บา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 409 / 501

…ติสมาธิภาวนา เช่น คัมภีร์วิสุทธิมรรค คัมภีร์มหาสติปัฏฐาน เป็นต้น ดังที่ตั้งเป้าหมายไว้ว่า จะเรียนพระบาลีให้สามารถแปลคัมภีร์มหาสติปัฏฐานยาวได้ แล้วจะหยุดการศึกษาพระปริยัติธรรม ส่วนในด้านธรรมปฏิบัติที่เช…

บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับการศึกษาของพระภิษฐสามเณรในช่วงก่อนการเปลี่ยนแปลง และความสำคัญของการปฏิบัติสมาธิภาวนา โดยเฉพาะในคัมภีร์ที่พระมงคลเทพมุนีให้ความสนใจ รวมถึงการแบ่งกลุ่มพระภิษฐตามภูมิภาคที่มีการปฏิ

…นั้น สาระแท้ของใจนั่นก็คือธรรมภายใน ซึ่งเป็นธรรมชาติที่แท้ของจักรวาล (หน้า 73; Thiên Ấn 1975: 161) บางตำราก็กล่าวว่า ธรรมภายเป็นแกนแห่งคำสอนของพระพุทธองค์ เป็นแกนแห่งคำสอนหรือภายที่มีความสัมพันธ์กับคำส…

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับฐานธรรมในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิธีการที่ธรรมภายในเชื่อมโยงกับการเข้าถึงความสุขและสภาวะของพุทธภาวะ รวมถึงความคิดเห็นของนักวิชาการ เช่น เหล่ากษมสุขและติ๊ง เทียน อน เก

หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ บาลีเป็นคำสอนเดิมที่เก็บรักษาพระพุทธวจนะสืบต่อมาอย่างถูกต้องไม่ตกหล่นทุกถ้อยคำ ในเวลาต่อมา นักวิชาการจ…

เนื้อหาแสดงถึงความสำคัญของบาลีในการเก็บรักษาคำสอนของพระพุทธศาสนา และข้อสังเกตจากนักวิชาการเกี่ยวกับการเรียนรู้ในคัมภีร์ต่างๆ เพื…

…การศึกษาคัมภีร์และภาษาคานธาริอย่างจริงจังในภายหลัง มีการค้นพบคัมภีร์ภาษาคานธาริ์เพิ่มขึ้นอีกหลายชุด บางชิ้นอายุเก่าเก่าราวพุทธศตวรรษที่ 4 และนับเป็นคัมภีร์เก่าแก่ที่สุดในปัจจุบัน (Falk 2011: 15, 19; Cf.…

การศึกษาคัมภีร์พุทธโบราณในประเทศกีลาสถานได้เริ่มต้นขึ้นอย่างจริงจัง โดยพบว่ามีคัมภีร์จำนวนมาก ทั้งที่เขียนบนเปลือกไม้เบิร์ชและใบลาน แสดงให้เห็นถึงเนื้อหาจากพระวินัย พระสูตร และพระอธิษฐาน ซึ่งถือว่าเป็

…2 การกำหนดในปี ค.ศ. หรือ ค.ศ. ในพงศาวดารจีนจะมีความคลาดเคลื่อนจากของไทยและตะวันตกเป็น อย่างมาก เช่น บางก็ว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประสุตเป็นเวลา 995-977 ปีนักษัตรฤดู บางก็ว่าเป็นเวลา 958 ปี และบางก็ว่า …

บทความนี้กล่าวถึงการเดินทางของพระพุทธศาสนาที่เข้าสู่ประเทศจีนตั้งแต่ยุคแรกๆ ผ่านเส้นทางทะเลและดินแดนตะวันตก มีการกล่าวถึงการเผยแผ่โดยพระเจ้าโจทมหาราช และการสร้างพระเจดีย์ในประเทศจีนในยุคต่างๆ รวมถึงข้

…ษที่ 6-8 พระพุทธศาสนาได้ปักหลักมั่นคงทั่วดินแดนเอเชียกลาง เมืองสำคัญที่ตั้งอยู่บนเส้นทางสายไหม เช่น บามิยัน คูบู คูซา โถทาน โผลาหาราน เทอรฟาน และตุหนหวง ล้วนเป็นศูนย์กลางที่สำคัญทางพระพุทธศาสนา และยังคง…

