บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 165 / 223

…ต่อหลายแล้ว ตั้งอยู่ในความเป็นผู้ไม่เบียดเบียนมหาชน ผู้ว่าเป็นเณร ดังนี้แล้ว ได้รับพระคาถานี้ว่า - "บุคคล ไม่ชื่อว่าเป็นเณร เพราะมีผมหงอกบนศีรษะ ผู้มีว่านครอบแล้วนั้น เราถือว่า 'แก่เปล่า' (ส่วน) ผู้ใด มีผิ…

…น้นถึงคุณสมบัติที่แท้จริงของผู้มีปัญญา บทความกล่าวถึงการทรงจำในธรรม และความสำคัญของพระธรรมที่จะทำให้บุคคลเป็นผู้ไม่เบียดเบียน มุ่งเน้นที่ความเข้าใจในอาการ ๑๖ และโลภธรรม ๘ อย่าง ที่มีผลต่อการเจริญในธรรมะ สา…

…ล่าวนั่น พระศาสดา ตรัสสะพรหมคำนันว่า "พรหมคำ เราท่านเรียกว่า 'ภิกขุ' เพราะเหตุที่ขอคน พวกอื่นหามได้ บุคคลสมาทานธรรมนั้นเป็นผู้เดียว*น"# * พระมาหาเขม ป. ช. ๓ วัดมหาธาตุ แปล

ในบทนี้ พระศาสดาได้ตรัสเกี่ยวกับพรหมคำที่ประสงค์ให้พระองค์เรียกตนว่า 'ภิกขุ' โดยอ้างอิงถึงสมณโคดมที่เรียกสาวกเป็นภิกขุ และอธิบายว่าความหมายของคำนี้คือการสมาทานธรรมะเพื่อเติบโตในจิตวิญญาณ. การมีคุณค่าท

…นี้ ด้วยวรรณพรหมวรรธชื่อว่าเป็นผู้ประพฤติพรหมวรรธ. นทว่า สงฺ คือด้วยบุญ. บทว่า โงก เป็นต้น ความว่า บุคคลผู้ธรรมแม้ทั้ง หมด ในโลกนี้เป็นต้น อย่างนี้ว่า "บันฑ์เหล่านี้เป็นภายใน, บันฑ์เหล่านี้เป็นภายนอก" เที…

บทนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในบริบทของศาสนา โดยเน้นถึงคุณสมบัติที่ทำให้เรียกว่า 'ภิกษุ' และความสำคัญของการประพฤติพรหมวรรธในโลกนี้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงผลของการทำบุญและการพิจารณาคุณธรรมตามคำสอนข

…นมุนี เพราะเหตุสักว่าเป็น คนนี้, แต้อว่าเป็นมุนี เพราะงบปไลลง." ดังนั้น ได้รับรัส พระคาถานั้นว่า:- "บุคคลเหลาน่า ไม่รู้โดยปกติ ไม่ชื่อว่าเป็นมุนี เพราะ ความเป็นผู้บ่ง, ส่วนผู้ใด เป็นบัณฑิตคือธรรมอัน ประเสร…

…รรมเทศนานี้ พระศาสดาทรงอธิบายความหมายของคำว่ามุนี และความสำคัญของการรู้จริงในธรรม. ท่านชี้ให้เห็นว่าบุคคลที่ไม่รู้ไม่สามารถถือเป็นมุนีได้ ดังนั้นความรู้และการเข้าใจธรรมจึงเป็นปัจจัยสำคัญ. ความเป็นมุนีไม่ใช…

…้องแก้ว่า "ผู้ขึ้นเป็นมุขิ เพราะเหตุที่กล่าวแล้วในหลังก." บทพระคาถาว่า โย มนฺติ อุกา โลโก ความว่า บุคคลผูใด รู้รถรางทั้ง ๒ นี้ ในโลกนี้ขึ้นเป็นต้นนี้ โดยนะเป็นตว่า "ขันธ์เหล่านี้เป็นภายใน, ขันธ์เหล่านี้เ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการทำความเข้าใจธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคำสอนเกี่ยวกับความบริสุทธิ์และการหลีกเลี่ยงบาป ผ่านบทพระคาถาและข้อคิดที่ชี้ให้เห็นถึงการทำสมาธิและการเข้าใจทุกข์-เป็น-สุข เพื่อบรรลุอริยผล.

