หน้าหนังสือทั้งหมด

ศีลและเป้าหมายชีวิต
101
ศีลและเป้าหมายชีวิต
…ศีลกับเป้าหมายบนดิน เมื่อมีสมบัติไว้หล่อเลี้ยงกาย สิ่งที่จำเป็นต้องได้ถัดมา คือ การมีชีวิตที่สงบสุข ปราศจากทุกข์โทษ ภัย หรือการเบียดเบียนกัน ซึ่งสิ่งที่จะเป็นเครื่องป้องกันมิให้คนในสังคมเบียดเบียนกัน ก็คือศี…
บทที่ 5 กล่าวถึงศีลและความสัมพันธ์กับเป้าหมายชีวิต โดยเสนอ 3 ระดับของเป้าหมายชีวิต คือ เป้าหมายบนดินที่มุ่งเน้นความสุขและความสงบ เป้าหมายบนฟ้าคือการได้เกิดในสุคติ และเป้าหมายเหนือฟ้าคือการบรรลุนิพพาน
ศีลกับเป้าหมายเหนือฟ้า
102
ศีลกับเป้าหมายเหนือฟ้า
…ายเหนือฟ้า การรักษาศีลไม่เพียงเป็นเหตุให้ได้บรรลุเป้าหมายของชีวิตในภพชาตินี้ คือการมีชีวิตที่สงบสุข ปราศจากทุกข์โทษภัยใดๆ หรือบรรลุเป้าหมายในภพชาติเบื้องหน้า คือการได้เกิดในสุคติโลกสวรรค์เท่านั้น แต่ศีลยังเป…
การรักษาศีลไม่เพียงแต่ช่วยให้มีชีวิตที่สงบสุขในภพชาตินี้ แต่ยังเป็นรากฐานของการพัฒนาคุณธรรมและความเจริญในภพชาติเบื้องหน้า ศีลเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการเสริมสร้างสมาธิและปัญญา อีกทั้งยังสามารถนำไปสู่ค
แนวทางการเรียนรู้ธรรมะตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
168
แนวทางการเรียนรู้ธรรมะตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…่พูด บัณฑิตทั้งหลายก็รู้ทัน พระนิพพานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง แสดงแล้ว เป็นสุขจริงหนอ ไม่มีความโศก ปราศจากธุลี คือกิเลส เป็น ธรรมเกษม เป็นที่ดับทุกข์” 7.6.2 แนวทางปฏิบัติตามกาลทั้ง 4 1) การเรียน แม้การเรียน…
…วทางเหล่านี้จะนำไปสู่ความเข้าใจที่ถูกต้องและลึกซึ้งในธรรมะและความสุขที่แท้จริง พระนิพพาน เป็นสิ่งที่ปราศจากความโศกและกิเลส จึงเป็นหนทางสู่ความสุขที่แท้จริง
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
64
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
…ามเป็น “อรหันต์” ของพระองค์ ดังกล่าวแล้วนั่นเอง เนื่องจากอำนาจสมาธิทำให้จิตของพระองค์สะอาดบริสุทธิ์ ปราศจากอาสวะทั้งปวง ซึ่งนอกจากจะใสสว่างแล้วยังหยุดนิ่ง จึงมีสิ่งที่ผุดขึ้นในนิ่ง ทำให้รู้ พระองค์ก็ทรงรู้ไป…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยถูกต้องหรือ 'สัมมาสัมพุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชชา และ อาโลโก ซึ่งรวมความหมายว่า 'ทั้งรู้ทั้งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับคำว่า 'ภควา'
71
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับคำว่า 'ภควา'
…ชา ตลอดจน อกุศลธรรมทั้งปวงออกจากพระทัยได้เด็ดขาดแล้ว โดยสรุปก็คือ พระองค์ทรงเป็น ผู้บริสุทธิ์ผ่องใส ปราศจาก อาสวะใดๆ ทั้งสิ้น จึงทรงพระนามว่า “ภควา 3) ผู้มีภคธรรม ศัพท์ว่า “ภคะ” หมายถึง คุณสมบัติ 6 ประการ คื…
…ชน์ได้ทั้งแก่พระองค์เองและผู้อื่น สุดท้ายคือการจำแนกธรรมที่แสดงให้เห็นถึงการตรัสรู้และความผิดพลาดที่ปราศจากอาสวะ เป็นการยืนยันว่า พระองค์เป็นผู้ที่มีความสำคัญมากในทางพุทธศาสนา.
