หน้าหนังสือทั้งหมด

อคติและการปกครองในพระไตรปิฎก
146
อคติและการปกครองในพระไตรปิฎก
…จะยกตัวอย่างเรื่อง “จันทกุมารชาดก” ดังมีใจความดังนี้ ในอดีตกาล กรุงพาราณสีนี้มีชื่อว่า เมืองปุปผวดี พระเจ้าเอกราชทรงครองราชสมบัติ ในเมืองนั้น พระราชโอรสของพระองค์ทรงพระนามว่า พระจันทกุมารได้ดำรงตำแหน่งเป็นอ…
เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอคติและการปกครองตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเน้นการไม่วางตนสูงส่งเกินไปในฐานะผู้ปกครองและการละเว้นอคติ 4 ประการ ได้แก่ ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ, และภยาคติ ซึ่งสามารถสร้างควา
การปกครองและเศรษฐกิจในพระพุทธศาสนา
148
การปกครองและเศรษฐกิจในพระพุทธศาสนา
…ร่วมกันได้อย่างเป็นสุข 3. กุศลกรรมบถ 10 กุศลกรรมบถ 10 นอกจากจะใช้เป็นหลักในการปกครองตนของพระราชาและ พระเจ้าจักรพรรดิแล้ว ยังใช้เป็นหลักในการปกครองคนด้วย กล่าวคือ เป็นกฎระเบียบให้ ประชาชนในยุคนั้น ๆ ปฏิบัติต…
ชาดกเรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่าเกียรติยศของผู้ปกครองที่ปราศจากอคติจะส่งผลต่อความสงบสุขของประชาชน และเรื่องกุศลกรรมบถ 10 ใช้เป็นหลักในการปกครอง ตั้งแต่สมัยพุทธกาล ศีล 5 มีบทบาทสำคัญในการสร้างสังคมที่มีธรรมเ
การบูชายัญและการพัฒนาศีลธรรมในปกครองประเทศ
150
การบูชายัญและการพัฒนาศีลธรรมในปกครองประเทศ
…ัมพุทธเจ้าจึงตรัสเล่าถึงตัวอย่างการบูชายัญที่ถูกต้องดังนี้ ในอดีตกาล มีพระราชาพระองค์หนึ่งพระนามว่า พระเจ้ามหาวิชิตราช เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก วันหนึ่ง ทรง ดำริว่า เราได้ครอบครองสมบัติมนุษย์อย่างไพบูลย์…
เนื้อหานี้อ้างอิงจาก “กูฏทันตสูตร” สะท้อนถึงการปกครองที่มีคุณธรรม โดยมีการแนะนำจากพราหมณ์ปุโรหิตให้พระราชาช่วยเหลือคนยากจน เพื่อแก้ปัญหาโจรในอาณาจักร เพื่อที่จะสามารถบูชายัญได้อย่างถูกต้องและมีประโยชน
คุณสมบัติของผู้ปกครองและการบูชายัญในบทเรียนทางประวัติศาสตร์
151
คุณสมบัติของผู้ปกครองและการบูชายัญในบทเรียนทางประวัติศาสตร์
…นเมืองก็จะตั้งมั่นอยู่ในความเกษม ไม่มีการเบียดเบียนกัน พลเมืองจักไม่ต้องปิดประตูเรือนอยู่ ต่อมาเมื่อพระเจ้ามหาวิชิตราชทรงทำตามคำแนะนำของ พราหมณ์ปุโรหิตแล้ว ก็ปรากฏว่าได้ผลเช่นนั้นจริง การขอความร่วมมือกลุ่มค…
…้อหาเกี่ยวกับการบูชายัญและความร่วมมือจากกลุ่มชนระดับบนเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจและความสงบในสังคม โดยมีพระเจ้ามหาวิชิตราชเป็นตัวอย่างของผู้ปกครองที่มีคุณสมบัติเหมาะสม 8 ประการ ซึ่งถือเป็นเกณฑ์ในการปกครองบ้านเม…
กุศลกรรมบถและการบูชามหายัญของพระเจ้าวิชิตราช
153
กุศลกรรมบถและการบูชามหายัญของพระเจ้าวิชิตราช
…นทาน คือ เนยใส น้ำมัน เนยข้น นมส้ม น้ำผึ้ง น้ำอ้อย เท่านั้น กลุ่มคนระดับบนช่วยพระราชาบริจาคทาน เมื่อพระเจ้าวิชิตราชทรงบูชามหายัญ คือการบริจาคทานอยู่ พวกกษัตริย์ประเทศราช พวกอำมาตย์ราชบริพาร พวกพราหมณ์มหาศาล…
…งกุศลกรรมบถซึ่งเป็นคุณสมบัติของคนดี และยัญพิธีที่ไม่ต้องมีการฆ่าสัตว์ แตกต่างจากพิธีอื่นๆ ในยุคนั้น พระเจ้าวิชิตราชทรงบูชามหายัญ โดยมีการบำเพ็ญทานจากกลุ่มคนระดับสูง การปฏิเสธทรัพย์จากพระราชา แสดงถึงความเป็น…
การช่วยเหลือทางเศรษฐกิจและการบริหารรัฐ
158
การช่วยเหลือทางเศรษฐกิจและการบริหารรัฐ
…ทำนา และการเพาะปลูกธัญพืช 6.9.6 กุศโลบายสร้างทีมงานบริหารประเทศ หลังจากที่บ้านเมืองสงบเรียบร้อยแล้ว พระเจ้ามหาวิชิตราชจึงตรัสถามวิธีบูชามหา ยัญกับพราหมณ์ปุโรหิต พราหมณ์ปุโรหิตจึงกราบทูลให้พระราชาขอความเห็นช…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจในโอกาสที่เหมาะสม ซึ่งจะช่วยให้คนขยันไม่หมดกำลังใจ และคนเกียจคร้านไม่เพิ่มมากขึ้น โดยมีพระโพธิสัตว์กราบทูลถึงความสำคัญของการเลือกเวลาที่เหมาะ
การปกครองและการแก้ปัญหาสังคมของพระเจ้ามหาวิชิตราช
163
การปกครองและการแก้ปัญหาสังคมของพระเจ้ามหาวิชิตราช
การปกครองและการแก้ปัญหาสังคมของพระเจ้ามหาวิชิตราชนี้ สอดคล้องกับ จ๊กก วัตติสูตร ที่กล่าวแล้วในบทที่ 5 หัวข้อ “ประวัติศาสตร์โลกและมนุษยชาต…
บทความนี้วิเคราะห์การปกครองและการแก้ปัญหาสังคมของพระเจ้ามหาวิชิตราช โดยยกตัวอย่างจากกูฏทันตสูตร ที่ชี้ให้เห็นถึงสาเหตุของปัญหาสังคมที่เกิดจากการบริหารจัดกา…
การคบคนชั่วและการเกียจคร้านในพระพุทธศาสนา
227
การคบคนชั่วและการเกียจคร้านในพระพุทธศาสนา
…าคในพระไตรปิฎกนั้นปรากฏอยู่ในรูปการบริหารเศรษฐกิจของกษัตริย์หรือ คณะผู้ปกครองแคว้นต่างๆ ในอดีต เช่น พระเจ้าจักรพรรดิ กษัตริย์ และคณะเจ้าต่างๆ เป็นต้น จากที่กล่าวถึงสาเหตุแห่งความร่ำรวยในหัวข้อเศรษฐศาสตร์จุล…
บทความนี้นำเสนอการคบคนชั่วและการเกียจคร้านในมุมมองของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยชี้ให้เห็นถึงโทษที่เกิดจากการคบหาผู้ไม่ดีและการไม่ทำงานอย่างตั้งใจ ซึ่งรวมถึงการระบุถึงการเสพสื่อและผลกระทบต่อสังคม ตัวอย่าง
การบริหารเศรษฐกิจในระดับมหภาคตามหลักการพระพุทธศาสนา
228
การบริหารเศรษฐกิจในระดับมหภาคตามหลักการพระพุทธศาสนา
…ัตริย์หรือคณะผู้ปกครองแคว้นต่างๆ ในพระไตรปิฎกนั้น ปรากฏชัดเจนในกฏทันตสูตรว่าด้วยการบริหารเศรษฐกิจของพระเจ้ามหา วิชิตราช ซึ่งกล่าวไว้แล้วในบทที่ 6 เรื่องรัฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก สำหรับบทนี้จะกล่าวถึงอีกครั้ง โด…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการบริหารเศรษฐกิจในระดับประเทศตามหลักการของพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการสั่งสมบุญและการขวนขวายสร้างฐานะ รวมถึงบทบาทของรัฐบาลในการส่งเสริมให้ประชาชนมีความเข้าใจเรื่องบุญ และใ
การส่งเสริมคนขยันทำมาหากินในอาณาจักรพระเจ้ามหาวิชิตราช
229
การส่งเสริมคนขยันทำมาหากินในอาณาจักรพระเจ้ามหาวิชิตราช
…มควร 3) พระราชทานเบี้ยเลี้ยง และพระราชทานเงินเดือนให้แก่ข้าราชการที่ขยันทำงานใน โอกาสอันสมควร การที่พระเจ้ามหาวิชิตราชช่วยเหลือคนระดับล่าง 3 กลุ่มที่ขยันทำมาหากินนี้ เป็นการ ส่งเสริมให้ประชาชนเหล่านี้ขยันทำ…
การสนับสนุนคนขยันในอาณาจักรของพระเจ้ามหาวิชิตราชมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการทำงานในชุมชน โดยเพิ่มข้าวปลูก-ข้าวกินสำหรับเกษตรกร พ่อค้า …
