หน้าหนังสือทั้งหมด

การกำจัดกิเลสและการตรัสรู้พระธรรม
235
การกำจัดกิเลสและการตรัสรู้พระธรรม
…รจะมีธรรมภายเหมือนเราบ้าง ท่านมีความรู้วิเศษ คนนี้นี่เหตุได้สั่งสมอบรมมา สมบูรณ์บริบูรณ์ด้วยกันแล้ว บารมีเป็นเหตุ บารมีแก่แล้ว สมควรที่จะได้มรรคผล สมควรจะมีได้ธรรมภายเหมือนเรา ไม่ว่าจะอยู่ไกล้อยู่ใกล้ พ…
…เลสจำนวน 5 ประการที่ส่งผลต่อการพัฒนาจิตให้ถึงความบริสุทธิ์และการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า รวมถึงการสร้างบารมีและแสดงธรรมเพื่อประโยชน์ผู้อื่น พระองค์มีธรรมภายในที่สำคัญในการเป็นผู้นำทางจิตใจและแนะนำผู้อื่นให…
หลักฐานธรรมาภายในคัมภิทิพทิพธฺโบราณ 1
246
หลักฐานธรรมาภายในคัมภิทิพทิพธฺโบราณ 1
…ที่อยู่ภายใน (Wayman and Wayman 1974: 106)¹ คำสอนในแนวคิดถากถากตรภาคีนี้ตรงกันกับคำสอนในพระไตรปิฎก บาลี ที่ว่า จิตตั้งเดิมนั้นเลื่อมประลังศสรรแต่มาศราหมองลงไปเพราะอุบกิเลสที่ รามา และจิตนั้นหลุดพ้นจากอ…
เนื้อหานี้อธิบายถึงหลักการของวิชาอธรรมาภิญญาและแนวคิดเกี่ยวกับจิตที่บริสุทธิ์ซึ่งเริ่มต้นจากความสกปรกเพราะกิเลส โดย…
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
304
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
…ตวรรษที่ 7-8 (คริสต์ศตวรรษที่ 2)101 พบตัวคัมภีร์ใบลาน 2 แห่งในแคว้นคันธาระ คือที่เมืองกีลิกติกและที่บามิยัน ทั้งคู่เขียนด้วยอักษรที่เรียกว่า “กิลิกิด-บามิยัน แบบที่ 1” (Gilgit-Bamiyan Type 1) บ่งบอกว่าน…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยมุ่งเน้นที่ข้อคิดเกี่ยวกับการเข้าถึงสิ่งที่เห็นในกลางกายตามที่กล่าวในปรัชญุตันในสมาธิสูตร ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติของสิ่ง
จักู 5 ประการในพุทธศาสนา
357
จักู 5 ประการในพุทธศาสนา
ส่วนบทธรรภาพขยายความจักู 3 ประการจาก 5 ประการนี้ว่าเป็นสัญญาณที่แตกต่างกัน และอธิบายจักูอีก 2 ประการที่เหลือ ในฐานะที่เป็นดวงต djงประเภทกัน ดังนี้ พุทธจักู หมายถึง ญาณรู้แจ้งในนิ สัยแ…
บทความนี้ขยายความเกี่ยวกับจักู 5 ประการในพุทธศาสนา ได้แก่ พุทธจักูซึ่งหมายถึงญาณรู้แจ้งในนิสัยของสัตว์ ธรรมจักูเป็นญาณในมรรคเบื้องต่ำ สมดับจักูคือความรู้แจ้งในธรรม สิ่ง และญาณจักูแสดงถึงดวงตาเห็นธรรม
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโอวาท 1 ฉบับวิชาการ
358
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโอวาท 1 ฉบับวิชาการ
… นิรโร มรรค เป็นพระวิชฌา - สีลลักษณ์ หรือฤทธิ์แจ้งใน ทุกข์ อนิจจิ อนันตวา เป็นปล้องพระคอ - ปฏิจจสมุปบาทฤทธิ์หรือฤทธิ์ที่รู้แจ้งการเกิดขึ้นของธรรมทั้งหลาย เพราะอาศัยกัน เป็นพระนาฏี รวมทั้งพระสัพพัญญูฤทธิ…
…รู้และเข้าใจในอริยสัจ 4 เช่น ทุกข์ สมุทัย นิรโร คาถาธรรมกายยังชี้ให้เห็นฤทธิ์ในสีลลักษณ์และปฏิจจสมุปบาท โดยรวมธรรมกายประกอบด้วยทั้งจักษุและฤทธิ์ซึ่งสะท้อนถึงความรู้แจ้งและความเห็นในคราวเดียว ตามที่ระบุใ…
การระลึกถึงพระพุทธเจ้าและการปฏิบัติสมาธิภาวนา
