พล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 287 / 288

…้อื่นมีทุกข์คิดหาทางช่วยเหลือคิดปลดเปลื้องทุกข์ของเขา 3. มุทิตา คือ ความยินดีในเมื่อสัตว์มีสุข, ความพลอยยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี, เห็นผู้อื่นได้ดี มีสุขก็แช่มชื่นเบิกบานใจด้วย เห็นเขาประสบความสำเร็จเจริญก…

…้อื่นมีทุกข์คิดหาทางช่วยเหลือคิดปลดเปลื้องทุกข์ของเขา 3. มุทิตา คือ ความยินดีในเมื่อสัตว์มีสุข, ความพลอยยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี, เห็นผู้อื่นได้ดี มีสุขก็แช่มชื่นเบิกบานใจด้วย เห็นเขาประสบความสำเร็จเจริญก…

…วามอดทน คือเป็นคนใจเพชร 7. อุสโสฬห์ มีความกล้าหาญ คือสู้ตาย ดุจทหารในสนามรบ 8. ถาโม มีกำลังดี คือมี พละ ๕ อย่างเข้มแข็ง 9. ธิติ มีเพียรดี คือตั้งใจมั่น ตั้งใจเด็ดเดี่ยวไม่หวั่นไหวต่ออุปสรรคใดๆ ทั้งสิ้น …

ความเพียรในข้อนี้ คือ ความเพียร 4 ประการ ได้แก่ 1. สังวรปธาน เพียรระวังมิให้ความโลภ ความโกรธ ความหลง เกิดขึ้นในขันธ สันดานด้วยสีลสังวร ขันติสังวร วิริยสังวร สติสังวรและญาณสังวร 2. ปหานปธาน เพียรละกิเล

…ทรีย์ เข้าไปตามลำาดับชั้นของอินทรีย์ อินทรีย์ คือ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา หรือบางทีก็เรียกว่า พละ 5 มีส่วนสำคัญ ต่อการบรรลุธรรม หากศึกษาในพระไตรปิฎกจะพบว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทราบได้ว่า คนไหน อ…

หมวดที่ 3 มีดวงอินทรีย์ 5 ดวง คือ สุขินทรีย์ ความสุขเป็นใหญ่ มีลักษณะสัณฐานกลม สีขาวใสสะอาดบริสุทธิ์ ซ้อนอยู่ข้างใน ชีวิตินทรีย์ ไปตามลำดับชั้นของอินทรีย์ ทุกข์นทรีย์ ความทุกข์เป็นใหญ่ มีลักษณะสัณฐาน

…ะช่วยคน ให้พ้นทุกข์ได้สําเร็จ 1.1 ราชาผู้ถูก 3 นครตามหลอกหลอน สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ เมืองสาวัตถี พระทศพลทรงทําพราหมณ์ชื่อ กามนิตะ ผู้เศร้าโศกที่ สูญเสียข้าวกล้าในวาตภัย ให้สร่างโศกจนเข้าถึงโสดาปัตติผล พระ…

…ะช่วยคน ให้พ้นทุกข์ได้สําเร็จ 1.1 ราชาผู้ถูก 3 นครตามหลอกหลอน สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ เมืองสาวัตถี พระทศพลทรงทําพราหมณ์ชื่อ กามนิตะ ผู้เศร้าโศกที่ สูญเสียข้าวกล้าในวาตภัย ให้สร่างโศกจนเข้าถึงโสดาปัตติผล พระ…

…้กล้าหาญ พระองค์ใช้พระเนตรซ้ายมองดูด วงเนตรขวาบนฝ่าพระหัตถ์ เกิดปีติแรงกล้า ข่มความเจ็บปวดไปหมดสิ้น พลางตรัสแก่ชายชราว่า.. “มาเถิดท่าน จงรับไปเถิด! พระสัพพัญญุตญาณเท่านั้นแหละที่เรารักยิ่ง เรารักธรรมจัก…

หมอหลวงจำใจปรุงยาอีกขนานใส่ลงไปคราวนี้พระเนตรหลุดเผยออกจากหลุมทันทีความ เจ็บปวดทับทวีมากยิ่งจนสุดจะพรรณาได้อีกแล้ว ดังนั้นก่อนใช้ตัวยาขั้นเด็ดขาด! หมอหลวงจึง ถามเป็นครั้งสุดท้าย แต่พระองค์ไม่ทรงคลายพร

…ระเนตร หทัยพระนางให้รู้สึกพิสดารอย่างยิ่ง นอกจากไม่ดีพระทัยแล้ว พระพักตร์กลับนองไปด้วยน้ำพระอัสสุชล พลันนึกถึงความผูกพันหวานชื่นที่มีมาเก่าก่อน หวนรำลึก ถึงภาพก่อนตนมาเกิดได้เป็นภรรยาช้างฉัททันต์คับแค้น…

บัดนี้ ช้างแน่ใจว่าใต้ดินมีคนอยู่แน่ จึงเอาเท้ากะเทาะดินเบาๆ แผ่นกระดานก็เปิดขึ้นมาทันที ช้างจึงพบเห็นพรานซ่อนอยู่ในหลุมครานั้นโทสะก็พุ่งขึ้นทันที ช้างเอางวงคว้าพรานขึ้นมาหมายบดขยี้ ให้เป็นจุณ บังเอิ

…่างยิ่ง ชายชรารับแล้วก็จากไปดังเช่นเคย ฤาษีเข้าอาศรมไปนั่งสมาธินึกถึง ทานบารมีเพื่อข่มความหิว ปีติก็พลันเกิดขึ้นชำแรกผิวหนังออกมาทุกขุมขน มากกว่าคราวแรกมากมาย เพราะครั้งนี้แม้เป็นอาหารชนิดเดิมแต่เป็นให้…

ดื่มกินปีติเป็นภักษาหารแทน ขอเพียงอิ่มใจอาจไม่จำเป็นต้องอิ่มท้องก็ได้ ฤาษีแม้อิ่มใจแต่ก็ยังเป็น มนุษย์ มนุษย์ย่อมต้องหิว และหิวอย่างยิ่ง เพราะไม่มีอะไรลงท้องตั้งแต่เมื่อวานแล้ว เช้านี้ฤๅษีต้ม ใบหมากเ

…ยดหยามทำลาย จิตใจจากผู้คนรอบข้าง เนื่องเพราะความอิ่มใจจากการให้ย่อมมีประโยชน์กว่ามากความถือยศศักดิ์ พลานุภาพของการให้ทาน รสชาติแห่งการให้ทานเป็นความสุขปานใดตอนนี้มีแต่เศรษฐีที่รู้ดี เศรษฐีขายหญ้าได้เงิน…

ทั้งสองช่วยกันค้นหาทั่วบ้าน แต่ก็ไม่พบพานแม้แต่เศษสตางค์ “เว้นจากเสื้อผ้าที่เราใส่อยู่แล้ว ไม่เห็นอะไรอื่นเลย” ภรรยากล่าวอย่างประหลาดใจ “เราไม่อาจหักใจได้ เรายินยอมตายแต่จะไม่ยอมขาดการให้ทานเป็นอันขา

…บิดาต้อง ลำบากพระทัยเลย” พระโอรสโผล่พระเศียรแหวกใบบัวเสด็จขึ้นจากสระหมอบกราบกอดพระบาทพระบิดาไว้แน่น พลางกรรแสงอย่างน่าสงสาร ต่อมาพระธิดาก็เสด็จขึ้นตามมาบ้าง พระเวสสันดรทรงโศกเศร้าเพราะ สงสารบุตรทั้งสอง …

ขอท่านโปรดพักที่นี่สักคืนก่อนเถิด มารดาจะได้ร่ำลาบุตรแล้วมอบให้ท่านในวันพรุ่งนี้” แต่เฒ่าชูชกยืนยันจะออกเดินทางทันที พระองค์จึงทรงแนะว่า .. “ถ้าท่านนำพระกุมารไปถวายพระเจ้าสัญชัยซึ่งเป็นพระอัยกา พระองค

…กสร้างบารมี หากไม่สร้างศีลบารมีก็มิอาจ เดินทางไปถึงสุดวิถีคือการทำลายความทุกข์ทั้งปวงลงได้ เพราะต้องพลาดไปก่อบาปอยู่ร่ำไป อดใจ ต่อกิเลสไม่ได้ ให้ต้องทำชั่วเป็นประจำ วิบากกรรมก็พอกพูนมาขัดขวางการสร้างบาร…

…กสร้างบารมี หากไม่สร้างศีลบารมีก็มิอาจ เดินทางไปถึงสุดวิถีคือการทำลายความทุกข์ทั้งปวงลงได้ เพราะต้องพลาดไปก่อบาปอยู่ร่ำไป อดใจ ต่อกิเลสไม่ได้ ให้ต้องทำชั่วเป็นประจำ วิบากกรรมก็พอกพูนมาขัดขวางการสร้างบาร…

