บุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 488 / 717

ปรัชญา๙ - พระถั่มปฏิรูปกาเปล ภาค ๒ - หน้า 9 ปรารถนารสมบัติให้บุตร, ฉันจัดทำอารให้เขาผสมบัติ (สมดังความปรารถนา). ครั้งนี้ พระตถา ฯ ได้ให้พิณและมนต์อันยังชำให้ใคร่ แ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงเรื่องราวที่พระตถาได้ให้พิณและมนต์แก่บุตรของพระนาง และกล่าวถึงการมาถึงของช่างมากมายที่อยู่ใต้ต้นไม้ โครงเรื่องเกี่ยวข้องกับการพัฒนาของพระกุ…

…องแม่เจ้า" จึงกล่าวว่า "เจ้ามาทางนี้ก่อน" จงกรรับใช้ไว้. ง ลากดั้ง ล้างเท้า, ทานน้ำมัน ปู่กิน่อน ให้บุตรของเรา. จึงทำการรับใช้อย่างหลัง" นางใคร่รับทำตามสั่งแล้ว. ครั้งนั้น ลูกสาวของเศรฐู ได้ครูหญิงรับใช…

เนื้อหาพูดถึงความรักที่เกิดขึ้นระหว่างลูกสาวของเศรฐูและชายผู้มีชื่อว่าโมสะ พร้อมกับการนำเสนอมุมมองทางศาสนาในเรื่องการเกิดใหม่และความสัมพันธ์ของมนุษย์ โดยมีการกล่าวถึงพิธีกรรมและวิธีการที่ส่งผลต่ออารมณ

…ือศรีษะ [เศรษฐีทำกาล] ในขณะนั้น เศรษฐีตอนายแล้ว ส่วนนายเมียน เว็นวด เท่าของเศรษฐีนี้น จึงพูว่า "นาย บุตรชายของท่านมาแล้ว." เศรษฐี เขา อยู่ที่ไหน? นายเมียน เขา อยู่ที่ปลายเท้า. ครั่งนั้น เศรษฐี ห็นบุตรชา…

ในเนื้อเรื่องนี้เป็นการไปเยี่ยมบ้านของเศรษฐีและการสนทนาระหว่างสมาชิกในครอบครัวเกี่ยวกับทรัพย์สินและการจัดการต่าง ๆ โดยมีการเน้นถึงการรักษาและตำแหน่งที่ตั้งในบ้าน เมื่อเศรษฐีถามถึงทรัพย์สมบัติในเรือนขอ

…ไว้เท่านั้น, ย่อมไม่ปรากฏในที่อื่น, องค์ เจดีย์ คือรอยพระบาท เป็นสิ่งที่ทรงอธิษฐานไว้เพื่อประสงค์แก่บุคคลหลา ใด, บุคคลเหล่านั้นจำพวกเดียว ย่อมแลเห็นเจดีย์คือรอยพระบาทนั้น; ก็สัจจมีช้างเป็นต้น จงเหยียบกื…

…งตนแก่ชายที่เหมาะสม พวกเขาจึงสนใจชายที่จะมาหาสมควรแก่ลูกสาวของพราหมณ์นี้ พระศาสดาได้แสดงรัศมีว่าเป็นบุคคลที่สมควร และการปรากฏของเจดีย์แห่งรอยพระบาทจะถูกเห็นได้เฉพาะบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องตามอธิษฐานเท่า…

…รัศษหลว ๆ ไหล ๆ , เราควรรู้ว่าเขานี้" จึงส่งชายผู้หนึ่งไป (สิงบ) ด้วยว่า "ไปเถิด พ่อ ท่านจงทราบทราบ บุรุษนั้น (แล้วกลับมา)" เขารีบไป พบกุมโชสกนั้นแล้ว ก็กลับมาบอกว่า "นั่น เป็นมนุษย์กำพร้าคนหนึ่ง ซึ่งกา…

…ุษย์กำพร้า และการตัดสินใจของพระราชาเกี่ยวกับเขานั้น แสดงให้เห็นถึงมุมมองในยุคนั้น ในการประเมินค่าของบุคคลต่าง ๆ ภายใต้สังคมและสถานะที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ ยังบรรยายถึงความคิดของนางสนมที่มีต่อกุมารโมสกที…

