่ถูกต้อ…

…เถร) พระราชบุตรเหล่านั้นให้เกิดความนิยมในการศึกษา สามารถในกรณียะกิจสมพระราชประสงค์ของพระราชบิดา อรรถธรรม ២៨២ รับความฝึกหัดได้ปรีชารอบรู้ในนิติศาสตร์ ทรง ในฝ่ายพระพุทธศาสนา พาหุสัจจะนี้ก็คงเป็นคุณสมบัติที่…

…่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู้อื่น การบูชาพระธรรมรัตนะผ่านการปฏิบัติสำหรับภิกษุพหุสุต และกล่าวถึงความรับผ…

…งพระชนม์อยู่ พระผู้เป็นเจ้าก็ได้ อนุเคราะห์บริษัท ๔ เหล่า คือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ด้วยแสดงธรรมให้โอวาททา นุศาสน์เสมอมา ครั้นเมื่อสมเด็จพระบรมศาสดาเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว พระเถระเจ้าก็ได้ มีพระ…

…ุตหรือผู้รู้มาก และได้รับความเคารพจากสัมพันธวงศ์และผู้คนทั่วไป พระองค์มีบทบาทสำคัญในการทำสังคายนาพระธรรมหลังจากพระศาสดาหยุดนิพพาน มีการอุปมาเปรียบเทียบว่า พหุสุตเป็นที่พึ่งของชาวบ้านในวิถีชีวิตและการเกื้อ…

…ารณาด้วยตนเอง ยังไม่เห็นผิดของผู้อื่นมากหรือน้อย โดยประการทั้ง ปวง อย่าเพิ่งลงอาณา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เหมือนถือ เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต…

…ญทวีรุ่งเรืองมั่นคงแห่งพระราชอาณาจักร จัดเป็นมงคลอันยวดยิ่ง นับเป็นที่คำรบ ๓ สมควรแก่กระทรวงทบวงการ ธรรม ๓ ประการ คือ มัตตัญญุตา พาหุสัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่านผู…

…ฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพระราชอาณาจักร การนำหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการปกครองเพื่อความอยู่ดี…

…นสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในมิตรธรรมจึงให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นมิตร ตามสมควรฉะนี้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉ…

บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยช…

…ใช้ในราชกิจหรือ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัย ขนบธรรมเนียมลางอย่าง เช่นในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีสังกัดขึ้น สักเป็นเลข ไพร่หลวงบ…

…ปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธรรม และความพยายามในการสนับ…

…ลคล้ายพระเจ้าอโศกมหาราชในอดีตกาลฉะนั้น จริงอยู่ พระ ยังมีผู้ทรงไว้แลปฏิบัติอยู่เพียงใด พระ ๓ ปริยัติธรรมคำสอนของสมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ ศาสนาก็ยังชื่อว่า ตั้งอยู่ได้มั่นคงเพียงนั้น เพราะเหตุนั้น เมื่อพระอง…

…พิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนาเป็นสิ่งสำคัญที่สามารถทำให้พระพุทธศาสนายังคงอยู่และมั่นคง การดำเนินการเพื่อป้องกันกา…

…ส์ แลทรงช่วยธุระท่านผู้มีอันสมาทานมั่นอย่างนั้นก็มี เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้น เรื่องนี้ถอดได้ใจความโดย ธรรมาธิษฐานว่า ความเป็นผู้มีอันสมาทานมั่นนั้นย่อมเป็นเหตุร้อนถึงความสำเร็จอันต้องเผล็ด ผลในอวสาน. อีกประ…

บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื