หน้าหนังสือทั้งหมด

การตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า
151
การตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า
…ีพระราชหฤทัยเบิกบานอย่างสูงสุด อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ถึงกับอุทานว่า “เราเมื่อแสวงหานายช่างคือตัณหา ผู้กระทำเรือน เมื่อไม่ประสบ ได้ท่องเที่ยวไปยังสงสาร มิใช่น้อย ความเกิดบ่อยๆ เป็นทุกข์ ดูก่อนนายช่างผู้ก…
บทความนี้บรรยายถึงเหตุการณ์สำคัญเมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้และพระราชหฤทัยที่เบิกบานหลังจากนั้น โดยมีการสรุปเหตุการณ์ในแต่ละสัปดาห์ที่พระองค์ทรงปฏิบัติธรรมที่ต่างๆ รวมถึงโพธิบัลลังก์และรัตนจงกรม ที่แสดงถึง
ปฐมเทศนาและเกณฑ์การเข้าใจธรรมของพระพุทธเจ้า
152
ปฐมเทศนาและเกณฑ์การเข้าใจธรรมของพระพุทธเจ้า
…งหลายย่อมมีอุปนิสัยต่างๆ กัน เป็น 4 ประเภท ซึ่งเปรียบเหมือนดอกบัว 4 เหล่า คือ 1. อุคฆฏิตัญญู ได้แก่ ผู้ที่มีปัญญาเฉียบแหลม เพียงแค่ยกหัวข้อธรรมขึ้นแสดง ก็สามารถรู้และ เข้าใจได้ในทันที เปรียบเหมือนดอกบัวท…
บทความนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมครั้งแรกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งมีพระประสงค์ที่จะเข้าถึงสัตว์ทั้งหลาย โดยแบ่งอุปนิสัยของมนุษย์ออกเป็น 4 ประเภท เปรียบเทียบกับดอกบัวที่จะบานตามขั้นตอนและสภาพของตัวเอง พระ
การแสดงธรรมครั้งแรกของพระพุทธเจ้า
153
การแสดงธรรมครั้งแรกของพระพุทธเจ้า
…อิสิปตนมฤคทายวัน ซึ่งเป็นสถานที่อาศัยอยู่ ของพวกปัญจวัคคีย์ โดยในระหว่างทาง พระองค์ก็ได้พบอุปกาชีวก ผู้ไม่เชื่อความที่พระองค์ตรัสรู้เอง และหลังจากนั้นพระองค์ก็เดินทางมาถึงป่า อิสิปตนมฤคทายวัน เมื่อปัญจวั…
เมื่อพระพุทธเจ้าได้ทราบว่าอุททกดาบสได้เสียชีวิตไปแล้ว พระองค์จึงตัดสินใจแสดงธรรมโปรดปัญจวัคคีย์ในป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ในการแสดงธรรมครั้งแรกนี้ พระองค์ได้สอนเกี่ยวกับมรรคมีองค์ 8 และอริยสัจ 4 ซึ่งนำไปสู
การประกาศพระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
155
การประกาศพระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ิบูรณ์บริสุทธิ์ สัตว์ทั้งหลายจำพวกที่มีธุลีคือกิเลสในจักษุ น้อย มีอยู่ เพราะไม่ได้ฟังธรรมย่อมเสื่อม ผู้รู้ทั่วถึงธรรม จักมี”1 ในการเดินทางจาริกไปประกาศพระพุทธ ศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระ สาวกทั้งหล…
เมื่อมีพระสาวกจำนวนมาก พระพุทธองค์ได้ส่งพระสาวกออกไปเผยแผ่ศาสนาให้แก่ประชาชน เพื่อสร้างประโยชน์สุขแก่สรรพสัตว์ และได้แสดงคำสอนที่สำคัญในอุรุเวลาเสนานิคม เมื่อพระสาวก 30 รูปได้บรรลุธรรมจากการฟังธรรมของ
จาตุรงคสันนิบาตและโอวาทปาฏิโมกข์
158
จาตุรงคสันนิบาตและโอวาทปาฏิโมกข์
…50 รูป เดินทางมาจากทิศทั้ง 4 มาประชุมพร้อมเพรียงกันโดยไม่ได้ นัดหมาย 3. ภิกษุเหล่านั้นเป็นพระอรหันต์ผู้ได้อภิญญา 6 ทั้งหมด ไม่มีภิกษุผู้เป็นปุถุชนหรือพระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามีแม้สักรูปเดียวมาประช…
