บัณฑิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 56 / 65

…ยเหตุไร ท่านจึงเรียกบุคคลว่าคนพาล บทว่า องุโหติ ความว่า คนพาลอันธรรมอะไร พัดไป บทว่า นุโหติ ความว่า บัณฑิตยอมบรรเทาสิ่งไร ด้วยธรรมอะไร บุคคลชื่อว่ามีธรรมเป็นที่ยอมจากโอฆะ เพราะธรรมอะไร นาก- มานิกาว่าว่าหนาม…

เนื้อหาในบทนี้สำรวจความหมายของคำว่า 'คนพาล' และ 'บัณฑิต' ตลอดจนถึงธรรมที่ทำให้บุคคลมีสถานะดังกล่าว จากคำถามต่างๆ ที่สะท้อนถึงความเข้าใจในการบริหารจัดการอาร…

…ำหนดอยู่. กล่าวว่า โอเมน ได้เก่าโอเมะ ๔ ประกาย มีความโอเมะเป็นตน. สองพูดว่า โโยะ นุฏฺฐิ ความว่า บัณฑิตย่อมบรรเทาโอเมะนั้นได้ ด้วยความเพราะกล่าวคือสัมมปัชเจนา กล่าวว่า สุพุโธวิสุณุตโต ได้แก่'ไม่ประกอบด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงธรรมซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในบริบทของพระราชาและบัณฑิตที่มีกำหนดและการตัดสินใจในชีวิต ว่าด้วยความหมายและบทบาทของพระราชาผู้มีรูปเป็นตน รวมถึงความรู้ในการแก…

…ติยาน ทรงแสดงความ ถึงพร้อมด้วยอาการทั้งปวงแห่งวินัยนั้น ด้วยบทว่า อนุวุฒา จ นั้น บทว่า วิญญู แปลว่า บัณฑิตทั้งหลาย ทรงแสดงว่า 'คน พลทั้งหลาย ไม่เป็นประมาณ ในเพราะนิบทาและสรรเสริญ' ด้วย บทว่า วิญญู นั้น บทว่…

บทความนี้พูดถึงคำว่า อนุวุฒา ที่เกี่ยวข้องกับวินัยของบัณฑิต พร้อมกับการตีความว่า 'คนพลทั้งหลายไม่เป็นประมาณ' รวมทั้งคำแสดงองค์ 4 อย่างของพระพุทธศาสนา ซึ่งชี้ให…

…้วยเหตุนัน พระผู้พระอภาคเจจิง ตรัสไว้ในสพรหมกสูตร และโกสนันทขาดาว่า "เพราะการปรนิบัตินมณฑบดำนั้นแล บัณฑิต ทั้งหลายย่อมสมสรเสร็จบุญในโลกนี้ดีเอง, เขาแล ไปแล้ว ย่อมบันเทิงในสวรรค์." [แก้วรณ] ท่านแก้ไว้ในฤท…

เนื้อหานี้สำรวจความสำคัญของการปรนิบัติและผลของกรรมในชีวิต โดยเฉพาะในเรื่องของพระมหาโมคลัลนะ ซึ่งถูกประหารด้วยกรรม แต่การปรนิบัติที่ดีนำไปสู่ความสุขในโลกนี้และโลกหน้า พระผู้พระอภาคเจจิงได้ตรัสเตือนถึงค

ประโยค๕ - มงคลดทีนี้น่ะอยู่; ฉะนั้น บัณฑิต เหล่านั้นจึงมีความเป็นใหญ่ และเป็นผู้อื่น ปวงชนพึงสรเสริญ." [แก้รถรถ] ๒๒๒] อรรถถากชาดกว่า "บรรดาบท…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของบัณฑิตที่มีคุณธรรมในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะเรื่องของการเคารพและรักใคร่ต่อมารดาบิดา ซึ่งส่งผลต่อความสุขและค…

…ัน พระราชาทรงมนต์แล้ว ทรงรับหามานในพระราชมนเทียรใน วันที่ ๒ เปรตหล่านั้น ได้ยินชื่อล้อมด้วยหวังว่า "บัณฑิต พระราชาจักทรง อุทธิฐานแก่พวกเรา บัดนี้ พระราชาจักทรงทานแก่พวกเรา" พระราชา ครั้นถวา ทานแล้ว มิวแตกตร…