พระพุทธคุณและการประกาศพระศาสนา
72
พระพุทธคุณและการประกาศพระศาสนา
…ให้ที่ประชุมทราบถึงคุณวุฒิ ความรู้ ความสามารถ ตลอดจนประสบการณ์ของวิทยากร การแนะนำตัวตามความเป็นจริง ปราศจาก อหังการหรือการยกตนข่มผู้อื่น ย่อมจะเป็นผลดีมากกว่าผลเสีย ทั้งเป็นการน้อมนำผู้ฟังให้เกิดศรัทธาต่อ ผู…
บทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติและพระพุทธคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงการแนะนำตัวที่สำคัญในบริบทของการประกาศพระศาสนา. พระองค์ทรงเข้าใจขันธ์ ธาตุ และ อริยสัจได้อย่างละเอียด โดยเฉพาะการจำแนกทุกข์, สมุทัย,
การรักษาศีลและอาชีพบริสุทธิ์ในพระภิกษุ
88
การรักษาศีลและอาชีพบริสุทธิ์ในพระภิกษุ
…คนเราได้อาศัยเลี้ยงชีวิต คำที่ 2 “ปาริสุทธิ” คือ บริสุทธิ์ หมายถึง ความสะอาดหมดจดจากกิเลสอันชั่วช้า ปราศจาก การประพฤติทุศีล คำที่ 3 “ศีล” คือ ภาวะปรกติ ดังนั้น “อาชีวปาริสุทธิศีล” จึงหมายถึง “ภาวะปรกติในการเ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรักษาศีลในชีวิตของพระภิกษุ โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับการดูแลรักษาของสิ่งมีค่า เช่น มารดาที่ดูแลบุตร การรักษาอาชีพบริสุทธิ์ที่ไม่ใช้กลวิธีที่ไม่ถูกต้อง และวิธีการดำรงชีวิ
ติรัจฉานวิชาและความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
99
ติรัจฉานวิชาและความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
…ัดอริราชศัตรูหมดสิ้นแล้ว ย่อม ไม่ประสบภัยทั้งปวงจากภายนอก ส่วนภายในจิตใจนั้นเล่า ย่อมรู้สึกสงบ สบาย ปราศจากความเดือดร้อน กระวนกระวาย จึงกล่าวได้ว่า พระภิกษุผู้มีศีลสมบูรณ์ ย่อมเสวยสุขทั้งทางกายและทางใจ” พึงส…
…มศาสดาได้สอนถึงการรักษาศีลและการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งนี้การปฏิบัติตามศีลนั้นจะนำมาซึ่งความสงบ ปราศจากความทุกข์ทั้งหลาย
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
122
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
…าธิในพระพุทธศาสนาอาจแบ่งออกได้เป็น 2 ระดับ คือ 1. สมาธิเบื้องต่ำ “สมาธิเบื้องต่ำ” คือ สภาวะที่ใจสงบ ปราศจากอารมณ์ทั้ง 6 หรืออายตนะภายนอก 6 อันได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ นิวรณ์ 5 จึงเริ่มสง…
ในพระพุทธศาสนา สมาธิสามารถแบ่งออกเป็นสองระดับ คือ สมาธิเบื้องต่ำซึ่งหมายถึงการทำใจให้สงบและปราศจากอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับอายตนะ 6 และสมาธิเบื้องสูงซึ่งเป็นสภาวะที่เกิดจากการบรรลฌานทั้ง 4 ขั้นตอนในการ…
แนวคิดเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูง
128
แนวคิดเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูง
…องตนให้เป็นสมาธิ ละนิวรณ์ได้แล้ว จึงจะบรรลุฌาน 4 จากนั้นถ้ายัง ประคองใจให้หยุดนิ่งบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ปราศจากอุปกิเลส ก็จะได้ผลแห่งความเป็นนักบวช หรือสามัญญผล เบื้องสูง 2. สามัญญผลเบื้องสูง ได้แก่ วิชชา 8 ซึ่ง…
บทความนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการฝึกจิตของพระภิกษุเพื่อบรรลุฌาน 4 และสามัญญผลเบื้องสูง ซึ่งคือวิชชา 8 ที่นำไปสู่นิพพาน การเรียนรู้เรื่องนี้ช่วยให้นักศึกษาเข้าใจขั้นตอนการทำสมาธิจนบรรลุคุณวิเศษต่าง ๆ และ