การประชุมจาตุรงคสันนิบาตเกิดขึ้นที่พระวิหารเวฬุวัน โดยมีเงื่อนไข 4 ประการสำคัญ ภิกษุสาวก 1,250 รูปเข้าร่วมประชุมพร้อมเพรียงกันเพื่อฟังโอวาทปาฏิโมกข์ ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ อุดมการณ์ชีวิตที่ถูกต
ประวัติพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการแพร่หลาบของพระพุทธศาสนา
160
ประวัติพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการแพร่หลาบของพระพุทธศาสนา
…่ที่เวฬุวัน โดยลำดับ และหลังจากเหตุการณ์นี้จึงทำให้พระพุทธองค์ทรงได้อุปัฏฐาก ประจำตัว คือ พระอานนท์ ผู้ที่คอยอุปัฏฐากดูแลตลอดพระชนมชีพของพระพุทธองค์ นับตั้งแต่นี้เป็นต้นไป พระพุทธศาสนาก็ได้เจริญแพร่หลายอ…
เรื่องราวเกี่ยวกับการเสด็จโปรดของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงการบวชของพระราหุลและนันทศากยบุตร การเติบโตและการแพร่หลายของพระพุทธศาสนาในแคว้นต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่จะได้บรรพชาของพระนางมหาปชาบดี ที่เ
ครุธรรม 8 ประการสำหรับภิกษุณี
161
ครุธรรม 8 ประการสำหรับภิกษุณี
…ีได้บวชเป็นบรรพชิต พระอานนท์ทูลขอถึง 3 ครั้ง พระพุทธองค์ก็ยังไม่ทรงอนุญาต พระอานนท์จึงทูลถามว่า “ถ้าผู้หญิงปฏิบัติ ตนเป็นนักบวช ปฏิบัติธรรมเข้าถึงธรรมะภายใน เรียนรู้ธรรมะของพระองค์ได้อย่างแจ่มแจ้ง หญิงนั…
พระอานนท์ได้กราบทูลขออนุญาตจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้สตรีบวชเป็นภิกษุณี ซึ่งได้รับการอนุญาตโดยมีข้อกำหนดครุธรรม 8 ประการที่ต้องปฏิบัติตาม ภิกษุณีต้องเคารพภิกษุ ความรู้เกี่ยวกับธรรม จะต้องประพฤติตนตามแน
ประวัติพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
162
ประวัติพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เทวราชเทวดา ผู้เป็นใหญ่เป็นหัวหน้าปกครองสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พร้อมด้วยเทวดาทั้งหลายได้มาเข้าเฝ้า พระพุทธมารดา ทรงเสด็…
บทความนี้กล่าวถึงการเสด็จลงมาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เพื่อแสดงธรรมแก่พระมารดาและเหล่าเทวดา โดยในช่วงเวลานั้นพระองค์ทรงแสดงอภิธรรมให้กับพระพุทธมารดาและทำให้ภิกษุ 500 รูปบรรลุธรรม. น
พระชนม์อยู่ต่อไปและพุทธประวัติ
163
พระชนม์อยู่ต่อไปและพุทธประวัติ
…ตตเจดีย์ก็เป็นที่รื่นรมย์ สารินททเจดีย์ก็เป็นที่รื่นรมย์ ปาวาล เจดีย์ก็เป็นที่รื่นรมย์ ดูก่อนอานนท์ ผู้หนึ่งผู้ใดเจริญอิทธิบาท 4 ทำให้มาก ทำให้เป็นประหนึ่งยาน ทำให้ เป็นประหนึ่งวัตถุที่ตั้งแล้ว ตั้งไว้เน…
เนื้อหาเกี่ยวกับพุทธประวัติในช่วงมัชฌิมกาลที่แสดงความตั้งใจของพระพุทธองค์ในการบำเพ็ญบารมีเพื่อการตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยพระองค์ไม่เคยย่อท้อแม้จะต้องเผชิญกับอุปสรรคต่างๆ เป็นระยะเวลานานถึง 4
บทเรียนจากพระพุทธองค์
171
บทเรียนจากพระพุทธองค์
…เราเหลือน้อย เราจะละพวกเธอไป เราได้ ทำที่พึงแก่ตนแล้ว พวกเธอจงไม่ประมาท มีสติ มีศีลด้วยดีเถิด จงเป็นผู้มีความดำริตั้งมั่นด้วยดี จงตาม รักษาจิตของตนเถิด ผู้ใดจักเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ในธรรมวินัยนี้ ผู้นั้นจ…
