หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมะเพื่อประชาชน
286
ธรรมะเพื่อประชาชน
…างธัมมทินนาผู้ยืนหัวบันไดยื่นให้ แม้เมื่อบริโภคอาหารก็บริโภคเงียบๆ ทำให้นางใคร่ครวญดูว่า ตนเองได้ทําผิดใจสามีหรือเปล่า ด้วยความสงสัยจึงถามว่า “ทําไมวันนี้พี่จึงไม่ยอมจับน้องเลย แม้แต่ตอนทานข้าว ด้วยกัน ก…
ในบทความนี้ พูดถึงความสำคัญของการตัดสังโยชน์และการเข้าถึงกายธรรมในระดับอนาคามี โดยมีการสนทนาระหว่างมหาอุบาสกวิสาขเศรษฐีกับนางธัมมทินนาเกี่ยวกับความต้องการในการล้างบาปและการบวชเพื่อหลุดพ้นจากทุกข์ เพื่
อบรมบาลีไวยกรณ์และรสส์
21
อบรมบาลีไวยกรณ์และรสส์
…็นต้น หรือพยัญชนะอยู่หลังทีฆะได้บ้าง อุ. ว่า มุนิ จเร เป็น มุนีจเร ทีฆะสระเบื้องปลายก็อย่างเดียวกัน ผิดกันแต่ลบสระหน้า ทีฆะสระ หลัง ดังนี้ สทฺธา-อิธ เป็น สุทธีธ, จ-อุภัย เป็น จูภ [๒๕] รสส์ นั้น ดังนี้ ถ้…
เอกสารนี้นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่มีการพูดถึงกฎการใช้สระและพยัญชนะในการสร้างคำในภาษา การแสดงกฎต่างๆ เช่นการลบหรือเปลี่ยนแปลงสระและพยัญชนะ ในการสนธิกิริยา ฯลฯ เป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญสำหรับผู้เรียน
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
75
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…าดังนี้, อวสฺส์ อโห อารา นูน " ต่ำ โอ ไกล ด้วยประการนี้, ชื่อ กิญจาปิ แม้น้อยหนึ่ง กุวจิ บ้าง มิจฉา ผิด แน่ มุธา เปล่า นานา ต่าง ๆ มุสา เท็จ ปจฺฉา ภายหลัง สกี คราวเดียว ปฏฺฐาย ตั้งก่อน สตกฺขต ร้อยคราว
บทนี้กล่าวถึงหลักการและตัวอย่างเกี่ยวกับนามและอัพพยศัพท์ในบาลีไวยากรณ์ รวมถึงนิบาตและการใช้วลีต่าง ๆ เพื่อทำให้บทความสมบูรณ์และเข้าใจง่ายขึ้น การเน้นคำและโครงสร้างประโยคต่าง ๆ ช่วยในการศึกษาภาษา ศึกษา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
41
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…าศึกกัน โดยความเป็นวิบากแห่ง และเพราะธรรมมีสภาพหาโทษมิได้เป็น สาวัชชธรรมมีโลภะเป็นต้น อัพยากฤตโดยตน ผิดกับสัมประโยคด้วยอกุศลธรรมมีโลภะเป็นต้น เพราะฉะนั้น อกุศลวิบากเหล่านั้น ท่านไม่พึงให้พิเศษได้ด้วยอเหต…
เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับอเหตุกิริยาจิตและความหมายในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี รวมถึงผสมผสานแนวคิดเกี่ยวกับจิตและธรรม โดยมีการกล่าวถึงการศึกษาต่าง ๆ ที่เชื่อมโยงกับความเป็นไปของวิบากและจิตในทางปฏิบัติซึ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - คำอธิบายเกี่ยวกับวิรัติและทุจริต
100
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - คำอธิบายเกี่ยวกับวิรัติและทุจริต
…ด้วยอำนาจละทุจริตมีมุสาวาทเป็นต้นแผนก ๆ เหมือนในโลกิยจิต เพราะมรรคนั้น ๆ ตัดทุจริตและการเลี้ยงชีวิต ผิดทางทั้งหมดได้เด็ดขาดในขณะเดียวกัน ด้วยอำนาจความเสื่อมแห่ง กิเลสบางอย่าง มีทิฏฐิและวิจิกิจฉาเป็นค้น แ…
