ธรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 688 / 737

…่เช้า ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรก็ยึดตื่นแต่เช้าทำความสะอาดวัดน้ำดื่ม น้ำใช้ระหว่างกาย สวดมนต์บทธรรมอีกครั้ง ฉันนั้น มิสิล. ๒๓ 2.15 ธรรมดาเต่าขึ้นจากน้ำนางแดด ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรก็ฉนั…

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเพียรในการปฏิบัติธรรมของภิกษุ เช่น การตื่นแต่เช้าเพื่อดูแลวัด การฝึกสติ และการมีความมุ่งมั่นในอำนาจอรหันต์ ทั้งหมดนี้สอนใ…

๒๐๙๗ อุบาสนาไม่จจากพระไตรปิฎก ๓.๑ ธรรมดากระแตเมื่อพบคัตกุ่ยอ่อนพอกหางขึ้นให้เนน้อยเพื่อออกสู้กัตต ถ้าใด ภิกษุ ผู้ปรารถนาความเพียรก็นั้น เม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยใช้สติปัฏฐานเป็นเครื่องมือในการเอาชนะกิเลส ซึ่งแบ่งออกเป็นบทเรียนจากพระสุป…

…ขุพุ่งเจริญความอยู่ สังโยชน์ย่อมระงับไปโดยไม่ยาก ก็ฉันนั้น อ้าง,ศตตก. (พุทธ) มก. ๓๗๓/๒๓ ๓.๑๑ ธรรมดาสารยอุดมจุดด้วยจุมูกของตน ทำให้เป็นรางในที่มาม่า แล้วอนช่วยใน ราง ฉันใด วิญญูผู้ปรารถนาความเพียร…

…ได้อย่างไร เนื้อหาครอบคลุมถึงความสำคัญของการรักษาสมดุลระหว่างความเพียรและความสงบของจิต วิปุรามูรณ์ในธรรมและวิธีการในการพัฒนาความตั้งใจ นักศึกษาและผู้สนใจในธรรมะควรเข้าใจเพื่อเข้าถึงจิตใจที่สงบและมีสมาธิอย…

…ตย์ย่อมมีรัศมีเป็นมาลา ฉันใด ภูกู่ผู้ปรารถนา ความเพียร ก็สมดังรัศมีเป็นมาลา ฉันนั้น. มิลิน ๔๙ ๓.๑๔ ธรรมดาปลังเกาะในทะเลได้ดั่ง ต้องเกาะให้แน่นในนั้นแล้วจึงดูดเลือด ฉันใด ภิกษุ ผู้ปรารถนา ความเพียร ก็สมดั…

บทความนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่เปรียบเทียบความเพียรของภิกษุกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ เช่น ดวงอาทิตย์และน้ำคงคา โดยเน้นถึงความสำคัญของการตั้งมั่นในอารมณ์เพื่อการปฏิบัติธรรม ซึ่งอาจเ…

…เฆเรเจ่าว่า เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น ย่อมทำให้เห็นสิ่งต่างๆทั้งสะอาดไม่สะอาด ดี เลว ฉันใด พระกิริยาผู้ทรงธรรมก็ทำให้หมู่ชนอเนกอร่อยชาปเปรียบได้ให้เห็นธรรมต่างๆ เหมือนกับดวงอาทิตย์ขึ้นฉะนั้น มิน. 452 3.21 เหม…

ข้อความนี้อภิปรายถึงคำสอนในพระไตรปิฎกที่ใช้การอุปมาเปรียบเทียบเพื่ออธิบายพฤติกรรมและธรรมชาติของจิต และการปฏิบัติของภิกษุ ผู้ที่มีความตั้งมั่นในธรรม และไม่ควรให้ความสนใจสิ่งที่อยู่ไกล ควรซึ…

