หน้าหนังสือทั้งหมด

วิกฤติการณ์พระพุทธศาสนาเป็นที่ท้าทาย
13
วิกฤติการณ์พระพุทธศาสนาเป็นที่ท้าทาย
…ถ้าจะเปรียบพระพุทธศาสนาเป็นเหมือนต้นไม้ใหญ่ ต้นไม้ต้นนี้ กำลังจะถูกบ่อนเบียนด้วยสัตว์เล็กๆ บ้าง ด้วยลมฟ้าอากาศบ้าง สัตว์เล็กๆ เช่น มอดไม้ ก็พยายามเกาะกิน ชอนไชลำต้นและกิ่งก้านของต้นไม้นี้อยู่ ลมฝนก็พยาย…
…ิกฤติการณ์ที่พระพุทธศาสนากำลังเผชิญอยู่ โดยเปรียบเทียบกับต้นไม้ใหญ่ที่ถูกบ่อนเบียนจากสิ่งเล็กน้อยและลมฟ้าอากาศ หากไม่มีการรักษาและปกป้อง ต้นไม้แห่งพระพุทธศาสนาจะถูกทำลายได้ง่าย และชุมชนชาวพุทธจะต้องร่วม…
บทที่ 4: นิมิตและการนึกนิมิต
49
บทที่ 4: นิมิตและการนึกนิมิต
…ตขั้นเตรียมหรือเริ่มต้น ได้แก่ สิ่งใดก็ตามที่กำหนดเป็นอารมณ์ ในการ เจริญสมาธิ เช่น ดวงกสิณที่เพ่งดู ลมหายใจที่กำหนด หรือพุทธคุณที่กำหนดนึกเป็นอารมณ์ว่า อยู่ในใจ เป็นต้น 2. อุคคหนิมิต คือ นิมิตที่ใจเรียน…
บทที่ 4 อธิบายถึงนิมิตและการนึกนิมิตในขณะฝึกสมาธิ ซึ่งช่วยให้จิตสงบ โดยนิมิตมีสามประเภทคือ บริกรรมนิมิต, อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต ที่เป็นเครื่องหมายสำหรับช่วยในการตั้งจิตเข้าสู่สมาธิและหลุดพ้นจากความ
การปฏิบัติสมาธิและความสำคัญของลมหายใจ
102
การปฏิบัติสมาธิและความสำคัญของลมหายใจ
…ขบวนการธรรมชาติก็มีวิธีการขจัดความมืดและเปิดเผยความสว่างไปเอง คือ ค่อยๆ เป็นค่อยๆ ไป 7.2 กังวลเรื่องลมหายใจ 7.2.1 ลักษณะกังวลเรื่องลมหายใจ ในการปฏิบัติสมาธิ บางท่านเคยฝึกสมาธิมาหลายรูปแบบ เช่น เคยฝึกแบบ…
ในบทความนี้ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการควบคุมลมหายใจ โดยระบุว่าสมาธิที่ถูกต้องจะนำไปสู่ความสว่างทางจิตใจและการขจัดความมืดในจิตใจ แม้ในช่วงต้นที่อาจ…
วิธีแก้ไขการหายใจและนิมิตในสมาธิ
103
วิธีแก้ไขการหายใจและนิมิตในสมาธิ
7.2.3 วิธีแก้ไข 1. ถ้าหากเราไม่สนใจ ลมหายใจที่รู้สึกว่าหยาบก็จะหายไป บางครั้งลมหายใจมาพ้องกันบ้างก็ ไม่เป็นไร ทำใจเฉยๆ สบายๆ ลมก็จะค่อยๆ ล…
…กับอุปสรรคในการหายใจและการเห็นนิมิตในช่วงการทำสมาธิ โดยให้คำแนะนำในการทำใจให้สบายเพื่อลดอาการหยาบของลมหายใจ การกำหนดจิต ณ จุดศูนย์กลางกาย และการรับรู้ถึงอาการเมื่อใจหยุด นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับการเห…
ประเภทของประสบการณ์ภายในในการนั่งสมาธิ
86
ประเภทของประสบการณ์ภายในในการนั่งสมาธิ
…้ว ตัวโคลง ตัวหมุน เป็นอาการที่ใจปรับจากภาวะหยาบเข้าไป สู่ความละเอียดภายใน 4. เกิดอาการอึดอัด เหมือนลมหายใจจะขาด เพราะกำลังเปลี่ยนจังหวะการหายใจ จากการหายใจ ทางจมูกมาเป็นการหายใจทั้งตัว หรือเปลี่ยนจากกา…
เมื่อเริ่มการนั่งสมาธิ ผู้ปฏิบัติอาจมีประสบการณ์หลากหลาย เช่น ความเบิกบานจากการขยายของจิต การรู้สึกตัวชาๆ หรืออาการโยกรู้สึกตัว หรือตัวยึดที่เกิดจากความบริสุทธิ์ของใจ การปรับการหายใจไปสู่ความละเอียด ร