…ยมานะ ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 6-8 พระพุทธศาสนาได้ขยายตัวในเอเชียกลาง โดยเมืองต่าง ๆ บนเส้นทางสายไหมมีบทบาทสำคัญ ยุคนี้เห็นการสนับสนุนจากจักรพรรดิข่ายหนานซึ่งทำให้พระพุทธศาสนามีอิทธิพลในจีนและกลายเป็นศูนย์ก…

…ทั้งหมด เพราะมีทักษะความชำนาญการแปลอย่างมากแล้ว ในช่วงแรกของการแปลพระคัมภีร์นี้ มาหานครลั่วหยางมีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางการแปลของประเทศ โดยมีเหล่าพระธรรมฑุตชาวต่างชาติเป็นผู้ให้นำเสนอพระธรรมฑุตต่างชา…

บทความนี้กล่าวถึงการแบ่งระยะเวลาของการแปลพระไตรปิฎกเป็นภาษาจีนออกเป็นสามช่วงหลัก โดยเฉพาะบทบาทของนครลั่วหยางในการเป็นศูนย์กลางการแปล และบทบาทของพระธรรมฑุตชาวต่างชาติและนักแปลชาวจีนที่มีความชำนา…

…า ธมฺเม อานิว วิทิวา วิตร อุตตร โยคคุณ เนินิพพานะ ปริเยสิติ (มุง. 12/315/314) คำแปล: ภิกษุทั้งหลาย บางคนในโลกนี้ ฯลฯ ตนเอง มีความแก่เป็นธรรมดา ทราบชัดถึงโทษในสิ่งที่มีความแก่เป็น ธรรมดาแล้ว ย่อมแสงหาพร…

การแสวงหานิพพานซึ่งเป็นภาวะที่ไม่มีความแก่ หมายถึงการข้ามผ่านอุปาทานขันธ์ทั้ง 5 ซึ่งนำพาความทุกข์ เพื่อให้พ้นจากการถูกแผดเผาด้วยเหตุ 3 ประการ การกล่าวถึงพระนิพพานในคัมภีร์พุทธโบราณและคำสอนของพระมงคลเท

…หม ไม่เป็นของละเอียดยัด (รร. 796) ประเด็นที่ว่า พระพุทธองค์ธรรมเป็นกายนี้ มีคำกล่าวไว้ในพระไตรปิฎก บาลีด้วยเช่นกัน ดังที่ปรากฏในอัศจรรย์สูตร ว่า “วาเสฎฐะและภาวะทวะ คำว่า ธรรมกาย ดีด พรหมกาย ดีด ธรรมภูด…

…นเกี่ยวกับธรรมขันธ์ 5 ในการศึกษาเรื่องนิพพาน โดยมีการพิจารณาความหมายของ 'ธรรมกาย' ในฐานะที่เป็นคำอธิบายของพระตถาคตและการมองเห็นพระพุทธองค์ ซึ่งปรากฏในพระไตรปิฎก บาลี ผ่านการอ้างอิงบทสนทนาระหว่างพระพุทธอ…

…าทั้งหลายโดยธรรมตาม กายของพาทพระองค์ประกอบด้วยธรรม พระพุทธเจ้าทรงเป็นธรรมตามโดยตรง ไม่อาจรู้ได้โดยอุบาย38 เมื่อเปรียบเทียบคำข้อนี้กับบทภาษาสันสกฤตด้านบน แล้ว พบว่ามีความแตกต่างกันในการประกอบรูปศัพท์ในบา…

บทวิเคราะห์นี้กล่าวถึงการแสดงออกของพระพุทธเจ้าผ่านคำสอนที่เปรียบเทียบระหว่างภาษาสันสกฤตและภาษาไทย โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจพระพุทธเจ้าในฐานะที่เป็นธรรมที่สามารถเข้าใจได้ผ่านการกล่าวถึงธรรมกาย พร