…ตใจและการพัฒนาจิตที่หลุดพ้นจากมลทิน นอกจากนี้ยังพูดถึงการประเมินการแสดงออกทางจิตใจของนักพูดที่เข้าใจผิดเกี่ยวกับคำสอนในพระพุทธศาสนา รวมทั้งการเน้นถึงความสำคัญของการควบคุมจิตในทุกช่วงเวลาเพื่อป้องกันการเก…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
370
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
…าอนันตรปัจจัย เพราะไม่มีระหว่าง โดยอรรถ ชื่อว่าสมนันตรปัจจัย เพราะไม่มีระหว่างโดยกาลดังนี้นั้น ย่อม ผิดจากพระบาลีมีอาทิว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะแห่งพระอริยเจ้าผู้ออก จากนิโรธ เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัยแห่ง…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงความต่างกันระหว่างปัจจัยสองประเภทคืออนันตรปัจจัยและสมนันตรปัจจัย โดยชี้ให้เห็นว่าไม่ควรเชื่อถือความแตกต่างนี้โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากพยัญชนะเท่านั้น แต่ควรเข้าใจในอรรถของธรรมที่มีการด
การดับกิเลสด้วยเมตตาและขันติ
192
การดับกิเลสด้วยเมตตาและขันติ
…้นแล้ว ก็จะดับกิเลส ดับอารมณ์ของกิเลสลงได้ ขันติ เป็นทศพิธราชธรรมข้อที่ ๔ อวิโรธนะ ที่แปลว่า ความไม่ผิด สำหรับธรรมะในชั้นนี้ควรหมายความว่า รู้ผิดแล้วไม่ดื้อ ขึ้นทำคือไม่ยอมทำผิดทั้งรู้ รู้ผิดในที่นี้หมาย…
…ยให้สามารถอดทนได้ดี ยกตัวอย่างการประพฤติของพระมหากษัตริยาธิราชเจ้าที่ทรงรักษาความยุติธรรม ไม่ประพฤติผิดจากธรรม เพื่อให้สังคมอยู่ในความสงบสุข การมีเมตตาช่วยให้ผู้ปกครองและผู้อยู่ในปกครองปฏิบัติถูกต้องตามค…
ความไม่ผิดในทศพิธราชธรรมและอุเบกขา
193
ความไม่ผิดในทศพิธราชธรรมและอุเบกขา
ไม่ผิดทั้งนั้น คือเป็น จากปกติเดิมก็ดี ดังนี้จัดเป็นอวิโรธนะไม่ผิดเมื่อพิจารณาดูแล้วก็จะเป็นว่า เป็นข้อรวม…
เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของความไม่ผิดในทศพิธราชธรรม ซึ่งรวมถึงการปฏิบัติอุเบกขา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้องตามหลักธรรม…
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
328
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
…ำคัญเห็นพวกภิกษุเป็นผู้ อันตนจะพึงพวกภิกษุเป็นผู้อันตนจะพึงรุกรานได้ตามอำเภอใจภิกษุทั้งหลายแม้หาความผิดมิได้ ก็ จะต้องเสื่อมเสียเดือดร้อนอยู่ร่ำไป แลชื่อว่าไม่ทรงคุ้มเกรงสหธรรมิกบริษัทซึ่งนับเป็นอันโตชน …
…์ ผ่านการวิเคราะห์และแนวทางการจัดการปัญหาภายในสงฆ์ พระองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริษัทสงฆ์ และเพื่อไม่ให้เกิดมัวหมองกับพระธรรมวินัยโดยรวม โดยการถือ…
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาคและสมาส
21
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาคและสมาส
…ุพพิหิ เป็นท้อง." วิธีแบ่งสมาสที่แสดงมานี้ ตามความชอบใจของข้าพเจ้า ถูก กับคัมภีร์ศัพทศาสตร์บ้างก็มี ผิดกันบ้างก็มี เพราะสอบในคัมภีร์ศัพท- ศาสตร์หลายฉบับ ก็เห็นท่านแบ่งต่าง ๆ กัน หาตรงเป็นแบบเดียว กันไม่ …