…ั้นเป็นนิจย" ดังแล้ว กีส่งเขาไป ครับในเวลาเจียงพระนครพราขสี มารกาได้ทำสักกระ สัมมานะใหญ่ ด้วยตีว่า "บุรคของเราศึกษาศิลปกลับมาแล้ว." [พระเจ้าแผ่นดินตรวจความเป็นไปของรายรฐ] ในกาลนั้น พระเจ้าพราธสี ทรงพิจา…

ในเนื้อหานี้ พระเจ้าพราธสีได้ทรงพิจารณาเกี่ยวกับกรรมที่เป็นผลกระทบต่อชาวเมืองและการดำรงชีวิตตามธรรม การตรึกตรองถึงสถานการณ์ต่าง ๆ ที่มีความสำคัญต่อการเป็นอยู่ของประชาชน โดยเฉพาะบรรดาผู้บริโภคอาหารในสั

…ระราชาทรงทำอย่างนั้น ทรงเรียนนนั่นน่ะเขา แล้ว ได้พระราชทรัพย์พ้นหนึ่ง ด้วยพระดำรัสว่า "นี่ เป็นส่วน บุหอาจารย์ของท่าน." ในกาลนั้น เสนาบดี พูดกับบุตายามลาของพระเจ้าเผ่นด่วนว่า "แก้จี้แต่งพระมัสสุขในหลวงเ…

ในบทนี้ มีการสนทนาระหว่างพระราชากับมานพเกี่ยวกับการจัดเตรียมกิจกรรมสำคัญ โดยพระราชาได้เสด็จเข้าไปเรียนรู้เกี่ยวกับการจัดการธุระสำคัญ และมีการยกตัวอย่างการจัดงานแต่งพระมัสสุขในหลวง ซึ่งเสนาบดีมีแผนที่จ

…ือนอะไร ? แก่ว่า เหมือนคนผู้ยืนอยู่บนยอดเขา ย่อมมองเห็นชมผู้ยืนอยู่ พื้นดินได้ฉะนั้นนั้น, อธิบายว่า บุคคลยืนอยู่บนยอดเขา ย่อมมองเห็น ชนผู้ยืนอยู่พื้นดินได้ หรือผู้ยืนอยู่บนปราสาทชั้นบน ย่อมมองเห็น ชนผู้…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาในพระธรรมปทุตฺตอมภควา โดยเฉพาะแนวคิดเกี่ยวกับปฏิปทาที่ช่วยให้เข้าถึงปัญญา ผ่านการเปรียบเทียบเหมือนคนที่ยืนอยู่บนยอดเขาซึ่งสามารถเห็นผู้ที่ยืนอยู่ด้านล่างได้อย่างชัดเจน

ประโยค๒ - พระธรรมปิฎกอรรถแปล ภาค ๒ - หน้าที่ 142 บทว่า สุมโมโส เป็นต้น ความว่า บุคคลผู้มีปัญญายอดเยี่ยม ย่อมละบุคคลผู้เห็นปานนั้นไป ด้วยนิสัยเป็นที่น่ายินดีว่า เมื่อตนมีปัญญาขึ้น พย…

เนื้อหาพูดถึงบุคคลที่มีปัญญายอดเยี่ยมที่พยายามเรียนรู้และฝึกฝนตัวเอง โดยยกตัวอย่างว่าผู้มีปัญญาจะเข้าถึงธรรมะและหลี…

…องค์ผู้เจริญ ก็ท้วสักกะนั้น จัดเป็นว่าว สักกะปลอมเป็นแน่ เพราะว่า ท้วสักกะผู้เป็นจอมแห่งเทพทั้งหลาย บุคคลเห็นได้โดยง่าย พระเจ้าข้า. พระผู้มีพระภาค มหาลัย อาตมภาพ รู้จักทั้งตัวท้วสักกะ ทั้ง ธรรมที่ทำให้เ…

ในบทนี้พูดถึงท้าวสักกะซึ่งเป็นจอมเทพ โดยอธิบายว่าท้าวสักกะเคยเป็นมนุษย์และเปลี่ยนแปลงบทบาทเป็นเทพ เขาได้ชื่อเรียกต่างๆ ตามการกระทำในอดีต เช่น ท้าวปูรินทะและท้าวสักกะ อธิบายความหมายของชื่อที่สะท้อนถึงค

