บุรุษ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 5 / 35

…นเข้า จะได้ไม่ต้องแปลวิเคราะห์ ให้ยืดยาว แบบวิเคราะห์ที่ท่าน ใช้ในคัมภีร์ศัพทศาสตร์ทั้งหลาย ดังนี้: บุรุษ วิเสสนบุพพบท. มหนฺโต จ โส ปุริโส จา ติ มหาปุริโส ด ๒๓ ๔ ๕ ๖ ය นั้น ด้วย เป็นผู้ใหญ่ ด้วย เหตุนั้น ช…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และการฝึกฝนในศาสตร์บาลี โดยเฉพาะการวางโครงสร้าง อวธารณบุพพบท และการสร้างสมาส พร้อมทั้งอภิปรายถึงลักษณะของประธานในประโยคต่างๆ เพื่อป้องกันการผิดพลาดในการสร้างเนื้อความ ร่วมกั

…สมณะใด ชนะแล้ว สมณะ นั้น ชื่อว่ามีอินทรีย์อันชนะแล้ว ๖ ๔ ๕ က กติ ปุญญ์ เยน โส กตปุญโญ ปุริโส บุญ อันบุรุษใด ๔ ๕ ๖ ๒ ๓ ๒ ทำแล้ว บุรุษ นั้น ชื่อว่ามีบุญอันทำแล้ว ด ๖ ๔ ๕ อาหิโต อคฺคิ เยน โส อาทิตคุคิ พราหมโณ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยกรณ์ที่รวมถึงการใช้วจีวิภาค สมาส และตัทธิตในรูปแบบต่างๆ พร้อมกับตัวอย่างการใช้อย่างชัดเจน เพื่อความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การบูชาพราหมณ์และการถือปฏิ

…๖ ๔ & สนฺติ จิตติ ยสฺส โส สนฺตจิตโต ภิกขุ จิต ของภิกษุใด 0 ๒ ระงับแล้ว ภิกษุ นัน ด ๔ ฉินนา หตุถา ของบุรุษใด ขาดแล้ว ာ 0 ๔ & ๖ ๒ က ชื่อว่ามีจิตระงับแล้ว. ๕ ยสฺส โส ฉินเหตุโก ปุริโส มือ ท. ๕ ๖ ต ๔ บุรุษ นั้น…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์บทสมาสและการวิเสสนะในบาลี ยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎก เพื่อช่วยให้เข้าใจลักษณะและโครงสร้างของวจีวิภาค ผ่านการใช้งานเช่น 'ขีณา อาสวา' หรือ 'สุวณฺณสฺส วณโณ'. โดยนำเสนอหลักการและว

…ทหาร นั้น ชื่อว่ามีดาบในมือ အ ๖ ๔ ๕ ฉัตต์ ปาณิมหิ ยสฺส โส จตฺตปาณี ปุริโส ร่ม [มี] ในมือ ๒ ๔ & ๖ ของบุรุษใด บุรุษ นั้น ชื่อว่ามีร่มในมือ ๒ ๓ ๖ ๔ ๕ มณี คุณเจ ยสฺส โส มณิกณโจ นาคราชา แก้ว [มี] ที่คอ 0 ๒ ๔ & …

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เรื่องบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เ

…งเยนทงเกลียง ทั้งเย็นทั้งเกลี้ย สีตสมฏฺฐา ภูมิ แผ่นดิน " สีตสมฏฺฐิ ฐานํ ที่ ตัปปุริสะ คามคโต ปุริโส บุรุษ ไปแล้วสู่บ้าน คามคตา อิตถี หญิง คามค กุล ตระกูล พหุพพิหิ รุฬหลโต รุกฺโข ต้นไม้ มีเครือวัลย์ขึ้นแล้ว…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและการใช้ภาษาบาลีที่รวมถึงวิธีการสร้างประโยคและการระบุคำศัพท์ที่สำคัญจากบริบทต่างๆ เช่น การอธิบายสถานที่และประเภทบุคคลในบาลี ประกอบด้วยความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสมาสและตัทธิต ที่ส

