หน้าหนังสือทั้งหมด

พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
145
พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
…ามเบียดเบียน ปรารถนาเพื่อจะปลดเปลื้องทุกข์ของเขา มุทิตา ได้แก่ ความชื่นบาน เว้นจากอสสา ฤษยา อรติ ไม่ยินดี พลอยยินดีด้วยใน เมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี อุเบกขา ได้แก่ ความวางใจ เพ่งพิจารณาในกรรมและผลของกรรม เว้นรา…
บทความนี้กล่าวถึงพรหมวิหารธรรมซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นแนวทางในการสร้างจิตใจที่สูงส่งและบริสุทธิ์ โดยมีการอธิบายถึงความหมายและความสำคัญของแต่ละข้อธรรม พร้อมเน้นถึงการแผ่เมตต
อุเบกขาและกรรม
188
อุเบกขาและกรรม
…บกขาขึ้นได้ อุเบกขาในพรหมวิหารดังนี้ จึงอบรมให้มีขึ้นในจิตใจ วิธีอบรมคือ ระวังใจมิให้ขึ้น ลงด้วยความยินดียินร้าย ทั้งในคราวประสบสมบัติ ทั้งในคราวประสบวิบัติเมื่อภาระของจิตเช่นนั้น เกิดขึ้นก็พยายามระงับใจ อ…
การฝึกอบรมจิตใจให้เข้าใจกรรมและผลของกรรมสามารถสร้างอุเบกขาในชีวิตได้ โดยการระวังใจไม่ให้เกิดความยินดีหรือยินร้ายต่อสิ่งที่เกิดขึ้น พยายามทำใจให้สงบและเป็นกลางแม้เผชิญกับสภาพที่ไม่ดี นอกจากนี้ยังเป็นการ…
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
340
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
…ในพระราชอาณาเขต ปุริสเมธ์ ทรงพระปรีชาในการสงเคราะห์ราชบุรุษ สมมาปาส์ ทรงรู้จักผู้คล้องน้ำใจคนให้นิยมยินดี ๑ วาจาเปยย์ ตรัสพระวาจาอ่อนหวาน ควรดื่มไว้ในใจทำความเป็นที่รักให้เกิด ๑ สังคหวัตถุนี้ เป็นอุบายวิธี…
เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของพระเจ้าแผ่นดินในการดูแลประชาชน และการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะการบำรุงกสิกรรมและพาณิชกรรม รวมถึงการสื่อสารด้วยพระวาจาอ่อนหวานที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นในสังคม พระเจ้าแ
คุณค่าของกัตตุกัมยตาฉันทะในพุทธศาสนา
373
คุณค่าของกัตตุกัมยตาฉันทะในพุทธศาสนา
…่อได้บรรลุ พระโพธิญาณแล้ว ทรงพิจารณาเห็นธรรมที่พระองค์ได้ตรัสรู้นั้นเป็นคุณสุขุม เกินไป ยากที่คนผู้ ยินดีอาลัยจะรู้ตามเห็นตาม พระหฤทัยก็น้อมไปเพื่อความเป็นผู้ขวนขวายน้อย พุทธดำริ เพื่อจะแสดงธรรม แต่หากกัตต…
บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงการประทานธรรมจากพระพุทธเจ้าที่ช่วยส่งเ
อาชีวะและยาจโยคตาสำหรับพุทธศาสนิกชน
381
อาชีวะและยาจโยคตาสำหรับพุทธศาสนิกชน
…ใจปราศจากความตระหนี่อันเป็น มลทิน อยู่ครองเรือนสิ่งใดควรให้ก็ให้ ไม่หวงแหน มีมือสะอาด คอยหยิบของให้ ยินดีในบริจาค ควรเป็นที่ขอ ยินดีให้การให้การแจก สัตวโลกมีกรรมเป็นของตน กรรมย่อมจำแนกให้เป็นผู้ขาด แคลนบ้า…
ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
59
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
…ขากล่าวอยู่. ต. ธาตุมี มุ และ นุ เป็นที่สุด ลบที่สุดธาตุ คโต ไปแล้ว, คม ธาตุ ในความ ไป, ความถึง รโต ยินดีแล้ว รม ธาตุ ในความ ยินดี