ประโยค - พระธีรราชทัศน์ฉบับแปล ภาค ๒ - หน้าที่ 177 บทว่า ทุนวิจารณ์ ความว่า อันบุคคลห้ามได้ยาก เพราะเป็นธรรมชาติดีที่รับได้ง่าย เพื่อจะห้าม (กัน) จิตอันไปอยู่ สู่สภาพฉัน. สองบทว่า …

บทความนำเสนอปรัชญาเกี่ยวกับการฝึกจิตและการรู้จักตนเองที่ลึกซึ้ง โดยกล่าวถึงขั้นตอนการพัฒนาทักษะต่างๆ ที่ส่งเสริมโชคลาภและปัญญาในผู้ฝึก ปรัชญานี้ถูกอธิบายผ่านตัวอย่างของนายช่างและการปรับปรุงศิลปะแห่งกา

…ั้นอันพรานเบ็ดขึ้นจากอาลัยคือ น้ำแล้ว โยนไปบนบก เมื่อไม่ได้ น้ำ ย่อมคืนสนะนั่น แม้เมื่อเป็นอย่างนี้ บุคคลมีญาณ ไม่อคฎรยะ ย่อมทำกิจนั่นให้ตรง คือให้เวร แก้การงาน โดยยึดที่กล่าวแล้ว นั่นแล

บทความนี้วิเคราะห์พระคาถาในพระจุฬ์ทัศมี โดยเน้นความสำคัญของน้ำและอาลัย คำว่า โอกะ จึงมีความหมายเชิงลึกเกี่ยวกับการยึดมั่นในวิสัยที่ดี และการพัฒนาจิตใจให้มีความเข้มแข็ง นอกจากนี้ยังอธิบายรายละเอียดเกี่

…าพระ พุทธเจ้าทั้งหลาย อันใคร ๆ ผู้โอ้อวด แม้เที่ยวไปตามรอยพระบาท ก็ไม่สมารถให้ทรงโปรดปรานได้. (แต่) บุคคลผู้ขี้อายอายเป็นปกติ เท่านั้น สามารถให้ทรงโปรดปรานได้ ท่านทั้งหลายของเป็นผู้ ไม่ประมาณเอง. พวกเรา…

…รูปได้ประชุมกันเพื่อตั้งเตือนกันในเรื่องการประพฤติตนไม่ให้ประมาท. พวกเขาได้กล่าวถึงฐานะของตนและการทำบุญ, สรุปว่าบุคคลที่มีความขี้อายเป็นผู้ที่สามารถให้พระพุทธเจ้าทรงโปรดปราน. นอกจากนี้การประชุมยังพูดถึง…

…ระผู้มีพระภาคจิ่งตรัสว่า "มักไปในอารมณ์ตามความใคร่" การฝึกจิตเห็นบาปนั้น เป็นการดี คือความที่จิตอ่อนบุคคล ฝึกฝน ด้วยอริยมรรค ๕ ได้แค่ ความที่จิตอ่อนบุคคลทำแล้วโดยประกาศ ที่จิตสันจมพย ตัว เป็นการดี ถามว่…

…ู่นิพพาน และการเรียนรู้จากพระโอวาทของพระศาสดาเพื่อประโยชน์ของมหาชน. ข้อความยังพูดถึงการพัฒนาเป็นอริยบุคคลที่สามารถนำประโยชน์แก่คนทั่วไปได้.

…ร ตอบว่า "ผู้มีอายุ เฉองรับใครสรรเสน (และ) ศีล ๕." เขารับใครสรรเสนและศีล ๕ แม้หล่านแล้ว จึงเรียนถาม บุญกรรมที่ยิ่งขึ้นไปกว่านั้น พระเถรึกแนะว่า "ถ้ากระนั้น เธอ จริงรับศีล ๐." เขากล่าวว่า "คือจะ ขอรับ" แ…

ในบทนี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระเถระกับผู้มีอายุ ผู้ซึ่งต้องการที่จะพัฒนาพฤติกรรมทางธรรมและทำบุญมากขึ้น โดยเริ่มจากการรับศีล 5 และเพิ่มขึ้นเป็นศีล 10 นอกจากนี้ยังมีการแนะนำให้เขาทำการบวงสรวงเพื่อ…

