ผู้ปฏิบัติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 8 / 19

…ร้าย, ความไม่ยินดีด้วย, ความริษยา เป็นข้าศึกไกลของมุทิตา เพราะ เข้ากันไม่ได้ในส่วนของตน ด้วยเหตุนี้ ผู้ปฏิบัติจึงสามารถเจริญมุทิตาโดยไม่ต้องกลัวต่ออรติ เพราะว่าการเป็นคนยินดีต่อความดีของผู้อื่นและการเป็นคนเบื่อ…

… ควบคู่กับอุเบกขาที่มีอัญญานุเบกขาเป็นข้าศึกใกล้และราคะ ปฏิฆะเป็นข้าศึกไกล การพิจารณาเหล่านี้ช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมสามารถเข้าใจวิธีการเจริญมุทิตาและอุเบกขาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ถูกขวางโดยอารมณ์ที่ผิดปกติ เ…

1. พิจารณาโทษของความโกรธและอานิสงส์ของขันติ การเจริญเมตตา ผู้ปฏิบัติต้องทำใจให้ประกอบด้วยเมตตาปรารถนาดีต่อสรรพสัตว์ ทั้งหลาย ต้องนึกถึงโทษของความโกรธและความขัดเคืองใจ แ…

…้อหาเน้นถึงโทษของความโกรธที่มีผลเสียต่อจิตใจและการกระทำ รวมถึงความสำคัญของขันติในการพัฒนาจิตใจที่ดี ผู้ปฏิบัติเจริญเมตตาต้องระลึกถึงโทษของความโกรธและคุณธรรมของขันติ ซึ่งช่วยให้จิตใจสงบและมีสติในการตัดสินใจ ด้าน…

…คคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มาประกอบ แทนตรง คำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 56 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า…

…บียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการแผ่เมตตาไปยังบุคคลต่าง ๆ และวิธีการประยุกต์ในทางปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติสามารถสร้างสุขสันต์ในชีวิตได้ด้วยการแผ่เมตตา

…่เมตตา คือ พยาบาท ในข้อที่ว่า การเจริญเมตตานั้นมีราคะ เป็นข้าศึกใกล้ ก็ด้วยเหตุที่ว่า ในการแผ่เมตตา ผู้ปฏิบัติมักจะมองเห็นแต่ส่วนที่ดีงามของคนที่ตนระลึกแผ่เมตตาให้ เมื่อนึกถึงแต่ส่วนดีแล้ว ความพอใจย่อมเกิดขึ้น …

เมตตาพรหมวิหารเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือและทำประโยชน์ต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยเน้นลักษณะ ความดี และกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ การบำบัดความแค้นเคืองและมุมมองในแง่ดีสร้างความสงบ การรักษาสติและปัญญาสำคัญต่อก

…ได้รับความลำบากอยู่ก็ดี ย่อมเศร้าโศกเดือดร้อน ขุ่นมัว 2.5.1 ขั้นตอนการเจริญกรุณา การเจริญกรุณาภาวนา ผู้ปฏิบัติต้องทำการแผ่กรุณาแท้ กรุณาเทียมใช้ไม่ได้ การแผ่ ต้องแผ่ไปในสัตว์ที่กำลังได้รับความทุกข์ เป็นความทุกข…

การเจริญกรุณาคือการแผ่ความปรารถนาให้สัตว์ที่ได้รับความทุกข์ พัฒนาจิตเพื่อปล่อยความเศร้าโศก โดยมีกรุณาแท้และกรุณาเทียม การฝึกควรเริ่มจากการเข้าใจโทษของความเบียดเบียนและอานิสงส์ของกรุณา จากนั้นทำการแผ่ก

…ป็นคนมีโรคมาก ตกทุกข์ได้ยากมีข้าวปลาอาหารบกพร่อง เขาจะเป็นคนมีอายุสั้น มีชีวิตอยู่ในโลกนี้ได้ไม่นาน ผู้ปฏิบัติเมื่อได้พิจารณาอย่างนี้ ก็จะเห็นโทษของวิหิงสา คือ การเบียดเบียนคนอื่น สัตว์อื่นอย่างปราศจากความกรุณา…

บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความเสื่อมเสีย มีเหตุผลที่ชัดเจนในการเจริญกรุณา ควรเว้นการเจริญกรุณาต่อคน 5 จำพวกที่กำ

ด้วยการภาวนาอย่างนี้ผู้ปฏิบัติจงพยายามภาวนาโดยส่งจิตอันประกอบด้วยกรุณาไป พร้อมกับบทภาวนานั้น ๆ ทำซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนความกรุณาเกิดขึ้น…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยังทุกคน แม้คนที่มีความสุขแต่ทำบาปกรรม โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อสร้าง…

…คน 2 จำพวก ที่ให้เจริญกรุณาเป็นอันดับแรกนั้นเพราะว่าทำให้กรุณาภาวนาสำเร็จ ได้โดยง่าย แต่ไม่ใช่ว่าให้ผู้ปฏิบัติพึงพอใจเพียงแค่นั้น ต้องทำกรุณาภาวนาในคน 2 จำพวกนั้น ให้คล่องแคล่วจนจิตอ่อนนุ่มนวลควรแก่การงานก่อน ค…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรุณาในบุคคลเพื่อสร้างความอ่อนนุ่มให้กับจิตใจ เริ่มจากคนที่เป็นศัตรู เพื่อให้ทำกรุณาได้ง่ายขึ้น จากนั้นจึงเจริญกรุณาในคนที่รักและคนที่เป็นกลาง เพื่อให้เกิดความสมดุลในจิตใจ แม้คน

…ุทิตาภาวนา ต้องใช้มุทิตาแท้ และแผ่ไปยังสัตว์ทั้งหลายที่กำลังมีความสุขอยู่ หรือที่จะมีในเวลาข้างหน้า ผู้ปฏิบัติเมื่อมีความประสงค์จะเจริญมุทิตาพรหมวิหารนั้น ในเบื้องต้นให้เตรียมทำ บุพกิจให้เสร็จเสียก่อน นับตั้งแต…

มุทิตาแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ มุทิตาแท้ ซึ่งปราศจากความยึดถือและแสดงความเบิกบานใจอย่างบริสุทธิ์ และมุทิตาเทียม ที่มีการยึดถือเกี่ยวโยงกับผลประโยชน์ส่วนบุคคล การเจริญมุทิตาภาวนาเน้นการใช้มุทิตาแท้เพื่

…นอรรถกถาเรียกว่าสหายนักเลง ซึ่งเป็นผู้ที่มีอัธยาศัยสนุกสนานรื่นเริง พบกันก็ ยิ้มก่อนแล้วค่อยพูดเสมอ ผู้ปฏิบัติสามารถแผ่มุทิตาให้สหายที่รักยิ่งก่อนก็ได้ หรือได้ยินข่าวว่า คนที่รักได้รับความสุข สมบูรณ์พร้อมไปด้วย…

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาซึ่งมีการทำให้มุทิตาเกิดขึ้นในใจ โดยเริ่มจากสหายที่รักและขยายไปยังบุคคลอื่น ๆ เช่น การนึกถึงความสุขของเพื่อนหรือการแบ่งปันความสุขที่ได้รับ เครื่องมือในการเจริญมุทิตาคือบ

… 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 1 2 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัติ นำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มาประกอบแทน ตรงกับคำว่า สตฺตา ซึ่งต…

…0 โดยเฉพาะการรักษาสมบัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและอื่นๆ ผู้ปฏิบัติควรนำคำสอนมาประกอบในชีวิต โดยเน้นที่การไม่มีริษยา และการเห็นคุณความดีของผู้อื่น สามารถใช้ในการพิจารณ…

…งที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอริยเจ้าทั้งหลายดำเนินมาแล้ว และเป็นปฏิปทาที่ตรงเป้าหมาย ในการปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติจึงส่งใจไปในบุคคลนั้น ด้วยบทภาวนาว่า อยู๋ สตฺโต กมฺมสฺสโก โหติ สัตว์ผู้นี้เป็นผู้มีกรรมเป็นของของตน …

บทความนี้กล่าวถึงการสร้างความเป็นกลางในจิตใจและการเจริญอุเบกขาต่อบุคคลต่างๆ โดยมุ่งเน้นในแนวทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอน การวางใจให้เป็นกลางนั้นช่วยลดความทุกข์และกิเลสต่างๆ ได้ การภาวนาเป็นเครื่

…ือสหายนักเลง สุดท้ายจึงเจริญอุเบกขาไปในคนที่เป็นคู่เวร 2.9.2 เจริญอุเบกขาถึงขั้นสีมสัมเภท ครั้นแล้ว ผู้ปฏิบัติพึงทำอุเบกขาจิตให้เป็นสีมส้มเภท โดยการวางใจให้เสมอกันใน บุคคลเหล่านี้ คือ คนเป็นกลางๆ คนที่รัก เพื่อ…

…อปัญจมฌาน โดยอิงจากธรรมะในพุทธศาสนา เสนอวิธีในการแผ่อุเบกขาในหลายลักษณะเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ปฏิบัติ

บทที่ 3 อรูปกัมมัฏฐาน ผลของการปฏิบัติสมถกัมมัฏฐานนอกเหนือจากจะทำให้บรรลุรูปฌานแล้ว อรูปฌานเป็น ผลขั้นต่อมาที่เกิดจากการสมถกัมมัฏฐาน การเข้าถึงอรูปฌานได้ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคกล่าวถึง วิธีการปฏิบัติที่เ