ในหน้านี้พูดถึงการศึกษาของบาลีไวยกรณ์ โดยแสดงถึงการแบ่งสมาสที่เกี่ยวกับวจีวิภาคและตัทธิต ตัวอย่างการใช้งานของสมาสและการอธิบายว่ามีวัตถุอะไรในมือของมนุษย์ ความเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับการแบ่งสมาสในคัม
การแปลมคธเป็นไทยและไทยเป็นมคธ
2
การแปลมคธเป็นไทยและไทยเป็นมคธ
… ควรจะให้ศิษย์แปล ประโยคเหล่านั้น เขียนลงในกระดานชะนวนหรือในสมุด หรือใน กระดาษแล้วคอยตรวจดู ประโยคใดผิด ควรชี้คำผิดในประโยคนั้นให้ ศิษย์ทราบว่า ผิดเพราะอย่างนั้น ๆ ถ้าไม่มีหนังสือปทานุกรม ศิษย์ ไม่ทราบศั…
…ยวกับศัพท์และไวยากรณ์ รวมถึงการแปลประโยคต่างๆ ให้เข้าใจอย่างชัดเจน อาจารย์ควรตรวจสอบและชี้ให้เห็นข้อผิดพลาดในงานเขียนของศิษย์ เพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดและจำของนักเรียนได้ดียิ่งขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องให้…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
32
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…ั้น [ จตุกกะ (ศีลหมวด ๔) ที่ ๑] ในจตุกกะทั้งหลาย พึงทราบวินิจฉัยในจตุกกะที่ ๑ (ดัง ๑. วิสุทธาทิวเสน ผิดหลักการใช้อาทิ เข้าใจว่าจะคลาดเคลื่อน ที่ถูกจะเป็น วิสุท ธาทิวเสน. ๒. มหาฎีกาว่า คำว่าศีลที่เหลือนี้…
เนื้อหาเกี่ยวกับศีลในวิสุทธิมรรค ชี้ให้เห็นถึงการจำแนกศีลออกเป็น ๓ ประเภท คือ กุศลศีล อกุศลศีล และ อัพพยากตศีล โดยยกตัวอย่างจาก teachings ของ พระธรรมเสนาบดีสารีบุตร ที่อธิบายลักษณะของศีลที่แตกต่างกันแ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
176
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…้ว ก็จะ เป็นว่า อ้างท่านเป็นนิทัสนะเพื่อแสดงว่า การนั่งเก้าอี้สัตตังคะบำเพ็ญเนสัชชิกนั้น ไม่เป็นการ ผิด แม้แต่ท่านพระอนาคามีท่านยังใช้ ถ้าท่านได้เป็นพระอนาคามีภายหลัง อ้างท่านมาเป็นนิทัสนะ ก็ จะ เป็นว่า …
บทความนี้กล่าวถึงการทำเก้าอี้สัตตังคะถวายพระติปิฎกจุฬาภัยเถระ และการที่พระเถระอนาคามีได้ปรินิพพานหลังจากนั้น โดยมีการวิเคราะห์และอภิปรายถึงปัญหาหลายประการในความแตกต่างของการนั่งเก้าอี้สัตตังคะ และความ
วิสุทธิมรรค: อบรมสัมมาวัตร
40
วิสุทธิมรรค: อบรมสัมมาวัตร
…ย ( ในตอนเย็น )แล้ว ก็อย่าไป ให้ท่านทำโอกาสแล้ว เรียนบอกเหตุแห่งการมา หรือว่า เธอแสร้งไป ( หาท่าน ) ผิดเวลา (เพื่อจะให้) ท่านถามว่า มาทำไม จึงกราบเรียน ( เหตุแห่งการมาให้ท่านทราบ) ถ้าท่านสั่งให้มาตอนเช้า…
วิสุทธิมรรคแสดงถึงแนวทางการปฏิบัติสัมมาวัตรสำหรับศิษย์ในการเคารพและทำให้ครูพึงพอใจ โดยให้ความสำคัญแก่การทำบูชาที่ถูกต้องและเหมาะสม เพื่อเพิ่มความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูและศิษย์ ศิษย์ควรทำตามวัตรและระเ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
95
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ใดมิได้ทำบุญญาธิการไว้อย่างนั้น พระ โยควจรผู้นั้นอย่าพึงทำกรรมฐานวิธีที่เรียนมาในสำนักของอาจารย์ให้ ผิดไป เว้นกสิณโทษ ๔ ประการเสีย แต่ง (วง) กสิณขึ้นเถิด ก็โทษแห่งปฐวีกสิณมี ๔ เนื่องด้วยความปนกันแห่งดินส…
