บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 166 / 230

…่า "ท่านผู้จริญ ในออมปลวกแห่งหนึ่ง มีช่องอยู่ 6 ช่อง, ในช่องเหล่านั้น เห็นเข้าไปใน โดยช่อง 3 หนึ่ง, บุคคลผู้ประสงค์จะจับมัน จึงอุดช่องทั้ง 5 นอกนี้ ทำลายช่องที่ 6 แล้ว

ในข้อความนี้มีการสนทนาระหว่างสามเณรและพระโพธิสิละเกี่ยวกับการเป็นที่พึ่งของกันและกัน เมื่อสามเณรเรียกร้องให้พระโพธิสิละเป็นที่พึ่ง และพระโพธิสิละตอบว่าเขาสามารถทำได้ แม้ว่าเพื่อทดลองความอดทน พระโพธิสิ

… หน้าที่ 125 ธรรมเป็นที่สบายของเธอแล้ว จึงตรัสพระคาถานี้ว่า:- "เธอจงตัดความเชื่อใจของตนเสีย เหมือน บุคคลดอกโคมุ ที่คิดในสรณากาลด้วย มือ จงเจริญทางแห่งสันติที่ดีเดิ พระนิพพานอันพระสุดแสดงแล้ว." [แก้วรถ] …

ข้อความนี้เกี่ยวกับการตรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับการตัดความเชื่อใจที่ไม่จำเป็นและการเจริญทางแห่งสันติเพื่อบรรลุพระนิพพาน โดยนักบวชได้พัฒนาตนจนถึงอรหัตภายหลังการสอน ทำให้สามารถเข้าใจธรรมได้ลึกซ

…าะก่อนอันใดนั้นอธิบายว่า เพราะยังทุกข์ไม่เกิดขึ้นแก่ผู้นั้น บาทพระคาถาว่า วาสสุตคุสลฺสุ โล ความว่า บุคคลนั้น เป็นผู้ระคนแล้ว ด้วยเครื่องระคนคือเวร อันตนทำให้แก้กันและกัน ด้วยสามารถ แห่งการค่าและการค่าตอบก…

บทความนี้นำเสนอการตีความพระคาถาที่เกี่ยวข้องกับเวรและทุกข์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของการรักษาศีลและการอยู่ในสภาพผู้ไม่ทำเวร และบรรยายถึงนางยักษ์ดีที่ตั้งอยู่ในสภาพที่เหมาะสม ทำให้เกิดผลดีแก่ผู้ปฏิบัติ ห

…จึงกราบทูลว่า "พระองค์ตรัสกล่าวนั่นชื่ออะไร ?" เมื่อ ทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุนั้น จึงตรัสพระคาถานี้ว่า:-"บุคคลมามรดบิดา ม่าพระราชูปถัมภ์ ๒ พระองคฺฺ และม่าาแม่แหวนแคว้นพร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ เก็บช่วยแล้ว เป็นพระมา…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับพระศาสดาว ทรงให้พระธรรมเทศนาแก่ภิกษุที่เข้ามาเผาพระศาสดาว ณ ที่ประทับกลางวัน โดยมีการพูดคุยในสภาพวุ่นวายและความสงสัยของภิกษุทั้งหลาย พระศาสดาวได้ทำการสอนทำให้เกิดความเข้าใจในบทเรียนช

…่ในกลางนั้น พระศดดา ทรงปรารถ พระลุกนภภัทยะ เหมือนกัน เมือจะแสดงธรรมแก่อภิญ ฯในจรสดพระ คาถานี้ว่า:- "บุคคลมามารดิบิด ม่าพระราชาผู้เป็นพรหมมั่น ทั้ง ๒ ได้แล้ว และมาหมวด ๕ แห่งวิถีบิจฉา นิราณ เช่นกันหนทางที่เ…

ในภาคที่ ๓ ของพระธัมปทัศน์กาล ได้กล่าวถึงมรรคาญ ซึ่งคือผู้ที่ไม่มีกุญแจนำไปสู่ความรู้แจ้ง นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงพระคาถาที่ ๒ โดยจะเห็นว่าความหมายเหมือนกับเรื่องก่อนหน้านี้โดยนายในพระคาถาได้มีการปรา

…ทศนาว่า "สุปฺปุพพี" เป็นต้น. [เด็ก ๒ คนเล่นบูญ] ความพิสดารว่า เด็กในพระนคราราชุด * คน คือง บุรุษ ของบุคคลนั้นสัมมาทิวา ๔๑ ฉันท์ ๘ บุตรของบุคคลนั้นเป็นมิจฉาทิฐิ คนหนึ่ง* เล่นบูญอยู่ด้วยกันเนือง ๆ . ในเด็ก ๒…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับเรื่องราวของเด็กในพระนครที่มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา โดยมีเด็กสองคนที่มีฐานะทางความคิดต่างกันในการทำบูญ เด็กที่มีสัมมาทิฐิทำการสวดมนต์อย่างตั้งใจและได้รับชัยชนะในการทำบุญเหนือเด

…ฺญา ความว่า แม้ความเป็นผู้อนทุกข์คิด ตาม ก็เป็นทุกข์ แม้ความเป็นผู้นำทางไกล ก็เป็นทุกข์ เพราะฉะนั้น บุคคลไม่พึงเป็นผู้ชื่อว่าเกิดทางไกล เพราะการเดินทางไกล กล่าวว่า วัฏฏะ คือ ไม่พึงเป็นผู้อันมีปรากฏดังกล่าว…

…ี่ทำให้เกิดความลำบาก รวมถึงการเข้าใจความเป็นจริงของการติดตามของทุกข์ผ่านพระคาถาและประสบการณ์ชีวิตของบุคคลที่มีการเดินทางไกลและการต้องเผชิญกับความทุกข์ที่เกิดจากความไม่รู้ การอยู่ร่วมกับชนที่มีลักษณะกำหนดใน…

…ื่น แล้ว ย่อมเป็นผู้สมอทบกัน" [แก้อธิษฐาน] บรรดาบทเหล่านั้น กล่าวว่า อุตตวา ได้แก่ ผู้ไม่เห็นโทษของ บุคคลอื่นเลย ทำการกล่าวเท็จ ผู้อื่นด้วยคำเปล่า. บทว่า ตฤวา ความว่า หรือผู้ใดทำกรรมมาแล้วยกว่ากว่า "ข้าเจ๋…

ในบทนี้พระศาสดาได้พูดถึงการทำกรรมเลวทรามว่า ผู้ที่มากพูดคำไม่จริงมักจะเข้าถึงนรก และแม้แต่ผู้ใดที่ทำผิดแล้วกลับบอกว่าไม่ใช่ความผิดนั้น จะเป็นผู้มีกรรมเลวทรามและจะไปนรกเป็นเวลานาน ขึ้นอยู่กับกรรมที่ทำไ

…ผู้ มีธรรมมมาก ไม่สำรวม, ชนะผู้ลามกและค้านั้น ย่อม เข้าสู่ธนารเพราะกรรมลามกทั้งหลาย. [แก้ธรรม] บรรดาบุคคลนั้น นานว่า กาสาวะญา ได้แก่ ผู้มีอ่อม ด้วยผ้าสาวะ. นานว่า ปาปะมูนา แปลว่า ผู้มีธรรมลามก. นานว่า อสัญ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสรรเสริญและธรรมที่ดีในบุคคล รวมถึงการชนะลามกและการบรรลุอริยะผลในเทศนา การประสบกับกรรมที่ดีและการเข้าใจในธรรมะต่างๆ เพื่อการพัฒน…

…ุฑ ความว่า งั่ง พระราชาย่อมลงอาชญาอย่างหนัก ด้วยสามารถแก้กาจัดมือเป็นต้น บทว่า ตถม ฯเป็นต้น ความว่า บุคคลผู้เสพสมรยาของคนอื่น ย่อมถึงฐานะหลายมีสิ่งมิใช่บูรณ์เป็นต้นเหลา; เพราะฉะนั้น นะ๒ จึงไม่ควรเสพราชของค…

บทความนี้สื่อถึงการไม่ควรเสพสมรสของคนอื่น ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับพระสมปทุฐและบูรพฤทธของนายเขมกะ ที่สื่อถึงการกระทำที่ถูกต้องตามหลักธรรมในสมัยพระพุทธเจ้า ประกอบด้วยความยินดีและการควบคุมตนในความรักและควา

