ยอดทานบารมี : หน้า 22/334

ที่บุญส่งผลให้ร่ำรวย แต่ไม่นานต้องมอดม้วยตกอับ เพราะความตระหนี่ ทั้งนี้เพราะมิได้ฝึกนิสัยรัก การให้ทานจนฝังแน่นในสันดาน ยอดทานบารมีคือ การทำหน้าที่กัลยาณมิตร เพราะต้องให้ทั้งวัตถุทาน ธรรมทาน และ อภัยทาน กระทั่งสละเลือดเนื้อ และชีวิต อย่างอุกฤษฏ์ชนิดยอมตายไม่ยอมหวง จนกว่าจะช่วยคน ให้พ้นทุกข์ได้สําเร็จ 1.1 ราชาผู้ถูก 3 นครตามหลอกหลอน สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ เมืองสาวัตถี พระทศพลทรงทําพราหมณ์ชื่อ กามนิตะ ผู้เศร้าโศกที่ สูญเสียข้าวกล้าในวาตภัย ให้สร่างโศกจนเข้าถึงโสดาปัตติผล พระทศพลเสด็จมายังธรรมสภา ณ วิหารเชตวัน ทรงทราบว่าหมู่ภิกษุสนทนาเรื่องดังกล่าว จึงทรงนำอดีตมาตรัสเล่าดังต่อไปนี้ กาลครั้งหนึ่งในอดีต มีพระราชาเมืองหนึ่งเป็นผู้ไม่อิ่มในวัตถุกามและกิเลสกาม มีพระทัย โลภในทรัพย์สมบัติ กาลนั้น ท้าวสักกเทวราชตรวจดูชมพูทวีป ทรงทราบว่าพระราชานี้มิได้ทรงอิ่ม ในกามทรงดำริจะไปเตือนพระสติ จึงทรงแปลงเป็นชายหนุ่มเข้าเฝ้าพระราชากราบทูลว่า.. “ข้าแต่มหาราช! ข้าพระองค์พบ 3 นครน่ารื่นรมย์คือ นครอุตตรปัญจาละ นครอินทปัตร นครเกกกะ มีพืชพันธุ์ธัญญาหารสมบูรณ์ พรั่งพร้อมด้วยช้าง ม้า รถ พลนิกรและเงินทองเครื่องอลังการ และพระองค์สามารถยึดนครทั้ง 3 นี้ด้วยกำลังเพียงเล็กน้อยเท่านั้น! ข้าพระองค์มาเพื่อรับอาสาไปตี เมืองทั้งสามถวายพระองค์ พระองค์จงเตรียมพลไว้โดยเร็วเถิด แล้วเสด็จกลับวิมานไป” รุ่งขึ้น พระราชารับสั่งให้เที่ยวตีกลองชุมนุมพล รับสั่งให้อำมาตย์ไปตามตัวชายนั้นมาโดยเร็ว อำมาตย์เที่ยวตามหาทั่วท้องที่ก็มีพบเบาะแสใด ๆ พระราชาทรงรอหลายวันให้โศกเสียพระทัยยิ่งนักว่า เราอดอิสสริยสมบัติอันใหญ่หลวงไปแล้ว ดวงพระทัยพระองค์เร่าร้อน ทรงเสียดายจนต้องสำรอก กระอักโลหิตออกมาทั่วพระวรกาย แพทย์ทั้งหลายก็ไม่สามารถจะเยียวยารักษาได้ ท้าวสักกะจึง แปลงเป็นหมอมาขอรักษาพระราชา เข้ากราบทูลว่า.. “ขอพระองค์จงบอกลักษณะของโรคแก่ข้าพระองค์เถิดว่าเกิดอะไรขึ้น? ทรงเสวยอะไร? ทอด พระเนตรอะไร? ทรงสดับอะไรมา?” พระราชาตรัสตอบว่า.. “โรคของเราเกิดเพราะได้ฟังข่าวดี มีชายคนหนึ่งมาบอกเราว่าจะอาสาไปเอาราชสมบัติในสาม นครมาถวายแก่เรา แต่เราสิ! มิได้ให้ที่พักหรือค่ากินอยู่แก่เขาเลย เขาคงโกรธเราจึงไปเฝ้าราชาองค์ อื่นแล้วกระมัง เราสูญเสียอิสสริยสมบัติอันใหญ่ไปแล้ว... เราต้องการราชสมบัติทั้ง 3 เมืองนั้นมากกว่า ราชสมบัติที่เรามีอยู่เสียอีก ขอท่านจงรักษาเราผู้ถูกความอยากครอบงำด้วยเถิด” กามนีตชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 57 หน้า 415-421 บ ท ที่ 1 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ท า น บ า ร มี DOU 5