…ร้างสรรค์ไม่ยอมมีน้ำใจเสียสละเพื่อรักษาระเบียบร่วมกัน หมู่คณะก็ยังจะไม่พร้อมเพรียงกันอยู่ร่ำไป ทำให้พลาดโอกาสที่หมู่คณะจะเติบโตไปได้เร็วไว บุคคลผู้ไม่รักศีลและระเบียบวินัย พ่ายแพ้ต่อกิเลส ทำตามอารมณ์ตนเ…

ดวงจันทร์ถูกราหูบดบังไว้ มิให้รุ่งโรจน์อยู่ ฉะนั้น จะเห็นว่า ในทางพระพุทธศาสนาถือกันว่า “พระวินัย” เป็นดั่งรากแก้วที่จะหยั่งให้ลำต้นคือ พระพุทธศาสนา เติบโตมั่นคง แผ่กิ่งก้านสาขาไปได้ไม่สิ้นสุด แต่ต่อม

…ทันที แม้บุตรคนเล็กสุดคืออชปาละก็ทำเช่นเดียวกัน พากันไปหาพี่ชายที่ริมน้ำออกบวช ปุโรหิต สิ้นหวังแล้ว พลันได้คิดว่า.. “ลูกๆ ทิ้งเราไปบวชหมดแล้ว เหลือแต่เราคนเดียวเป็นเหมือนมนุษย์ตอไม้ แล้วเราจะมัวอยู่ ไปท…

ผลแห่งกรรมย่อมมาถึงข้าพระองค์ ขอข้าพระองค์อย่าได้ทำกรรมอันหยาบช้านั้นอีกเลย” อัสสปาละกราบลาพระราชาและบิดา แล้วพาบริวารไปหาพี่ชาย พระราชากับปุโรหิตคอตก ผิดหวังเดินไปหาบุตรคนที่สามต่อไป ส่วนหัตถิปาละนั่

3.2 กลิ่นเหม็นของกาม สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี พระทศพลทรงทราบว่าภิกษุทั้งหลาย ต่างตรึกถึงกามวิตก ทรงให้ภิกษุประชุมกันแล้วตรัสว่า ขึ้นชื่อว่ากิเลสเป็นของเล…

ในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ในอดีต ณ นครแห่งหนึ่ง พระราชาแห่งแคว้นทรงปกครองโดยธรรม วันหนึ่งทรงทอดพระเนตร เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้า 5 องค์เสด็จผ่านมา ได้นิมนต์ขึ้นสู่ราชนิเวศน์ เมื่ออังคาสด้วยภัตตาหาร เสร็จแล้

…หง้าบัวไปซ่อนไว้ พวกท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์หาบาปมิได้เลย นี้เป็นเหง้าบัว ของท่าน ท้าวสักกะตรัส พลางมอบเหง้าบัวคืนไว้บนแผ่นหิน มหากาญจนฤๅษีทูลเดือนท้าวสักกะว่า.. “ท้าวสหัสนัยน์ ฤๅษีเหล่านี้มิใช่นักฟ…

…อยู่กับสมาธิ มีชีวิตสงบร่มเย็นมาช้านาน เมื่อถึงกาลละร่างกายก็ไปพักที่พรหมโลกสืบไป.. ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า ตถาคต สารีบุตร โมคคัลลานะ กัสสปะ อนุรุทธะ ปุณณะ และอานนท์เป็น 7 พี่น้องในครั้งนั้น …

4.4 ความล้าเลิศทางปัญญา 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก พระทศพลเมื่อประทับอยู่พระวิหารเชตวัน ทรงปรารภภิกษุรูปหนึ่ง ซึ่งเลี้ยงมารดา แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังต่…

กตัญญูอย่างยิ่ง กาลต่อมาบิดาได้ตายลงจึงตั้งใจเลี้ยงมารดาสุดชีวิตจิตใจ แม้จะเป็นคนเข็ญใจก็ ไม่เคยคิดทอดทิ้งมารดาแม้แต่น้อย อยู่มาวันหนึ่ง พระราชาออกล่าสัตว์ ฆ่ากวางได้แล้ว ก็แวะเข้าต้นไทรบรรทมหลับไป ขณ

…้วปลื้มใจว่า งานสําเร็จแล้ว ได้กลับไปหาแม่ ทั้งยังปราบยักษ์ ลงได้ ได้ช่วยชีวิตพระราชาและชาวเมืองไว้ พลันนึกขอบคุณยักษ์ขึ้นมา กล่าวกับยักษ์ว่า... “ท่านยักษ์! ขอท่านจงมีความสุขกับหมู่ญาติทั้งหลายเหมือนเรา…