367
การระลึกถึงพระพุทธเจ้าและการปฏิบัติสมาธิภาวนา
…กถึงพระพุทธเจ้า ผู้มีพระคุณหาปะมาณ มีได้ จักมีใจเลื่อมใส เป็นผู้มีสรรเสริญบิติถูกต้องแล้ว มีจิตเบิก บานแล้วเนื่องฯ29 เมื่อข้าพระองค์ระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้ฝึกพระองค์ดีแล้ว มีพระหฤทัยตั้งมั่น จึงเป็นผู้ไ…
ในบทความนี้มีการเน้นการระลึกถึงพระพุทธเจ้า ผู้มีคุณธรรมอันประเสริฐ โดยกล่าวถึงการมีจิตเบิกบานและการปฏิบัติสมาธิภาวนา ซึ่งมีการส่งต่อความรู้จากคัมภีร์วิธีสมาธิภาวนาของกัมพูชา เช่น คัมภีร์นิยายพ…
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
390
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
…หรือปิดป่าชัยร้าย หรือนคราร้ายต่างๆ และเพื่อำนำซึ่งความสำเร็จและชัยชนะ อุปปศจันติประกอบด้วยคาถากายาบาลี 272 บาท และเนื้อความในภาคภาษาไทยยวนที่ใช้อ้างคำสันติธรรมทอง ฉบับที่นำมาศึกษาในงานวิจัยนี้ จารึกด้…
เนื้อหาภายในคัมภีร์พุทธโบราณระบุถึงอุปปศจันติที่ช่วยนำความสงบสุขและป้องกันภัย โดยประกอบด้วยคาถากายาบาลี 272 บาทที่เป็นที่นิยมในภาคอีสานของไทย พร้อมแปลความหมายที่ชี้ถึงคุณค่าของพระธรรมกายในบริบทของพระพุ…
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
442
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
…วิชาชธรรมภาย จึงนับว่าสอดคล้องกัน และเป็นวิธีการเก่าแก่ที่ปฏิบัติมาแต่ โบราณกาลดังอุปฐานในพระไตรปิฎกบาลี ค. การดับกิเลสกับลมหายใจหยุด ดังได้กล่าวข้างต้นว่าภาวะที่สำคัญในการเจริญสมาธิวาณของโยคาวจร คือ น…
บทความนี้สำรวจความสอดคล้องระหว่างการกำหนดนิิมิตความสว่างในคัมภีร์โยคาวจรและข้อมูลจากพระไตรปิฎกบาลี การพิจารณาการดับกิเลสผ่านลมหายใจและการเข้าถึงภาวะนิสสาสาวะ ซึ่งหมายถึงภาวะที่ลมหายใจหยุดและการตัด…
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
450
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
…นเดียวกัน (ดู “ทางเดินของจิตและกระบวนการบรรลุอรัญธรรม” ข้างล่าง”) ทั้ง 5 ฐานของคัมภีร์ใบลานเขมรนี้ บางครั้งท่านสอนในเชิงสัญลักษณ์ โดยเปรียบเทียบกับตัวอักษรย่อ 5 ตัวคือ น-โม-พุทธ-รา-ยะ ตั้งแต่ฐานที่ 1 ถ…
ข้อความนี้วิเคราะห์ลักษณะของฐานในวิชชาธรรมกายและการเปรียบเทียบกับคัมภีร์ใบลานเขมร โดยเฉพาะฐานที่ 2-3 และฐานที่ 7 ที่สร้างการเข้าใจในวิธีการประยุกต์ใช้โยคาวจรในการฝึกภาวนา มีการสอนในลักษณะสัญลักษณ์ที่ส
หลัการธรรมมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
468
หลัการธรรมมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
…ตดังเดิมที่บริสุทธิ์ซึ่งอาจพ้องกับ ศัพท์ “โพธิ” หรืออาจพ้องกับกฤษฏีตาคตภคตรภะ เมื่อมาแปดเปื้อนเพราะ บาปธรรมจิตจึงหม่นหมอง แม้จะมีโพธิอยู่ในตนก็ยังไม่อาจบรรลุโพธิ์นั่นได้ เพราะมือวิชชาบดบังและมีบาปธรรมคร…
…ดเกี่ยวกับนิพพานซึ่งเป็นจุดหมายของการปฏิบัติ โดยชี้ให้เห็นถึงการกลับไปสู่จิตบริสุทธิ์ของมนุษย์ที่ถูกบาปธรรมบดบัง. ห้องนี้ยังนำเสนอคำสอนของพระมงคลเทพมุนีที่ย้ำว่าว่าจิตของมนุษย์มีความบริสุทธิ์ตลอดเวลา แต…
