หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมทาน: การให้ความรู้และคำแนะนำในชีวิต
83
ธรรมทาน: การให้ความรู้และคำแนะนำในชีวิต
บทที่ 4 ธรรมทาน ธรรมทาน คือ การให้คำแนะนำสั่งสอนสิ่งที่ดี บอกศิลปวิทยาที่ดีที่มีประโยชน์ในการดำเนินชีวิต เป็นเหตุให้มีความสุข รวมถึงการอธิบายให้รู้ และเข้าใจเรื่องบุญบาป ให้ละสิ่งที่เป็นอกุศล ดำรงตนอย
ธรรมทาน คือ การให้คำแนะนำสั่งสอนสิ่งที่ดี บอกศิลปวิทยาที่ดีที่มีประโยชน์ในการดำเนินชีวิต เพื่อให้มีความสุข และอธิบายเรื่องบุญบาป โดยมีสองประเภทหลักคือ วิทยาทาน และ อภัยทาน ซึ่งวิทยาทานแบ่งออกเป็นสองทา
อภัยทานและอานิสงส์ของธรรมทาน
84
อภัยทานและอานิสงส์ของธรรมทาน
4.1.2 อภัยทาน อภัยทาน คือ การให้ความปลอดภัย ให้ความไม่มีภัยแก่ตนและผู้อื่น ไม่ถือโทษโกรธเคือง ในการล่วงเกินของผู้อื่น ไม่มีเวร ไม่ผูกเวรกับผู้ใด ทั้งยังมีจิตเมตตาปรารถนาดีต่อผู้อื่นเป็นนิตย์ การให้อภั
อภัยทาน คือ การให้ความปลอดภัยแก่ตนและอื่นๆ ไม่ถือโทษโกรธเคือง การให้อภัยเป็นการให้ที่ไม่ต้องลงทุน แต่บางคนทำได้ยากเพราะกิเลส ต้องฟังธรรมและปฏิบัติธรรมให้อภัยได้ง่ายขึ้น การให้อภัยทำให้ตนเองรู้สึกดีขึ้
ธรรมทานและการบรรลุธรรม
86
ธรรมทานและการบรรลุธรรม
“ท่านเจ้าข้า เวลานี้พระผู้มีพระภาคเจ้าอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นประทับอยู่ที่ไหน เพราะ ข้าพเจ้าใคร่จะเฝ้าพระองค์” ภิกษุทั้งหลายถวายพระพรว่า “ท่านโรชะ พระวิหารนั่นเขาปิดพระทวารเสียแล้ว ขอท่านโปร
บทความนี้กล่าวถึงพุทธประวัติของโรชะมัลลกษัตริย์ที่ทรงฟังธรรมจากพระพุทธเจ้า จนได้บรรลุเป็นพระโสดาบัน การฟังธรรมเป็นการน้อมนำจิตใจและเปลี่ยนแปลงบุคคลจากความไม่เลื่อมใสให้กลับมาเลื่อมใสได้ และธรรมทานที่ไ
การให้ธรรมทานที่ประเสริฐ
87
การให้ธรรมทานที่ประเสริฐ
“การให้อะไร ชนะการให้ทั้งปวง รสแห่งอะไร ชนะรสทั้งปวง ความยินดีในอะไร ชนะความยินดีทั้งปวง ความสิ้นไปแห่งอะไร ชนะทุกข์ทั้งปวง” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตอบว่า สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ สพฺพรสํ ธมฺมรโส ชินาต
การให้ธรรมทานชนะการให้ทั้งปวง และความยินดีในธรรมย่อมเหนือสิ่งอื่นใด พระพุทธเจ้าทรงอธิบายว่า การแสดงธรรมเป็นสิ่งที่ต้องใช้ทักษะและคุณสมบัติที่เหมาะสม รวมถึงการไม่หวังผลตอบแทนและการปฏิบัติตนอย่างถูกต้อง
หลักการแสดงธรรมที่ถูกต้อง
88
หลักการแสดงธรรมที่ถูกต้อง
1. จักแสดงธรรมตามลำดับ ไม่ตัดวรรคถ้อยความ คือแสดงไปตามลำดับเรื่องราว ไม่วกวน ไม่กระโดดข้ามขั้นตอน ลุ่มลึกไปตามลำดับจากง่ายไปยาก ซึ่งผู้จะทำเช่นนี้ได้ อย่างน้อยต้อง 1.1 มีความรู้จริงในเรื่องนั้น จนทราบ
บทความนี้สำรวจหลักการของการแสดงธรรมที่ถูกต้อง โดยเน้นหลักการที่สำคัญ เช่น การเรียงลำดับเหตุผล การเข้าใจผู้ฟังอย่างแท้จริง ความเมตตาในวิธีการแสดงธรรม และการมุ่งมั่นในการให้ความรู้โดยไม่มีเจตนาแอบแฝง ตา
การแสดงธรรมและอานิสงส์
89
การแสดงธรรมและอานิสงส์
5. จักไม่กล่าวคำที่กระทบตนและผู้อื่น คือไม่แสดงธรรมโดยยกความดีของตัวเองเพื่อโอ้อวด หรือ ยกความผิดพลาดหรือจุดด้อยของคนอื่นขึ้นมาเป็นเหตุเพื่อประจานความผิด หรือกล่าวล้อเลียนเขา ต้อง กล่าวมุ่งอธิบายธรรมะ
เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมและอานิสงส์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากการสอนและฟังธรรม โดยระบุว่าผู้แสดงธรรมควรไม่กล่าวคำที่กระทบตนและผู้อื่น ต้องมีวิธีการอธิบายที่ไม่ทำให้ผู้อื่นเสียหาย โดยเน้นประโยชน์ที่ทั้งผู้
การแสดงธรรมและผลของการปฏิบัติ
90
การแสดงธรรมและผลของการปฏิบัติ
“ภิกษุทั้งหลาย ข้ออื่นยังมีอยู่อีก ถ้าพระศาสดา หรือเพื่อน พรหมจรรย์ของภิกษุนั้นไม่ได้แสดงธรรมให้ฟัง แต่ภิกษุนั้นแสดงธรรมตามที่ตนได้ สดับเล่าเรียนมาให้ผู้อื่นฟังโดยพิสดารด้วยประการใดๆ เธอย่อมเป็นผู้รู้
บทความนี้กล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ทรงบรรยายถึงผลานิสงส์ของการแสดงธรรม การแสดงธรรมประสบผลในการพัฒนาจิตใจ ทำให้เกิดความสงบสุขและความรู้แจ้งในอรรถและธรรม โดยมีกรณีศึกษาของพระเขมกะที่พิสูจน์ถึงการหลุด
การฟังธรรมและอานิสงส์ของมัน
94
การฟังธรรมและอานิสงส์ของมัน
5. มีโยนิโสมนสิการ คือ พิจารณาตามธรรมนั้นโดยแยบคาย รู้จักจับแง่มุมดีๆ มาขบคิดพิจารณา ซึ่งจะส่งผลให้มีปัญญาแตกฉานในธรรมได้อย่างรวดเร็ว 4.5.2 กาลที่ควรฟังธรรม 1. วันธรรมสวนะ หรือวันพระนั่นเอง แต่ในปัจจุ
การฟังธรรมมีความสำคัญในชีวิตที่ช่วยให้เราได้รับปัญญาและความเข้าใจในธรรม ความตั้งใจฟังด้วยใจบริสุทธิ์จะส่งผลให้เกิดอานิสงส์ที่ดี เช่น ความเข้าใจที่ชัดเจน การลดความสงสัย และการเลื่อมใสในศรัทธา การฟังธรร
การให้ทานและความสำคัญในชีวิต
96
การให้ทานและความสำคัญในชีวิต
ทานยังเป็นพื้นฐานให้สามารถทำความดีอื่นๆ ตามมาได้อย่างสะดวกสบาย ดังนั้น จึงควรขวนขวายในการ ทำทาน เพราะไม่นานทุกชีวิตก็ต้องจากโลกนี้ไป ดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ใน อาทิตตสูตร ว่า “เมื่อเรือนถูกไฟไห
ทานยังเป็นพื้นฐานให้สามารถทำความดีอื่นๆ ได้อย่างสะดวกสบาย พระพุทธเจ้าตรัสในอาทิตตสูตรว่าควรนำโภคทรัพย์ออกผ่านการให้ทาน เพราะสิ่งที่ให้ไปนั้นจะนำสุขมาให้เมื่อชีวิตจากไป ส่วนสิ่งที่ไม่ได้ให้ยังอาจสูญหาย
ศีลกับเป้าหมายเหนือฟ้า
102
ศีลกับเป้าหมายเหนือฟ้า
5.1.3 ศีลกับเป้าหมายเหนือฟ้า การรักษาศีลไม่เพียงเป็นเหตุให้ได้บรรลุเป้าหมายของชีวิตในภพชาตินี้ คือการมีชีวิตที่สงบสุข ปราศจากทุกข์โทษภัยใดๆ หรือบรรลุเป้าหมายในภพชาติเบื้องหน้า คือการได้เกิดในสุคติโลกส
การรักษาศีลไม่เพียงแต่ช่วยให้มีชีวิตที่สงบสุขในภพชาตินี้ แต่ยังเป็นรากฐานของการพัฒนาคุณธรรมและความเจริญในภพชาติเบื้องหน้า ศีลเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการเสริมสร้างสมาธิและปัญญา อีกทั้งยังสามารถนำไปสู่ค
