ชาดกเรื่องดาบสและเทพธิดา : หน้า 127/334

สวยงามยิ่งนักอยู่สระหนึ่ง วันหนึ่งดาบสยืนดมกลิ่นดอกบัวในสระที่กำลังเบ่งบานน่าดูชม ทันใดนั้น เทพธิดาตนหนึ่งซึ่งสถิตอยู่ต้นไม้ริมสระ พลันปรากฏ กล่าวขึ้นว่า.. “ช้าก่อน! ท่านดมดอกบัวที่เขายังมิได้ให้ ดังนั้นท่านเป็นผู้ขโมยกลิ่น!” ดาบสงงงันไม่คิดว่าจะมีข้อกล่าวหานี้อยู่ในโลก จึงตอบกลับไปว่า.. “เรายังมิได้ลักขโมยอะไรเลย เราไม่ได้เด็ดดอกบัว เพียงแค่ยืนดมอยู่ไกลๆ เท่านั้น เช่นนี้แล้ว เหตุไรท่านจึงมากล่าวหาว่าเราเป็นขโมย? เรายืนดมตั้งไกล ท่านหาว่าขโมย แล้วที่ชายคนนั้นล่ะ ลง ไปเก็บดอกบัวเป็นกำๆ ทำไมท่านไม่ไปว่าเขาบ้างล่ะ?” ดาบสกล่าวพลางชี้มือไปที่ชายหนุ่มคนหนึ่งซึ่งกำลังขุดเหง้าบัว เด็ดดอกบุณฑริกอยู่ในสระ เทพธิดากล่าวตอบว่า.. “ชายนั้นมีการกระทำสกปรกหยาบช้าเปรอะเปื้อนบาปกรรมเยี่ยงนั้น ข้าพเจ้าจะมีคำพูดอะไร ไปเตือนเขาได้ล่ะเขาก็เหมือนผ้าอ้อมที่เปื้อนอุจจาระข้าพเจ้าเตือนได้แต่ผู้ที่ขัดเกลากิเลส ชอบแสวงหา ความสะอาดอยู่เป็นนิตย์ คนแบบนี้บาปเท่าปลายขน เขาก็เห็นเท่ากลีบเมฆาทีเดียวแหละ! เหตุไฉน ท่านถึงทำโทษแบบนี้ให้เป็นอัพโภหาริก ทำเป็นเหมือนไม่มีอะไรไปได้ล่ะ” ดาบสฟังเทพธิดากล่าวเป็นธรรมอยู่ ก็นึกถึงธรรมเป็นใหญ่ เกิดสลดใจยินยอมให้เทพธิดา ว่ากล่าว แล้วกล่าวต่อเทพธิดาว่า... “ท่านผู้ควรบูชา! ท่านอนุเคราะห์ข้าพเจ้าแล้วจริง ๆ ขอท่านจงตำหนิข้าพเจ้าอีกเถิด เมื่อ ท่านเห็นโทษต่าง ๆ ของเรา” “ข้าพเจ้ามิได้อาศัยท่านเลี้ยงชีวิตนะ! แล้วก็ไม่ได้เป็นลูกจ้างท่านด้วย! ข้าพเจ้าจะเที่ยว พิทักษ์รักษาท่านทุกเวลาด้วยเหตุใด ข้าแต่ภิกษุ! ตัวท่านเองควรติเตียนตนเองเท่านั้น ท่านควรรู้ การกระทำที่ไปสวรรค์ได้ด้วยตนเองนะ” เทพธิดากล่าวจบก็กลับเข้าสู่วิมานทันที จากนั้นมา ดาบสก็หมั่นทำความเพียร ไม่ประมาท ไม่หย่อนยานในศีล ไม่นานก็ทำฌานให้ เกิดขึ้น ได้เป็นผู้มีสุขล้นเอิบอิ่มอยู่ในฌานจนสิ้นอายุขัย.. ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า เทพธิดาครั้งนั้นได้มาเป็นพระอุบลวรรณาเถรี ส่วนดาบสได้ เป็นตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ แม้ดาบสมิได้ประพฤติผิด แต่เมื่อนึกถึงธรรมเป็นใหญ่ และเห็นผลประโยชน์ ทางปัญญามากกว่าการโต้แย้งจึงยอมรับผิด โดยมองผู้ชี้โทษคือผู้ชี้ขุมทรัพย์ทางปัญญาอันมีค่ากว่า ขุมทรัพย์ใด ๆ ในโลก และปัญญาบารมีนี้ก็มีความสำคัญที่สุด จึงยอมลดทิฏฐิมานะในทุกกรณี ดังนั้น 110 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร