หน้าหนังสือทั้งหมด

การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
101
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
วิญญาณ” ดังนั้นเมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “เห็นรูปด้วยจักษุ” ย่อมหมายถึง “เห็นรูปด้วยจักษุวิญญาณ” ในทำนองเดียวกัน เมื่อพระองค์ตรัสว่า “ฟังเสียงด้วยโสต” ย่อมหมายถึง “ฟังเสียงด้วยโสต “ดมกลิ่นด้วยฆา
บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสต…
ความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
106
ความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
งมงายหรือไม่ 4. อสัมโมหสัมปชัญญะ ความรู้สึกตัวว่า สิ่งที่ตนกำลังทำนั้นเป็นความหลงเข้าใจผิด หรือ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ” ย่อมหมาย ความว่า ทุกอิริยาบ
บทความนี้เน้นความสำคัญของสติสัมปชัญญะและสันโดษในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับพระภิกษุที่ต้องเป็นตัว…
คุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้บริสุทธิ์
111
คุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้บริสุทธิ์
มากๆ เฝ้าคิดวางแผนการร้ายต่างๆ จนต้องก่อกรรมทำเข็ญถึงกับถูกธรณีสูบในที่สุด ก็เพราะขาดสันโดษ นี่เอง เมื่อภิกษุเป็นผู้สันโดษ จิตย่อมคลายความกังวลและความยึดมั่นถือมั่น ย่อมมีความยินดีตามมี ตามได้ จึงสามา
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสันโดษในพระพุทธศาสนา ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ จาก…
แนวคิดเกี่ยวกับนิวรณ์และสมาธิ
114
แนวคิดเกี่ยวกับนิวรณ์และสมาธิ
แนวคิด 1. เมื่อพระภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย มีสติสัมปชัญญะ มี ความสันโดษ มีความสงบกาย วาจา และใจ เมื่อได้เจริญสมาธิภาวนา ย่อมได้รับอานิสงส์คือ ละนิวรณ์ได้ จนกระทั่งมีส
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการละนิวรณ์และการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการอธิบายเกี่ยวกับนิวรณ์ 5 ซึ่…
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
118
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
7.4 ความหมายของสมาธิ “สมาธิ” อาจให้คําจํากัดความได้หลายอย่าง เช่น 1) สมาธิ คือ สภาวะที่ใจปราศจากนิวรณ์ 5 2) สมาธิ คือ อาการที่ใจตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียวอย่างต่อเนื่องเป็น “เอกัคคตา” หรือบางที่ใช้ว่า
บทความนี้นำเสนอความหมายของสมาธิที่มีความหลากหลาย รวมถึงอาการของใจและลักษณะของใจที่เป็นดวงกลมใส การปฏิบัติภ…
ความเข้าใจในดวงใจและสมาธิ
119
ความเข้าใจในดวงใจและสมาธิ
“ดวงคิด” เป็นเนื้อใจชั้นที่สาม ซ้อนอยู่ในดวงจำ แต่ใสกว่าดวงจำ มีขนาดเท่าดวงตาดำของเรา มีหน้าที่ “คิด” ได้แก่การที่จิตคิดพิจารณาไตร่ตรองเรื่องต่างๆ “ดวงรู้” เป็นเนื้อใจชั้นในสุด ซ้อนอยู่ข้างในดวงคิด แต
บทความนี้กล่าวถึงโครงสร้างของดวงใจที่ประกอบด้วย 4 ชั้น คือ ดวงเห็น, ดวงจำ, ดวงคิด, และดวงรู้ ในการสร้างควา…
องค์ 5 และการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
121
องค์ 5 และการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
องค์ 5 คือวิตก (ความตรึกหรือคิด) วิจาร (ความตรองหรือพิจารณา) ปีติ (ความอิ่มใจ) สุข (ความสบายใจ) และเอกัคคตา (ความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง หรือสมาธิ) เมื่อผู้ปฏิบัติมีใจตั้งมั่นอยู่ด้วยองค์ 5 เช่นนั้นนานเข้า