…สถลายในของตนได้แม้เพียงครั้งเดียว บุคคลนี้ จัดเป็นจอมทัพผู้เกรียงไกรได้. ขช. (โศธิ) มก. ๕๖/๓๙ 4.6 ธรรมชั่งเมื่อเที่ยวไป ย่อมอาทิ้กระชุนฺดิน ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรผู้พิจารณาก็อาจทำกิสิลัส่งบ่วง ฉ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของความเพียรในการบรรลุธรรมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากแนวพระธรรมที่สอนถึงการต่อสู้กับอุปสรรคและการพัฒนาใจให้สูงข…

…่อมเป็นน้องน่อไปสู่พุทธา โนไปสู่พุทธา โอนไปสู่พุทธา ฉันนั้นเหมือนกัน สัง.ม. (พุทธ) มก. ๓๐/๒๔ ๔.๑๖ ธรรมดาพายุ่มเที่ยวไปในอากาศ ฉันใด ภิกษุอรรถความเพียรกวรให้เที่ยวไปในโลกธรรม ฉันนั้น มิน. ๔๘ ๔.๑๗ ธรรมด…

บทความนี้นำเสนอคำอุปมายกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมและแนวทางในการเข้าใจอวิชชา สื่อถึงการเจริญโพธิญาณและโพชงค์ที่ช่วยเหลือในการดำเนินชีวิต ตามที่พระผู้ม…

ข้อความที่อ่านได้จากภาพคือ: ธาตุ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๔.๑๘ ธรรมดาดอกบัวย่อมลอยขึ้นพื้นน้ำ ฉะนี้ ภิกษุผู้ปรารภความเพียรก็ควรยกตนขึ้นพันโลก แล้วอยู่ในฌานธรรมนั้นน. …

…เรื่องของนายพรานที่เกิดความยินดีเมื่อได้จับเนื้อ นอกจากนี้ ยังมีความหมายที่เชื่อมโยงกับการเจริญในทางธรรม ซึ่งการฝึกจิตให้มีคุณลักษณะเหมือนไฟหรือผลไม้ลึกลงดินนั้นเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่การบรรลุอธิษฐานตามที่…

อธิบายอุปมาเปรียบเทียบจากพระไตรปิฎก ๑. ความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ๑.๑ ภูเขาศิลาลั่นเป็นแท่งเดียว คือ ไม่มีโพรง ย่อมไม่สะเทือน คือ ไม่เออนเอียง ไม่หวั่นไหว ด้วยลม…

บทความนี้อธิบายถึงความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม โดยยกอุปมาเป็นภูเขาศิลาที่ไม่มีโพรง ซึ่งแสดงถึงความมั่นคงและไม่สะเทือนต่อโลกธรรมทั้ง 8 เกี่ยวกับอำน…

…เงาเปลือกตม ย่อมไม่ดี ยินร้าย สงสารทั้งหลายย่อมไม่มีแก่กิริยูน ผู้คงที่. ข.ธ. (พุทธ) มก. ๑๒/๑๓๗ ๑๕ ธรรมดาแผ่นดินย่อมปราศจากความยินดี ยินร้าย ฉันใด ก็ผลู้ปรารภความเพียรก็ปราศจากความยินดี ยินร้าย มีโจทย์กั…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาในพระไตรปิฎกที่เน้นการเข้าใจธรรมชาติของการดำรงอยู่และการปฏิบัติธรรม ทั้งยังมีการเปรียบเทียบกับการดำรงอยู่ของสิ่งต่างๆ เช่น แผ่นดินแล…

…ลบ และดูดดวงดาว พ่ายแดด ความฝัน และฟองน้ำนั้น อันตั้งอยู่ชั่วเวลาเสมอ ขุ.จ. (ทั่วไป) มก. ๒๗/๒๔๙ ๒.๓ ธรรมดาอากาศอ่อนเป็นท้องไปของยาอี ฉบับ สฎ. สัตว์มีใจ ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรก็ครอบลอยใจในส่งการทั้…