การปฏิบัติธรรมและภาวะแห่งการตั้งครรภ์
493
การปฏิบัติธรรมและภาวะแห่งการตั้งครรภ์
…ู่ เป็นดังเรายู่ในท้องแม่มันชื่อว่าอารหันต์ (ญาณบ 7.3) ตัวเรานี้เมื่ออยู่ในท้องแม่มารดาทนทุกข์ยากลำบากยิ่ง หนักหนา เมื่ออยู่นั้นนั่งโยนโยเอามือเท้าคางบิมหนา ต่อสน หลับแม่ ภาวนาไปสวดอยู่แต่... อันว่าเชื…
เนื้อหานี้สำรวจภาพดังกล่าวที่เชื่อมโยงการปฏิบัติธรรมกับการตั้งครรภ์ โดยใช้ภาวะสงบของเด็กในครรภ์มาเป็นอุปมาประกอบในการปฏิบัติธรรม พระมงคลเทพมุนีได้สอนว่าการมีสมาธินั้นเปรียบได้กับเด็กในครรภ์ที่สามารถเค
การศึกษาเรื่องบูญและบาปในคัมภีร์พุทธโบราณ
506
การศึกษาเรื่องบูญและบาปในคัมภีร์พุทธโบราณ
…นธ์ของประสบการณ์ที่แสดงไว้ในคัมภีร์มูลพระกัมมัฎฐานกับวิชา ธรรมภายใน 4.3.3. มนุษย์ กับการสร้างบูญและบาป 4.3.3.1. บูญ-บาป ดวงบุญ-ดวงบาป 127 โจควาจรกล่าวถึงบูญและบาปว่าต่างก็อยู่กับใจและส่งผลต่อผู้กระทำ โ…
การศึกษาเรื่องบูญและบาปในคัมภีร์พุทธโบราณเป็นการสำรวจที่สำคัญ โดยเน้นความสัมพันธ์ระหว่างบูญกับบาปที่มีต่อจิตใจของมนุษย์ โด…
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
508
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
…กมาช่วยแปรงรูปทรงเราเป็นสี ถ้วนสองอุศลธรรม ชาวนรกมาช่วยแปรงรูปทรงนี้แล้ว เป็นสีถ้วนสองอุศลธรรมนี้แล บาปสองบุญเป็นสีเป็นถ้วนหก เขาช่วยแปรงกระทำรูปทรงนี้เลย... อันว่าตุููนี้คือวัตถุก้อนนั้นกล่าวมา นั้นแล…
…บราณ เพื่อทำความเข้าใจถึงเหตุการณ์ที่นำไปสู่การกระทำที่ดีและชั่วในชีวิตมนุษย์ รวมถึงการมองเห็นบุญและบาปจากมุมมองจิตใจ โดยอ้างอิงถึงพระไตรปิฎกและคำสอนของพระพุทธองค์ในเรื่องการตัดสินใจเกี่ยวกับกรรมและผลกร…
บุญและบาปในหลักการของโยคาวจร
509
บุญและบาปในหลักการของโยคาวจร
…ตเม็ดเพียงเท่า หยดน้ำที่สลัดออกจากปลายขนทรายอยู่ตรงใด ตราบนั้นเราก็ ยังไม่พยากรณ์ว่าทวดจะต้องเกิดในอบาย ตนรก อยู่ตลอด กับ เยียวยาไม่ได้ แต่เมื่อเราไม่ได้เห็นธรรมขาวของเทวทัตเลย แม้เพียงเท่าน้ำนที่สลัดออ…
เนื้อหานี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างบุญและบาปในศาสนา ว่าเป็นเหตุที่ทำให้มนุษย์ไปยังสุคติหรือตกในอบาย พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายว่า ดวงบุญและดวงบาปท…
การวิจัยเกี่ยวกับธรรมกายและการเข้าถึงพุทธภายใน
539
การวิจัยเกี่ยวกับธรรมกายและการเข้าถึงพุทธภายใน
5.3.1. หลักฐานที่รักษาคำสอนไว้เพียงบางส่วน ในการหาข้อสรุปสำหรับประเด็นทั้งสองนี้ มีสิ่งที่นำพิจารณายุ่งว่า ในหลักฐานธรรมกายที่พบนัน แม้ที…
เนื้อหานี้วิเคราะห์ถึงหลักฐานที่มีอยู่เกี่ยวกับธรรมกาย ซึ่งพบว่าจำกัดเพียงบางส่วน แม้จะมีการพูดถึงธรรมกายว่าเป็นแกนกลางของพุทธศาสนา แต่ไม่มีรายละเอียดที่ชัดเจนเกี่ยวกับการเข้าถ…
การเข้าถึงมโนมยกายในพระไตรปิฎก
549
การเข้าถึงมโนมยกายในพระไตรปิฎก
