กลิ่นเหม็นของกาม : หน้า 84/334

3.2 กลิ่นเหม็นของกาม สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี พระทศพลทรงทราบว่าภิกษุทั้งหลาย ต่างตรึกถึงกามวิตก ทรงให้ภิกษุประชุมกันแล้วตรัสว่า ขึ้นชื่อว่ากิเลสเป็นของเล็กน้อยไม่มีเลย ธรรมดาว่าภิกษุต้องข่มกิเลสที่เกิดแล้วเสียบัณฑิตครั้งก่อนต่างก็ข่มกิเลสทั้งหลายเสียได้จึงทรงนำเรื่อง ในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ในอดีต ณ นครแห่งหนึ่ง พระราชาแห่งแคว้นทรงปกครองโดยธรรม วันหนึ่งทรงทอดพระเนตร เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้า 5 องค์เสด็จผ่านมา ได้นิมนต์ขึ้นสู่ราชนิเวศน์ เมื่ออังคาสด้วยภัตตาหาร เสร็จแล้วได้ตรัสถามเหตุแห่งการบรรพชาของพระปัจเจกพุทธเจ้าทั้ง 5 องค์ มีเรื่องดังนี้ ท่านหนึ่ง ลักขโมยกระบอกน้ำของเพื่อนมาดื่ม เพราะกลัวน้ำของตนจะหมดเร็ว เกิดสำนึก เสียใจคิดว่า.. “ตัณหานี้ร้ายนัก! มันจักเจริญเติบโตแล้วโยนเราลงนรกเป็นแน่ เราจะแก้ไขข่มมันเสียให้ได้ ก่อนที่มันจะพาลงนรก” จึงได้เจริญวิปัสสนาหักกิเลสบรรลุปัจเจกโพธิญาณ ท่านที่สอง กล่าวคำเท็จต่อโจรเรียกค่าไถ่ ว่ามิได้เป็นอะไรกับบิดา โจรจึงปล่อยตัวทั้งสอง ออกมา เกิดกลัวบาปจึงปราบกิเลส เจริญวิปัสสนาจนบรรลุปัจเจกโพธิญาณ ท่านที่สาม มองภรรยาผู้อื่นด้วยกามกิเลส เกิดสลดสังเวชตนเอง ว่าความกำหนัดจะมัดตน ลงสู่นรกได้สักวัน จึงเจริญวิปัสสนาได้ดวงตาเห็นธรรมบรรลุปัจเจกโพธิญาณ ท่านที่สี่ เป็นนายอำเภอแล้วเผลออนุมัติให้ชาวบ้านฆ่าสัตว์บูชายัญ สัตว์มากมายต้องมา ล้มตายเพราะตัว จึงกลัวบาปคิดกำราบกิเลส เจริญวิปัสสนาจนบรรลุปัจเจกโพธิญาณ ท่านที่ห้า เป็นนายอำเภอเผลอให้ลูกบ้านดื่มสุราจนต้องทะเลาะตบตีกัน จึงละอายใจอยาก ไกลกิเลสเป็นเหตุให้เจริญวิปัสสนาจนบรรลุปัจเจกโพธิญาณ.. พระราชาสดับจบแล้วมีจิตเลื่อมใส ได้ถวายจีวรและเภสัชเป็นจำนวนมาก หลังจากส่ง พระปัจเจกพุทธเจ้าทั้ง 5 กลับแล้ว แต่นั้นมาพระองค์ก็ทรงเบื่อหน่ายในกามวัตถุเหลือทน มีทรงสน พระทัยอาหารอันเลิศรส กระทั่งยังหน่ายที่จะทอดพระเนตรพวกนางสนม ทรงนั่งเจริญกสิณภาวนา จนบรรลุฌานอยู่ในห้องบรรทมนั้นเอง แล้วเปล่งอุทานว่า.. “โอ้! น่ารังเกียจกามเหลือเกินแล้ว ทั้งมีกลิ่นเหม็น ทั้งเป็นเสี้ยนหนามของเราโดยแท้เชียว เรามัวเสพมันอยู่ได้อย่างไรมาตั้งนาน” ขณะนั้นเอง พระมเหสีผ่านมาพอดี พลันได้ยินคำอุทานนี้เกิดตกพระทัยคิดจะผูกมัดพระราชา ปานียชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 60 หน้า 51-62 บ ท ที่ 3 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ น ก ข ม ม บ า ร มี DOU 67