ข้อความต้นฉบับในหน้า
4.4 ความล้าเลิศทางปัญญา
1
สาเหตุที่ตรัสชาดก พระทศพลเมื่อประทับอยู่พระวิหารเชตวัน ทรงปรารภภิกษุรูปหนึ่ง
ซึ่งเลี้ยงมารดา แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้
ในอดีต มีชายหนุ่มชื่อสุดนะ ทำงานรับจ้างหาเลี้ยงบิดามารดา มีความขยันขันแข็ง และ
กตัญญูอย่างยิ่ง กาลต่อมาบิดาได้ตายลงจึงตั้งใจเลี้ยงมารดาสุดชีวิตจิตใจ แม้จะเป็นคนเข็ญใจก็
ไม่เคยคิดทอดทิ้งมารดาแม้แต่น้อย
อยู่มาวันหนึ่ง พระราชาออกล่าสัตว์ ฆ่ากวางได้แล้ว ก็แวะเข้าต้นไทรบรรทมหลับไป
ขณะนั้นเอง ยักษ์ตนหนึ่งโผล่จากต้นไทรแล้วจับพระหัตถ์ของพระราชากล่าวว่า..
“ท่านเป็นอาหารของเราแล้ว! หนีไปไหนไม่รอดหรอก”
พระราชาทรงตื่นบรรทมอย่างตกพระทัย แม้ทรงประหวั่นพรั่นพรึงแต่ก็ตั้งพระสติ แล้ว
ตรัสถามยักษ์อย่างมีไหวพริบว่า..
“เจ้าจะกินเฉพาะวันนี้หรืออยากมีกินเป็นประจำล่ะ?”
“ถ้ามีให้กินประจำก็จะกินประจำ!” ยักษ์ตอบ
“วันนี้เจ้ากินเนื้อกวางนี้ไปก่อนแล้วปล่อยเราไป ตั้งแต่พรุ่งนี้ไปเราจะส่งคนมาให้ท่าน 1 คน
พร้อมอาหารอีก 1 สำรับ ตกลงไหม?” พระราชาเสนอเงื่อนไขพร้อมกับโล่งพระทัยที่แก้ไขสถานการณ์
ได้ทัน
พระราชา
“ถ้าอย่างนั้นท่านอย่าลืมเสียล่ะ! วันใดที่ท่านไม่ส่งคนมา ข้าพเจ้าจะกินตัวท่าน” ยักษ์
ตั้งแต่วันนั้นมา โจรในเรือนจำหายไปทีละคนๆ จนคุกร้าง นักโทษเก่าไม่มี นักโทษใหม่ก็
ไม่มีปรากฏ กระทั่งหัวขโมยเล็กๆ น้อยๆ ในเมืองก็ไม่มีให้เห็นแม้แต่เงา เนื่องเพราะชาวเมืองต่างรู้กันทั่ว
ว่าพระราชาได้จับเอานักโทษไปให้ยักษ์กินจนหมด พระราชาทรงหวาดวิตกอย่างยิ่ง รับสั่งให้เที่ยวตี
กลองประกาศไปทั่วเมืองว่า..
“ใครอยากได้เงิน 1,000 กหาปนะเชิญรีบมาเถิด! เราจะให้แก่ผู้อาสาถืออาหารไปให้ยักษ์”
เวลานั้นเอง ชายหนุ่มยอดกตัญญูกำลังขยันขันแข็งทำงานอยู่ ได้ยินคำประกาศนั้น พลัน
มีความหวังเจิดจ้าขึ้นมาคิดขึ้นว่า..
“เรารับจ้างเขาครั้งหนึ่ง ๆ ได้เงินมาแค่ 1 มาสกเท่านั้น บางครั้งก็แค่ครึ่งมาสก เราคิดจะเลี้ยงดู
ๆ
สุตนชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 224-235
บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี
DOU 101