บทความนี้ครอบคลุมการศึกษาองค์ 5 ในการปฏิบัติฌาน ซึ่งประกอบด้วยวิตก, วิจาร, ปีติ, สุข และเอกัคคตา. องค์เหล่…
แนวคิดเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูง
128
แนวคิดเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูง
แนวคิด 1. เมื่อพระภิกษุได้ฝึกจิตของตนให้เป็นสมาธิ ละนิวรณ์ได้แล้ว จึงจะบรรลุฌาน 4 จากนั้นถ้ายัง ประคองใจให้หยุดนิ่งบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ปราศจากอุปกิเลส ก็จะได้ผลแห่งความเป็นนักบวช หรือสามัญญผล เบื้องสูง
บทความนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการฝึกจิตของพระภิกษุเพื่อบรรลุฌาน 4 และสามัญญผลเบื้องสูง ซึ่งคือวิชชา 8 ที่นำไ…
สามัญญผลลำดับที่ 2
131
สามัญญผลลำดับที่ 2
8.3 สามัญญผลลำดับที่ 2 เมื่อผู้เจริญภาวนาบรรลุวิปัสสนาญาณแล้ว ถ้ายังสามารถประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิ แน่วแน่ ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้ว สุกสว่างยิ่งขึ้น ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงมีป
บทความนี้พูดถึงการบรรลุวิปัสสนาญาณและการประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิ เพื่อให้จิตบริสุทธิ์และเกิดฤทธิ์ทางใจ …
การบรรลุถึงมโนมยิทธิและอิทธิฤทธิ์
132
การบรรลุถึงมโนมยิทธิและอิทธิฤทธิ์
เช่นเดียวกับการที่เราตั้งใจซื้อสินค้าอย่างหนึ่งอย่างใด แล้วได้ของแถมเพิ่มมาอีก ข้อนี้ฉันใด “มโนมยิทธิ” ก็ฉันนั้น 8.4 สามัญญผลลำดับที่ 3 เมื่อผู้เจริญภาวนาบรรลุ “มโนมยิทธิ” แล้ว ถ้ายังสามารถประคองจิตให
บทความนี้พูดถึงการบรรลุถึงมโนมยิทธิ โดยเมื่อผู้เจริญภาวนาเข้าถึงระดับนี้แล้ว จิตจะบริสุทธิ์มากยิ่งขึ้น และ…
การน้อมจิตและอิทธิวิธี
133
การน้อมจิตและอิทธิวิธี
การน้อมจิตไปเพื่อแสดงฤทธิ์ ซึ่งเป็นสามัญญผลลำดับที่ 3 นี้ มีศัพท์โดย เฉพาะว่า “เป็น ผลพลอยได้จากการที่จิตบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น 8.5 สามัญญผลลำดับที่ 4 เมื่อผู้เจริญภาวนาบรรลุ “อิทธิวิธี” แล้ว ถ้ายังสามารถป
บทความนี้กล่าวถึงการน้อมจิตและอิทธิวิธีที่เกิดจากการเจริญภาวนา โดยเมื่อจิตมีสมาธิและบริสุทธิ์ย่อมทำให้สามา…
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่น
134
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่น
ขึ้นอีก ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงทวีประสิทธิภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งกำหนด รู้ใจของผู้อื่น หรือสัตว์อื่น เช่น รู้ว่าผู้อื่นกำลังคิดอะไรอยู่ รู้ว่าบุคคลใดมีภูมิหรือชั้นแห่งจิตอยู่ใน
บทความนี้กล่าวถึงการรู้ใจผู้อื่นโดยการใช้ญาณกำหนดรู้ ซึ่งเป็นความสามารถของพระพุทธเจ้าที่สามารถรับรู้ความคิ…
วิชชา 8 และการบรรลุธรรมกาย
139
วิชชา 8 และการบรรลุธรรมกาย
3. อิทธิวิธี 4. ทิพพโสต หรือ หูทิพย์ 5. เจโตปริยญาณ 6. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ 7. ทิพพจักขุ หรือ ตาทิพย์ หรือ จุตูปปาตญาณ 8. อาสวักขยญาณ จากพระพุทธดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับวิชชา 8 นี้ จะเห็นว่
บทความนี้กล่าวถึงวิชชา 8 ซึ่งประกอบด้วยอิทธิวิธีต่างๆ และการบรรลุธรรมนั้นโดยการตั้งจิตที่ศูนย์กลางกายฐานที…
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
146
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
การศึกษาสามัญญผลสูตรนี้นอกจากผู้ศึกษาจะได้รับความรู้ในด้านพระธรรมวินัยแล้วยังจะได้ข้อคิด ต่างๆ อีกเป็นอเนกประการ ซึ่งอาจกล่าวโดยย่อได้ ดังนี้ 9.2 คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา จากสามัญญผลสูต