ในส่วนนี้ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ มีการสนทนาเกี่ยวกับการใช้คำและวลีในภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาการที่เกิดขึ้นว่าด้วยการกิน การทำ และการกล่าว โดยจะมีการแยกประเภทของวาจาตามบริบท รว
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
61
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
… ปุณฺโณ เต็มแล้ว, ปูรฺ ธาตุ ในความ เต็ม ธาตุมี สุ เป็นที่สุดอยู่หน้า แปลง ต เป็น ที่สุดธาตุ. ตุฏฺโฐ ยินดีแล้ว, ตุส ธาตุ ในความ ยินดี หฏโฐ ร่าเริงแล้ว, หสุ ธาตุ ในความ หัวเราะ ปวิฏฺฐ เข้าไปแล้ว, ป+วิสุ ธาตุ…
เนื้อหาฉบับนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ ๒ ของวจีวิภาค โดยนำเสนอธาตุต่างๆ ที่มีการเปลี่ยนแปลงตามความหมาย เช่น 'ฉินฺโน', 'ภินฺโน', 'ทินฺโน' และอธิบายหลักการใช้ธาตุต่างๆ ในการวิเคราะห์ความหมาย
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาต และ กิตก์
63
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาต และ กิตก์
…าตุ เป็น มุม. อาคมุม มาแล้ว. อา+คม ธาตุ ในความ ไป. นิกฺขมุม" ออกแล้ว, นิ+ขม ธาตุ ในความ ออก อภิรมุม ยินดียิ่งแล้ว. อภิรม ธาตุ ในความ ยินดี ธาตุมี ท เป็นที่สุดอยู่หน้า แปลง ย กับที่สุดธาตุเป็น ชช. ย อุปฺปชฺ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์ในส่วนของวจีวิภาค โดยเน้นที่ธาตุและการแปลงรวมถึงการประยุกต์ใช้ธาตุต่างๆ ในประโยค เช่น ความหมายของ 'อา', 'นิ', และ 'อภิ' รวมถึงการอธิบายและยกตัวอย่างที่เกี่ยวข้
ความรู้เกี่ยวกับอุภัยพากยปริวัตน์และธรรมในโลก
6
ความรู้เกี่ยวกับอุภัยพากยปริวัตน์และธรรมในโลก
…นกับคุณนามที่แสดงมาแล้ว แต่เรียงไว้หลัง นามนาม ดังนี้ ปุตฺโต ชาโต บุตร ; เกิดแล้ว, ปิตา ตุฏฺโฐ บิดา ยินดีแล้ว. ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๑๐๑. พุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน ๑๐๒. สุริโย นภ อุคฺคโต ๑๐๓. ราช…
เนื้อหาอธิบายถึงอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับธรรมเลิศและความเลื่อมใสที่มีต่อธรรมในโลก โดยเน้นความสำคัญของบุคคลประเภทอริยะ และความสัมพันธ์กับพระราชาและธรรมชาติ เช่น รัศมีของพระอาทิตย์และพ
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
12
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
…นเขา ท. ฟังแล้ว. ๑๕๓. ฝน ตกแล้ว, หยาด ท. แห่งมัน เต็มแล้ว ในตุ่ม ๑๙๔. ธิดา แห่งเศรษฐี เกิดแล้ว, เขา ยินดีแล้ว ๑๕๕, เรือ ไปแล้ว ในแม่น้ำ, ภิกษุ ท. 4 นั่งแล้ว ในเรือนั้น ๑๕๖. ศิษย์ ท. เข้าไปใกล้แล้ว ซึ่งอาจา…
เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับอุภัยพากยปริวัตน์ ซึ่งครอบคลุมถึงการใช้สัพพนามและวิภัตติอย่างถูกต้อง พร้อมตัวอย่างเช่น การใช้ภิกษุในประโยคต่างๆ และการเปรียบเทียบระหว่างบุรุษต่างๆ การนำเสนอการใช้ฐานะต่างๆ ของบุ
การศึกษาอุภัยพากยปริวัตน์
13
การศึกษาอุภัยพากยปริวัตน์