เนื้อหานี้กล่าวถึงพระโยคาวจรที่มีความพร้อมในภาวนาและวิธีแต่งวงกสิณโดยใช้ดินที่ถูกต้องเพื่อไม่ให้เกิดโทษ ดินที่ใช้งานต้องมีสีและคุณสมบัติที่เหมาะสมรวมถึงการเลือกสถานที่ในการแต่งวงกสิณให้เหมาะสมสำหรับกา
การอธิบายอัปปนาในวิสุทธิมรรค
151
การอธิบายอัปปนาในวิสุทธิมรรค
…หาฎีกาสนับสนุนวิสุทธิมรรคว่า คำของภิกษุวัดอภัยคีรีนั้นไม่ชอบ เพราะ เท่ากับแสดงคุณของฌานด้วยอฌานธรรม ผิดจากพระบาลี ซึ่งกล่าวไว้ว่าเป็นเรื่องภายใน อัปปนาทั้งนั้น ๒. มหาฎีกาว่า ที่ชื่อว่ามัชฌิมะ (สายกลาง) ก…
เนื้อหานี้ว่าด้วยการอัปปนาในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงบทบาทของจิตที่หมดจดจากกิเลสและนิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจาก
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
110
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…ี้, ด้วย- ประการฉะนี้, ชื่อ " อุจจ กิญฺจาปิ กุวจิ มิจฉา " " สูง แม้น้อยหนึ่ง บ้าง " โอ " ไกล " แจ้ง ผิด ต่ำ มุธา เปล่า " แน่ TE มุสา เท็จ
หนังสือเล่มนี้มีการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่ละเอียด ดังเช่นการสื่อความหมายของนิบาตและจักแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำต่างๆ เช่น 'โข' และ 'หนอ' รวมถึงการแปลคำต่างๆ อีกมากมาย เช่น 'อญฺญทตฺถุ' หมายถึง
วิสุทธิมรรค: อนุสสติกัมมฐานนิเทส
1
วิสุทธิมรรค: อนุสสติกัมมฐานนิเทส
…ัด (ชนก) กรรม ในมรณะเหล่านั้น มรณะใด แม้เมื่อความถึงพร้อม * ปาฐะในวิสุทธิมรรคพิมพ์ไว้เป็น เอกภาว....ผิด ที่ถูกเป็น เอกภว...
ในเอกสารนี้กล่าวถึงการบรรยายมรณสติในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมุ่งเน้นความหมายและประเภทต่างๆ ของมรณะทั้งในด้านกาลมรณะและอกาลมรณะ พร้อมทั้งการศึกษาเจตนาขององค์ธรรมเพื่อช่วยในการเข้าใจชีวิตที่ดีขึ้น ในวิถี
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
59
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ๑ - หน้าที่ 59 ตนแห่งกระดูกเหล่านั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [เยื่อในกระดูก] คำว่า อฏฐิมิญช์-เยื่อในกระดูก คือเยื่ออันอยู่เฉพาะภายใน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เพื่อให้นักอ่านสามารถเข้าใจสภาพแ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
64
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…่เอง นี้เป็น (สภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วน ของตนแห่งไส้ใหญ่นั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [ไส้น้อย] คำว่า อนุตคุณ ไส้น้อย คือไส้อันเป็นสายพันอยู่ตามขนดไส้ ใหญ่ ไ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการวิเคราะห์โครงสร้างของไส้ใหญ่และไส้น้อยในร่างกายมนุษย์ โดยเน้นว่าไส้ใหญ่มีลักษณะยาวราว ๓๒ ศอก ส่วนไส้น้อยมีความสำคัญในการยึดขนดของไส้ใหญ่และทำหน้าที่เหมือนเชือกรัด ข้อมูลการศึกษาเก