บทความนี้อธิบายคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คุณลักษณะเบื้องต้น ได้แก่ กา…
การคุ้มครองรักษาใจและคุณลักษณะของพระภิกษุ
147
การคุ้มครองรักษาใจและคุณลักษณะของพระภิกษุ
คุ้มครองรักษาใจให้รอดพ้นจากการถูกครอบงำ ด้วยอภิชฌาและโทมนัส การสำรวมอินทรีย์ แท้ที่จริงคือ การสำรวมใจนั่นเอง 6) ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ คือ ไม่ปล่อยใจเลื่อนลอย หรือเผลอสติ 7) เป็นผู้สันโดษ พระภิกษุผู้ส
บทความนี้อธิบายถึงการรักษาใจให้พ้นจากอภิชฌาและโทมนัส โดยการสำรวมอินทรีย์และพัฒนาจิตใจ รวมถึงคุณลักษณะของพร…
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
149
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
ลงโทษเหมือนกัน แต่เป็นโทษสถานเบา เมื่อพระภิกษุไม่เปิดเผยคุณวิเศษ เราก็ย่อมไม่มีโอกาสรู้ อย่างไรก็ตาม หากเราจะวินิจฉัยว่า พระภิกษุรูปใดดีหรือไม่นั้น เพียงพิจารณาคุณลักษณะของพระภิกษุในระดับ 1 และระดับ 2
…ลักคำสอนของพระพุทธศาสนา เช่น การไปสู่อโคจร เล่นการพนัน และพูดคุยเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องกับกิจของสงฆ์ บทความนี้ทำให้ผู้อ่านเข้าใจการวินิจฉัยพระภิกษุที่ดีจากคุณลักษณะ 3 ระดับ และพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมที่ควรหลีก…
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในมุมมองพระพุทธศาสนา
152
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในมุมมองพระพุทธศาสนา
อย่างไรก็ตาม มีข้อที่น่าสังเกตว่า พระภิกษุทุศีลที่มีกรณีอื้อฉาว นับตั้งแต่พระเทวทัต จนถึง พระภิกษุในสมัยปัจจุบัน ที่สามารถประกอบกรรมชั่วช้าสามานย์ แต่ละรูปล้วนเกี่ยวข้องหรือได้รับการทำนุ บำรุง ส่งเสริ
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับเป้าหมายชีวิตที่มนุษย์มองหา ตั้งแต่เป้าหมายระดับต้นที่มุ่งแสวงหาความสุขในโลกนี้ จน…
เป้าหมายชีวิตและผลกระทบของมิจฉาทิฏฐิ
153
เป้าหมายชีวิตและผลกระทบของมิจฉาทิฏฐิ
บุคคลที่มีเป้าหมายจำกัดอยู่เพียงในระดับนี้ มักไม่สนใจเรื่องการสั่งสมบุญบารมี อาจไม่มีความ ละอาย หรือเกรงกลัวบาปเท่าที่ควร ครั้นตั้งหน้าตั้งตากอบโกยแสวงหาความมั่งคั่งร่ำรวย อำนาจและ บริวารไปเรื่อยๆ ก็ม
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งเป้าหมายชีวิตในระดับต่าง ๆ โดยเฉพาะเป้าหมายที่มุ่งเน้นการแสวงหาร่ำรวยโดยไม่มีการตร…
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
155
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
และญาณของธรรมกายนี้เอง จะเป็นเครื่องส่องให้เห็นและรู้อริยสัจ 4 ซึ่งในที่สุดก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติ เกิดปัญญาอย่างยิ่ง ใจจึงปล่อยวางกิเลสทั้งปวงได้ กลายเป็นใจที่ใสบริสุทธิ์สว่าง ปราศจากกิเลสโดย สิ้นเชิง นั
บทความนี้กล่าวถึงบทบาทของญาณธรรมกายที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอริยสัจ 4 และนำไปสู่การบรรลุธรรมอันสูง…
การคบหากัลยาณมิตรและการเลือกบริโภคสังคม
157
การคบหากัลยาณมิตรและการเลือกบริโภคสังคม
ในบรรดาบุคคลทั้ง 6 ประเภท ดังกล่าวแล้ว คงจะมีแต่ประเภทที่ 1 เท่านั้น ที่เราไม่สามารถเลือก ได้เลย หลังจากที่เราถือกำเนิดเกิดมาดูโลกนี้แล้ว อย่างไรก็ตามมารดาบิดาที่มีจิตใจปรกติและมีสติ สัมปชัญญะ บริบูรณ
บทความนี้เน้นความสำคัญของการเลือกคบหากัลยาณมิตรที่ดีในชีวิต โดยยกตัวอย่างคุณลักษณะของผู้ที่ควรเป็นเพื่อนใน…