หน้าหนังสือทั้งหมด

การเริ่มต้นเรียนสมถะ
58
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
…นแนวปฏิบัตินั้นเป็นความรู้ที่เป็นดุจใบไม้ของป่าใหญ่ทั้งป่า ดังที่พระพุทธองค์ได้ตรัสเอาไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ใบประดู่ลาย 2-3 ใบ ที่เราถือด้วยฝ่ามือกับใบที่บนต้น อย…
สมถะเป็นการฝึกใจให้สงบ ซึ่งมีหลายระดับ ตั้งแต่เบื้องต้นจนถึงสูงสุด เป็นการเรียนรู้ที่ต้องใช้ชีวิตเรียนรู้ตลอด เจตนาของการทำสมถะคือการหยุดใจ เพื่อให้เกิดความสงบสุข ทั้งในด้านโลกและธรรม หลักการทำสมถะนั้
คุณธรรม 7 ประการของกัลยาณมิตร
81
คุณธรรม 7 ประการของกัลยาณมิตร
…4.3.2 ความสำคัญของกัลยาณมิตร ในพระไตรปิฎกพระพุทธองค์ทรงแสดงถึงความสำคัญของกัลยาณมิตรไว้ เป็นต้นว่า “ภิกษุทั้งหลาย เรายังไม่เล็งเห็นธรรมอันอื่นแม้สักอย่างหนึ่ง ซึ่งจะเป็นเหตุ ให้อริยมรรคประกอบด้วยองค์ 8 ที่…
บทความนี้นำเสนอถึงคุณธรรม 7 ประการที่สำคัญของกัลยาณมิตร ซึ่งรวมถึงความเคารพ, การมีศีลและสมาธิ, การอบรมผู้เรียน, การอดทนต่อคำตักเตือน, การสอนธรรมะ, ความมั่นคงในธรรม และการไม่ชักนำไปในทางเสื่อม สิ่งเหล่
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
90
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
…นพระพุทธศาสนา เหมือนดังเรื่องต่อไปนี้ เป็นอุทาหรณ์ อันเตวาสิกของพระจูฬปิณฑปาติกติสสเถระ ครั้งนั้นพระภิกษุ 3 รูป เข้ามากราบพระเถระเพื่อมอบตัวเป็นศิษย์ ภิกษุ รูปหนึ่งกราบเรียนว่า “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ถ้าเพื่อ…
…ตัวแด่อาจารย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมและความเจริญงอกงามในชีวิต โดยมีตัวอย่างจริงของพระภิกษุ 3 รูปที่มอบตัวแด่พระเถระและประสบความสำเร็จในทางธรรม แม้ว่าจะยังไม่ได้ยินเสียงของพระพุทธเจ้าก็ตาม กา…
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
14
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
…ฏิบัติดั้งเดิมที่พบในพระพุทธศาสนาเป็นวิธีการปฏิบัติเพื่อให้ได้ฌาน ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนให้พระภิกษุได้ปฏิบัติเพื่อให้ภิกษุได้เป็นเนื้อนาบุญ คือ เป็น บุญเขตที่ทายกทายิกาได้ทำบุญแล้ว จะได้อานิสงส์มาก ด…
บทที่ 1 ของหนังสือเน้นความสำคัญของกสิณในพระพุทธศาสนา เป็นวิธีปฏิบัติที่สามารถนำไปสู่การเข้าถึงฌานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยระบุวิธีการเจริญกสิณที่ผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจและปฏิบัติตามอย่างถูกต้อง
การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…่ขนปีกงอกไป มันหัดโผไปทีละน้อย ๆ กล้าแข็งเข้าก็ บินไปสู่ที่ใกล้พระจันทร์พระอาทิตย์ได้โดยลำดับ ฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อกำหนด ขนาดแล้วขยายนิมิตไปโดยนัยที่กล่าวแล้วก็ย่อมขยายไปจนเท่าขนาดจักรวาล หรื…
การขยายปฏิภาคนิมิตในสมาธิช่วยเพิ่มพูนพลังจิตใจอย่างต่อเนื่องไปจนถึงขอบจักรวาล ควรขยายอย่างระมัดระวัง ด้วยการเริ่มจากขนาดเล็กและค่อยๆ เพิ่มขนาดไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้สมาธิเสื่อมถอย และเป็นการเสริมความแข็
