มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 538 / 1051

…น้าที่ 10 พร้อมพรั่ง แม้กระทั้งพระเจ้ามหาสมมต พระเจ้ามันธาตุ พระเจ้า มหาสุทัสสนะ และพระเจ้าทัฬหเนมิ มาแล้วไม่แคล้วได้ ก็เหตุไฉน มันจักไม่ตกต้องตัวเราเล่า ท่านผู้มียศใหญ่ทั้งหลาย แม้เป็นท้าวพญาผู้ ประเสร…

…เกี่ยวกับความตาย โดยยกตัวอย่างเศรษฐีที่มีชื่อเสียงทั้งหลาย เช่น โชติยะ ชฏิละ และอุคคะ ซึ่งแม้จะมีบุญมากและมีอำนาจก็ยังต้องพบกับความตาย และชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้าใจถึงความไม่แน่นอนในชีวิตและการม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ (ปญฺญามาหตุตโต] (พึงระลึก) โดยความมีปัญญามากอย่างไร ? พึงระลึกโดยความ มีปัญญามากอย่างนี้ว่า ยกเว้พระโลกนาถเจ…

…ทนี้กล่าวถึงความมีปัญญาและการเป็นพระปัจเจกพุทธะ โดยชี้ให้เห็นว่าพระอัครสาวกอย่างสารีบุตรแม้จะมีปัญญามาก แต่ก็ประสบกับความตายเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ การทำลายความยึดมั่นในกิเลสต้องอาศัยญาณและวิริยะ ซึ่งจะแ…

…วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 13 ตัวเราจักพ้นเล่า พระมหาฤษีเหล่าใดอาศัย (จับเอา) นิมิต นั้นๆ มาพิจารณาสอบสวนไป" (จน) ได้ บรรลุอาสวักขัยด้วย (ลำพัง) ญาณอันกล้า (ของตน) เป็นพระสยัมภูเปรียบเสมอด้วย …

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระมหาฤษีที่สามารถบรรลุอาสวักขัยด้วยญาณของตนเอง แม้จะไม่สามารถหลีกเลี่ยงความตายได้ พระสัมมาสัมพุทธะมีลักษณะอันทรงพลั…

…นธ์) ไปโดยพลัน” ด้วยหยาดฝนมรณะ ดุจกอบไฟใหญ่มอดไปด้วยหยาดฝน น้ำฉะนั้น อันความตายนั้นใด (มัน) แผ่อำนาจมาถึงองค์ พระมหาฤษีเจ้าผู้ทรงอานุภาพใหญ่อย่างนี้ได้ โดยไม่กลัวโดยไม่อาย ไฉนเจ้าความตายนี้นั้น ซึ่งไร้ค…

เอกสารนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับความตายในมุมมองของพระโยคาวจร โดยเน้นการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจและยศที่มีความเสมอกันในเรื่องความตาย อธิบายถึงว่าความตายไม่เลือกปฏิบัติแม้แต่พระอรหันต์ หรือผู้มีอำนาจใน

…าการที่ ๔ - กายพหุสาธารณ โต] - หน้าที่ 15 บทว่า กายพหุสาธารณโต มีอธิบายว่า กายนี้เป็นสาธารณแก่ สัตว์มากชนิด คือประการแรกก็เป็นสาธารณแก่เหล่ากิมชาติ ๘๐ จำพวก ในกิมิชาติเหล่านั้น จำพวกที่เป็นสัตว์อาศัยผิว…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับกายพหุสาธารณ โต ที่ถูกมองว่าเป็นสาธารณะแก่สัตว์หลายชนิด รวมถึงบทบาทต่าง ๆ ที่กายมีทั้งในการเกิด การตาย และเป็นที่อาศัยของชีวิต โดยมีการเปรียบเทียบกับอาวุธที่ทำร้ายชีวิต และอธิบายถึ