เนื้อหาเล่าว่า พระราชาทรงถวายทานในอุทยานอุภูรีวนและได้ประสบกับความหวังของเปรตที่คอยรับทานจากพระราชา ด้วยความกลัวพระศาสดาที่มาทรงสนทนา และผู้ที่นำมาถวาย เนื้อหายังมีการกล่าวถึงการถวายทานและผลที่จะได้รั

…ะผู้พระภาค เมื่อจะ ทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย จึงตรัส (คาถาหลั่น) ในปฐมสูตร ปัญจบทิเตบ องค์สุดตรู "บัณฑิตทั้งหลาย เมื่อเห็นฐานะ ๕ เหล่านี้จึง ปรากฏนามุตร. เพราะฉะนั้น มาตรทั้งหลายผู้ลง เป็นสัตบุรุษ ผู้กตัญ…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลี้ยงดูบุตร โดยเฉพาะในแง่ของการเจริญเติบโตทางจิตใจและสังคม การส่งเสริมให้มีคุณธรรมและความกตัญญู สำหรับบิดามารดา และการหลีกเลี่ยงจากความชั่วนั้นถือเป็นสิ่งจำเป็นในการพัฒน

…ก." (พระผู้มีพระภาค) ได้ตรัสความนี้แล้ว จึงตรัสคำเป็นคำณีนในความข้อ (คอโยปุตตสูตร) นั้น ดังนี้ว่า "บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมโปรดอาณ意ชาตบุตร อนุญาตบุตร ไม่ปราณาอวาตบุตรผู้ดัดสกุล; บุตรเหล่านี้ มีอาทิตย์า ถึงพร้อม…

เนื้อหานี้สำรวจเรื่องศีลและธรรมในความสัมพันธ์กับบุตร โดยอิงคำสอนจากพระผู้มีพระภาค พระศรีอาริยเมตไตรย เสนอความสำคัญของการให้การอบรมบุตรตามหลักธรรม อีกทั้งยังเปรียบเปรยถึงแสงของบุตรที่มีคุณธรรมเหมือนพระ

…อย่างหนึ่ง มุทธเหล่าใด ย่อมทราบคำพูด อัน แสดงคุณ มีความที่สัตว์เป็นผู้มีธรรมเป็นของ ๆ ตนเป็นต้น ของ บัณฑิตทั้งหลาย เหตุนี้ มุทธเหล่านั้น ชื่อว่า วาทัญญุ อาจารย์ บางพวกกล่าวว่า ปกญญุ มีมิ ความว่าผู้มอบให้เสม…

บทความนี้พูดถึงวาทัญญุที่มีความเกี่ยวข้องกับธรรมและคุณลักษณะที่สำคัญของบัณฑิต โดยมีการยกตัวอย่างจากบาลีเพื่อชี้แจงแนวคิดอย่างชัดเจน. การอภิปรายในหัวข้อเกี่ยวกับบุรุษและบริษัทต่า…

ประโยค 24 อธินนุพุทธพทราม ได้ต่ำคำพนมครกล่าวว่า เขาเป็น มูลของพรหมนั่น บัณฑิตไปเกิดในเทวโลก ด้วยสามารถทำคุณ- รรมไว้ พรหมนั่นก็ตรวจไปดู ค็นก็อธิบายว่าเป็นอย่างไรหนอ ลูกของเราจึงไ…

เนื้อหาพูดถึงการทำกุศลกรรมและผลของการกระทำที่ดีนี้ที่นำไปสู่การเกิดในเทวโลก โดยเฉพาะคำพูดที่บ่งบอกถึงเหตุผลการเกิดและชวนให้มีการทำบุญ เช่น การให้ทานและการทำความดี เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีในชีวิตหลังควา

…่เพิ่มขึ้นอีก แม่เพียงจับจ่ายที่จะเหรียญ ฯ ( กหาพนะ) ทรัพย์ก็หมดได้ เพราะฉะนั้น [๘]. อญชนา ขข ทิฆวา บัณฑิตพึงเห็นความหมดไปแห่งอุปนิสัย อายจ น้ำมันหยดพลาล ความก่อขึ้น มรุณญจ ภามหรํ แห่งตัวปลวก และความรวบรวม …