…ะ ไม่มีผลมากแก่เธอ ย่อมไม่มีผลมากแก่กายก็ควรอภัยแก่เธอ (ด้วย) บทว่า กิร่า เจ ความว่า เพราะเหตุนี้น บุคคลพึงทำการ งานใด จงทำงานนั้นจริง ๆ. บทว่าพระเขาว่า ทพุงนั่น ปุญฺญมั่น ปรอญฺญมั่น ความว่า ควรทำการ งานน…

บทนี้กล่าวถึงพระบำบัติฤกษ์และคำสอนเกี่ยวกับสมณธรรมที่เกี่ยวข้องกับการทำงานและผลที่มีต่อบุคคล โดยอธิบายถึงการทำงานด้วยอารมณ์และบทบาทของสมณธรรมต่อการบรรลุพระอรหัต, มีการอ้างอิงถึงเทศนาและความสำเ…

…อผลผลาญในภายหลัง] พระศาสดา ทรงดับคำของหญิงรับใช้ขึ้นแล้ว ตรัสว่า "ขึ้น ชื่อว่าจริง แม้พึงเลิกล่น้อย บุคคลไม่ควรทำ ด้วยความสำคัญว่า 'ชนพวกอื่นอ่อนไม่รู้รรรมนี้ของเรา' (ส่วน) สุจริตนันแหละ เมือ คนอื่นแม่ไม่ร…

บทเรียนจากพระศาสดาในเรื่องกรรมชั่วและการปิดบังตัวเอง โดยการกระทำของหญิงที่พยายามปิดบังกรรมของตน แต่ท้ายที่สุดก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงผลกรรมได้ สอนให้ผู้คนเข้าใจถึงความสำคัญของการประพฤติดีไม่ว่าจะไม่มีใคร

…เห็นพระคาถานี้ว่า:- "กรรมชั่ว ไม่ทำเสียเลยดีเทียวกว่า,(เพราะ) กรรม ชั่ว ย่อมผละทายภายในกลาง , ส่วนบุคคลทำ กรรมใดแล้วไม่ตามดีค้อน, กรุมนัน เป็น กรรมดี อุบลบุคคลทำแล้วดีว่า.." [แก้อรรถ] บรรดาบทเหล่านั…

…มชั่วจะดีกว่า ในขณะเดียวกัน การทำกรรมดีจะนำไปสู่ความสุขและการเจริญเติบโตด้านจิตใจ การทำกรรมดีช่วยให้บุคคลไม่เดือดร้อนและมีชีวิตที่มีประโยชน์ยิ่งขึ้น สำหรับหญิงในบทความนี้มีการอธิบายถึงการปฏิบัติธรรมซึ่งถือ…

… ขณะบังเกิดในชมินประเทศ ขณะอันได้ สมมทิฐิ ขณะไม่ขาดแคลนแห่งอาณตะ ทั้ง ๖ ประการ ย่อมกว่า ล่วงเสียซึ่งบุคคลผู้นั้น, ขณะนั้นจงอย่าก้าวล่วงท่านทั้งหลายไปเสีย. บทว่า ขณะติเต เป็นตน, คำว่า เพราะว่า บุคคลเหล่าใด …

บทพระคาถาวิเคราะห์ความสำคัญของการปกครองตนเอง โดยยกตัวอย่างถึงบุคคลที่ไม่สามารถรักษาสมมติฐานของตนได้และผลที่เกิดขึ้นในนรกหน่วยนั้น รวมถึงความสำคัญของธรรมในการตั้งอยู่ใ…

…อันมากเป็นผู้ศิล ชนทั้งหลาย ยอมนำสัตว์ที่แพะแล้วไปสู่ที่ประชุม พระราชา ย่อมทรงสัตว์พาหนะที่แพะแล้ว, บุคคลผู้อกลั้นคำอธิษฐานได้ ฝึก (ตน) แล้ว เป็นผู้ประกอบผู้ในมนุษย์ทั้งหลาย, ม้าสันดร ม้าสินธพผู้ อาชาไนย ช…

…ึกฝนในชีวิตประจำวัน การเติบโตทางจิตใจเสียเลือดจากการสัมผัสอุปสรรคเพียงพอสามารถสร้างภูมิคุ้มกันให้กับบุคคลในอนาคตได้ โดยเฉพาะในสังคมที่มีการแข่งขันสูง เช่น พลเมืองที่เข้มแข็งและมีวินัยที่ดี