รับประทานเถิด ยักษ์เอ๋ย ท่านคงไม่โง่พอที่จะทิ้งประโยชน์อันมากมาย เพื่อสิ่งเพียงเล็กน้อยหรอกนะ ฟังให้ดี! ถ้าท่านกินเรา ต่อไปคนที่จะนำอาหารมาให้ท่านจะหาได้ยากทีเดียว เช่นนั้นแล้วอาหาร สําหรับท่านก็จะไม

…นั้นตายไปต้องไปตกนรกร้ายแรง โดยไม่ต้องสงสัยเลย” ลูกเตือนสติพ่อ พ่อฟังคำลูกแล้ว เกิดกลัวนรกขึ้นจับใจ พลันตาสว่างกล่าวว่า... “โอ้! เจ้าอนุเคราะห์พ่อจริงๆ ลูกรัก เพราะพ่อถูกแม่เจ้ายุแท้ๆ ถึงกล้าทำชั่วช้าได…

“ฉันมีอุบายดีๆ! เช้าพรุ่งนี้เธอปลุกพ่อแล้วพูดกับพ่อว่า ฉันจะไปหาลูกหนี้ของพ่อ ถ้าฉันไป ลำพัง เขาก็จะไม่ยอมใช้หนี้ให้ พรุ่งนี้เราไปหาลูกหนี้ด้วยกันนะพ่อ.. จากนั้นเธอก็พาพ่อไปป่าช้า ขุดหลุม แล้วทำเป็นเ

…ึ่งดาบสยืนดมกลิ่นดอกบัวในสระที่กำลังเบ่งบานน่าดูชม ทันใดนั้น เทพธิดาตนหนึ่งซึ่งสถิตอยู่ต้นไม้ริมสระ พลันปรากฏ กล่าวขึ้นว่า.. “ช้าก่อน! ท่านดมดอกบัวที่เขายังมิได้ให้ ดังนั้นท่านเป็นผู้ขโมยกลิ่น!” ดาบสงงง…

…งไกล ท่านหาว่าขโมย แล้วที่ชายคนนั้นล่ะ ลง ไปเก็บดอกบัวเป็นกำๆ ทำไมท่านไม่ไปว่าเขาบ้างล่ะ?” ดาบสกล่าวพลางชี้มือไปที่ชายหนุ่มคนหนึ่งซึ่งกำลังขุดเหง้าบัว เด็ดดอกบุณฑริกอยู่ในสระ เทพธิดากล่าวตอบว่า.. “ชายนั…

…องตาย' สาเหตุที่ตรัสชาดก สมัยนั้นภิกษุพวกฉัพพัคคีย์นั่งบนอาสนะต่ำแสดงธรรมแก่ผู้นั่งบนอาสนะ สูง พระทศพลให้เรียกภิกษุฉัพพัคคีย์มา ทรงติเตียนภิกษุเหล่านั้นแล้วตรัสว่า การที่พวกเธอ ไม่กระทำความเคารพในธรรมขอ…

ในเรื่องของความพยายามรักษาศีลของเศรษฐีในสภาพที่ถูกบีบคั้นด้วยความหิวถึง 7 วัน และถูกยั่วเย้าด้วยอาหารทิพย์เช่นนั้น ย่อมพิสูจน์ให้เห็นว่า ศีลของท่านเศรษฐีมิใช่ศีลจุ่มหรือศีลจิ้ม แต่เป็นศีลแช่อิ่มคือมิ

…ว เมื่อพรวดออกมาได้ก็รอดแต่ตัวส่วนขนหลุดติดรูทวารหมดเกลี้ยงจิ้งจอกเจ็บแสบแสนสาหัสรู้สึกสำนึก เสียใจ พลันนึกถึงฤๅษีขึ้นมาได้จึงคิดว่า “เพราะความโลภของเราแท้ๆ จึงแทบแย่เลยสิเรา! ถ้าเราข่มความโลภในอาหารไม่…

…ยิงธนูใส่ หัวแตก เลือดอาบ ซมซานวิ่งกะเผลกรอดตายกลับมาได้ อย่างหวุดหวิด ร่างกายบอบช้ำาหนักครางโอดโอย พลันนึกถึงฤๅษีได้จึงคิดว่า.. “เพราะความอยากลองของแปลกแท้ๆ เข็ดแล้วเรา! เราจะไปฆ่าความโลภกับท่านฤาษี ถ้…