…ความกำหนด, และความรำพึง, เป็นต้น. ๑) บอกความยอมตาม แปลว่า 'ควร อุ. ภเชถ ปุริสุตฺตเม. [ชน] ควรคบ ซึ่งบุรุษสูงสุด ท. ๒ ๒) บอกความกำหนด แปลว่า 'พึง ๒ อุ. ปุญฺญญ-เจ ปุริโส กยิรา, ถ้าว่า บุรุษ พึงทำ ซึ่งบุญไซร้…

ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค นำเสนอการบอกความบังคับ แสดงถึงการใช้คำคำสั่งตามแบบภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีการอธิบายถึงการใช้คำที่แสดงความหวังและความอ้อนวอน เช่น 'จง' และ 'เถิด' ขอยกตัวอย่างกา

… บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 160 ธาตุ (๑๑๔) วิภัตติที่บอก กาล บท วจนะ บุรุษ เหล่านี้ สำหรับ ประกอบกับธาตุ คือกิริยาศัพท์ที่เป็นมูลราก, ธาตุนั้นท่านรวบรวม จัดได้เป็น 4 หมวด ตาม…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงวิภัตติที่บอกกาลบทวาจนะและบุรุษซึ่งประกอบด้วยธาตุที่เป็นมูลราก ธาตุแบ่งออกเป็น 4 หมวดตามประเภท โดยยกตัวอย่างธาตุต่างๆ เช่น ภู, ทุ, …

…ี่สำแดง มานี้ แต่พอเป็นตัวอย่างเล็กน้อย ธาตุ วาจก (๑๑๕) กิริยาศัพท์ที่ประกอบด้วยวิภัตติ กาล บท วจนะ บุรุษ ดังนี้ จัดเป็นวาจก คือ กล่าวบทที่เป็นประธานของกิริยา ๕ อย่าง คือ กัตตุวาจก ๑ กัมมวาจก ๑ ภาววาจก ๑ เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ส่งเสริมความเข้าใจในวจีวิภาค โดยเฉพาะธาตุที่แบ่งออกเป็นสองประเภทคือ สกัมมธาตุ ซึ่งมีกรรมและ อกัมมธาตุ ที่ไม่มีกรรม เช่น ธาตุที่หมายดอกจันทน์จัดเป็น อกัมมธาตุ ขณะที่ อิกขุ ถ

…, ปจ ธาตุ เป็นไปในความหุง, ย ปัจจัย, และ อิ อาคม, เต วัตตมานาวิภัตติ บอกปัจจุบันกาล, อัตตโนบท, ประถมบุรุษ, เอกวจนะ, เป็นกัมมวาจก กล่าวสิ่งที่บุคคล พึงทำ คือ บอกว่าเป็นกิริยาของ โอทโน ที่เป็นของอันบุคคลพึงห…

เนื้อหานี้นำเสนอการศึกษาในด้านบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค โดยโฟกัสที่อาขยาตและกิตก์ โดยเน้นการอธิบายการใช้คำว่า 'โอทโน ปจิยเต' ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการทำงานของพ่อครัวที่มีส่วนในการหุงข้าว โดยใช้กฎของไวยากรณ์บา

…ไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 168 กิริยาศัพท์ที่เป็นภาววาจกนี้ ต้องเป็นประถมบุรุษ เอกวจนะ อย่างเดียว, ส่วนตัวกัตตา จะเป็นพหุวจนะและบุรุษอื่นก็ได้ ไม่ห้าม [เหตุกัตตุวาจก] กิริยาศัพท์…

เนื้อหาที่เกี่ยวกับกิริยาศัพท์ในบริบทของบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ภาววาจกและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดความหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย

…ิริยาอาขยาต ปจ ธาตุ เป็นไปในความหุง, ณาเป และ ย ปัจจัย, อิ อาคม, เต วัตตมานาวิภัตติ บอก กาล บท วจนะ บุรุษ ดังก่อน, เป็นเหตุกัมมวาจก กล่าวกรรมผู้เหตุ คือบอกว่า เป็นกิริยาของ โอทโน ซึ่งเป็นของที่เขาใช้ให้บุค…

ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับกิริยาศัพท์ที่ใช้ในการทำงาน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำและสิ่งที่ทำ โดยยกตัวอย่างจากบาลี เพื่อแสดงถึงหลักการในวจีวิภาค เช่น การใช้คำว่า 'ปาจาปิยเต' ที่เกี่ยวข้องกับการหุงข้า

…๓. ภิกษุ ท. ๓๐ อยู่แล้ว สิ้นฤดูฝน ในเมืองสาเกต ไม่ผาสุก ๒๕๔. สมณะ ค่อย ๆ ไปอยู่ โดยปกติ จึงงาม ๓๕๕. บุรุษ ผู้มีปัญญา ย่อมรู้ ซึ่งธรรม อันพระผู้มีพระภาค แสดง แล้ว ได้ เร็ว. ๓๕๖. นอน หลับ ตลอดวัน ทั้งสิ้น ปร…

…มะในชีวิตประจำวัน เช่น การพูดความจริงและการปฏิบัติตนอย่างมีสติต่อคำสอนของพระพุทธเจ้า เนื้อหาเสนอว่า บุรุษผู้มีปัญญาควรรู้ซึ่งธรรมอันพระผู้มีพระภาคแสดง ควรมีการสะท้อนถึงการเงินและความสัมพันธ์กับสังคม รวมไปถ…

…ย ซึ่งวินัยด้วย ในสำนัก แห่ง พระเถระ ทุกวัน ๆ ๒๔. คำของผู้น้อยพูดกับผู้ใหญ่ แม้คนเดียว ต้องใช้มัธยม บุรุษ พหุวจนะ ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๔๔๑. เอกทิวส์ วิธโร ภิกขุ เถร อุปสงฺกมิตวา "กสฺส ปุตฺโต…

เนื้อหาในบทเรียนนี้เกี่ยวกับการประชุมของบรรพชิตในโรงธรรมและการปฏิบัติตามกฎต่าง ๆ เช่น การทำอุโบสถและปวารณาเมื่อถึงวันดังกล่าว โดยภิกษุได้รับการสั่งสอนและแนะนำจากพระเถระ และการเรียนรู้ตามวินัยในสำนักพร

… ประทาน แล้ว ถึงแล้ว ซึ่งพระอรหัต คำ ต่อไปนี้ อันเรา เล่า แล้ว แก่ท่าน ในหนหลัง ๓๓. คำพูดที่ใช้มัธยมบุรุษ ในความเคารพ จะใช้ประถม- บุรุษ เอกวจนะก็ได้ ดังนี้: สาธุ เม ภนฺเต ภควา สงฺขิตเตน ธมฺม เทเสตุ, ข้าแต่…

บทนี้เล่าถึงประสบการณ์ของผู้หนึ่งที่เห็นความพินาศของสัตว์ในนาและเกิดความเบื่อหน่ายในสมบัติ ก่อนจะเลือกบวชและเรียนรู้ธรรมจากพระผู้มีพระภาคที่โคนต้นไม้ พร้อมทั้งได้รับโอวาทและการอนุญาตในการอุปสมบท โดยเน

…สัมโพชฌงค์ เป็นต้น จริงอยู่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสไว้ว่า " ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย ลาย ต่างว่าบุรุษใคร่จะก่อไฟ ( ซึ่งติดอยู่) น้อยหนึ่งให้โพลง ขึ้น ( หาก )เขาใส่หญ้าสดๆ ลงไป ใส่มูลโคสดๆ ลงไป ใส่ ฟื้น…

ในช่วงที่จิตหดหู่ การเจริญสัมโพชฌงค์บางอย่างจะไม่เหมาะสม เช่น ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ และสมาธิสัมโพชฌงค์ เนื่องจากจิตจะยากที่จะฟื้นตัว แต่ในช่วงนั้นกลับเหมาะสมที่จะเจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ และวิริยสัมโพชฌงค

