ธรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 688 / 749

…เอาบริหารไปได้หมด เหมือนมนุษย์จะบินไปที่ใด ย่อมมีแต่ปีกของตนเป็นภาระบินไป ม.อ. (พุทธ) มก. ๒/๑๘ 2.7 ธรรมดาราชสีห์เวลาหาอาหารไม่ได้ก็ร้องอ้อนใจ และเมื่อได้อาหารแล้วไม่คิดอยู่กับอาหารนั้น ฉันใด กิเลสผู้ปราร…

…ะไตรปิฎกที่สอนให้เราตระหนักถึงการไม่นับถือในสิ่งที่เราหาได้มา และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ยกตัวอย่างจากธรรมชาติของสัตว์ต่าง ๆ เช่น ราชสีห์ และสุนัขจิ้งจอก สื่อถึงการไม่เลือกและไม่ขี้เกียจในการดำเนินชีวิต ควร…

222 อุปมาอปมจากพระไตรปิฎก ๑.๒ ผู้มีปัญญา ๓ จำพวก ๑. บุคคลมีปัญญาดังม้อว่า คือ ขณะฟังธรรมหรือเมื่อเลิกฟังไม่สใจ เหมือนราณาดงลงไปบนหม้อว่า น้ำยอใสไม่ให้ขงอยู่ ๒. บุคคลมีปัญญาดังหน้าดำ คือ ขณ…

…ื้อหาในพระไตรปิฎกได้จัดแบ่งผู้มีปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บุคคลที่มีปัญญาเฉพาะในขณะฟัง คือ ขณะฟังธรรมก็ไม่ใส่ใจเหมือนการตั้งอยู่ น้ำที่ไหลไม่เต็มอ่าง และแบ่งการแสดงธรรมให้เห็นความสำคัญของการเรียนรู้และ…

๒. ความสำคัญของการฟังธรรม ๒.๑ ข้าพเจองค์ปธราณความเจริญของตนทางการศึกษา พวกสัตบุรุษผู้จงคบ ข้าพองค์ ข้าพองค์ไม่อ้อมด้วยสุภาษ…

การฟังธรรมมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาจิตใจและการศึกษา การฟังคำสอนจากพระพุทธเจ้านำมาซึ่งปัญญาและความเข้าใจที…

มงคลที่ ๒ มีความอดทน ธรรมดาแผ่นดินย่อมอดกลั้นสิ่งทั้งปวง ที่เขาทิ้งลงสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ไม่กระทำการขัดเคือง เพราะการกระทำ…

…เราจักอดกลั้นคำล่วงเกิน เหมือนช้างอดทนต่อกงกร ที่ตกล่ามในสงคราม ฉนั้น. ชู.ธ. (พุทธ) มก. ๓๓/๒๒๓ ๒.๓ ธรรมดาแผ่นดินย่อมอดกลั้นสิ่งทั้งปวง ที่เขาทั้งลง เลอะด่างบ้าง ไม่ละด่างบ้างไม่ระทำการขัดเคือง เพราะการกร…

…ชีวิตและการกระทำของผู้ที่มีความอดทนต่อคำพูดต่างๆ เช่นเดียวกับช้างที่ต้องพ่ายแพ้ในสงคราม โดยอิงจากพระธรรมคำสอนและอุปมาที่นำเสนอในพระไตรปิฎก การฝึกปฏิบัติและการยอมรับในกิเลสก็ถือเป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อนำไปสู่…

๒๑๙ อุบาสมาไมใชจากพระใครจึงถูก ธรรมะ คือ ขันธ์ และโสธจะตั้งอยู่ในบุคคลใด บุคคลผู้นั้นบูชา ผมปัญญา มี ความประพฤติดีเงียบพระอริยะ แม้นชาต…

เนื้อหานี้สำรวจความสำคัญของธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยระบุว่าบุคคลที่มีจิตใจสงบและพิจารณาในธรรมจะสามารถบูชาความเป็นเลิศได้ แม้จะพบกับอ…

…ลายย่อมตัดลูกคร ช่างตากทั้งหลายย่อมก้านไม้ ผู้สอนง่ายทั้งหลายย่อมฝึกตน. ขุ.ฐ. (อรรถ) มก. ๑๒/๑๕๐ ๑.๒ ธรรมดาโยมเติมใจเติมน้ำ ฉันใด ก็ถวายปรารภความเพียรที่ควรเติมใจฟังคำสอนของพระอุปัชฌาย์ ฉันนั้น. มิณ. ๔๓๗ ๑…

…องโยมและการรับคำสอนจากพระอุปัชฌาย์ รวมถึงการยินดีรับคำสอนจากภิกษุหรือผู้อื่น เพื่อการฝึกฝนตนเองในทางธรรม การฟังคำสอนเป็นการเติมใจและน้ำเพื่อการเจริญธรรมอย่างสูงสุด.