บทเรียนที่พระพุทธองค์ให้แก่ภิกษุสงฆ์ในเรื่องของการใช้ชีวิตอย่างไม่ประมาท และความสำคัญของศีล สมาธิ ปัญญา สอนให้รู้จักพิจารณาในธรรมวินัยเพื่อทำให้ประสบความสำเร็จในทางธรรม รวมถึงการเข้าใจถึงความเป็นจริงใ
บทสรุปการปรินิพพานของพระพุทธเจ้า
173
บทสรุปการปรินิพพานของพระพุทธเจ้า
…ยู่ในระหว่างประชวร นอกจากนี้ ยังมีพยานการรู้เห็นการปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ พระ อนุรุทธะ ผู้เป็นเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายด้านตาทิพย์ ซึ่งจะได้กล่าวในหัวข้อต่อไป ดังนั้น ไม่ว่าจะทรงเสวยอะไรก็ตาม ก็…
…ิพพาน และการอธิบายถึงบรรยากาศที่เกิดขึ้นในงานทางศาสนา รวมถึงความรู้สึกของพระอานนท์ที่พยายามช่วยเหลือผู้ที่ตั้งคำถามถึงการปรินิพพาน และการบูชาพระพุทธองค์ในช่วงเวลาที่สำคัญนี้
ประวัติศาสตร์การปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
175
ประวัติศาสตร์การปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…1.4 ประทานโอวาทและตรัสสรรเสริญพระอานนท์ เมื่อเวลาปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใกล้เข้ามา พระอานนท์ผู้ที่ยังเป็นเสขบุคคล จึงไม่อาจ หักห้ามความโศกเศร้าไว้ได้ ออกไปยืนร้องไห้รำพันถึงการที่ตนติดตามอุปัฏฐาก…
…ติศาสตร์เมืองกุสินารา ซึ่งเคยเป็นเมืองใหญ่ที่มีพระเจ้าจักรพรรดิชื่อมหาสุทัสสนะ เป็นที่เคารพนับถือของผู้คนในอดีต โดยมีทรัพยากรสมบูรณ์และสีสันของเสียงต่างๆ ที่ทำให้เมืองเสมือนมีชีวิต
การเสด็จปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
176
การเสด็จปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…รานี้ มีอยู่ 3 ประการ คือ 1. พระพุทธองค์ จะได้แสดงมหาสุทัสสนสูตร ที่แสดงถึงพระเจ้าจักรพรรดิสุทัสสนะ ผู้ปกครอง กุสาวดีราชธานี อันเป็นเมืองกุสินาราในอดีต เมื่อมหาชนฟังแล้วก็จะเกิดกุศล แล้วทำตามที่พระพุทธอง…
เนื้อหานี้ชี้แจงถึงเหตุผลและความสำคัญของการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพานที่เมืองกุสินารา มีสามประการหลัก ได้แก่ การแสดงมหาสุทัสสนสูตรเพื่อเป็นแนวทางให้ประชาชน, การโปรดสุภัททปริพาชก, และการหลีกเ
วิถีสู่ความเป็นพุทธะ
190
วิถีสู่ความเป็นพุทธะ
…ยั่งรู้ความจริงของชีวิตได้อย่างลึกซึ้งถึง ต้นสายปลายเหตุนั้น ไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นได้ง่ายเลย หากผู้นั้นมิได้บากบั่นพากเพียรอย่างต่อเนื่อง เพื่อหา หนทางแห่งความหลุดพ้นแล้วละก็ ย่อมไม่สำเร็จเป็นแน่ แต่…
…อบได้จากพระไตรปิฎก บทเรียนนี้เป็นการสรุปแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและการปฏิบัติที่นำไปสู่การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ของพระมงคลเทพมุนี ผู้ซึ่งได้เผยแพร่หลักการนี้อย่างกว้างขวาง ทั้งในประเทศและต่…
ความหมายของคำว่าพุทธะ
191
ความหมายของคำว่าพุทธะ
…้ในพระไตรปิฎกมากมายในหลายพระสูตร แต่จะขอนำเสนอเพียง บางส่วนที่ครอบคลุมเนื้อหาเท่านั้น พุทธะ หมายถึง ผู้ตรัสรู้แล้ว ผู้ตื่นแล้ว ผู้เบิกบานแล้ว พุทธะ หมายถึง ขจัดซึ่งภัยของสัตว์ทั้งหลายโดยทำสัตว์ทั้งหลายให…
คำว่า 'พุทธะ' หมายถึง ผู้ตรัสรู้ ผู้เบิกบาน และการขจัดภัยของสัตว์ ทั้งยังหมายถึงการตรัสรู้สรรพธรรมการดำเนินชีวิตตามหลักธรรมแล…