….5. โพรสัตว์ปิฏกสูตร (Bodhisatyyapitakasûtra)42 โพรสัตว์ปิฏกสูตรเป็นคัมภีร์มหายานที่ว่าด้วยการสร้างบารมีของพระโพธิสัทมี มีเนื้อหาบันทึกไว้ทั้งในฉบับแปลภาษาจีนและภาษาทิเบตหลายฉบับ ส่วนต้นฉบับภาษานเดียเค…

บทความนี้ศึกษาถึงธรรมกายในฐานะที่เป็นกายแท้ของพระพุทธองค์ และบทบาทของพระโพธิสัทมีในคัมภีร์มหายานอย่างโพรสัตว์ปิฏกสูตร ซึ่งเป็นเอกสารที่บันทึกถึงการสร้างบารมีและการปฏ…

…รจะมีธรรมภายเหมือนเราบ้าง ท่านมีความรู้วิเศษ คนนี้นี่เหตุได้สั่งสมอบรมมา สมบูรณ์บริบูรณ์ด้วยกันแล้ว บารมีเป็นเหตุ บารมีแก่แล้ว สมควรที่จะได้มรรคผล สมควรจะมีได้ธรรมภายเหมือนเรา ไม่ว่าจะอยู่ไกล้อยู่ใกล้ พ…

…เลสจำนวน 5 ประการที่ส่งผลต่อการพัฒนาจิตให้ถึงความบริสุทธิ์และการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า รวมถึงการสร้างบารมีและแสดงธรรมเพื่อประโยชน์ผู้อื่น พระองค์มีธรรมภายในที่สำคัญในการเป็นผู้นำทางจิตใจและแนะนำผู้อื่นให…

…ที่อยู่ภายใน (Wayman and Wayman 1974: 106)¹ คำสอนในแนวคิดถากถากตรภาคีนี้ตรงกันกับคำสอนในพระไตรปิฎก บาลี ที่ว่า จิตตั้งเดิมนั้นเลื่อมประลังศสรรแต่มาศราหมองลงไปเพราะอุบกิเลสที่ รามา และจิตนั้นหลุดพ้นจากอ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงหลักการของวิชาอธรรมาภิญญาและแนวคิดเกี่ยวกับจิตที่บริสุทธิ์ซึ่งเริ่มต้นจากความสกปรกเพราะกิเลส โดย…

…ตวรรษที่ 7-8 (คริสต์ศตวรรษที่ 2)101 พบตัวคัมภีร์ใบลาน 2 แห่งในแคว้นคันธาระ คือที่เมืองกีลิกติกและที่บามิยัน ทั้งคู่เขียนด้วยอักษรที่เรียกว่า “กิลิกิด-บามิยัน แบบที่ 1” (Gilgit-Bamiyan Type 1) บ่งบอกว่าน…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยมุ่งเน้นที่ข้อคิดเกี่ยวกับการเข้าถึงสิ่งที่เห็นในกลางกายตามที่กล่าวในปรัชญุตันในสมาธิสูตร ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติของสิ่ง

ส่วนบทธรรภาพขยายความจักู 3 ประการจาก 5 ประการนี้ว่าเป็นสัญญาณที่แตกต่างกัน และอธิบายจักูอีก 2 ประการที่เหลือ ในฐานะที่เป็นดวงต djงประเภทกัน ดังนี้ พุทธจักู หมายถึง ญาณรู้แจ้งในนิ สัยแ…

บทความนี้ขยายความเกี่ยวกับจักู 5 ประการในพุทธศาสนา ได้แก่ พุทธจักูซึ่งหมายถึงญาณรู้แจ้งในนิสัยของสัตว์ ธรรมจักูเป็นญาณในมรรคเบื้องต่ำ สมดับจักูคือความรู้แจ้งในธรรม สิ่ง และญาณจักูแสดงถึงดวงตาเห็นธรรม

… นิรโร มรรค เป็นพระวิชฌา - สีลลักษณ์ หรือฤทธิ์แจ้งใน ทุกข์ อนิจจิ อนันตวา เป็นปล้องพระคอ - ปฏิจจสมุปบาทฤทธิ์หรือฤทธิ์ที่รู้แจ้งการเกิดขึ้นของธรรมทั้งหลาย เพราะอาศัยกัน เป็นพระนาฏี รวมทั้งพระสัพพัญญูฤทธิ…