๒๒๒ อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก ๑.๔ ธรรมดาแผ่นดินย่อมเป็นที่ตั้งของบ้านเรือน นคร ชนบท ต้นไม้ ภูเขา แม่น้ำ ห้วย หนอง คลอง บึง เนิน นก นรชน ชา…

บทนี้นำเสนออุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก อาทิเช่น ความสำคัญของผู้ปูราษฎรที่ต้องฝึกให้ผู้ใกล้ชิดเข้าใจธรรมะ โดยแสดงถึงบทเรียนและความรอบรู้ที่สามารถถ่ายทอดให้แก่นักปฏิบัติได้ สิ่งสำคัญคือการไม่ท้อแท้ในการสอน…

…ไหว สันนิษฐาน จะเจาะให้ฆ่างอะไร เปรียบเหมือนบุรุษอาชาในยุคประสม ทุกข์นันก็ลดใจ สันนิษฐาน มุ่งนำพิษธรรมให้สูงขึ้น องค์จตุกจก. (พูทธ) มก. ๔/๓๐๓ ๑.๓ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแสดงคุณสมบัตของช้างตัน ๕ ปร…

บทคัดย่อนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกที่สะท้อนถึงคุณสมบัติและคุณธรรมของบุรุษ อาทิ การเปรียบเทียบเมื่อต้องเผชิญกับภัยและการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ในเรื่องของการฟังและการดำเน…

…วิชาใหญได้ แต่มีความหมายต่างกัน คือ คุณสมบัติของนักอาชีพมีความหมายในทางโลก แต่ของภิกษุมความหมายในทางธรรมา องค์. อุตุก๙. มก. ๓๕/๖๙๘ ๑.๒ ธรรมดาย่อมมีเหตุชี้บ่ง ชาวนาย…

บทความนี้นำเสนอการอุปมาจากพระไตรปิฏกเกี่ยวกับคุณสมบัติและการปฏิบัติของภิกษุในทางธรรม โดยให้อุปมาเป็นภาพลักษณ์ที่ชัดเจน เช่น การทำลายวิชา การปรารภความเพียรภิกษุ การมีศีล และการเจริญในอา…

…ี่พึ่งอาศัย คือ รู้จักกันดักตระกูลคฤถ์ที่เป็นแหล่งเงินทุน ทั้งพี่พาอาศัยได้ ธรรม ๓ แห่งภิษุได้แก่ ๑. เป็นผู้มีดวงตา คือ รู้เห็นแนวริสัล ๔ …

…อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกได้อธิบายถึงคุณสมบัติของภิกษุที่ดี รวมถึงความสำคัญของการศึกษาและการปฏิบัติในธรรมซึ่งเป็นแนวทางสู่ความสำเร็จ และ บรรลุคุณในธรรม นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างการซื้อขายที่เป็นประโยชน์ต่อการ…

…ยอำนาจกลิในตระกูลใดตระกูลหนึ่ง เปรียบเหมือนพระจันทร์ใหม่อยู่เป็นนิจสิน ข.จู. (อรรถ) มค. ๒๗/๒๓๒ ๔.๓ ธรรมดานังหลายรู้สันนิษดิฉันไม่มีบุตร มีบุตร จิงพากินมาดจากที่ต่างๆ เอาเล็บ ปีน และจะออมปาก แทง จิก กิน ผ…

…ามนี้พูดถึงการถูกต้องในหน้าที่ของภิกษุ โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการอยู่อย่างมีคุณธรรมและหนทางในการก้าวเข้าสู่สกุล. พระพุทธเจ้าได้สอนให้ภิกษุระลึกถึงการทำหน้าที่ของตน โดยไม่แสวงหากุศลจาก…

…้หลบหลีกไม่ทันตั้งพันลูก ฉะนั้น. ขเธร (เทเร) มก. ๕๙/๕๔๘ 5.2 สมณพราหมณ์พวกหนึ่งย่อมแส่แจกเปโพ ไม่ถึงธรรมอันเป็นสาระ ย่อมพวกพุนเครื่องผูกใหม่ๆ ตั้งมั่นอยู่ในสิ่งที่ตนเห็นแล้วฟังแล้วอย่างนี้ เหมือนฝูงแมลงตก…

…จริญเติบโตได้ เช่นเดียวกับผ้าเปลือกไม้ที่ไม่ว่าใหม่หรือเก่ามักจะมีความหมายเปรียบได้กับความไม่คงที่ในธรรมะ การที่จะเป็นผู้มีบุญนั้น จำเป็นต้องเข้าใจความเปลี่ยนแปลง และไม่ยึดติดกับกิขูที่จะทำให้สูญเสียการเห…

๒๕๗ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ภาพประกอบเป็นภาพแสดงให้เห็นช้างและสิงโตในป่า ๑. ผู้แสดงธรรม ๑.๑ เราจักกล่าวให้แจ่มชัด ประหนึ่งยกพระฉัตรพันดวง พระอาทิตย์พันดวงขึ้น ประหนึ่งตามประทีปป่านี้พันดว…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้บริการอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก เพื่อสอนความเพียรและความมั่นคงในทางธรรม โดยเน้นการแสดงธรรมให้ผู้อื่นรู้ถึงนรก สวรรค์ และนิพพาน พร้อมตัวอย่างการอธิษฐานที่เกี่ยวข้องกับการบร…