…่าศัพท์นั้นหรือ ป็นชื่อของสิ่งนั้นสิ่งนี้ หรือหมายความว่าอย่างนั้นอย่างนี้ เหมือน อย่างคำว่า ปุริโส บุรุษ (ปุร+อิส) ภิกขุ ภิกษุ (ภิกฺข+รู) เป็น อาทิ เรียกสัญญัติศัพท์ ๆ นี้ในภาษาไทยก็มีใช้เหมือนกัน เช่นคำว…

เอกสารนี้อธิบายถึงบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ ที่พบในภาษาไทย เทคนิคในการประกอบคำ และตัวอย่างเช่นคำว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่เป็นคำเดิม รวมถึงการใช้สัญญัติศัพท์ เช่น โรงเรียน และ ร้านค้า นามศัพท์แบ

…จนะอะไร และจะใช้อายตนิบาตไหนจะเหมาะกัน วิภัตติอาขยาย เมื่อลงที่ท้ายธาตุ เป็นเครื่องหมาย กาล บท วจนะ บุรุษ วาจก และปัจจัย ทั้งนี้ เพื่อส่องเนื้อความให้ชัดเจนขึ้นกว่าปกติ การันต์ คำนี้ได้แก่สระที่สุดอักษรหรื…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกรรมวิธีการใช้บาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้วิภัตตินามและวิภัตติอาขยายที่มีความหมายแตกต่างกัน การอธิบายลักษณะของการันต์ในภาษาบาลี รวมถึงการแบ่งประเภทการันต์ตามกา

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 54 ตระกูลตระกูลหนึ่ง ส่วนคำว่า ปญฺจ ปุริสา บุรุษ ๕ คน ปญฺจ อิตฺถิโย หญิง ๕ คน ปญฺจ กุลาน ตระกูล ๕ ตระกูล ปญฺจสตา ภิกฺขุ ภิกษุ ๕๐๐ ปญฺจสตา อิตถิโย หญ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่การใช้สังขยานาม 5 ประเภท รวมทั้งการอธิบายแบบจำแนก เอกวจนะและพหุวจนะตามหลักการที่ท่านได้รับการสอนในบาลีไวยากรณ์ รวมถึงการจัดลิงค์และวจนะที่เหมาะสมตามต้นฉ

…ัพพนาม ๑. ๆ ปุริสสัพพนาม น่าจะทำความเข้าใจคำว่า ปุริส ซึ่งอยู่หน้าสัพพนามเสียก่อน ศัพท์นี้แปลกันว่า บุรุษ หรือผู้ชาย แต่ในบาลีไวยากรณ์ไม่ได้ หมายความว่า เป็นคำสำหรับใช้ผู้ชายอย่างเดียว แม้จะเป็น ผู้หญิงหรื…

บทที่อธิบายเกี่ยวกับการใช้งานของนามและสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการเปรียบเทียบตัวอย่างที่แสดงความแตกต่างในการใช้คำซ้ำซากและการใช้สัพพนามเพื่อลดการซ้ำซาก ซึ่งถือเป็นวิธีการที่ถูกต้องตามภาษาที่นิยม โดย

…ละพระโยคีก็ยังประโยคให้สำเร็จบรรลุธรรมวิเศษได้ เปรียบ เหมือน (ขอน) ไม้ที่เขาทอดไว้ที่พื้นดินราบแล้ว บุรุษพึงตัดมันด้วย เลื่อย บุรุษ (นั้น) ตั้งสติไว้ตรงที่ฟันเลื่อยกระทบไม้ หาใส่ใจฟัน เลื่อยที่มาหรือไปก็ตา…

ในบทนี้มีการอธิบายธรรม ๓ อย่างที่สำคัญต่อการสำเร็จในภาวนา โดยกล่าวถึงวิธีการที่ภิกษุตั้งสติในการนำธรรมเหล่านี้มาใช้ในการฝึกจิต โดยเปรียบว่าเหมือนการเลื่อยไม้ที่ต้องตั้งใจอยู่ที่จุดที่ฟันเลื่อยกระทบไม้