…ใช่, ส่วนผู้ที่ตั้งอยู่ในความไม่เมียดเมียนมาหานิ่งจะ ชื่อว่าอภิธิ" ดังนี้ แล้วตรัสพระคาถานี้ว่า :- "บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นอภิธิ เพราะเหตุที่เมียด- เมียนสัตว์ บุคคลที่เรากล่าวว่า 'เป็นอภิธิ' เพราะไม่เมียดเมียน…

บทความนี้ได้แสดงถึงคำสอนในอภิธรรมที่กล่าวถึงการเป็นอภิธิ การตั้งอยู่ในความไม่เมียดเมียนสัตว์และการแสดงความเมตตาต่อผู้อื่น พระผู้พระภาคตรัสเรียกผู้ที่ตั้งอยู่ในแนวทางดังกล่าวว่า 'อภิธิ' โดยมีเหตุผลคือก

…กาว่า สุวาจิ อุตโรร ปทา คำว่า บรรดาสัจจะ เหล่านี้ แม้ทั้งหมด จงเป็นวิสัยจะอันทามแล้ว (ในพระบิ) ว่า "บุคคลพึงกล่าวคำสัตย์, ไม่พึงโกรธ," เป็นนัตถิริย์ จริง" ก็ตาม, เป็นทฏิฐิจะสจะ (โดยนัย) ว่า "สิ่งนี้เท่านั้…

เนื้อหาในบทนี้สำรวจความสำคัญของการกล่าวคำสัตย์และไม่โกรธตามคำสอนของพระรมป์ปัทม์ โดยระบุว่าความจริงในพระพุทธพจน์มีความสำคัญอย่างไรในหลักธรรม และวิธีการที่ธรรมทั้งปวงเกี่ยวข้องกับการเข้าใจพระนิพพาน. การ

…ระอัันปฏิรูปฉัภอแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 102 นนั้น ทูลวีวอนแล้ว ทรงนำอดีตนิมนมา ตรัสสอนว่าให้พิศว่า:- "บุคคลใด ย่อมปรารถนาจะทำสิ่งที่ควรทำก่อน ไว้ (ทำ) ภายหลัง บุคคลนั้น ย่อมคิดร้อนภายหลัง, เหมือนมานพผู้ก็กลั…

…การเรียนรู้จากพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับความสำคัญของการทำสิ่งที่ควรทำเมื่อตอนที่ควรทำ โดยพูดถึงวิธีการที่บุคคลสามารถเข้าถึงความสำราญและความสงบสุขได้จากการปฏิบัติธรรมและยืนหยัดในแนวทางที่ถูกต้อง เรื่องราวนั้นชี้…

…้วยความดำริอันมิคงลงแล้ว เพราะนิธิวิดา ๓. บทว่า คุโสโต์ ได้แก่มผูไม่มีความเพรียว. ทว่ อโลโส ความว่า บุคคลนั้นเกี่ยวคร้านมาก เมื่อไม่เห็นอริรามรอันพิสูจน์ด้วยปัญญา จึงชื่อว่า ย่อมไม่ประสัม คือ ไม่ได้. ในกล…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเข้าสู่จงจึ่งและความจริงในชีวิต โดยระบุถึงอธรรมและการเข้าใจผัสสะในธรรมะ อธิบายถึงผู้ที่ไม่สามารถเห็นอริรามและความสำคัญของการมีปัญญาในการเข้าถึงธรรม เมื่อผู้ที่มีจิตแสดง

…ัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย ธรรมคว้าอำภิญญ พึงเป็นผู้เข้าไปสงบด้วยกาย เป็นต้น" แล้วตรัสพระคาถานี้ :- "บุคคลผูมิปลิดริกมากา ลำรวมดีแล้วด้วยใจ และไม่ควรทำอุคฤดด้วยกาย พึงยังกรรมบนทั้ง ๓ เหล่านี้ให้หมดดวยอา…

พระศาสดาได้ตรัสสอนภิกษุเกี่ยวกับการทำความดีและการใช้วาจาอย่างถูกต้อง เพื่อส่งเสริมบุคคลในการพัฒนาตนเองและการปฏิบัติธรรมให้ดีขึ้น โลกได้ยินและเอาใจใส่ในการนำเสนอคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งอาจ…