๒๓๙ อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก ภาพ: ภูเขา ๑. ธรรมชาติดงจิต ๑.๑ เมื่อจิตพลังออกนอกทาง คือ จิตหมุนไปอารมณ์ต่างๆ เพราะเว้นจากสมาธิ... ท่านเหล่านี้ขาดสมา…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปมัยเกี่ยวกับการทำงานของจิตในทางธรรมจากพระไตรปิฎก โดยอธิบายถึงธรรมชาติของจิตที่ขาดสมาธิ เปรียบเทียบกับลิงในป่า การจับไม้ และร่างกระดูกที…

…บูรพ์นั้นมีสติท้าวเข้าไปข้างหน้า ถอยกลับข้างหลัง ด้วยคิดว่า หนามอย่าแทงเรา แม่ฉันใด ดูอิทพ์ทั้งหลาย ธรรมคืออุบาย และสตภในโลกลิ เรากล่าวว่าเป็นหนามในวิ nizย์ของ พระอริยะเจ้า ฉันนั้นเหมือนกันแล. ลัง สทฺ (พ…

…ได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ บทความยังพูดถึงความสำคัญของการเข้าใจและดำเนินชีวิตด้วยสติ และการทำความเข้าใจในธรรมชาติของจิตที่จะช่วยในการปรับตัวและบุคลิกภาพของตนได้ดี.

…ไม้ ย่อมต่อกลิ้มด้วยลิ้ม ฉันใด ภิกษุปัจจาความเพียรด้วยอินทรีย์ ฉันนั้น ขุ.เถร. (เณร) มก. ๕/๒๐ ๓.๘ ธรรมดาอย่อตะเบงสงสัยเสมอ ย่อมขวนขวายอยู่เสมอ ฉันใด ภิกษ์ผู้วรารความเพียรฉันนั้น ย่อมมีความระมัดระวังอยู่…

…พระไตรปิฎก โดยเน้นให้เห็นความสำคัญของการรักษาอินทรีย์และการมีสติในชีวิตประจำวัน ซึ่งมีการเปรียบเทียบธรรมแห่งการฝึกฝนเพื่อความเจริญแห่งจิตใจ เช่น การเปรียบเทียบภิกษุที่มีความเพียรเหมือนเต่าที่ปิดหัวในกระดอ…

… ๓๘/๕๙ ๔.๙ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบ ตา หู จมูก ลิ้น กาย เได้แงไปหา รูป เสียง กลิ่น รส โภคัปพรท. ธรรมารมณ์ที่เข้าฝังใจ และไม่บ่ใครด้ายใจ สุดแต่แต่งไดจะมำลังมากกว่า ทำให้ ใจแหว่งไปนอกจากนี้ เหมือนคนผูกส…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบธรรมในพระพุทธศาสนา โดยใช้รูปแบบของการเปรียบเทียบและอุปมานิยายในการอธิบายแต่ละประเด็น เช่น อุปมาเกี่ยวกับ…

…ระไตรปิฎก ๒.๒๖ สัตว์กำหนดแล้วด้วยราคะ ย่อมไปส่องแสงตนหา เหมือนแมงมุดตกไปยึดที่ตัว ทำไว้เอง ฉันนั้น ธรรมนั่นหลายต่อแสตนหาเบื้องนี้แล้ว เป็นผู้หมดห่วงใย และวันทุกข์ทั้งปวงไป. ข.ธ. (อรรถ) มก. ๓๕/๒๖ …

…ุปไมยจากพระไตรปิฎกที่อธิบายถึงความรุนแรงของราคะและโทษของการครองเรือน โดยใช้การเปรียบเทียบกับสัตว์และธรรมชาติ บรรยายถึงความยากลำบากในการละทิ้งความผูกพันอย่างการมีบุตรหรือภริยา และการหาทางออกจากภาวะแวดล้อมท…

…ีกำลัง ฝนแหงสนพรหมมีกำลัง หญิงมีกำลังยิ่งกว่ากำลังทั้งหลาย. ๔.๑๘ สตรีได้ออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตในธรรมวินายใด ธรรมวินันนั้นเป็นพรหมจรรย์ไม่ต้องอยู่ในนา เปรียบเหมือนตระกูลเหล่าใดเหล่านี้มีหญิงมาก มีชาย้อ…

เนื้อหานี้พูดถึงอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎกที่แสดงถึงกำลังของพระอาทิตย์และความสำคัญของหญิงในสังคม โดยเปรียบเทียบกับความที่สามารถดำรงชีวิตได้แม้ในสภาพต่าง ๆ พร้อมทั้งความไม่แน่นอนในความรักและคำพูดที่มีมาจา