…วามไม่มีลาภ เกิดขึ้นแล้ว แก่ผู้นั้น, ยสฺสา ปุตโต ชาโต, สา ตุฏฺฐา, บุตร ของหญิงใด เกิดแล้ว, หญิงนั้น ยินดีแล้ว ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๒๐๑. อญฺญตโร ภิกขุ คาม ปิณฑาย ปวิฏโฐ ๒๐๒. อิมสฺส ปุริสสฺส ป…
บทเนื้อหานี้เกี่ยวกับการนำเสนอคำสอนและแนวคิดจากอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ ซึ่งมีการอ้างถึงเจ้าลาภและความสุขที่เกิดขึ้นแก่บุคคลต่างๆ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการเรียนรู้และการเข้าใจในพระพุทธศา
วิสุทธิมรรค: ความเข้าใจเกี่ยวกับตัณหา
4
วิสุทธิมรรค: ความเข้าใจเกี่ยวกับตัณหา
…างใดอย่างหนึ่ง... หยาบหรือละเอียดก็ตาม เลวหรือ ประณีตก็ตาม) ดังนี้ อันตัณหานั้นมันไม่เลือกสุดแต่ความยินดีพอใจมีในที่ใด มันก็เกิดขึ้นในที่นั้น ไม่ว่าที่ต่ำที่สูง มันจึงยุ่งไปหมด ส่วนภพทั้ง ๓ นั้น จะถือเอาคว…
…ม่จำกัดอยู่ในฐานะของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นพรหม เทวดา หรือมนุษย์ ตัณหาสามารถเกิดขึ้นได้ตามความพอใจและความยินดีของแต่ละบุคคล ทำให้เกิดความยุ่งเหยิงในภพต่างๆ ตัณหานี้จึงมีความสำคัญในการศึกษาธรรมะและปรัชญาในพุทธศ…
การบรรเทาอุตุปริสสยะในเสนาสนะ
73
การบรรเทาอุตุปริสสยะในเสนาสนะ
…านแก้เป็น เอกภาวสุขตถ์ วิเศษแก้ คือแก้ ปฏิสลุลาน (เร้นอยู่) เป็น เอกภาวะ (ผู้อยู่เดียว) ส่วนอารามะ (ยินดี) แก้เป็น สุข สมควรแก่พยัญชนะและอัตถะทุกอย่าง ในที่นี้มีถือเอานัยนั้นแปล ปฏิสกุลนาราม ว่า "สำราญในกา…
บทความนี้วิเคราะห์ความหมายและความสำคัญของคำว่า 'เสนาสนะ' ซึ่งรวมถึงที่นอนและที่นั่งของภิกษุ ในการบรรเทาอุตุปริสสยะซึ่งหมายถึงฤดูที่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายและจิตใจ กล่าวถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบรรเท
วิสุทธิมรรค: การประพฤติพรหมจรรย์
111
วิสุทธิมรรค: การประพฤติพรหมจรรย์
…า) เป็นพรหมจารีจริง ๆ หาได้ร่วมประกอบ กิริยาที่คนสองต่อสองจะพึงประกอบกันด้วยมาตุคามไม่เลย แต่ว่า ยังยินดีการลูบไล้ การขัดสี การให้อาบน้ำ การนวดฟัน แห่งมาตุคาม เขายินดี ใครใจ และถึงความปลื้มใจ ด้วยการบำเรอม…
…จารีโดยไม่มีความประพฤติที่บริสุทธิ์ อธิบายผลกระทบต่อชีวิตและการไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ การมีความยินดีในกิจกรรมที่ไม่เหมาะสมถือเป็นการขัดต่อพรหมจรรย์ และส่งผลต่อการเข้าสู่การปฏิบัติพระธรรมในระดับที่สูงข…
การสมาทานรุกขมูลกังคะ ในวิสุทธิมรรค
162
การสมาทานรุกขมูลกังคะ ในวิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 158 [ คาถาสรูป ] นักพรตผู้สงัด ไม่คลุกคลี (กับใคร) ยินดี ในเสนาสนะอันสงัดยังพระมานัสของพระนาถะเจ้า ให้ทรงยินดี เพราะการอยู่ป่า อาศัยอยู่ในป่าผู้เดียว ย่อมได…
บทความกล่าวถึงความสำคัญของการอยู่ในป่าและการสมาทานรุกขมูลกังคะซึ่งช่วยให้เกิดความสงบสุขในจิตใจของนักพรต โดยระบุว่าความสุขที่ได้รับจากการอยู่ในป่านั้นไม่สามารถเทียบได้กับความสุขของเทวดาหรือพระอินทร์ นอ
อานิสงส์แห่งเนสัชชิกังคะ
177
อานิสงส์แห่งเนสัชชิกังคะ