…3.4. มโนมยกาย (กายอันเกิดแต่ใจ): ความสำคัญของการเข้าถึง “กายภายใน” สัทพว่า “มโนมยกาย” พบในพระไตรปิฎกบาลีใน 2 ความหมาย ในความหมายแรกใช้เป็นคำเรียกทรงชั้นบรรจบ ส่วนในอีกความหมายหนึ่งเป็นคำกล่าวถึงกายที่แส…
บทความนี้สำรวจและอธิบายเกี่ยวกับมโนมยกายในพระไตรปิฎกบาลีและความสำคัญของการเข้าถึงกายในระดับสูงสุด หลักการนี้สามารถเชื่อมโย…
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์ พุทธโธราณ 1 ฉบับวิชาการ
554
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์ พุทธโธราณ 1 ฉบับวิชาการ
…อ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลางของประเทศไทย อังคาริก ด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอ฿ม, มอญ, บาลี, สันสกฤต. พระนคร: คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักงานนายกรัฐมนต…
เอกสารนี้เป็นการนำเสนอหลักฐานทางธรรมในคัมภีร์พุทธโธราณ 1 ซึ่งประกอบไปด้วยบรรณานุกรมที่เกี่ยวข้องกับธรรมภายในในหลากหลายมุมมอง โดยมีการรวบรวมผลงานของนักวิชาการที่สำคัญในด้านพุทธศาสนา เช่น กิจชัย เอื้อเก
สุปราณี พนิขจงศ์: นักวิจัยด้านพระพุทธศาสนา
587
สุปราณี พนิขจงศ์: นักวิจัยด้านพระพุทธศาสนา
…ดิม ในอุปสัมมภ์พระเทวญาณมหามนู วิ. สำเร็จการศึกษาปริญญาตรี คณะอักษรศาสตร์มหาวิทยาลัยศิลปากร เรียนจบ บาลีศึกษา 9 มกราคม พ.ศ. 2560 สำเร็จการศึกษาปริญญาโท สาขา พระพุทธศาสนา โดยทำวิทยานิพนธ์เรื่อง การตรวจชำ…
สุปราณี พนิขจงศ์ปัจจุบันเป็นนักวิจัยในโครงการสืบค้นวิชาชาธรรมภายในคำสอนดั้งเดิมในอุปสัมม์พระเทวญาณมหามนู สำเร็จการศึกษาปริญญาตรีจากคณะอักษรศาสตร์มหาวิทยาลัยศิลปากร และระดับปริญญาโทในสาขาพระพุทธศาสนาโด
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโอวาท 1
23
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโอวาท 1
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโอวาท 1 ฉบับรวมงานวิจัยโดยอ้อ บางส่วนตรงกับธรรมบทยาคนธรี อุปาทวรรครายนสกฤต และมีบางส่วนที่ตรงกับคัมภีร์อิ่นแต่ไม่พบในพระบาลี ข้อความ…
…็นเกี่ยวกับพระนิพพานที่ไม่มีความแก่ ซึ่งเป็นหลักธรรมที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา เนื้อหานำเสนอการอธิบายเกี่ยวกับอุปาทานขันธ์ที่เสื่อมสลายตลอดเวลา และความเกี่ยวข้องกับความรู้เกี่ยวกับนิโรธในภาวะที่ใช้ควา…
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโธ21
25
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโธ21
…พธิสัตวาปฏิฏฐิ คัมภีร์ที่ใช้ศึกษาพบเป็นฉบับฉบับน้อย 16 ฉบับ มีอายุในช่วงพุทธศตวรรษที่ 10-12 ได้จากบามียืนเขียนด้วยอักษรสั้นสลาก โดยพบว่ามีฉบับส่วนคัมภีร์อิงฉบับหนึ่งเขียนข้อความเกี่ยวกับธรรมภายในปะติด…
…ัมภีร์พุทธโธ21 โดยพบว่ามีการเขียนและศึกษาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 10-12 เนื้อหาฟังก์ชันนี้ชี้ให้เห็นถึงบทบาทของธรรมภายในที่ไม่มีการสูญเสียไปและการเน้นความสำคัญของกายพระพุทธเจ้า นอกจากนี้ยังศึกษาเกี่ยวกับศตปั…