…งบุคคลทั้งหลายผู้เกิดภายในบ้าน (ไปตาย) ตกอยู่ภาย นอกบ้านก็มี ร่างของบุคคลทั้งหลายผู้เกิดภายนอกบ้าน (มาตาย) ตกอยู่ภายในบ้านก็มี โดยนัยเดียวกันนั้น บัณฑิตพึง (พรรณนา) ให้ กว้างไปหลาย ๆ ประการ เป็นต้นว่า ร…

เนื้อหานี้พูดถึงความตายในมุมมองของพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าการตายไม่จำเป็นต้องมีนิมิตที่แน่นอน และไม่ถูกกำหนดว่าต้องเกิดในที่ใดตามความเชื่อ โดยมีการอธิบายว่าร่างของสัตว์ทั้งหลายอาจตกอยู่ในที่ต่าง

…่งความระลึกถึงความตาย [อานิสงส์เจริญมรณสติ ก็แกภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งมรณสตินี้ ย่อมเป็นผู้ไม่ประ มาทเนืองนิตย์ ได้อนภิรติสัญญา (ความหมายว่าไม่น่ายินดี) ในภพ ทั้งปวง ละความไยดีในชีวิตเสียได้ เป็นผู้ติ…

…ล่าวถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในการทำให้เกิดคว…

… อุทริย์ อนุตคุณ อนุต ปปุผาส์ ปิหก กิโลมกิ ยกน หทย์ วกก อฏฐิมิญช์ อฏฺฐี นฺหารู มิสํ ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา (มันข้น เหงื่อ เลือด น้ำเหลือง เสมหะ ดี มันสมอง อาหารเก่า อาหารใหม่ ไส้น้อย ไส้ใหญ่ ปอด ม้าม พ…

ในข้อความนี้เป็นการกล่าวถึงระบบอวัยวะภายในร่างกายมนุษย์ เช่น ม้าม ตับ หัวใจ ไต และของเหลวต่าง ๆ เช่น เลือด น้ำเหลือง หรือเหงื่อ โดยการแบ่งเป็นกลุ่มอวัยวะและของเหลวที่มีประโยชน์และบทบาทสำคัญต่อสุขภาพขอ

…้งซ่าน (ด้วย) [มนสิการโดยล่วงเสียซึ่งบัญญัติ ข้อว่าโดยล่วงเสียซึ่งบัญญัติ ความว่า บัญญัติว่า เกสา โลมา เป็นอาทินี้ใด พระโยคาวจรจึงก้าวล่วงเสียซึ่งบัญญัตินั้นแล้วจึงตั้งจิตไว้ แต่ว่า "ปฏิกูล" เหมือนอย่าง…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกระบวนการมนสิการของพระโยคาวจร โดยเริ่มจากการไม่ฟุ้งซ่านและการเลิกทำตามบัญญัติ การนำน้ำในป่าเป็นตัวอย่าง เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการตั้งจิตไว้ในความเป็นปฏิกูล การปล่อยลำดับในก

…นนั้นที่ปรากฏ (ดีกว่า) อย่างนั้นนั่นแลซ้ำแล้วซ้ำเล่า จะพึงยังอัปปนาให้เกิดขึ้นได้ (ต่อไป) นี้เป็นอุปมาในข้อนั้น เหมือนอย่างว่าพราน (ผู้หนึ่ง) ใคร่จะจับลิง (ตัวหนึ่ง) ซึ่งอยู่ในดงตาลอันมีต้นตาล ๓๒ ต้น จึ…

…นี้กล่าวถึงการปรากฏของโกฏฐาสในกระบวนการมนสิการที่มีลักษณะเฉพาะของโกฏฐาสแต่ละเหล่า รวมถึงการใช้ภาพอุปมาในการอธิบายวิธีการที่จิตใจตอบสนองต่อเสียงและการกระทำ เช่นเดียวกับที่พรานใช้เสียงในการไล่ลิงในดงตาลเป…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - [โพชฌงคโกสัลลสูตร] หน้าที่ 44 ส่วนสัตต โพชฌงคโกศล ได้แสดงมาแล้วในอัปปนาโกศลกถาว่า "ฉันนั้นนั่นแล ภิกษุทั้งหลาย ในสมัยใดจิตหดหู ในสมัยนั้น (กาลนั้น) มิใช่กาลที่…