…ยตรงนั่งอยู่ ย่อมยังหัวใจของมารให้หวั่นไหว ภิกษุผู้ละความ สุขในการนอน สุขในความหลับ ปรารภความ เพียร ยินดีการนั่ง ยังโปตวันให้งามอยู่ ย่อม ได้ปีติสุขอันปราศจากอามิส เพราะเหฺนั้น ภิกษุ ผู้มีปัญญา จึงควรบำเพ็…
บทความนี้วิเคราะห์อานิสงส์ของการตั้งสติในการปฏิบัติธรรม โดยเน้นที่ประโยชน์ของการละความสุขจากการนอนและการหลับ ซึ่งช่วยให้ภิกษุสามารถดำเนินต่อไปสู่ความเจริญในกรรมฐานและสัมมาปฏิบัติ โดยทบทวนคาถาและหลักกา
ลาภปลิโพธและปัจจัย 4 ในพระธรรม
23
ลาภปลิโพธและปัจจัย 4 ในพระธรรม
…ค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 22 มหาอริยวงสปฏิปทา อันแสดงความสันโดษด้วยปัจจัย ๔ และความ ยินดีในภาวนา น่าสรรเสริญ แม้ฉันอาหารอยู่ในเรือนของมารดา บังเกิดเกล้าแท้ๆ ถึง ๓ เดือน เธอก็มิได้ปริปากว่า …
…กรณีของภิกษุที่มีจิตไม่ติดข้อง แม้ในกรณีที่ได้รับสิ่งของจากญาติพี่น้อง การสรรเสริญถึงความสามารถในการยินดีในภาวนาและการปฏิบัติตนตามหลักธรรม โดยเฉพาะการละทิ้งคณะเพื่อปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง. นอกจากนี้ยังมีกา…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การเข้าฌาน
158
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การเข้าฌาน
…อุทธัจจะ ( กุกกุจจะ ) และ ( ถีนะ ) มิทธะ ครบ ๕ ทั้งวิจิกิจฉา (เข้าฌาน ) มีใจอันทำความบันเทิงในวิเวก ยินดีอยู่ในฌานนั้น ดุจพระราชาผู้เสด็จไปสู่ อุทยานอันสะอาดทั่วถึงแล้ว ทรงยินดีอยู่ใน อุทยานนั้น ฉะนั้น" เพ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าฌานที่เกิดจากการทำลายอุปกิเลสทั้งห้าซึ่งขัดขวางสมาธิ โดยเปรียบเปรยถึงการเสด็จเข้าอุทยานที่สะอาด และการมีจิตใจเย็นและมีความผาสุกในการปฏิบัติธรรม การขยายปฏิภาคนิมิตซึ่งเป็นขั้นตอน
วิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒
228
วิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒
…ี้แล้ว ท่านอย่ากลัวเลยนะ ภิกษุ " ดังนี้แล้ว บรรเทาตาสะ ( ความสะดุ้งกลัว ) เสีย ยังหาสะ (ความร่าเริง ยินดี ) ให้เกิดขึ้นแล้ว ยังจิตให้เพ่งทั่วไปในนิมิตนั้นเถิด ( เมื่อทำ ได้) อย่างนี้ เธอก็จะได้บรรลุธรรมวิเ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายกรรมฐานและการถือเอานิมิตโดยอาการ ๑๑ ซึ่งมีความสำคัญในการฝึกจิต เพื่อให้บรรลุถึงธรรมวิเสส และพระอรหัต โดยการปฏิบัติธรรมนั้นจะต้องเพ่งจิตไปยังนิมิตอย่างมั่นคง อธิบายถึงผลดีของกา
ความหมายของการให้ทานในพระพุทธศาสนา
314
ความหมายของการให้ทานในพระพุทธศาสนา
…นอยู่ มีการสละปล่อยเลย ( ไม่ เสียดายอาลัยหรือหวังผลตอบแทน ) มีมืออันล้างไว้ ( คอยจะหยิบของ ให้ทาน ) ยินดีในการเสียสละ ควรในการขอ พอใจในการให้และ การแบ่ง" ของผู้เป็นทายก [แก้อรรถ อนุสสรณปาฐะ] ในปาฐะเหล่านั้…
บทความนี้กล่าวถึงการให้ทานอันปราศจากความตระหนี่ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความเจริญในจิตใจของมนุษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของการเสียสละและการเป็นทายกที่มีอายุยืนยาวตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เช่น การให้ทานจะท