บทที่ 8: สามัญญผลเบื้องสูง
129
บทที่ 8: สามัญญผลเบื้องสูง
…ญภาวนายังสามารถประคองใจเป็นสมาธินิ่งแน่วต่อไปอีก ใจ ย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้ว สุกสว่างยิ่งขึ้น ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงตั้งมั่นไม่หวั่นไหว เป็นใจที่ ละเอียดอ่อน จนสามารถบรรลุญาณระดับต้น หรือที่เรียกว…
บทที่ 8 ของหนังสือเล่มนี้เน้นไปที่สามัญญผลเบื้องสูงซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนได้ให้แก่พระเจ้าอชาตศัตรู พระองค์ได้สอนถึงการบรรลุมรรคผลนิพพานที่ต้องการสมาธิภายในลึกซึ้ง โดยการวางใจที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เพื
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
130
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
…ะสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับ พระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุ เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อ ญาณทัสสนะ เธอย่อมร…
เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของมหาภูต 4 ที่ประกอบขึ้นเป็นกายมนุษย์ และความเชื่อมโยงระหว่างรูปและวิญญาณตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส การเจริญภาวนาและการเข้าถึงญาณทัสสนะหรือวิปัสสนาญาณ เป็นขั้นตอนที่ทำใ
สามัญญผลลำดับที่ 2
131
สามัญญผลลำดับที่ 2
…มารถประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิ แน่วแน่ ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้ว สุกสว่างยิ่งขึ้น ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงมีประสิทธิภาพ ในการงานยิ่งขึ้น หากน้อมจิตไปเพื่อให้ได้ฤทธิ์ทางใจ ฤทธิ์ทางใจก็จะบ…
…ห้จิตบริสุทธิ์และเกิดฤทธิ์ทางใจ หรือมโนมยิทธิ โดยอิงจากคำสอนของพระพุทธเจ้า ภิกษุที่มีจิตเป็นสมาธิและปราศจากกิเลสจะสามารถนำจิตไปนิรมิตรูปต่างๆ ได้ อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของการเจริญภาวนาคือการทำจิตให้บริสุทธิ์ห…
การน้อมจิตและอิทธิวิธี
133
การน้อมจิตและอิทธิวิธี
… แล้ว ถ้ายังสามารถประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่วแน่ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ขึ้น ผ่องแผ้วสุกสว่างขึ้นอีก ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงทวีประสิทธิภาพในการงาน ยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งสามารถฟังอะไรได้ยินหมดตาม…
บทความนี้กล่าวถึงการน้อมจิตและอิทธิวิธีที่เกิดจากการเจริญภาวนา โดยเมื่อจิตมีสมาธิและบริสุทธิ์ย่อมทำให้สามารถรับรู้เสียงทิพย์และเสียงมนุษย์ได้ชัดเจน การบรรลุอิทธิวิธีช่วยให้เพิ่มพูนคุณภาพทางจิตและการปฏ
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่น
134
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่น
ขึ้นอีก ปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงทวีประสิทธิภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งกำหนด รู้ใจของผู้อื่น หรือ…