การเจริญสมาธิโดยใช้สติเป็นตัวนำ
27
การเจริญสมาธิโดยใช้สติเป็นตัวนำ
…ถึง การตามเห็นกายในกาย หรือความรู้ทันที่เกิดขึ้นจากอาการต่างๆ ของกาย ด้วยวิธีการ 1. อานาปานสติ กำหนดลมหายใจเข้า-ออกในร่างกายของตน ดังพุทธพจน์ว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่ควงไม้ก็ดี ไปสู่เร…
…การอธิบายถึงการใช้สติเป็นตัวนำในการปฏิบัติ โดยยกตัวอย่างหลักปฏิบัติจากสติปัฏฐานสูตร ซึ่งเน้นการกำหนดลมหายใจเข้า-ออก และการสังเกตสภาวะของกายในแต่ละช่วงเวลาผ่านการหายใจ โดยอ้างอิงพระสูตรที่เกี่ยวข้องกับกา…
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
… เพลิดเพลินในการดื่มน้ำเมาเป็นอาจิณ ไม่ชอบศึกษา สนทนาไต่ถามกับบัณฑิต ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุ ลม มีกําลังเสมอ กัน ธาตุไฟ และ ธาตุ ลมมีกำลังมาก ธาตุดิน และธาตุน้ำ มีกำลังมาก ในขณะบำเพ็ญกุศลมัวแต่นึ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติ
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
23
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
…ฟ เอาไม้แห้งมาตัดเป็นท่อน ๆ แล้วจุดไฟให้ลุกโพลง นำเสื่อลำแพนหรือแผ่นหนังมากั้นไว้หน้ากองไฟ เจาะช่องกลมโต ประมาณ 1 คืบ 4 นิ้ว แล้ว นั่งเพ่งดูเปลวไฟ อย่าพิจารณาสีของเปลวไฟหรือเถ้าถ่านหรือควันไฟ แต่ให้กำหน…
…ิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติกสิณในประเภทต่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการสร้างนิมิตและป…
การระลึกถึงความตายและอายุทุพพลโต
83
การระลึกถึงความตายและอายุทุพพลโต
…งพลาดล้มลงก็ได้ อาหารที่เราบริโภคแล้วไม่ย่อยเสียก็ได้ดีของเราจึงซ่านก็ได้เสมหะของเรา จึงกำเริบก็ได้ ลมมีพิษดังศาสตราของเราจึงกำเริบก็ได้ มนุษย์ทั้งหลาย จึงเบียดเบียนเราก็ได้ พวกอมนุษย์จึงเบียดเบียนเราก็…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอันตรายจากสัตว์มีพิษ เช่น งูและแมลงป่อง ที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความตาย พร้อมกับการระลึกถึงความอ่อนแอของอายุที่ผูกพันกับการหายใจ และการเดินทางของอิริยาบถในชีวิตมนุษย์ ทั้งนี้ส
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
137
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
…อน ให้อันตรธานสงบไปโดยพลัน ฉะนั้น” 5.2 ความหมายของอานาปานสติ อานาปานสติมาจากคำ 3 คำ ได้แก่ อานะ คือ ลมหายใจเข้า อปานะ คือ ลมหายใจ ออก สติ คือ ความระลึก ในคัมภีร์มหานิเทศกล่าวว่า อานาปานสติ หรือ อานาปานั…
การเจริญอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งน…
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
139
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
…แนะนำอิริยาบถที่สงบ และไม่เป็นไปในฝ่ายของความหดหู และฟุ้งซ่าน คือ อิริยาบถนั่ง ท่านั่งที่นั่งได้นาน ลมหายใจเดินได้สะดวก ทรงแนะนำให้นั่งในท่า คู่บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติอยู่เฉพาะหน้า คือ นั่งพับขาทั้ง…
…รมอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติช่วงฤดูต่างๆ อธิบายถึงท่านั่งที่ถูกต้องและการตั้งสติระลึกลมหายใจทั้งยาวและสั้น โดยการทำเช่นนี้ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุอริยผลอย่างมีระเบียบและมีความก้าวหน้าใน…
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
140
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
ลมหายใจของช้างและงูยาว ส่วนลมหายใจที่เข้าไปในร่างกายของของสุนัขและกระต่าย ซึ่งมี ลำตัวสั้นและเล็ก เต็ม…
เริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการหายใจของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข…
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
141
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
4. ย่อมศึกษาว่าเราจักยังกายสังขารให้สงบหายใจเข้าออก กายสังขาร หมายถึง ลมหายใจเข้าออก การหายใจเข้าออกด้วยกายสังขาร เช่น โน้มตัวลง ก้มตัวลง โค้งตัวลงโน้มไป ข้างหน้า เอี้ยวตัว…
บทนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการกำหนดลมหายใจเข้าออกเพื่อทำให้กายสังขารสงบและเข้าสู่ระดับฌานที่แตกต่างกัน ตั้งแต่การทำจิตให้สงบผ่านการหายใจเ…
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
142
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
…ด้วยอำนาจสมาธิและวิปัสสนา 11. ย่อมศึกษาว่าเราทำจิตให้ตั้งมั่นหายใจเข้าออก นั้นคือ ผู้ปฏิบัติใส่ใจถึงลมหายใจ ที่เข้ามาและออกไป ได้ทำจิตให้ตั้งมั่นอยู่กับอารมณ์และด้วยฌาน เมื่อทำจิตให้ตั้งมั่นแล้ว ความ สำ…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำจิตให้รู้เท่าทันการเข้ามาและออกไปของอารมณ์ผ่านการสังเกตลมหายใจและการพัฒนาสมาธิ กอปรกับการเรียนรู้เพื่อความหลุดพ้นจากสภาวะอารมณ์ต่างๆ เช่น ความเฉื่อยชา ความฟุ…
การฝึกอานาปานสติเพื่อความสงบ
143
การฝึกอานาปานสติเพื่อความสงบ
…ชี้ข้างขวาจรดปลายนิ้วหัวแม่มือข้างซ้าย การนั่งในท่านี้ มีผลดี คือ ทำให้ตัวตรง เลือดไหลเวียนได้สะดวก ลมหายใจเดินสะดวก นั่งได้นาน สำหรับผู้ที่ มีปัญหาสุขภาพที่ทำให้ไม่สามารถนั่งขัดสมาธิได้ จะนั่งห้อยเท้าห…
…นที่ที่สงบและหลีกเลี่ยงเสียงรบกวน ในระหว่างการนั่งสมาธิควรตั้งกายให้ตรงและหายใจอย่างช้า ๆ ตระหนักถึงลมหายใจเข้าออก การนับลมหายใจและความเข้าใจใน 4 ขั้นตอนของมนสิการจะช่วยเพิ่มสมาธิให้กับผู้ฝึก อานาปานสติ…