มีเรื่องเล่าในกรุงสาวัตถีเกี่ยวกับเศรษฐีอานันทะที่มีทรัพย์มากแต่ตระหนี่ จนไม่สามารถช่วยผู้อื่นได้ ในขณะที่สุปุปพุทธะซึ่งเป็นโรคเรื้อนได้ฟังพระธรรมเทศนาและบรรลุโสดาปฏิผล แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการใช

…ว์ ทั้งหมดที่เหลือเว้นสัตว์วิสัย ๔ จำพวกเหล่านี้คือ 'ช้างม้าในอย น้ำชาในโยคสุดอาชาในอย และพระอิณาสพ บัณฑิตพิงทราม อธิบายว่า เพ่งตามพยัญชนะ แสดงว่า สัตว์ทั้งหลายกลัวต่อความตาย ไม่มีวัน ใครเลย แต่ตามอรรถ มีว…

ในเนื้อหานี้พระธรรมคิฎฐ์กล่าวถึงความกลัวของสัตว์ต่ออาชญาและความตาย โดยมีการเปรียบเทียบกับผู้คนทั่วไปที่ยอมหวาดหวั่นต่อภัยอันตรายและความตาย นอกจากนี้ ยังมีการอธิบายแสดงถึงความขัดแย้งระหว่างสัตว์บางประเ

…ความที่พระองค์ทรง เป็นใหญ่ในธรรม และเพราะความที่พระองค์ทรงฉลาดในเทศนาวิธี เพราะเหตุนี้ ในพระคาถานี้ บัณฑิตพิชญาหน้าว่าอย่างนี้ว่า "ถ้าบุคคลารบตามว่าเป็นที่รัก พึงรักษาตนให้เป็นอันรักษาดี แล้ว คือพิชญาตนแล้ว…

…รรพชิต เพื่อเป็นแบบอย่างในการทำบุญและปฏิบัติตามวินัยที่ดี ผู้ที่สามารถรักษาตนเองได้นั้น เรียกว่าเป็นบัณฑิตแท้จริง ซึ่งต้องมีการสะสมบุญและงดเว้นจากความประมาทมายาวนาน ไม่เพียงแต่ในวัยใดวัยหนึ่ง แต่ต้องสอดคล้อ…

…พระองค์คุลิมาลเถร ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า " อุตส ปัปปิติ" เป็นต้น. [ ต้นฉบับปลายตรงใช้ได้ ] เรื่อง บัณฑิตพึงทราบด้วยสามารถแห่งองค์คุลิมาลเถรนั่นแหละ ก็พระเถระบวชในสำนักของพระศาสดา บรรลุพระอรหันต์แล้ว. ครั้…

พระศาสดาได้ตรัสพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพระองค์คุลิมาลเถรที่บรรลุพระอรหันต์ในสำนักของพระศาสดา ท่านได้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการคำนึงถึงเวลาที่ผ่านมาและการเผื่อเวลาในอนาคต เมื่อผู้ใดประเมินชีวิตอย่างถูก

…ีฤทธิ์ทั้งหลายย่อมไปในอากาศด้วยอภัย, ธรรชนชนะมารพร้อมทั้งพนาแล้ว ย่อมออก ไปจากโลกได้." [ แก้อรรถ ] บัณฑิตพึงพารานือความแห่งพระคาถานี้ว่า :- " หงส์เหล่านั้น ย่อมไปในทางแห่งดวงอาทิตย์คืออากาศ จึง อิทธิบาทอัช…

ในบทพระธรรมปฏิญญาแปลนี้ พระศาสดาได้ตรัสถึงคำสอนเกี่ยวกับการฟังธรรมในสำนักงาน และการที่หงส์บินไปในอากาศเป็นสัญลักษณ์ของการเจริญอิทธิบาทอัชชน อันนำไปสู่การพ้นจากโลกโดยเฉพาะเมื่อมีอภัย ด้วยการเอาชนะมาร ใ

