มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 537 / 1051

…ู้มีพระภาคเจ้านั้น ได้ทรงรู้ คือเข้าพระหฤทัยปรุโปร่ง ซึ่ง อนันตจักรวาล อนันตโลกธาตุ มีประการดังกล่าวมาฉะนี้ ด้วยพระ อนันตพุทธญาณ แม้โอกาสโลก พรองค์ก็ทรงรู้โดยประการทั้งปวง โดยนัยดังกล่าวมา พระผู้มีพระภา…

…ะการทั้งปวง ในบทนี้กล่าวถึงคุณสมบัติอันสูงสง่าของพระองค์ รวมถึงความเหนือกว่าผู้อื่น โดยไม่มีใครที่สามารถเปรียบเทียบได้ด้วยคุณธรรมต่างๆ เช่น สีลคุณ สมาธิคุณ และปัญญาคุณ ที่ทำให้พระองค์เป็นผู้ไม่มีผู้เสมอ…

…ญด้วยทรัพย์) ดังนี้เป็นต้น ชื่อ อธิจจสมุบันนาม ส่วนพระนามว่า ภควา นี้ เป็นเนมิตติกนาม พระนางเจ้ามหา มายามิได้ทรงขนานให้ พระเจ้าสุทโธทนมหาราชก็มิได้ทรงขนานให้ พระญาติ ๘๔,๐๐๐ ก็มิได้ขนานถวาย เทวดาผู้วิเศษ…

…ิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูกตั้งขึ้นโดยไม่มีความหมายเชิงอักษรที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังพูดถึงความส…

…วยสมถวิปัสสนาและมรรคผล งามในเบื้องปลาย ด้วยพระนิพพาน (ดังนี้) ก็ได้ หรือว่างามในเบื้องต้นด้วยศีลและสมาธิ งามในท่ามกลางด้วยวิปัสสนาและมรรค งามในเบื้องปลายด้วยผล และนิพพาน หรืองามในเบื้องต้นด้วยพุทธสุโพธิ…

…ัติคำสอนนี้นำไปสู่ความสงบสุขและนิพพาน นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงถึงหลักการสำคัญในการปฏิบัติที่รวมถึงศีล สมาธิ และวิปัสสนา

…ุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 289 บรรลุได้ อนึ่ง ศาสนธรรมนั้น ( เมื่อ ) บุคคลฟังอยู่ ก็นำความงามมา ให้ได้โดยแท้ แม้ด้วยการฟัง โดยข่มนิวรณ์ได้ ในขณะฟัง ) เพราะ เหตุนั้น จึงชื่อว่างามในเบื้องต้น ( เมื…

ในบทนี้กล่าวถึงความงามที่เกิดจากการฟังและปฏิบัติศาสนธรรมซึ่งนำมาซึ่งความสุขและความเป็นตา ที่มีความงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ผ่านการประกาศพรหมจรรย์และแสด…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 299 (อานิสงส์เจริญธรรมานุสสติ ก็แลภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งธรรมานุสสตินี้ ย่อมเป็นผู้มี ความเคารพมีความยำเกรงในพระศาสดา ทํา…

บทความนี้พูดถึงอานิสงส์ของการเจริญธรรมานุสสติ ซึ่งทำให้ภิกษุมีความเคารพในพระศาสดาและตระหนักถึงพระธรรม โดยเฉพาะเมื่อมีการระลึกถึงคุณของพระธร…

…[อานิสงส์เจริญจาคานุสสติ ก็แลภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งจาคานุสสตินี้ ย่อมเป็นผู้น้อมไป ในการสละโดยประมาณยิ่ง (คือยิ่งขึ้นทุกที ?) มีอัธยาศัยไม่โลภ ทำ สมควรแก่เมตตาอยู่โดยปกติ กล้าหาญ ( ในชุมนุมชน ) มากไป…

…้ของการเป็นผู้มีปัญญา โดยจะพาไปสู่สุคติในเบื้องหน้า การทำจาคานุสสติอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งที่ไม่ควรประมาท เพราะมันสามารถนำไปสู่ความเจริญในทางธรรมได้อย่างมาก

… 320 ปรมัตถวิสุทธิเป็นธรรมแห่งอริยสาวกนั่นเอง อย่างนี้ว่า " ดูกรอาวุโส ย์ ดูกรอาวุโส ข้อนี้ไม่เคยมี มามีแล้ว ซึ่งพระผู้มี พระภาคเจ้าผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ ได้ตรัสรู้ธรรม ข้อนีเป็นอัศ…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับหลักธรรมที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปรมัตถวิสุทธิ ซึ่งเป็นธรรมที่สำคัญสำหรับอริยสาวก และการระลึกถึงพระตถาคตเพื่อความหมดจดของจิต โดยมีการอธิบายอนุสตติฐาน 5 และ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 321 ตั้งมั่น ผู้มีจิตเป็นสมาธิ ผู้มีปัญญา เป็นผู้ทำให้สำเร็จได้ ผู้เกียจ คร้าน ผู้มีสติหลงลืม ผู้มีจิตไม่เป็นสมาธิ ผู้มีปัญญาทรา…

บทความนี้เกี่ยวกับการตั้งมั่นและการเจริญธรรม ๖ เพื่อทำให้จิตมีสมาธิและสร้างปัญญา ผู้ปฏิบัติควรระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าเพื่อให้เกิดความเลื่อมใสและสามารถข่มนิวรณ์ได้ …

…ารบอกชัดอยู่แล้วว่า เป็นลิงค์อะไร เอโส เป็นปุ๊ลิงค์ ถ้าเป็น วิเสสนะของศัพท์ที่มีอิการันต์เช่น เอโส สมาธิ เราจะรู้ว่า สมาธิ เป็นปุ๊ลิงค์ เพราะ เอโส สัพพนามเป็นเครื่องบอก และเมื่อเห็นศัพท์ ว่า ชลุลิ เป็นอ…

…กัน ข้อมูลที่มีความซับซ้อนต่าง ๆ จะต้องใช้ความจำและการเข้าใจเพื่อช่วยในการสันนิษฐานและวิเคราะห์ความหมายอย่างถูกต้อง

…วไปใน ศัพท์อื่น ซึ่งได้กล่าวไว้แล้วในนามทั้ง ๓ บางพวกก็มีวิธีแจกใช้ได้ ในศัพท์อื่นได้บ้างเล็กน้อยไม่มากนัก กติปยศัพท์ ท่านจัดไว้ใน บาลีไวยากรณ์มีเพียง ๑๒ ศัพท์ คือ อตฺต, พฺรหม, ราช, ภควนฺตุ, อรหนุต, ภวน…

ในบทนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ ซึ่งมีการจัดแบ่งศัพท์ออกเป็นกลุ่มต่างๆ ได้แก่ กติปยศัพท์ จำนวน 12 ศัพท์ เช่น อตฺต, พฺรหม, ราช เป็นต้น การแจกศัพท์นั้นมีหลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบลิงค์เด

…ายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 41 สองศัพท์นี้แจกเหมือน ปิตุ ๑. ภาตุ พี่ชาย, น้องชาย ๒. ชามาตุ ลูกเขย วิธีเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เหมือน สตฺถุ แปลกแต่ อาเทส เป็น อร แทน อาร ในวิภัตติทั้งปวง อา…

…กับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เช่นเดียวกับศัพท์อื่น พร้อมกับตัวอย่างการใช้งานในประโยค…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 42 พหุ. เอก. ทุ. มาตร์ เอา อุ การันต์ เป็น มาตโร (แปลเหมือน ป. พหุ.) อา อาเทส เป็น อร แล้ว คง อู๋ ไว้ ต. มาตรา เอา อุ ก…

…ากรณ์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงและการใช้งานของนามและอัพยยศัพท์ เช่น การเปลี่ยนรูปแบบโดยการใช้มาตราต่างๆ และการแปลงของอักษรในทีฆะเพื่อให้เกิดความหมายที่ถูกต้อง สรุปแสดงให้เห็นถึงการใช้คำในรูปแบบต่…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 44 แต่ในตัปปุริสสมาส ใช้อาลปนะ เป็น มาเต, ธีเต, เหมือนคำว่า ติสฺสมาเต, เทวมาเต, เทวธีเต, เป็นตัวอย่าง มโนคณะ ศัพท์หมู่ห…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่อธิบายการใช้คำในแบบตัปปุริสสมาสและการแจกวิภัตติของศัพท์หมู่ 'มน ศัพท์' การแจกวิภัตติแสดงถึงความคล้ายคลึงกับ อ การันต์ในปุ๋ลิงค์และ…

…ธีต่อจํานวนเศษ สังขยาที่เหลือจากจำนวนเต็มนั้น เมื่อจะต่อเข้ากับจำนวนเต็ม ท่านให้ใช้ อุตฺตร และ อธิก มาคั่นในระหว่างของจำนวนนั้น ๆ ทุกจำนวนที่เหลือ กำหนดใช้ อุตฺตร อยู่ใกล้สังขยาคุณ, อธิก อยู่ ใกล้สังขยา…

…างความถูกต้องในการใช้ภาษา ตัวอย่างที่ให้ไว้ได้แก่การแสดงถึงการประกอบของสังขยาที่เป็นเศษในแบบปรับย่อสมาส.

แล้ว. ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 69 ตัวอย่างทั้งสองที่ยกขึ้นมาจนอ้างนั้น ลองนึกเปรียบเทียบดูว่ามีข้อ แตกต่างหรือเหมือนกันอย่างไรบ้าง เมื่อกำหนดถึงใจความโดยเฉพาะ แ…

บทที่อธิบายเกี่ยวกับการใช้งานของนามและสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการเปรียบเทียบตัวอย่างที่แสดงความแตกต่างในการใช้คำซ้ำซากและการใช้สัพพนามเพื่อลดการซ้ำซาก ซึ่งถือเป็นวิธีการที่ถูกต้องตามภาษาที่นิยม โดย

…๒. เมื่อนำหน้านามมีอาการคล้ายคุณศัพท์ เมื่อนำหน้ากิริยา มีอาการคล้ายกับกิริยาวิเสสน์ ๓. นามนั้นท่านหมายเอาเฉพาะนามนาม ๑ คุณนาม ๑ ส่วน สัพพนามนำหน้าไม่ได้เลย. ๒. นิบาต เมื่อเพ่งตามความของศัพท์ว่า นิบาต แ…

…ามและคุณนาม รวมถึงการใช้ศัพท์นิบาตในประโยคต่างๆ การใช้คำในแบบที่ถูกต้องและเนื้อความที่กระชับ ทำให้สามารถใช้บาลีได้อย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับผู้ที่สนใจการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับภาษาบาลี สามารถเข้าชมได้ที่…

…, ธนา, ทาจน์, ชุช, ชุชุ พวกนี้สำหรับลงต่อท้ายสัพพนามอย่างเดียว เมื่อต่อท้ายเข้าแล้ว ใช้ เป็นเครื่องหมายสัตตมีวิภัตติ ปัจจัยพวกนี้ ท่านกำหนดให้ลงในกาลคือ ให้ใช้เป็นเครื่องหมายบอกเวลาอย่างเดียว ศัพท์ที่ปร…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะการนำปัจจัย เช่น ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์ มาใช้ต่อท้ายสัพพนามเพื่อสร้างคำใหม่ที่มีความหมายเกี่ยวกับเวลา เช่น 'ในกาลทั้งปวง', 'ในกาลหนึ่ง', และ '…

…งอมสิ้นเชิงแล้วนี้ ชื่อว่า มรณะ เพราะสิ้นบุญ" มรณะใดมีขึ้นด้วยอำนาจความสิ้นแห่งอายุ ดังอายุ อันมีประมาณสก ๑๐๐ ปีของคนทุกวันนี้ เพราะความไม่มีสมบัติ เช่น คติ กาล และอาหารเป็นต้น นี้ชื่อว่ามรณะเพราะสิ้นอา…

เนื้อหาเกี่ยวกับมรณสติซึ่งหมายถึงการระลึกถึงความตาย โดยชี้ให้เห็นถึงความขาดแห่งชีวิตินทรีย์และความสัมพันธ์กับกรรมที่ทำไว้ในอดีต อ…

…) ได้ทรงครองความเป็นใหญ่ต่อมะขามป้อมครึ่งผล เท่านั้น ด้วยทั้งเรือนร่าง (ของมหาราช) นั้นแหละ ครั้นบุญมาสิ้นไป พระองค์ก็บ่ายพระพักตร์ต่อ มรณะ ถึงซึ่งภาวะอันน่าเศร้าไปฉะนี้ อีกนัยหนึ่ง ความไม่มีดรกแม้ทั้งป…

เนื้อหานี้สื่อถึงสัจธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสเกี่ยวกับความแก่ ความเจ็บ และความตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกชีวิตต้องเผชิญไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจหรือคนธรรมดา ในพระสูตรบัญญัติไว้ว่า ชีวิตทั้งหมดต้องเผชิญกับความทุก

…้วยใช้เวทมนต์) หรือด้วยทรัพย์ (สินบน) A วิบัติคือมรณะ เป็นปริโยสานแห่งสมบัติคือชีวิต โดยนัยดังกล่าว มาฉะนี้ พระโยคาวจรจึงเป็นผู้กำหนดความที่ชีวิตมีมรณะเป็นปริโยสาน นั้น ระลึกถึงความตาย โดยอาการวิบัติแห่…

ในบทนี้กล่าวถึงการระลึกถึงความตายโดยอาการวิบัติแห่งสมบัติที่เกี่ยวข้อง พระโยคาวจรได้ชี้ให้เห็นถึงความตายว่าเป็นปริโยสานแห่งชีวิต โดยการเปรียบเทียบกับบุคคลต่าง ๆ ที่มีคุณลักษณะเช่น ยศ ความมีบุญ และปัญญ