วัดวาอารามในสมัยพุทธกาล
231
วัดวาอารามในสมัยพุทธกาล
…บ่อยครั้งในพระไตรปิฎกดังนี้ ลำาดับ วัด/อาราม/วิหาร เมือง ผู้สร้าง/ผู้ถวาย 1 วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ พระเจ้าพิมพิสาร 2 วัดพระเชตวัน สาวัตถี อนาถบิณฑิกเศรษฐี 3 วัดบุพพาราม สาวัตถี มหาอุบาสิกาวิสาขา 4 นิโครธาร…
ในสมัยพุทธกาล มีวัดวาอารามสำคัญที่ปรากฏในพระไตรปิฎกถึง 10 แห่ง เช่น วัดเวฬุวันซึ่งสร้างโดยพระเจ้าพิมพิสาร และวัดพระเชตวันของอนาถบิณฑิกเศรษฐี นอกจากวัดแล้ว ยังมีการบริหารเศรษฐกิจที่เน้นการสั่งสมบุญ…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
282
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
…กเทวโลกมาเกิดในโลกมนุษย์ ต่อได้ออกบวชและบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์มีนามว่าพระนาคเสนเถระ ท่านสามารถปราบ พระเจ้ามิลินท์ลงได้ โดยตอบคำถามทุกข้อของพระเจ้ามิลินท์ได้อย่างกระจ่างแจ้ง และได้ฟื้นฟู พระพุทธศาสนาขึ้นใหม…
บทความนี้สำรวจการโต้วาทธรรมในพุทธกาล โดยเฉพาะการสนทนาที่เกิดขึ้นระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับสัจจกนิครนถ์ ที่สะท้อนถึงความไม่เที่ยงของขันธ์ทั้งสี่ รวมทั้งการตีความแง่คิดของการทำงานและการดำรงอยู่ในโลกน
การสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสัจจกะ
283
การสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสัจจกะ
…กระทบงูที่มีพิษร้ายก็ดี ยังมีเอา ตัวรอดได้บ้าง แต่ใครที่มาพบพระโคดมเข้าแล้ว ไม่มีใครเอาตัวรอดได้เลย พระเจ้าข้า 272 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
ในบทสนทนานี้ พระพุทธเจ้าทรงถามสัจจกะเกี่ยวกับจิตใจและร่างกาย โดยยกตัวอย่างการควบคุมรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ สัจจกะไม่สามารถตอบได้ว่ามนุษย์สามารถควบคุมความรู้สึกหรือร่างกายได้หรือไม่ และได้เรีย
การรับประทานอาหารอย่างพอดี
331
การรับประทานอาหารอย่างพอดี
…ย่อยทำงานไม่เป็นปกติหรือไม่ย่อยเพราะไม่คุ้นเคยกับอาหารนั้น บางคนถึงกับเสียชีวิต ด้วยเหตุนี้ได้ เช่น พระเจ้าปเสนทิโกศล เป็นต้น ก่อนสวรรคตพระองค์เสด็จไปเมืองราชคฤห์ * อรรถกถาโกสัมพิยสูตร, อรรถกถามัชฌิมนิกาย ม…
การรับประทานอาหารอย่างพอดีช่วยให้เรามีความสุข ไม่หิว และไม่อึดอัด บทความนี้พูดถึงความพอดีในการรับประทานอาหาร โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุในสมัยพุทธกาล ซึ่งแนะนำให้รับประทานเพียง
การแพทย์ในสมัยพุทธกาล: การผ่าตัดและสมุนไพร
347
การแพทย์ในสมัยพุทธกาล: การผ่าตัดและสมุนไพร
…ยได้ แพทย์บางพวกได้ ทำนายไว้ว่า เศรษฐีคนนี้จักตายในวันที่ 5 บางพวกทำนายไว้ว่าเศรษฐีจักตายในวันที่ 7 พระเจ้าพิมพิสารจึงให้หมอชีวกโกมารภัจจ์ไปช่วยรักษาเศรษฐีท่านนี้ เมื่อหมอชีวกตรวจดูอาการแล้ว จึงให้เศรษฐีนอน…
บทความนี้กล่าวถึงการแพทย์ในสมัยพุทธกาลที่มีบันทึกไว้ในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการผ่าตัดสองเคสที่สำคัญ โดยหมอชีวกโกมารภัจจ์ การรักษาเศรษฐีชาวเมืองราชคฤห์ที่ป่วยเป็นโรคปวดศีรษะ และบุตรเศรษฐีชาวเมืองพาราณสีที