…ั้น กล่าวว่ากุริยา คือผู้มีความตระหนี่เคร่งแน่น ผู้ไม่รู้จักประโยชน์ในโลกนี้และโลกหน้า ชื่อว่าพาพาล บัณฑิตชื่อว่า ธีรน. ลงวา สุข ปรตฺโต คำว่านี ธีรนนัน เมื่อเสวยทิพสมบัติ ชื่อว่าเป็นผู้มีความสุขในโลกหน้าเพร…

…งความสำคัญของการทำบุญและการมีความสุขในโลกหน้าที่เกิดจากการทำดี โดยมีการเปรียบเทียบระหว่างคนไม่รู้และบัณฑิตที่มีความรู้เพื่อให้เห็นความแตกต่างในชีวิตจริง เรื่องนี้จึงเชื่อมโยงกับการให้และการแบ่งปัน เพื่อให้ผ…

…ปะ ของเธอมีน้อยนัก, เธออภัยกาหปะเหล่านั้น จักให้ความมาน อยากเต็มขึ้นได้อย่างไร? ได้ยินว่า ในอดีตกาล บัณฑิตทั้งหลาย ครองจักรพรรดิราชสมบัติ สามารถจะยังฝันดีรัตน์นะ ๓ ประการให้ ตกลงมาพึ่งสะเอาในที่ประมาณ ๑๒ โย…

…ยถึงประโยชน์ของการบริโภคและการใช้ชีวิต โดยยกตัวอย่างการตั้งอยู่ในธรรมเพื่อความสุข และการทำความดี โดยบัณฑิตในอดีตสามารถสร้างความสุขและความเจริญในชีวิตได้อย่างไร แม้จะมีปัญหาและอุปสรรค แต่ด้วยการมีศรัทธาและทำ…

…า ย่อมเป็นผู้ดี ในความสิ้นไปแห่งตัณหา." [ แก้อรรถ ] บรรดาบทเหล่านี้ บอกว่า กถามบุณวสาสน ความว่า บัณฑิตนั้น ปรมมือแล้ว ยังฝนคืออตนะ ๗ ประการให้ลดลงได้ ฝนคืออตนะ ๗ ประการนั้น ศรัสให้ชื่อว่า กถามบุณวุสส ใน…

บทความนี้พูดถึงความรู้แจ้งของบัณฑิตเกี่ยวกับทุกข์ และการปล่อยตัณหาผ่านการเข้าใจอาการต่าง ๆ ผลกระทบของตัณหาที่เป็นพิษต่อจิตใจ การเรียนรู…

…ี " ดังนี้แล้ว จิรัสสรพระคาถานิว่า:- " ความหวังเป็นโรคอย่างยิ่ง, สังขารทั้งหลายเป็น ทุกอย่างยิ่ง, บัณฑิตตราบใดก็ความนั่นตามความ จริงแล้ว ( กระทำให้แจ้งดังพระนิพพาน ) เพราะ พระนิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง." […

…ูกจัดให้อยู่ในสถานะที่เหนือกว่าโรคอื่น ๆ เพราะมันเป็นต้นตอของความทุกข์ที่ยั่งยืน และการเข้าใจธรรมของบัณฑิตจะช่วยให้เห็นความจริงนี้อย่างครบถ้วนและสามารถนำไปสู่ความสุขที่แท้จริงได้

…ิตวา กายเนุ สุจริต จร." แม้ในภาคปาเป็นลำดับไป ก็ยืนยันทันกัน บทพระคาถาว่า กายเนุ สุตา ธีรา ความว่า บัณฑิตเหล่าใด เมื่อไม่ทำกายธรรมีปณิธานเป็นต้น ชื่อว่า สำรวมแล้ว ทางกาย, เมื่อไม่ทำจิวจุจิตรมีลักษณะเป็นต้น…

…้นจากความชั่วทั้งสามอย่าง ได้แก่ กายทุจริต วาจาทุจริต และมโนทุจริต โดยผู้ที่สามารถสำรวมได้ถือว่าเป็นบัณฑิตและมีภาวะอันดี อันเป็นผลต่อการดำรงชีวิตในโลกนี้. นอกจากนี้ยังมีการยืนยันว่าการรักษากายและจิตใจอยู่ใน…