…มทุกข์และการควบคุมอารมณ์ มีการเปรียบเทียบถึงสิ่งต่างๆ เช่น น้ำค้าง สถานการณ์ ความหวังและการแสวงหาคุณธรรมในชีวิต โดยอ้างอิงจากพระธรรมคำสอนในมก. ๒๗/๒๔๙ และมก. ๙/๒๘๑ นอกจากนี้ยังแสดงถึงความอยาก ความโลภ และกา…

…มัยจากพระไตรปิฎก 4. ไม่ติดลาลากสักกะ 4.1 พระมหาสัตว์ผู้เจริญโดยสัญชาติโลกเป็นผู้อบรมดี ไม่ติดในโลกธรรมทั้งหลายเหมือนดอกบัวไม่ติดโดยน่า ฉันนั้น ขุ.จริง. (อรรถ) มก. ๑๗/๕๕ 4.2 ธรรมดาดอกบัวอ่อนเกิดในน้ำ โ…

บทความนี้กล่าวถึงอุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก โดยเฉพาะเรื่องการไม่ติดอยู่ในโลกธรรม เช่น ลาภ ยศ และสรรเสริญ ต่างๆ เปรียบเทียบกับธรรมชาติของดอกบัวที่เกิดในน้ำแต่ไม่ติดอยู่ในน้ำ หรือเต่…

…ตอยู่ได้เพราะน้ำฝน แต่ว่า น้ำฝนไม่ได้ว่า สัตว์ทั้งปวงเป็นของเรา ฉันใด พระตถาคต์เจ้ก็ทรงทำให้เกิดกุศลธรรมแก่สัตว์ทั้งปวง ทรงรักษาสัตว์ทั้งปวงไว้ด้วยสิผล สัตว์ทั้งปวงที่เลื่อมใสได้อาศัยพระพุทธเจ้า แตพระพุทธ…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของความรักในพระองค์และความเป็นที่พึ่งของพระพุทธเจ้า โดยใช้เปรียบเปรยที่เข้าใจง่าย เช่น สัตว์ที่ไม่ถือว่าที่อยู่นั้นเป็นของตน ความไม่ยึดติดต่อชีวิตและความตายในทางที่ถูกต้อง สื่

๕.๑๐ ธรรมดาอากาศอํ่ามใจดี ไม่ข้อง ไม่ตั้ง ไม่พัวพันอยู่ในสิ่งใด ฉันใด ภิกษุผูปรารถนาความเพียรไม่ควรหยุดคอ้ง ไ…

…นบทนี้สอนเกี่ยวกับการอบรมจิตใจเพื่อให้มีความเพียรและไม่ยึดติดในสิ่งต่างๆ โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับธรรมชาติ เช่น อากาศที่ไม่ตั้งอยู่ในที่ใด พร้อมทั้งการสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้พระราหุลเข้าใจถึงการไม่…

…ฉนูม้วนไม่ใส่ บุคคลย่อมไม่เห็นประโยชน์อันนั้น และประโยชน์อันอื่น ฉะนั้น ขุ.ชา.(พุทธ) มก. ๗๙/๑๓๒ ๑.๒ ธรรมวรณะสลายย้อมมีรายบารมีธำรงไว้ ฉันใด กิเลสรูปปรมาณความเพียรดีจึงได้ตั้งตวราบริสุทธิ์ ปราศจากความรำคาญ…

…จากพระไตรปิฎกเปรียบเทียบถึงการมีจิตที่ขุ่นมัว ซึ่งไม่อาจเห็นประโยชน์ที่แท้จริงได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงธรรมวรณะและผลกระทบของกิเลสที่มีต่อชีวิตของบุคคล เพื่อหวังให้ผู้อ่านเข้าใจในความสำคัญของการทำจิตให้บริสุท…

…๒ ๒.๑๓ จิตย่อมดำดินเหมือนปลา อันพรานเบียดเข้าจากน้ำ อัง.เอกก. (พุทธ) มก. ๒๗/๕๒๓ การกำจัดกิเลส ๓.๑ ธรรมดาดวงอาทิตย์ย่อมทำให้พุ่งทั้งปวงเหี่ยวแห้ง ฉันใด วิญญูปรารถนาความเพียร ก็จะทำกิเลสทั้งปวงให้แห้งลง ฉ…