ความสำคัญของศีลในชีวิต
103
ความสำคัญของศีลในชีวิต
ด้วยว่าผู้มีศีล มีความสำรวม ย่อมได้มิตรมาก ส่วนผู้ทุศีลประพฤติแต่ กรรมอันลามก ย่อมแตกจากมิตร นรชนผู้ทุศีล ย่อมได้รับการติเตียนและ การเสียชื่อเสียง ส่วนผู้มีศีล ย่อมได้รับการสรรเสริญ และชื่อเสียงทุกเมื
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของศีลในชีวิต ว่าผู้มีศีลจะได้มิตรภาพ การสรรเสริญ และชื่อเสียง ในขณะที่ผู้ทุศีลจะถูกติเตียน ศีลเป็นสิ่งที่สร้างคุณความดี เป็นเครื่องกั้นความทุจริต และนำไปสู่การรื่นเริงในชีวิ
ศีล 5: คุณธรรมพื้นฐานของมนุษย์
114
ศีล 5: คุณธรรมพื้นฐานของมนุษย์
6.1.1 ศีล 5 เป็นคุณธรรมพื้นฐาน เป็นเครื่องช่วยควบคุมกายวาจาของมนุษย์ให้เรียบร้อย เพื่อ ให้มนุษย์อยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุขพอสมควร หากมีผู้ใดทำผิดศีลข้อใดข้อหนึ่ง หรือหลายข้อแล้ว ก็ จะแสดงพฤติกรรม ห
ศีล 5 เป็นคุณธรรมพื้นฐานที่ช่วยควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยเพื่อลดความวุ่นวายและสร้างสังคมที่สงบสุข โดยเกิดจากสามัญสำนึกที่มุ่งหวังให้ทุกคนมีความปลอดภัยและไม่มีการทำร้ายกัน ในพระธรรม
ศีล 5 และความเป็นมนุษย์
119
ศีล 5 และความเป็นมนุษย์
กุศลธรรมทั้งมวลจะตั้งอยู่ได้เพราะอาศัยความไม่ประมาท แต่เมื่อใดเกิดประมาทเสียแล้ว กุศลก็ ไม่สามารถตั้งอยู่ได้ การดื่มสุราเป็นทางมาแห่งความประมาท เมื่อประมาทก็ได้ชื่อว่าตั้งอยู่ในอกุศล ทั้งหลาย สามารถกร
การรักษาความเป็นปกติของมนุษย์ต้องไม่ดื่มสุราเมรัย ซึ่งเปิดทางให้ประมาท กุศลจึงไม่สามารถตั้งอยู่ได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงความสัมพันธ์ระหว่างศีล 5 กับคุณค่าของมนุษย์ โดยการไม่เบียดเบียนและเคารพสิทธ
การรักษาศีลและคุณธรรมในการงดเว้นสุรา
139
การรักษาศีลและคุณธรรมในการงดเว้นสุรา
5. สุรา เมระยะ มัชชะ ปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิฯ (ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนาเครื่องงดเว้นจากการดื่มสุราเมรัย อันเป็น ที่ตั้งแห่งความประมาท) 7.4 ธรรมที่เกื้อกูลต่อการรักษาศีล การ
การรักษาศีลให้บริสุทธิ์นั้นเป็นความท้าทายสำหรับผู้ที่ต้องเผชิญกับสิ่งล่อลวงในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในการงดดื่มสุราเมรัยซึ่งเป็นต้นเหตุของความประมาท การมีคุณธรรมอย่างหิริและโอตตัปปะเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับ
การรักษาศีลและการพัฒนาคุณธรรม
142
การรักษาศีลและการพัฒนาคุณธรรม
2. พิจารณาถึงอายุของตนเองว่า คนมีอายุเช่นเรา ได้รับการสั่งสอนอบรมมาแล้ว ทั้งยังได้เรียน รู้จากประสบการณ์ชีวิตว่า อะไรดี อะไรชั่ว ถ้าเรายังผิดศีล ก็เสียทีที่มีอายุมากเสียเปล่า แต่ไม่มีสติปัญญา ตักเตือน
การพิจารณาถึงอายุของตนเอง ความกล้าหาญในการทำดี การศึกษาธรรม และโอตตัปปะซึ่งเกิดจากการกลัวบาปที่เกิดจากการติเตียนตนเองและผู้อื่น รวมถึงภัยในทางกฎหมายและภัยในทุคติ โดยเน้นการหมั่นฝึกฝนคิดพิจารณาเพื่อให้