…รู้และเข้าใจในอริยสัจ 4 เช่น ทุกข์ สมุทัย นิรโร คาถาธรรมกายยังชี้ให้เห็นฤทธิ์ในสีลลักษณ์และปฏิจจสมุปบาท โดยรวมธรรมกายประกอบด้วยทั้งจักษุและฤทธิ์ซึ่งสะท้อนถึงความรู้แจ้งและความเห็นในคราวเดียว ตามที่ระบุใ…

…กถึงพระพุทธเจ้า ผู้มีพระคุณหาปะมาณ มีได้ จักมีใจเลื่อมใส เป็นผู้มีสรรเสริญบิติถูกต้องแล้ว มีจิตเบิก บานแล้วเนื่องฯ29 เมื่อข้าพระองค์ระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้ฝึกพระองค์ดีแล้ว มีพระหฤทัยตั้งมั่น จึงเป็นผู้ไ…

ในบทความนี้มีการเน้นการระลึกถึงพระพุทธเจ้า ผู้มีคุณธรรมอันประเสริฐ โดยกล่าวถึงการมีจิตเบิกบานและการปฏิบัติสมาธิภาวนา ซึ่งมีการส่งต่อความรู้จากคัมภีร์วิธีสมาธิภาวนาของกัมพูชา เช่น คัมภีร์นิยายพ…

…หรือปิดป่าชัยร้าย หรือนคราร้ายต่างๆ และเพื่อำนำซึ่งความสำเร็จและชัยชนะ อุปปศจันติประกอบด้วยคาถากายาบาลี 272 บาท และเนื้อความในภาคภาษาไทยยวนที่ใช้อ้างคำสันติธรรมทอง ฉบับที่นำมาศึกษาในงานวิจัยนี้ จารึกด้…

เนื้อหาภายในคัมภีร์พุทธโบราณระบุถึงอุปปศจันติที่ช่วยนำความสงบสุขและป้องกันภัย โดยประกอบด้วยคาถากายาบาลี 272 บาทที่เป็นที่นิยมในภาคอีสานของไทย พร้อมแปลความหมายที่ชี้ถึงคุณค่าของพระธรรมกายในบริบทของพระพุ…

…วิชาชธรรมภาย จึงนับว่าสอดคล้องกัน และเป็นวิธีการเก่าแก่ที่ปฏิบัติมาแต่ โบราณกาลดังอุปฐานในพระไตรปิฎกบาลี ค. การดับกิเลสกับลมหายใจหยุด ดังได้กล่าวข้างต้นว่าภาวะที่สำคัญในการเจริญสมาธิวาณของโยคาวจร คือ น…

บทความนี้สำรวจความสอดคล้องระหว่างการกำหนดนิิมิตความสว่างในคัมภีร์โยคาวจรและข้อมูลจากพระไตรปิฎกบาลี การพิจารณาการดับกิเลสผ่านลมหายใจและการเข้าถึงภาวะนิสสาสาวะ ซึ่งหมายถึงภาวะที่ลมหายใจหยุดและการตัด…

…นเดียวกัน (ดู “ทางเดินของจิตและกระบวนการบรรลุอรัญธรรม” ข้างล่าง”) ทั้ง 5 ฐานของคัมภีร์ใบลานเขมรนี้ บางครั้งท่านสอนในเชิงสัญลักษณ์ โดยเปรียบเทียบกับตัวอักษรย่อ 5 ตัวคือ น-โม-พุทธ-รา-ยะ ตั้งแต่ฐานที่ 1 ถ…

ข้อความนี้วิเคราะห์ลักษณะของฐานในวิชชาธรรมกายและการเปรียบเทียบกับคัมภีร์ใบลานเขมร โดยเฉพาะฐานที่ 2-3 และฐานที่ 7 ที่สร้างการเข้าใจในวิธีการประยุกต์ใช้โยคาวจรในการฝึกภาวนา มีการสอนในลักษณะสัญลักษณ์ที่ส