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
27
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
ที่จะเที่ยวไปบนภูเขาอันขรุขระ ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุบางรูปใน ธรรมวินัยนี้เป็นคนโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขต ไม่เข้าใจเพื่อสงั…
ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงการซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุฌาน โดยเน้นถึงความระมัดระวังและความเข้าใจต่อสถานที่ที่ถูกต้องในการฝึก สมาธิ และการสร้างความมั่นคงในปฐมฌาน นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึง 7 อย่างที่ควรหลีกเล
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
58
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
…์ และอริยสงฆ์ พระอริยสงฆ์ คือ ท่านที่ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 สมมติสงฆ์ คือ พระสงฆ์โดยสมมติ หมายถึง พระภิกษุแม้เพียงรูปเดียว ส่วนสงฆ์ ได้แก่ ภิกษุซึ่งจำนวนตั้งแต่ 4 รูป นั่งอยู่ภายในสีมา ไม่ละหัตถบาสกันและกัน…
สังฆานุสติ คือ การระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ มี 2 จำพวก ได้แก่ สมมติสงฆ์ และอริยสงฆ์ โดยพระอริยสงฆ์คือผู้ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 ส่วนสมมติสงฆ์คือพระสงฆ์ที่มีจำนวนตั้งแต่ 4 รูป พระสงฆ์มีคุณเพราะเป็นผู้รักษาแล
การบริจาคทานและจาคานุสติ
65
การบริจาคทานและจาคานุสติ
…ียงกัน สาราณียธรรม มีหลักปฏิบัติ 7 อย่างคือ 1-3 ตั้งกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ประกอบด้วยเมตตาในเพื่อน ภิกษุสามเณร 4 แบ่งปันลาภที่ได้มาโดยชอบธรรม 5 รักษาศีลให้บริสุทธิ์เสมอเหมือนกับ เพื่อนภิกษุสามเณร 6 มีความ…
ในภายภาคหน้า การมีอายุ วรรณะ สุขะ พละ จะเกิดจากอานิสงส์ของการบริจาคทานที่ดี โดยไม่มีมัจฉริยะ การบริจาคทานต้องทำด้วยใจต้องการช่วยเหลือ ไม่หวังสิ่งตอบแทน จะนำไปสู่การพัฒนาบารมีและการชำระจิต บรรพชิตควรปฏ
การปฏิบัติสาราณียธรรมข้อ 4 และการเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน
66
การปฏิบัติสาราณียธรรมข้อ 4 และการเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน
…่ยวข้องกับการทำให้การเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน ของบรรพชิตเป็นไปด้วยดี ในการปฏิบัติสาราณียธรรมข้อนี้พระภิกษุผู้ปฏิบัติจะต้องนำอาหาร ที่ไปรับบิณฑบาตได้มา ไปถวายพระภิกษุผู้มีพรรษามากกว่าเพื่อนก่อน ถวายลดหลั่นกั…
…ักการปฏิบัติสาราณียธรรมข้อ 4 ที่เกี่ยวข้องกับการเจริญจาคานุสติกัมมัฏฐาน โดยเน้นถึงการถวายอาหารแก่พระภิกษุที่มีพรรษามากกว่าก่อน รวมถึงกรณีพิเศษที่จะถวายก่อนใน 5 ประเภท นอกจากนี้ยังมีข้อควรระวังเกี่ยวกับอารม…
การระลึกถึงความตายและอายุทุพพลโต
83
การระลึกถึงความตายและอายุทุพพลโต
…านั้น ก็ถึงซึ่งความตายได้ประการหนึ่ง เหมือนกัน เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนึ่ง ภิกษุในธรรมวินัยนี้เมื่อกลางคืนสิ้นไป กลาง วันเวียนมาถึง ย่อมพิจารณาดังนี้ว่า ปัจจัยแ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอันตรายจากสัตว์มีพิษ เช่น งูและแมลงป่อง ที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความตาย พร้อมกับการระลึกถึงความอ่อนแอของอายุที่ผูกพันกับการหายใจ และการเดินทางของอิริยาบถในชีวิตมนุษย์ ทั้งนี้ส
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
137
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธินี้แล ที่บุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็น สภาพสงบ ประณีต สดชื่น เป็นธรรม…
การเจริญอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝ
ความโกรธและผลกระทบของศัตรู
46
ความโกรธและผลกระทบของศัตรู
ประการที่ 1 ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนที่เป็นศัตรูกันในโลกนี้ ย่อมปรารถนาต่อ คนที่เป็นศัตรู (ของตน) อย่างนี้ว่า โอหนอ! ขอให้เจ้…
บทความนี้กล่าวถึงความคิดของศาสนาพุทธเกี่ยวกับความโกรธและผลกระทบที่มีต่อผู้เป็นศัตรู โดยอธิบายถึงลักษณะของคนที่มีอารมณ์โกรธ รวมถึงความไม่พอใจและผลร้ายที่เกิดจากความเกลียดชัง ทั้งนี้ยังเปรียบคนที่มีความ
การบรรลุสีมสัมเภทและเมตตากัมมัฏฐาน
60
การบรรลุสีมสัมเภทและเมตตากัมมัฏฐาน
…เมตตาให้ เป็นสีมส้มเภทอันสงเคราะห์หรือนับเนื่องเข้าในปฏิภาคนิมิตสมดังที่โบราณจารย์ได้กล่าวเอาไว้ว่า ภิกษุผู้เจริญเมตตากัมมัฏฐานนั้นตราบใดที่ยังเห็นความแตกต่าง กันอยู่ในบุคคล 4 จำพวก คือ ตน, คนที่รัก, คนที่…
…่เอนเอียงและต้องยอมรับทุกสรรพสิ่งอย่างเท่าเทียม เช่น ศัตรูและคนที่รักกัน การฝึกปฏิบัติเช่นนี้จะทำให้ภิกษุเป็นผู้ประเสริฐกว่าผู้ที่ยังเห็นความแตกต่างในบุคคล 4 จำพวก ขอบเขตของเมตต้าต้องถูกทำลายเพื่อให้สามารถ…
การเจริญกรุณาในพระพุทธศาสนา
70
การเจริญกรุณาในพระพุทธศาสนา
…3. คนที่ควรเจริญกรุณาอันดับแรก พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสแสดงไว้เป็นแนวทางในการเจริญกรุณาภาวนาไว้ว่า ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณาย่อมแผ่กรุณาจิตไปทางทิศหนึ่งอยู่นั้นคือ ทำอย่างไร ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณา ย่อมแผ่เ…
ในพระพุทธศาสนา การเจริญกรุณาเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในบุคคลที่ประสบทุกข์ยาก ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณาจะเจริญกรุณาต่อสัตว์ทุกประการ เขาเห็นคนที่ตกทุกข์ได้ยาก ต้องระลึกถึงความทุกข์ของพว…
การเจริญมุทิตาในพระพุทธศาสนา
78
การเจริญมุทิตาในพระพุทธศาสนา
…ญมุทิตาพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงแนวทางในการเจริญภาวนาซึ่งปรากฏอยู่ ในคัมภีร์วิภังค์ปกรณ์ ความว่า ภิกษุผู้มีจิตประกอบด้วยมุทิตา ย่อมแผ่มุทิตาจิตไปทางทิศ หนึ่งอยู่นั้นคือทำอย่างไรภิกษุผู้ประกอบด้วยมุทิตาย…
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาซึ่งมีการทำให้มุทิตาเกิดขึ้นในใจ โดยเริ่มจากสหายที่รักและขยายไปยังบุคคลอื่น ๆ เช่น การนึกถึงความสุขของเพื่อนหรือการแบ่งปันความสุขที่ได้รับ เครื่องมือในการเจริญมุทิตาคือบ
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
115