…กต่างจากการฝึกนอกพระพุทธศาสนาโดยเน้นที่การรวมสมาธิและปัญญาเพื่อไปสู่การหลุดพ้นและความเป็นพระอรหันต์ ผู้ปฏิบัติจะทดลองการเจริญสมาธิจนบรรลุอรูปฌานเพื่อที่จะเข้าถึงสัญญาเวทยิตนิโรธ

3.3 วิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐาน ผู้ปฏิบัติเมื่อเห็นโทษในรูปว่ารูปนี้ถูกโรคภัยไข้เจ็บเบียดเบียนก่อให้เกิดการทะเลาะวิวาท จับศัสตราอยู่แย่งชิงกัน…

ผู้ปฏิบัติต้องมีความเข้าใจในโทษของรูปและออกจากกสิณเพื่อเข้าถึงอากาสานัญจายตนฌาน โดยทำการเพิกกสิณทั้ง 9 เพื่อเข…

ชั้นต้น ต้องเลิกพะวงถึงการเอาอากาสานัญจายตนฌานมาเป็นอารมณ์ พยายาม พรากอารมณ์ที่เป็นอากาสานัญจายตนฌานนั้นให้ได้ ด้วยการหน่วงเอา นัตถิภาวบัญญัติ หรือ อภาวบัญญัติ คือ ความไม่มีอะไร มาเป็นอารมณ์โดยบริกรรม

…เอียดซึ่งเรียกว่า เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ซึ่งต้องมีการฝึกฝนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เข้าถึงอย่างสมบูรณ์ ผู้ปฏิบัติที่มีความชำนาญเต็มที่ในอากิญจัญญายตนฌานจึงสามารถพัฒนาเข้าสู่ขั้นนี้ได้

…วาดกลัว เหลียวหน้าแลหลัง หาที่กำบังหลบซ่อน เพื่อป้องกันรักษาตน ให้รอดพ้นจากอันตรายถูกนกร้าย จิกทิ้ง ผู้ปฏิบัติจึงต้องเกรงกลัวผัสสาหาร มีอาการดังโคนั้นระวังรักษาตน สำหรับมโนสัญเจตนาหาร คือกุศลกรรม อกุศลกรรมอันทำ…

บทความนี้เสนอการพิจารณาผัสสาหารที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ดุจโคที่ไม่มีหนังหุ้มร่าง ซึ่งต้องมีความระมัดระวังจากภัยต่าง ๆ เพื่อไม่ให้ตกไปในทุกข์ เหมือนหลุมเพลิงที่คุกรุ่นที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ

…เตโชธาตุ กำหนดเอาอาการพัดไปมาในโกฏฐาส 6 ว่า วาโยธาตุ เมื่อกำหนดอยู่อย่างนั้น ธาตุทั้งหลายจะปรากฏได้ ผู้ปฏิบัติต้องพินิจพิจารณาธาตุ ทั้งหลายนั้นแล้ว ๆ เล่า ๆ อุปจารสมาธิจะเกิดขึ้นตามนัยที่กล่าวแล้วนั้นแล แต่เมื่…

ในร่างกายมนุษย์แบ่งออกเป็นธาตุ 4 ประเภท ได้แก่ ปฐวีธาตุซึ่งเป็นส่วนที่แข็งหรือกระด้าง, อาโปธาตุซึ่งเป็นน้ำ, เตโชธาตุซึ่งเกี่ยวข้องกับความร้อน, และ วาโยธาตุซึ่งเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว. การพิจารณาธาต

ภายในลำไส้ กำหนดยังคมังคานุสาริวาต โดยเป็นลมแล่นไปตามอังคาพยพใหญ่น้อย กำหนด จับอัสสาสะปัสสาสะ โดยเป็นลมหายใจเข้าและหายใจออก แล้ว ยังมนสิการให้เป็นไปในวาโย โกฏฐาสทั้งหลายอย่างนี้ว่า 4.1 ลมขึ้นเบื้องบนท

…่งไม่มีความคิดและวิญญาณ โดยแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามลักษณะของธาตุ เพื่อพัฒนาสมาธิและการเจริญธรรมต่างๆ ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาลักษณะของธาตุต่างๆ อย่างละเอียด เพื่อให้เกิดอุปจารสมาธิ ตามแนวทางการปฏิบัติ

…ิจารณาธาตุ 42 ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยความเป็นธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม และ สี กลิ่น รส โอชา แล้ว ผู้ปฏิบัติก็พึงรู้ได้ดังนี้ คือ ความเป็นธาตุดิน ธาตุไฟ ธาตุลม รวม 3 นี้ รู้ได้โดยอาศัยการสัมผัสทางกาย ความเป็น…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธาตุ 42 จากร่างกาย มีการกำหนดธาตุต่างๆ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม จากโกฏฐาสและการสัมผัสทางกาย รวมถึงการทำกรรมฐาน ซึ่งมีการใช้ความคิด การมองเห็น การได้กลิ่น และการชิ