เนื้อหาพูดถึงการกำจัดกิเลสตามบทเรียนจากพระปิฏก โดยใช้การเปรียบเทียบถึงธรรมชาติ เช่น ดวงอาทิตย์ที่ทำให้แห้งเหี่ยวและกำจัดความมืด ชี้ให้เห็นถึงความเพียรที่จำเป็นในการขจัดโทสะแล…

…วั่นไหวเพราะความสิ้นโมะ เหมือนนกเขาหินไม่หวั่นไหวตั้งอยู่ดั้ม ฉะนั้น ชู.อุ. (พุทธ) มก. ๔๕/๓๒๓ ๓.๘ ธรรมดาป๋อย่อมเป็นสถานอันบรรลุที ฉันใด ภิกษุผู้วรารความเพียรควรเป็นผู้บรรลุ ฉันใด มิลิน. ๔๕๖ ๓.๙ ธรรมดา…

…านี้มีการแสดงอุปมาและคำสอนจากพระไตรปิฎก ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีความเพียรในเส้นทางการบรรลุธรรม และการหลีกเลี่ยงอากิเลส ผู้อดบวชควรยืนหยัดต่อความท้าทายอย่างมั่นคงเหมือนนกเขาหินที่ไม่หวั่นไหว ในกา…

…๑๒ จงตัดความสงสัยลงสังเล่าให้ขาดไปในวันนี้ เหมือนช่างทำช่างตัดช่างให้ขาดไปด้วยเลื่อยคม นะนัน. ๓.๑๗ ธรรมดาเครื่องขัดข้องแห่งเรือ ย่อมขัดข้องเราไว้ในมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ อันเต็มไปด้วยคลื่นระลอก ไม่ให้ไปสู่…

…การเปรียบเทียบกับช่างทำช่างตัด การกระทำที่ต้องหลีกเลี่ยงอันไหนบ้างที่ควรหลีกเลี่ยงเพื่อไปสู่การเจริญธรรมอย่างแท้จริง โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบในธรรมชาติ การไม่สะดุ้งในสิ่งที่ไม่เที่ยง การหลีกเลี่ยงกิเลส…

…ล้องราคะ และโทสะเสีย เหมือนมะลิครึปล่อยดอกทั้งหลายที่เคยเสีย ฉะนั้น. ชู.ธ. (พุทธ) มก. ๔๓/๓๙๙ ๓.๒๖ ธรรมดาให้ย้อมเผาหญ้าไม้ ถึงไม้ไม่ใช่ ฉันใด ภิกษุปราศจากความเพียรก็จะเผา ก็เหมือนมะลิครึบริบูรณ์รอบรูเป็น…

…ารพิจารณานิธวณ ๕ ที่เป็นสิ่งที่ต้องละออกจากจิตใจ และวิธีการต่าง ๆ ที่สามารถช่วยให้ภิกษุและผู้ปฏิบัติธรรมหลุดพ้นจากกิเลส โดยอาศัยเปรียบเทียบกับธรรมชาติและสัญลักษณ์ต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจถึงความสำคัญของการฝึก…

…านคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปญฺญโต). ๒๕๒๕ พจนานุกรมพุทธศาสตร ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปญฺญโต). ๒๕๓๓ พจนานุกรมพุทธศาสตร…

อุปมาอุปไมยเป็นการสอนแบบเปรียบเทียบในพระใตรปิฎกที่ช่วยให้เข้าใจหลักคำสอนทางพุทธศาสนาได้ดีขึ้น หนังสือนี้ประกอบด้วยการแปลพระวินัย พระสูตร และคำอธิบายเกี่ยวกับพุทธศาสนา พร้อมด้วยการอ้างอิงจากหนังสือที่เ