…ักรูปเป็นปออยู่ เพราะเหตุนี้ จึงชื่อว่า คุทธาย สองบทว่า เย จิตติ ความว่า ชนเหล่าใดเหลาหนึ่ง คือเป็น บุรุษหรือสตรี เป็นคู่สัมพันธ์อรรถพจน์ เมื่อไม่ให้เลสที่ยังไม่เกิดให้ เกิดขึ้น ละเลสที่เกิดขึ้นแล้ว เพร…

…ละกรรมให้สำเร็จเพื่อการละเลสทั้งหลาย การปฏิบัติเพื่อให้จิตสงบในด้านต่างๆ จนอาจมีผู้บรรลุธรรมเป็นอริยบุคคลและมีประโยชน์ต่อมหาชนในที่สุด. ข้อคิดจากบทนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการควบคุมจิตใจให้สงบจากความ…

… ด้วยวา อนุวุฏิจิตสุด สุด พระ ศาสดาทรงแสดงเนืออว่า "ชื่อว่าอิฏฐิ" ของใคร ๆ ไม่มีแน่นอน หรือมั่นคง ก็บุคคลใด ไม่ดำรงอยู่ในภาวะไหน ๆ เหมือน กับฟักเขียวที่ตั้งไว้บนหลังม้า เหมือนกับหลักที่ปักไว้ในกองแกลบ เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับปัญญาและความมั่นคงในจิตใจในพระธรรมปฐิกษะ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตที่มั่นคงในการศึกษาและปรับปรุงตนเอง รวมถึงการมีศรัทธาที่มั่นคงเพื่อพัฒนาปัญญาและการเข้าใจในธรรม ทั้งนี้ การมีจ

…ว่า จิตญาณ ภูษา ความว่า กุลญาตร เมื่อมีต้องเสพ อาวาสเป็นที่สบาย ฉุตเป็นที่สบาย โภชนะเป็นเครื่องสบาย บุคคล เป็นที่สบาย และการฟังธรรมเป็นเหตุบุญเป็นต้น เข้าสมบัติใน ระหว่าง ๆ ออกจากสมบัติ นั้น พิจารณาสังเ…

ในหน้าที่ 220 ของพระธัมม์ทัศนะฉบับแปลภาค ๒ กล่าวถึงการพิจารณาจิตและธรรมในสถานการณ์ของสงครามและการรักษาสมบัติทางจิต ให้เข้าใจถึงการอยู่ร่วมกันในชุมชน การมีอารมณ์ที่ดีเพื่อการพัฒนาออกจากความทุกข์ โดยมีก

…า. ตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย ถ้ากระนั้น พวกเธอ จงฟัง" ดังนี้แล้ว ทรงนำอดีตนิทานมา (ตรัสดังต่อไปนี้:-) [บุพพกรรมของพระศาสดะ] สิสสะนี้เป็นพรรชนก ในกาลแห่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง พระนามว่ากัสสปะ ม่านเป็นอันมาก…

เนื้อหาเกี่ยวกับพระศาสดาที่อธิบายถึงกรรมและอดีตของบุคคลภายในบทสนทนากับภิกษุ โดยมีการนำอดีตนิทานเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่ากัสสปะที่มีเรื่อง…

…่โจรหรือคนจองเวร (ได้) ในอาณาจักรนี้ เท่านั้น, ส่วนจิตนี้ ซึ่งตั้งไว้ดีในอุกกาบรรรมนั้นหลาย ย่อมยัง บุคคลถึงความพิฆาตจินหายในกิริยาธรรมบ้าง ชัดไปในอยน ๔ ย่อมไม่ให้ยิหคำะขึ้นได้ในพันธภาพบ้าง." ในกาลจบเทศ…

ในบทนี้พูดถึงความสิ้นไปแห่งชีวิตในอาณาจักรเฉพาะของโจรหรือคนจองเวร และการที่จิตอยู่ในอุกกาบรรรมนั้นสามารถนำไปสู่ความพิฆาตจินหายในกิริยาธรรมได้. ในช่วงท้ายเทศนา มีผู้บรรลุอธิษฐานและได้รับประโยชน์จากเทศน