ความเชื่อของพราหมณ์และการเสียดสี
154
ความเชื่อของพราหมณ์และการเสียดสี
อาจารย์ได้ฟังดังนั้นจึงคิดว่า “ช่างเป็นเรื่องที่เหลือเชื่อ เราจะไปถามบิดาของกุมารนี้ดู ถ้าพบว่าเป็นความจริง เราจะได้ประพฤติ ธรรมตามแบบพวกเขา” เมื่อจัดการพิธีศพบุตรของตนเสร็จสิ้นแล้ว อาจารย์จึงเรียกธรร
เรื่องเล่าถึงอาจารย์ที่ออกเดินทางไปพบพราหมณ์เพื่อสอบถามเกี่ยวกับธรรมบาลกุมาร ลูกชายของพราหมณ์ที่เขาเชื่อว่าได้สิ้นชีวิตไปแล้ว โดยอาจารย์ได้นำกระดูกของแพะมาให้พราหมณ์ดูแต่เขากลับหัวเราะและกล่าวว่าลูกชา
กุศโลบายในการรักษาศีล 8
178
กุศโลบายในการรักษาศีล 8
9.5 กุศโลบายในการรักษาศีล 8 เมื่อได้ศึกษาเรื่องของศีล 8 มาพอสมควรแล้ว ก็ถึงเวลาที่จะได้ลงมือปฏิบัติให้เกิดผลจริงๆ แต่เนื่องจากศีล 8 มีข้อจำกัดบางสิ่งที่ผู้มีชีวิตอยู่ทางโลกไม่คุ้นเคยกัน ดังนั้นแม้การร
บทความนี้เสนอแนวทางและกุศโลบายในการรักษาศีล 8 โดยแนะนำวิธีการที่เหมาะสมสำหรับฆราวาสที่มีและไม่มีครอบครัว ผู้ไม่มีครอบครัวควรเริ่มจากการรักษาศีลทีละข้อ และเพิ่มขึ้นตามความสามารถ โดยเน้นการรักษาศีลในวัน
ความสำคัญของการเจริญภาวนา
186
ความสำคัญของการเจริญภาวนา
ดังนั้น นอกจากการทำทาน และรักษาศีล ซึ่งถือว่าเป็นงานสำคัญแล้ว ยังมีหน้าที่สำคัญที่ต้อง ทำควบคู่กันไปอีกประการหนึ่ง คือ การเจริญภาวนา การทำใจให้หยุดนิ่ง ให้สงบ ผ่องใส ถือเป็น ภารกิจสำคัญของทุกคนที่จะต้
การเจริญภาวนานั้นถือเป็นวิถีชีวิตที่สำคัญสำหรับทุกคน ไม่จำกัดเชื้อชาติ เพศ หรือความเชื่อในศาสนา การเจริญภาวนาเป็นการฝึกจิตใจเพื่อกำจัดกิเลสอาสวะและเข้าถึงพระนิพพาน สอนให้เรามีจิตใจที่สงบและเห็นความดีง
การเจริญภาวนา: วิปัสสนาและกรรมฐาน
188
การเจริญภาวนา: วิปัสสนาและกรรมฐาน
อนัตตะ มีอรรถาธิบายแสดงไว้ว่า ธรรมชาติใดย่อมเห็นแจ้งในขันธ์ 5 โดยประการต่างๆ มี อนิจจะ ทุกขะ อสุภะ ฉะนั้นธรรมชาตินั้นชื่อว่า วิปัสสนา วิปัสสนา มี 3 ประการ คือ 1) วิปัสสนาญาณที่มีการกำหนดรู้ในสังขารธรร
การเจริญภาวนาประกอบด้วยถ้อยคำสำคัญ อนัตตะ วิปัสสนาที่มุ่งพัฒนาทักษะด้านปัญญาเพื่อปล่อยวางจากกิเลส โดยมีกรรมฐานเป็นการฝึกอบรมจิตเพื่อการบรรลุฌานและนิพพาน กรรมฐานแบ่งออกเป็นสมถะและวิปัสสนา รวมถึงวิธีการ
การเจริญภาวนาและสมาธิในพระพุทธศาสนา
189
การเจริญภาวนาและสมาธิในพระพุทธศาสนา
อนุสสติ หมายถึง การระลึกถึงอยู่เนืองๆ เสมอๆ ความมีสติระลึกถึง เช่น พุทธานุสติ ระลึกถึง คุณของพระพุทธเจ้าเป็นอารมณ์ พรหมวิหาร หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพรหม มี 4 คือ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา อ
เนื้อหาพูดถึงการระลึกถึงเสมอๆ ผ่านอนุสสติ รวมถึงการพิจารณาคุณของพระพุทธเจ้า, ความสำคัญของพรหมวิหาร 4, การพิจารณาธาตุในร่างกาย, และสมาธิที่หมายถึงการทำให้จิตสงบแน่วแน่ การมีจิตจดจ่อในกิจกรรมต่างๆ เช่น