การฝึกสมาธิด้วยการกำหนดลม
146
การฝึกสมาธิด้วยการกำหนดลม
ให้กำหนดจดจ่ออยู่เพียงจุดกระทบของลมที่ปลายจมูกหรือริมฝีปาก (ผุสนาและรูปนา) ดัง อุปมาด้วย คนง่อย คนเฝ้าประตู และคนเลื่อยไม้ 1. อุปมาด้วย…
บทความนี้กล่าวถึงการกำหนดจุดที่ลมกระทบระหว่างการหายใจ เพื่อให้สติอยู่กับการสัมผัสของลมที่ปลายจมูกหรือริมฝีปาก โดยเสนออุปมา 3 ตัวอย่าง…
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
147
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
…ยงหรือนั่งก็ไม่โยกไม่ลั่น เครื่องปูลาดก็ไม่ยับ เพราะกายที่ไม่กระสับกระส่าย เป็นกายที่เบา ฉันใด เมื่อลมหายใจละเอียดมากขึ้น ความกระวนกระวายทางกายก็สงบไป จึงมี ความรู้สึกว่ากายเบาเหมือนลอยอยู่บนอากาศ ๆ ง. …
เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติ ซึ่งนำไปสู่อาการของร่างกายที่เบา รู้สึกเหมือนลอย และหยุดหายใจขณะปฏิบัติภาวนา สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาจิตใจ และสามารถพาไปสู่ระดับที่สูงกว่าในสมาธิ การทำความ
เรื่องพระเถระ 2 พี่น้อง
150
เรื่องพระเถระ 2 พี่น้อง
…ฐานย่อมได้รับผล เต็มที่ เพราะว่าอานาปานสติไม่ได้มีความลึกซึ้งกว้างขวางมากนัก อีกทั้งปรากฏชัดอยู่ทุก ลมหายใจเข้าออก จึงมีความเหมาะสมแก่ผู้ที่มีจริตทั้งสอง แม้ผู้ที่ไม่ได้ตั้งใจบำเพ็ญกัมมัฏฐาน เป็นคนทั่วไ…
เรื่องราวของพระเถระสองพี่น้องที่ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์จากการเจริญอานาปานสติและวิปัสสนา วันหนึ่งในวันอุโบสถ ท่านทั้งสองได้ออกจากอาวาสและประชุมกับพระภิกษุเกี่ยวกับการปรินิพพาน พบว่ามีหลายรูปผู้ปรินิพพาน
จตุธาตุววัตถาน
128
จตุธาตุววัตถาน
…าโยธาตุ 6 ปฐวีธาตุ ได้แก่ ปฐวีธาตุที่มีอยู่ในโกฏฐาสที่มีลักษณะเป็นก้อนเป็นแท่ง มี 20 คือ เกสา (ผม) โลมา (ขน) นขา (เล็บ) ทันตา (ฟัน) ตโจ (หนัง) มังสัง (เนื้อ) นหารู (เอ็น) อัฏฐิ (กระดูก) อัฏฐิมิญชัง (เยื…
…นเนื้อและกระดูก, อาโปธาตุเกี่ยวข้องกับของเหลวในร่างกาย, เตโชธาตุแสดงถึงอุณหภูมิภายใน และวาโยธาตุเป็นลมที่มีบทบาทในการหายใจและการเคลื่อนไหว, สรุปโดยรวมคือการเข้าใจถึงองค์ประกอบพื้นฐานของร่างกายที่ส่งผลต่…
การวิเคราะห์ธาตุในร่างกายและการปฏิบัติธรรม
142
การวิเคราะห์ธาตุในร่างกายและการปฏิบัติธรรม
ภายในลำไส้ กำหนดยังคมังคานุสาริวาต โดยเป็นลมแล่นไปตามอังคาพยพใหญ่น้อย กำหนด จับอัสสาสะปัสสาสะ โดยเป็นลมหายใจเข้าและหายใจออก แล้ว ยังมนสิการให้เป…
บทความนี้สำรวจลมในร่างกายที่เป็นโกฏฐาสซึ่งไม่มีความคิดและวิญญาณ โดยแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามลักษณะของธาตุ เพื่อพัฒนาสม…