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
…รรับรู้หรือความคิดที่จะนำไปสู่อมตธรรม คือ การบรรลุธรรม 10 ประการ ดังที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัญญา 10 ประการนี้ อันบุคคลเจริญแล้วทำให้มากแล้ว ย่อมมี ผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตธร…
บทที่ 4 ศึกษาอาหาเรปฏิกูลสัญญาซึ่งเป็นกัมมัฏฐานที่ช่วยลดความยึดติดต่ออาหาร พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการบริโภคส่งผลกระทบต่อชีวิตและการปฏิบัติอย่างไร บทนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในกัมมัฏฐานที่เกี่ยวกั
การแสวงหาอาหารและความเป็นปฏิกูลในชีวิตของภิกษุ
118
การแสวงหาอาหารและความเป็นปฏิกูลในชีวิตของภิกษุ
สิ่งที่ไม่ดีงาม กรำแดด กรำฝน เหน็ดเหนื่อย ถ้าเป็นภิกษุก็ต้องภิกขาจารไปในสถานที่ต่าง ๆ ทั้ง ที่เฉอะแฉะ สกปรก กรำแดดกรำฝน เพื่อให้ได้อาหารมาเลี้ยงอัตภาพ 2. …
บทความนี้พูดถึงการแสวงหาอาหารของภิกษุที่ต้องผ่านความลำบากในสภาพอากาศต่าง ๆ และต้องพบกับความไม่สะอาดเมื่อเข้าไปในบ้าน มีการพิจารณาถึงความเ…
จตุธาตุววัตถาน: การพิจารณาธาตุแห่งร่างกาย
127
จตุธาตุววัตถาน: การพิจารณาธาตุแห่งร่างกาย
…ิมรรค ในมหาสติปัฏฐานสูตรได้อธิบายไว้ว่า กัมมัฏฐานนี้เป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณา ร่างกาย ดังต่อไปนี้ “ภิกษุย่อมพิจารณา เห็นกายนี้แหละ ตามที่ตั้งอยู่ โดยความเป็นธาตุว่า ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม มีอยู่ในก…
บทที่ 5 ของหนังสือนี้นำเสนอความสำคัญของการเจริญจตุธาตุววัตถาน ซึ่งเป็นกัมมัฏฐานขั้นสุดท้าย การพิจารณาธาตุ 4 ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ และลม ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยการทำความเข้าใจในธรรมชาติของร่างกายและการปล่อย
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
51
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
… ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อม เพื่ออันตรธานไปแห่งกุศลธรรม.... สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้อยู่ร่วมกับกิเลสอันอยู่อาศัยในภายใน ผู้อยู่ ร่วมกับกิเลสที่ฟุ้งซ่าน ย่อมอยู่ลำบาก ไ…
บทความนี้อธิบายถึงกิเลสซึ่งครอบงำจิตใจและเป็นอุปสรรคต่อความสุข เป็นอันตรายต่อการพัฒนาจิตที่บริสุทธิ์ โดยยกตัวอย่างการทำลายของกิเลส เช่น โลภะ, โทสะ, โมหะ ซึ่งทำให้ไม่เห็นความจริง คนเราต้องต่อสู้กับกิเล
กฎแห่งกรรม: การกระทำและผลของชีวิต
57
กฎแห่งกรรม: การกระทำและผลของชีวิต
… ดังพุทธพจน์ที่ว่า “เจตนาห์ ภิกฺขเว กมฺม วทามิ เจตตวา กมุม กโรติ กาเยน วาจาย มนสาติ...” หมายความว่า ภิกษุทั้งหลาย เจตนานั่นเอง เราเรียกว่า กรรม บุคคลจงใจแล้ว จึงทำ ด้วยกาย วาจา ใจ * เวนสาขชาดก ขุททกนิกาย ช…
กฎแห่งกรรมเป็นหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับการกระทำและผลที่เกิดขึ้น มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตและอนาคตของเรา การทำกรรมดีหรือตราบเลวล้วนส่งผลต่อชีวิต ต้นเหตุของปัญหาหรือความสำเร็จในปัจจุบันมาจากกร