เนื้อหานี้เสนอการแปลและอธิบายเกี่ยวกับกรรมฐานในวิสุทธิมรรค โดยชี้แจงถึงการทำอุคคหโกสัลละและการปฏิบัติกรรมฐานของพระโยคี พร้อมทั้งการเตรียมตัวก่อนจะเริ่มกรรมฐาน รวมถึงการทำบริกรรมตามหลักการที่เกี่ยวข้อง

…าเกลียดไม่น่าบริโภคสำหรับคนชาวเมือง ฉันใด แม้ผมก็ฉันนั้น ชื่อว่าน่าเกลียด เพราะเกิดด้วยน้ำที่ซึมออก มาแต่โกฏฐาสมีน้ำเหลือง เลือด บุตร กรีส น้ำดีและเสมหะเป็นอาทิ นี้แลเป็นความปฏิกูลโดยที่อาศัยแห่งผมทั้งห…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรค แสดงถึงความปฏิกูลที่เกิดจากโกฏฐาสซึ่งมีส่วนผสมหลากหลายเช่น น้ำเหลือง เลือด และน้ำดี นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเปรยถึงการเกิดของผมว่าเป็นสิ่งน่าเกลียด เนื่องจากเกิดในที่ไม่สะอาด เช่น

…มตฺตานํ อฏฐิสตานิ) ซึ่งมหาฎีกาให้ข้อสังเกตไว้ว่า ด้วย มตฺต ศัพท์ ส่อว่ายังมีกระดูก อื่นอีกที่มิได้นำมากล่าวไว้ในที่นั้น เช่นกระดูกก้น (อานิสทฏฐิ) เป็นต้น ดังนี้ จึงแก้เป็น สาธิกานิ แปลว่า กว่า ๆ * เย ใน…

เนื้อหาในบทนี้วิเคราะห์การตัดตอนโครงสร้างของร่างกาย โดยชี้ให้เห็นถึงส่วนต่างๆ ของเนื้อเยื่อและเอ็นที่ประกอบกันเป็นร่างกาย รวมทั้งการมีอยู่ของกระดูกที่ไม่ได้กล่าวถึง รวมถึงการวิเคราะห์วิธีการและชื่อนิย

…ดเกิดใน * ผ้าทุกูล เป็นผ้าอย่างดีชนิดหนึ่ง ไม่ทราบว่าทำด้วยอะไร ท่านจึงมักใช้ศัพท์ว่า 'ทุกูลพัสตร์' มาเรื่อยๆ

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการตัดตอนของหัวใจและตับ โดยระบุวิธีการตัดตอน เช่นการกำหนดส่วนต่าง ๆ ของหัวใจและตับ ตลอดจนรายละเอียดเกี่ยวกับพังผืดประเภทต่าง ๆ การวิเคราะห์โดยใช้ศัพท์เกี่ยวกับธรรมและการอธิบายลักษณ

… ความเสียใจ อาหารและฤดูที่แสลง (ตา) เหล่านั้น (อย่างใดอย่างหนึ่ง) แล้วเอ่ออยู่เต็มเบ้าตาบ้าง ไหลออก มาบ้าง ก็พระโยคีผู้จะกำหนดเอาน้ำตา (เป็นอารมณ์) ก็พึงกำหนด เอาตามที่มันเอ่ออยู่เต็มเบ้าตานั่นแหละ โดยต…

ในบทนี้มีการพูดถึงการเกิดน้ำตาเนื่องจากอารมณ์ต่างๆ เช่น ความดีใจและความเสียใจ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างน้ำมันและน้ำตา โดยนำเสนอการเผชิญกับอารมณ์และการทำความเข้าใจในสถานการณ์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดน้ำ