ความเข้าใจเกี่ยวกับพุทธะและมัชฌิมาปฏิปทา
192
ความเข้าใจเกี่ยวกับพุทธะและมัชฌิมาปฏิปทา
ประเภทที่ 1 พระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ ท่านผู้ตรัสรู้เองและสอนผู้อื่นให้รู้ตาม ประเภทที่ 2 พระปัจเจกพุทธเจ้า คือ ท่านผู้ตรัสรู้เองจำเพาะผู้เดียว ป…
บทเรียนนี้สำรวจประเภทของพระพุทธเจ้า ได้แก่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระสาวกพุทธะ รวมถึงกระบวนการเข้าถึงพุทธะผ่านการปฏิบัติตามมัชฌิมาปฏิปทา ที่เสนอโดยพระอัญญาโกณฑัญญะในธัมมจักกัปปวัตนสู
ความดำริที่ควรมีในชีวิตตามแนวทางพระพุทธศาสนา
195
ความดำริที่ควรมีในชีวิตตามแนวทางพระพุทธศาสนา
…าก 2. ความดำริในความไม่พยาบาท (อัพยาปาทสังกัปปะ) ก. ความหมายของความไม่พยาบาท คือ ความปองร้าย มุ่งให้ผู้อื่นถึงความพินาศ เช่น คิดอยู่ในใจ ว่า เมื่อไรหนอคนนั้นจะถูกรถชนตาย ตกน้ำตาย ถูกฆ่าตาย ทรัพย์สมบัติพิ…
เนื้อหานี้อธิบายถึงแนวทางในการดำรงชีวิตที่ปราศจากความพยาบาทและการเบียดเบียน ผู้อ่านจะได้รับรู้ถึงความหมายของความไม่พยาบาทและโทษของมัน รวมถึงคุณค่าที่เกิดจากการไม่เบียดเบียน ซึ่งสร…
สัมมาวาจาและสัมมากัมมันตะในพระพุทธศาสนา
196
สัมมาวาจาและสัมมากัมมันตะในพระพุทธศาสนา
…านั้น ได้แก่วจีสุจริต 4 ประการ คือ 1. มุสาวาทา เวรมณี หมายถึง เว้นจากการโกหก มายา ล่อลวง สับปรับ ให้ผู้อื่นเสียทรัพย์สิน สิ่งของ 2. ปิสุณาวาจา เวรมณี หมายถึง เว้นจากการกล่าววาจาส่อเสียด ให้ผู้อื่นได้รับค…
ในบทนี้กล่าวถึงหลักธรรมของสัมมาวาจาและสัมมากัมมันตะซึ่งเป็นการดำรงชีวิตที่ถูกต้องในพุทธศาสนา สัมมาวาจาประกอบด้วยการงดเว้นการพูดที่ไม่ดี 4 ประการ ส่วนสัมมากัมมันตะเกี่ยวกับการกระทำที่ชอบ และสัมมาอาชีวะ
สัมมาสติ: การระลึกชอบในพุทธศาสนา
198
สัมมาสติ: การระลึกชอบในพุทธศาสนา
…ทธิยา” เป็นอาทิ แปลว่า “ภิกษุทั้งหลาย ทางนี้เป็นทางสายเอก มีอยู่เพื่อความบริสุทธิ์ของสัตว์ทั้งหลาย (ผู้เดินไป) เพื่อล่วงพ้น หรือข้ามแดนแห่งความโศกความคร่ำครวญ รำพัน เพื่อความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งทุกข์โทมนัส…
สัมมาสติ หมายถึง การระลึกชอบในพุทธศาสตร์ ซึ่งได้รับการอธิบายว่าเป็นการระลึกในสติปัฏฐาน 4 ได้แก่ กาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อการเข้าใจและไม่หลงในสิ่งเหล่านั้น สติปัฏฐาน 4 ถูกยกย่องในพระบาลีว่าเป็นทางสู่
สัมมาสมาธิ: สมาธิชอบที่เป็นพื้นฐานแห่งความสำเร็จ
199
สัมมาสมาธิ: สมาธิชอบที่เป็นพื้นฐานแห่งความสำเร็จ
…รรมารมณ์) ไม่ ได้เกี่ยวแก่ใจเลย ได้สมาธิในความตั้งมั่น ได้ซึ่งความที่จิตเป็นหนึ่ง สมาธิในทางปฏิบัติ ผู้ได้ ผู้ถึง เห็นปรากฏ ชัดทีเดียว เริ่มแรกเป็นการกำหนด บริกรรมนิมิต คือสิ่งที่กำหนดในระยะแรกสุดเพื่อภา…
สัมมาสมาธิเป็นสมาธิที่ชอบ ซึ่งเป็นพื้นฐานของความสำเร็จในทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นงานที่สูงหรือต่ำ สมาธิแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ขณิกสมาธิ, อุปจารสมาธิ และ อัปปนาสมาธิ ซึ่งล้วนสำคัญต่อการบำเพ็ญกุศลธรรม ทั