… บุคลใดอยอดคล้าย คือ ย่อมไม่ โต้ตอบ ไม่พ้นรังสีถึงคำล่วงเกินมูสู่รูปเช่นนั้น แม้นเขากล่าวชาซก อยู่, บุคคลผู้ฝึกแล้วเห็นปานนั้น เป็นผู้ประกอบ. น้ำที่ดีจากแม่ม่าโดยพ่อว่า ชื่อว่า มันสตระ. มาทว่า อาหารเนีย คว…

…ว์ต่างๆ ในแง่ของการพัฒนาคุณธรรมและการปฏิบัติ ตามความเชื่อในพระพุทธศาสนา นำเสนอตัวอย่างความประพฤติของบุคคลที่ฝึกแล้วที่ไม่ตอบโต้ต่อความอ่อนไหวและการให้ความเคารพต่อธรรมชาติอย่างถูกต้อง, นอกจากนี้ยังมีการกล่า…

ประโยค - พระอิ่มปทิฐิถูกขวางแปลภาค ๓ - หน้าที่ 229 "ในภาคใด บุคคลเป็นผู้มาก มักว่อง และมั่ง นอนหลังกระสับกระส่าย ประหนึ่งสูญร้ายใหญ่ ที่ถูก ปรกป้องด้วยอาหารนั้น, ในภ…

ในเนื้อหานี้พูดถึงบุคคลในภาคที่มีความวุ่นวายจิตใจ โดยเฉพาะเมื่อไม่สามารถเข้าถึงความเข้าใจเกี่ยวกับไตรลักษณ์ได้ ทำให้เกิดควา…

…ปทุมถุงกาจแปล ภาค ๓ - หน้าที่ 237 เที่ยวอาริไปนอารมณ์ต่าง ๆ ตลอดกาลนาน ชื่อว่าความสุขดี ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้นั้นมองไปได้ เพราะฉะนั้น บุคคลจึงควรทำความเพียรในความดี เหมือนนายตากาดารย์ทำความพยายามในการบ่มช้า…

เนื้อหาพูดถึงการทำความดีที่เป็นสิ่งสำคัญในการบ่มเพาะจิตใจเหมือนกับการฝึกช้าง และการวันนี้ที่จิตได้กลับมาอาริด้วยโภคสมาลิการะ ตั้งอยู่ในทางที่ดีโดยไม่ให้วอกแวกไปตามอารมณ์ที่ไม่ดี ความสุขที่แท้จริงนั้นเ

…ถุบ้านพระโอนสู่ เป็นดังก็ " ภิกษุทุ่งหลาย กลิ้งทุกอย่าง ช้างชื่อปาลไลกะทำแล้วเก่า, อันที่จริง การที่บุคคลเมื่อได้สหายผู้ มีรูปเช่นนี้ อยู่ร่วมกัน สมควรแล้ว, เมื่อบุคคลไม่ได้ ความเทียบไป คนเดียวเท่านั้นเป็น…

…ารดีกว่าที่จะมีสหายที่ดีร่วมเดินทางไปด้วยกัน แทนที่จะเผชิญชีวิตเพียงลำพัง ในกรณีที่ไม่มีเพื่อนที่ดี บุคคลก็เหมือนเป็นช้างที่หลงทางในป่า ดังนั้น การมีสหายที่ดีเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อนำมาซึ่งความสุขและความสำเร็จ…

…แล้วดำเนินไปด้วยความรู้สึก แล้วโลงแล้ว ย่อม เที่ยวไปบนป่านตามใจตนเองเท่านั้น ในอธิฐานทั้งปวง ฉันใด; บุคคลพึงเที่ยวไปคนเดียวเท่านั้น แม้นั้นนั่น. บทว่า เอกสต ความว่า ความเที่ยวไปในห่วงบรรพชูผู้ดี ยิ่งแล้วใ…

…ตช้างและการเคลื่อนไหวไปตามธรรมชาติ ความรู้สึกและการดำเนินชีวิตอย่างมีสติในทุกสถานการณ์ ซึ่งจะช่วยให้บุคคลเห็นคุณค่าของการดำรงอยู่ในโลกนี้อย่างมีสติ และการไม่พึ่งพาผู้อื่นในทางเดินทางจิตใจ ข้อคิดจากพระคาถาเ…