จักรวาลวิทยาในพุทธศาสนา
24
จักรวาลวิทยาในพุทธศาสนา
ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ใบประดู่ลายในพระหัตถ์ของพระองค์น้อยกว่าใบที่อยู่บนต้นประดู่ลาย พระเจ้าข้า” พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า “เรื่องที่เราตรัสรู้แล้วมิได้บอกเธอทั้งหลายมีมากกว่าฉันนั้นเหมือนกัน เรื…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับจักรวาลวิทยาที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบ ซึ่งรวมถึงการเข้าใจธรรมชาติและกฎธรรมชาติที่อยู่นอกเหนือจากการสอนของพระองค์ มีกฎธรรมชาติแบ่งเป็น 5 ประการ คือ อุตุนิยาม พีชนิยาม จิตนิยาม
ลักษณะมนุษย์ในแต่ละทวีป
65
ลักษณะมนุษย์ในแต่ละทวีป
…รรมชั่ว ทางฝ่ายดีนั้นสามารถปฏิบัติตน ให้สำเร็จเป็นพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระอัครสาวก พระสาวก พระเจ้าจักรพรรดิ เป็นต้น ฝ่ายชั่วก็สามารถกระทำได้ถึงขั้นฆ่ามารดา ฆ่าบิดา ฆ่าพระอรหันต์ ทำโลหิตตุปบาท ทำสัง…
ในทวีปทั้ง 4 มีลักษณะและความแตกต่างของมนุษย์ที่ส่งผลมาจากสภาพแวดล้อมและคุณธรรม โดยมนุษย์ในชมพูทวีปมีความสวยงามและกล้าแข็งในการกระทำความดี ขณะที่มนุษย์ในทวีปอื่นมีลักษณะต่างกันแต่มีคุณธรรมที่คล้ายคลึงก
ความเชื่อเรื่องกำเนิดโลก
96
ความเชื่อเรื่องกำเนิดโลก
…าม หรือแม้แต่ศาสนาชินโตของชาวญี่ปุ่น ต่างก็มีคำสอนว่า สิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นนั้นเป็นเพราะเทพเจ้าหรือ พระเจ้าในศาสนาของตนเป็นผู้บันดาลให้เกิดขึ้นหรือสร้างขึ้นทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ดวงดาว โ…
เนื้อหาเกี่ยวกับความเชื่อในกำเนิดโลกที่มีมาจากศาสนาต่างๆ เช่น เทวนิยมในอียิปต์ สุเมเรียน บาบิโลน ตลอดจนคำสอนในพระไตรปิฎกซึ่งสำรวจแนวคิดว่าโลกและมนุษย์เกิดจากเหตุผลต่างๆ มีการเสนอทฤษฎีและการพิสูจน์อยู่
การกำเนิดระบอบการปกครองของมนุษย์
104
การกำเนิดระบอบการปกครองของมนุษย์
…กิริยาสง่างามน่าเกรงขาม สามารถปกครองคนทั้งปวงได้ เมื่อพบผู้ใดที่มีคุณสมบัตินี้แล้ว ก็จะเลือกให้เป็น พระเจ้าแผ่นดินปกครองประเทศ ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินจะทรงวางระเบียบแบบแผน และออกกฎข้อบังคับ ต่างๆ ให้ประชาชนปฏิบั…
เนื้อหาพูดถึงการเปลี่ยนแปลงของพระพุทธเจ้าที่มีร่างกายใหญ่โตและพละกำลังมหาศาลในอดีต สะท้อนถึงผลกระทบของสภาพแวดล้อมต่อรูปร่างและสุขภาพของมนุษย์ และการถือกำเนิดระบอบการปกครองในสังคมมนุษย์ซึ่งเริ่มจากการเ
การกำเนิดจักรวาลและมนุษย์
105
การกำเนิดจักรวาลและมนุษย์
…์ และให้กษัตริย์แบ่งปันช้างม้าให้ประชาชนนำไปใช้ กําเนิดสัตว์ เมื่อมนุษย์มีการคัดเลือกบุคคลขึ้นมาเป็นพระเจ้าแผ่นดิน เพื่อปกครองพวกของตนแล้ว ทำให้สังคม สงบขึ้นมาอีกครั้ง เพราะแต่ละคนต่างเชื่อฟังพระเจ้าแผ่นดิน…
…ุคแรกมีลักษณะเฉพาะตามกรรมแบบโอปปาติกะ การพัฒนาสังคมมนุษย์และการจัดระเบียบต่างๆ เป็นไปตามการปกครองของพระเจ้าแผ่นดิน รวมทั้งผลกระทบจากกิเลสที่เพิ่มมากขึ้นส่งผลต่ออาหารและการดำรงชีวิตกลุ่มคน.