บทความนี้กล่าวถึงการรู้ใจผู้อื่นโดยการใช้ญาณกำหนดรู้ ซึ่งเป็นความสามารถของพระพุทธเจ้าที่สามารถรับรู้ความคิดและสภาวะจิตของผู้อื่นได้ เช่น การเข้าใจถึงความรู้สึกของสัตว์และบุคคลอื่นเมื่อจิตสะอาดไร้ซึ่งก
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
137
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
…นั่งอยู่ ท่ามกลางทาง 3 แพร่งฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง แผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อรู้จุติและอุบัติขอ…
เนื้อหานี้กล่าวถึง ''ทิพยจักษุ'' หรือ ''จุตูปปาตญาณ'' ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้สามารถเล็งเห็นการเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์และกฎแห่งกรรมอย่างชัดเจน สัตว์ที่ประกอบด้วยกรรมดีจะไปสู่สุคติ ส่วนสัตว์ที่มีกรรมชั่วจะ
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
155
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
…ุดก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติ เกิดปัญญาอย่างยิ่ง ใจจึงปล่อยวางกิเลสทั้งปวงได้ กลายเป็นใจที่ใสบริสุทธิ์สว่าง ปราศจากกิเลสโดย สิ้นเชิง นั่นคือสภาวะที่บรรลุนิพพาน ไม่ต้องกลับมาเวียนตายเวียนเกิดกันอีกอย่างเด็ดขาด” ผู้ที…
บทความนี้กล่าวถึงบทบาทของญาณธรรมกายที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอริยสัจ 4 และนำไปสู่การบรรลุธรรมอันสูงสุด เช่น นิพพาน โดยเน้นการละวางกิเลสและเห็นคุณค่าของการเข้าใจธรรม. นอกจากนี้ยังเตือนถึงอันตราย
ปีติและสุขในสมาธิ
200
ปีติและสุขในสมาธิ
…ิญว่าผู้ได้ฌานนี้ เป็นผู้มีอุเบกขา มีสติ อยู่เป็นสุข เธอทำกายนี้ให้ชุ่มชื่นเอิบอิ่มซาบซ่านด้วยสุขอันปราศจากปีติ ไม่มีเอกเทศไหนๆ แห่งกายของเธอทั่วทั้งตัว ที่สุขปราศจากปีติจะไม่ถูกต้อง ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของปีติและสุขที่เกิดจากสมาธิในจิตใจของภิกษุ โดยเปรียบเปรยถึงเหตุการณ์ต่างๆ เพื่อสะท้อนถึงความเป็นหนึ่งเดียวของร่างกายกับจิตใจ รวมถึงการบรรลุถึงอุเบกขา ซึ่งไม่มีความทุกข์และส
ความเข้าใจในจิตและการปฏิบัติ
201
ความเข้าใจในจิตและการปฏิบัติ
…อนวลร้อยอยู่ใน แก้วไพฑูรย์นั้น ฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส อ่อน ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อญาณทัสสนะ เธอย่อมรู้ชั…
บทความนี้เน้นการทำความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและการปฏิบัติด้วยสมาธิที่บริสุทธิ์ โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจถึงการสร้างและการธรรมชาติโดยบรรยายถึงแก้วไพฑูรย์และมโนมยิทธิญาณ ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การ
อิทธิวิธีและทิพยโสตญาณ
202
อิทธิวิธีและทิพยโสตญาณ
…รูปพรรณชนิดนั้นๆ ให้สำเร็จได้ ฉันใด ภิกษุก็ ฉันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลสอ่อน ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไป เพื่ออิทธิวิธี เธอบรรลุอิท…
…งภิกษุที่มีจิตบริสุทธิ์ในการเข้าถึงอำนาจทางกายและการได้ยินเสียงทิพย์ ซึ่งเน้นถึงการตั้งมั่นของจิตที่ปราศจากกิเลส เพื่อให้เกิดผลทางธรรมที่มีความหมาย และสะท้อนถึงความลึกของการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา ซึ่งสูงกว่าผ…