…่า "ท่านผู้จริญ ในออมปลวกแห่งหนึ่ง มีช่องอยู่ 6 ช่อง, ในช่องเหล่านั้น เห็นเข้าไปใน โดยช่อง 3 หนึ่ง, บุคคลผู้ประสงค์จะจับมัน จึงอุดช่องทั้ง 5 นอกนี้ ทำลายช่องที่ 6 แล้ว

ในข้อความนี้มีการสนทนาระหว่างสามเณรและพระโพธิสิละเกี่ยวกับการเป็นที่พึ่งของกันและกัน เมื่อสามเณรเรียกร้องให้พระโพธิสิละเป็นที่พึ่ง และพระโพธิสิละตอบว่าเขาสามารถทำได้ แม้ว่าเพื่อทดลองความอดทน พระโพธิสิ

… หน้าที่ 125 ธรรมเป็นที่สบายของเธอแล้ว จึงตรัสพระคาถานี้ว่า:- "เธอจงตัดความเชื่อใจของตนเสีย เหมือน บุคคลดอกโคมุ ที่คิดในสรณากาลด้วย มือ จงเจริญทางแห่งสันติที่ดีเดิ พระนิพพานอันพระสุดแสดงแล้ว." [แก้วรถ] …

ข้อความนี้เกี่ยวกับการตรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับการตัดความเชื่อใจที่ไม่จำเป็นและการเจริญทางแห่งสันติเพื่อบรรลุพระนิพพาน โดยนักบวชได้พัฒนาตนจนถึงอรหัตภายหลังการสอน ทำให้สามารถเข้าใจธรรมได้ลึกซ

…าะก่อนอันใดนั้นอธิบายว่า เพราะยังทุกข์ไม่เกิดขึ้นแก่ผู้นั้น บาทพระคาถาว่า วาสสุตคุสลฺสุ โล ความว่า บุคคลนั้น เป็นผู้ระคนแล้ว ด้วยเครื่องระคนคือเวร อันตนทำให้แก้กันและกัน ด้วยสามารถ แห่งการค่าและการค่าตอบก…

บทความนี้นำเสนอการตีความพระคาถาที่เกี่ยวข้องกับเวรและทุกข์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของการรักษาศีลและการอยู่ในสภาพผู้ไม่ทำเวร และบรรยายถึงนางยักษ์ดีที่ตั้งอยู่ในสภาพที่เหมาะสม ทำให้เกิดผลดีแก่ผู้ปฏิบัติ ห

…จึงกราบทูลว่า "พระองค์ตรัสกล่าวนั่นชื่ออะไร ?" เมื่อ ทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุนั้น จึงตรัสพระคาถานี้ว่า:-"บุคคลมามรดบิดา ม่าพระราชูปถัมภ์ ๒ พระองคฺฺ และม่าาแม่แหวนแคว้นพร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ เก็บช่วยแล้ว เป็นพระมา…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับพระศาสดาว ทรงให้พระธรรมเทศนาแก่ภิกษุที่เข้ามาเผาพระศาสดาว ณ ที่ประทับกลางวัน โดยมีการพูดคุยในสภาพวุ่นวายและความสงสัยของภิกษุทั้งหลาย พระศาสดาวได้ทำการสอนทำให้เกิดความเข้าใจในบทเรียนช

…่ในกลางนั้น พระศดดา ทรงปรารถ พระลุกนภภัทยะ เหมือนกัน เมือจะแสดงธรรมแก่อภิญ ฯในจรสดพระ คาถานี้ว่า:- "บุคคลมามารดิบิด ม่าพระราชาผู้เป็นพรหมมั่น ทั้ง ๒ ได้แล้ว และมาหมวด ๕ แห่งวิถีบิจฉา นิราณ เช่นกันหนทางที่เ…

ในภาคที่ ๓ ของพระธัมปทัศน์กาล ได้กล่าวถึงมรรคาญ ซึ่งคือผู้ที่ไม่มีกุญแจนำไปสู่ความรู้แจ้ง นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงพระคาถาที่ ๒ โดยจะเห็นว่าความหมายเหมือนกับเรื่องก่อนหน้านี้โดยนายในพระคาถาได้มีการปรา