…มัน) แม้จะว่าสัณฐานดังฟองน้ำก็ได้ โดย ทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส มันลงจากกระพุ้งแก้มทั้ง ๒ ข้าง มาอยู่ที่ลิ้น แต่ว่ามันมิได้ขังอยู่ที่นั่นทุกเมื่อดอก ต่อเมื่อใด สัตว์ ทั้งหลายเห็นหรือนึกถึงอาหารอย่า…

บทความนี้กล่าวถึงการกระจายของธาตุพิการ ซึ่งมีลักษณะคล้ายหยาดน้ำมันที่กระจายอย่างน้ำใส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงน้ำลาย (เขโฬ) ว่าเป็นอาโปธาตุที่เกิดจากการตอบสนองต่ออาหารและความรู้สึกของสัตว์ การวิเคราะห์อง

…ยงดีดมือไปฉะนั้น เมื่อเขาเดินทางแม้สัก ๑ โยชน์ ๓ โยชน์ วาโย- ธาตุจะกำเริบ ตัวจะระบม แต่ว่าของผู้ใดมีมาก กระดูกทั้งหลายของ ผู้นั้นจะไม่ลั่นดังกฏะกฏะในเพราะความเคลื่อนไหวมีลุกนั่นเป็นต้น เมื่อ เขาเดินทางแ…

… โดยไขข้อแต่ละประเภทจะมีหน้าที่ต่างกัน ผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและความเจ็บปวดของผู้ที่มีไขข้อน้อยหรือมาก ทั้งยังกล่าวถึงการไหลของมุตติภายในร่างกายอีกด้วย ข้อมูลนี้มีประโยชน์สำหรับผู้ที่สนใจในสรีรวิทยาและ…

…เราจักเป็นผู้พิจารณาเห็นความสละทิ้ง หายใจเข้า" ดังนี้ บัดนี้ นิเทศแห่งการเจริญอานาปานสติกรรมฐานนั้น มาถึงแล้ว โดยลำดับ แต่เพราะนิเทศนั้น เมื่อกล่าวไปตามแนวคำบาลีนั่นแล * สํ. มหาวาร. ๑๕/๔๐๗

…ารพิจารณาเห็นไม่เที่ยง เพื่อความเข้าใจและการบรรลุธรรม วิธีการต่างๆ ที่เสนอในบทนี้ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถปล่อยวางและเห็นความจริงในลมหายใจ โดยตระหนักถึงการเกิดขึ้นและการดับไปของลมหายใจนั้น การพิจารณานี้สา…

…เพราะกาลที่นับว่าระยะยาว) ที่ท่านกล่าวใน ทีฆบท (บทว่าด้วยลมหายใจยาว) นั้นฉันใด ในรัสสบทนี้ คำนั้น ก็มา (เป็น) ว่า รสฺสํ อสฺสาส์ อิตตรสงขาเต อสฺสสติ (ระบาย ลมออกเป็นลมหายใจสั้น ในเพราะกาลที่นับว่าระยะสั้…

…เจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายความแตกต่างระหว่างลมหายใจยาวและสั้น รวมถึงการนำแนวทางจากพระโยคาวจรมาใช้ในการฝึกปฏิบัติ และการเข้าสู่ระยะแห่งสมาธิที่ชัดเจนผ่านการทำความเข้าใจกับลมหายใจและจิต

…ระงับแห่งกายสังขารอันเป็นไปในกาลตอน แรก ๆ ด้วยกาลตอนหลัง ๆ (โดยลำดับ) บัณฑิตก็พึงทราบโดยนัย ที่กล่าวมาก่อนนั้นเถิด" ๆ ความหยาบและละเอียดก็ดี ความระงับก็ดี (แห่งกายสังขาร) ในข้อ ปสฺสมฺภย์ กายสงฺขาร์ อสฺส…

…ถึงพลววิปัสนา รวมถึงการอธิบายความสำคัญของการระงับกายสังขารและการพิจารณาโดยนำเนื้อหาจากปฏิสัมภิทามรรคมาประกอบความเข้าใจให้ชัดเจนขึ้น บัณฑิตควรทราบถึงลักษณะการฝึกที่ถูกต้องในประเด็นนี้