…ทศนาว่า "สุปฺปุพพี" เป็นต้น. [เด็ก ๒ คนเล่นบูญ] ความพิสดารว่า เด็กในพระนคราราชุด * คน คือง บุรุษ ของบุคคลนั้นสัมมาทิวา ๔๑ ฉันท์ ๘ บุตรของบุคคลนั้นเป็นมิจฉาทิฐิ คนหนึ่ง* เล่นบูญอยู่ด้วยกันเนือง ๆ . ในเด็ก ๒…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับเรื่องราวของเด็กในพระนครที่มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา โดยมีเด็กสองคนที่มีฐานะทางความคิดต่างกันในการทำบูญ เด็กที่มีสัมมาทิฐิทำการสวดมนต์อย่างตั้งใจและได้รับชัยชนะในการทำบุญเหนือเด

…ฺญา ความว่า แม้ความเป็นผู้อนทุกข์คิด ตาม ก็เป็นทุกข์ แม้ความเป็นผู้นำทางไกล ก็เป็นทุกข์ เพราะฉะนั้น บุคคลไม่พึงเป็นผู้ชื่อว่าเกิดทางไกล เพราะการเดินทางไกล กล่าวว่า วัฏฏะ คือ ไม่พึงเป็นผู้อันมีปรากฏดังกล่าว…

…ี่ทำให้เกิดความลำบาก รวมถึงการเข้าใจความเป็นจริงของการติดตามของทุกข์ผ่านพระคาถาและประสบการณ์ชีวิตของบุคคลที่มีการเดินทางไกลและการต้องเผชิญกับความทุกข์ที่เกิดจากความไม่รู้ การอยู่ร่วมกับชนที่มีลักษณะกำหนดใน…

…ื่น แล้ว ย่อมเป็นผู้สมอทบกัน" [แก้อธิษฐาน] บรรดาบทเหล่านั้น กล่าวว่า อุตตวา ได้แก่ ผู้ไม่เห็นโทษของ บุคคลอื่นเลย ทำการกล่าวเท็จ ผู้อื่นด้วยคำเปล่า. บทว่า ตฤวา ความว่า หรือผู้ใดทำกรรมมาแล้วยกว่ากว่า "ข้าเจ๋…

ในบทนี้พระศาสดาได้พูดถึงการทำกรรมเลวทรามว่า ผู้ที่มากพูดคำไม่จริงมักจะเข้าถึงนรก และแม้แต่ผู้ใดที่ทำผิดแล้วกลับบอกว่าไม่ใช่ความผิดนั้น จะเป็นผู้มีกรรมเลวทรามและจะไปนรกเป็นเวลานาน ขึ้นอยู่กับกรรมที่ทำไ

…ผู้ มีธรรมมมาก ไม่สำรวม, ชนะผู้ลามกและค้านั้น ย่อม เข้าสู่ธนารเพราะกรรมลามกทั้งหลาย. [แก้ธรรม] บรรดาบุคคลนั้น นานว่า กาสาวะญา ได้แก่ ผู้มีอ่อม ด้วยผ้าสาวะ. นานว่า ปาปะมูนา แปลว่า ผู้มีธรรมลามก. นานว่า อสัญ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสรรเสริญและธรรมที่ดีในบุคคล รวมถึงการชนะลามกและการบรรลุอริยะผลในเทศนา การประสบกับกรรมที่ดีและการเข้าใจในธรรมะต่างๆ เพื่อการพัฒน…

…ุฑ ความว่า งั่ง พระราชาย่อมลงอาชญาอย่างหนัก ด้วยสามารถแก้กาจัดมือเป็นต้น บทว่า ตถม ฯเป็นต้น ความว่า บุคคลผู้เสพสมรยาของคนอื่น ย่อมถึงฐานะหลายมีสิ่งมิใช่บูรณ์เป็นต้นเหลา; เพราะฉะนั้น นะ๒ จึงไม่ควรเสพราชของค…

บทความนี้สื่อถึงการไม่ควรเสพสมรสของคนอื่น ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับพระสมปทุฐและบูรพฤทธของนายเขมกะ ที่สื่อถึงการกระทำที่ถูกต้องตามหลักธรรมในสมัยพระพุทธเจ้า ประกอบด้วยความยินดีและการควบคุมตนในความรักและควา