ลำดับ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 18 / 54

…้น บางตัว แม้เป็นตัวสะกด ก็คงออกเสียงได้หน่อยหนึ่ง พอให้รู้ได้ว่าตัวสะกด เช่น คารยฺหา มุฬโห เป็นต้น ลำดับอักขระ ผู้ประสงค์จะทราบการเรียงลำดับอักขระ จึงเปิดดูในอักขรวิธี ภาค ๑ ตอนว่าด้วยลำดับอักขระ (ข้อ ๑๖)…

เนื้อหานี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์โดยเน้นไปที่สมัญญาภิธานและลำดับอักขระ เริ่มจากการอธิบายเกี่ยวกับตัวสะกดและพยัญชนะที่เป็นเสียงกึ่งสระ โดยในเนื้อหานี้ได้เน้นถึงการรว…

…อเธอออกจากปฐมฌานแล้วนึกหน่วงเอาวิตกเป็นวาระ แรก ชวนะอันมีวิตกเป็นอารมณ์นั้นแลแล่นไป ๔ หรือ ๕ วาระใน ลำดับแห่งอาวัชชนะที่ตัดภวังค์เกิดขึ้น แต่นั้นภวังค์ (เกิด) ๒ วาระ ต่อนั้นอาวัชชนะอันมีวิจารณ์เป็นอารมณ์ (…

บทความนี้พูดถึงคำชี้แจงในวสี ๕ ของพระโยคาวจร ซึ่งได้แก่ อาวัชชนวสี สมาปัชชนวสี และวสีอื่นๆ โดยนำเสนอถึงความสำคัญของการเข้าและออกจากฌาน รวมถึงแนวทางในการพัฒนาตนเองในด้านการทำสมาธิและปฏิบัติธรรม นอกจากน

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 20 ลำดับ ในเบื้องต้นไม่ต้องหนักใจว่าเป็นของยากเลย เพราะความรู้ ความเข้าในก็ค่อยมีขึ้นเอง ด้วยอาศัยความจดจำสั…

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 52 ลำดับติดกัน ที่นับเว้นเสียบ้างในระหว่าง เช่น คนผู้หนึ่ง ถือ สมุดสามเล่ม ดินสอขาวห้าแท่ง ดินสอฝรั่งเจ็ดแท่…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่การใช้และการเข้าใจนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการนับจำนวนที่ใช้ในประโยคต่างๆ การศึกษาควรเริ่มจากการท่องศัพท์ให้แน่นอน เพื่อช่วยในการสร้างประโยคที่ถูกต้อง

…าได้ แม้ ในสภาวธรรม เพราะเป็นภาวนาพิเศษ จริงอยู่ โลกุตตรฌานถึง อัปปนาได้ด้วยอำนาจ (การนดำเนินไปโดย) ลำดับแห่งวิสุทธิภาวนา (การเจริญวิสุทธิ์) อรูปฌานถึงอัปปนาได้โดยที่เป็นภาวนาที่ก้าวล่วง ขุ. มหา. ๒๕/๔๘

เนื้อหาพูดถึงการระลึกถึงความตายและการฝึกฌานในชีวิตประจำวัน อธิบายลักษณะของจิตที่เกิดขึ้นและดับไป การพิจารณาอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับความตายจะช่วยให้จิตตั้งมั่นและลดนิวรณ์ได้ ฌานที่เกิดขึ้นในกระบวนการนี้จะ

…ตโจ' (ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง) แล้วจึงว่าโดยปฏิโลมอีกว่า 'ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา (หนัง ฟัน เล็บ ขน ผม) ลำดับนั้นพึงว่าในวักกปัญจกะ (๕ ทั้งไต) ว่า "มิส นหารู อฏฐี อฏฐิมิสช์ วกกุก" (เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระ…

…ยยกตัวอย่างจากตำราโบราณ โดยมีการใช้คำซ้ำและวิธีการสาธยายที่เน้นถึงความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ นำเสนอในลำดับก่อนหลังและกลับหลัง เพื่อทำให้เข้าใจในปริบทต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์ เช่น ผม ขน ฟัน และอื่น ๆ รวมถึงกา…

…ที่สัตว์เหล่านั้นกลืนกินลงไปเล่า ก็ปรากฏดุจของที่ เขาใส่ลงไปในกองโกฏฐาส (ไปสิ้น) [นิมิตและอัปปนา] ในลำดับนั้น เมื่อเธอมนสิการเนือง ๆ ว่า "ปฏิกูล ๆ ตามมน สิการโกศลวิธีต่อไปมีวิธีปล่อยลำดับเป็นต้น อัปปนาจะเก…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการปฏิบัติทางจิตใจของพระโยคาวจร ที่อธิบายถึงกรรมฐานอสุภ และความสามารถในการเข้าถึงอัปปนา โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับการปรากฏของโกฏฐาสและการเกิดขึ้นของปฐมฌาน การทำความเพียรในโกฏฐาสต่างๆ

…็นผู้ที่อาจารย์ควรบอก (ตรง ๆ) ว่า "นี่ นิมิตละ อาวุโส เธอจง มนสิการกรรมฐานบ่อย ๆ เข้าเถิด สัตบุรุษ" ลำดับนั้น โยคาวจรภิกษุนั้นจึงตั้งจิตไว้ในนิมิตนั้นแหละ (ให้ * โดยนัยมหาฎีกา มติของอาจารย์ทั้ง ๒ ฝ่าย ก็มี…

ในวิสุทธิมรรค ภิกษุที่พบกับนิมิตควรไปปรึกษาอาจารย์ และขึ้นอยู่กับคำแนะนำที่จะได้รับ อาจารย์ทั้งสองแบบมีวิธีแนะนำที่แตกต่างกันซึ่งอาจกระทบต่อการดำเนินการภาวนา พระทีฆภาณกาจารย์เสนอให้ใช้แนวทางที่อาจทำให

…หลายก็เป็นโทษที่เธอ ข่มได้แน่ กิเลสทั้งหลายระงับเงียบไป สติมั่นคง จิตดำรงมั่นโดย อุปจารสมาธิเป็นแท้ ลำดับต่อไป นิมิตนั้น เธออย่าพึงใส่ใจโดยสี อย่าพึงกำหนด โดยลักษณะเลยทีเดียว” แต่ว่าพึงเป็นผู้เว้นอสัปปายะ …

บทความนี้พูดถึงการตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิตและการศึกษาองค์ความรู้ในวิสุทธิมรรค โดยพระโยคาวจรที่มีปัญญาจะต้องตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิต และสามารถจัดการนิวรณ์และกิเลสให้หมดไป รวมถึงการมีสติกับลมอัสสาสะและปัส

…ะวันออกเป็นต้น เธอแผ่ ไปตลอดทิศใด ๆ ก็ตาม ทิศหนึ่งอยู่ อย่างใด ก็แผ่ไปตลอดทิศที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ในลำดับกันอย่างนั้นแล คำว่า อิติ อุทธ์ ไขความ ว่า และโดยนัยเดียวกันนั้น (แผ่ไป) ในทิศเบื้องบน สองบทว่า อโธ …

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้เมตตาในการแผ่ไปถึงสัตว์ในทิศต่างๆ ตามที่ได้ระบุในบาลี โดยมีการกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของอริยาบถขณะที่แผ่เมตตา การแผ่ไปยังทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศอื่นๆ เป็นต้น จ

…กัน ครั้นกรุณาบุคคล (ผู้มีความสุข แต่มักทำบาป) นั้นได้อย่างนี้แล้ว ต่อนั้นไปจึงยังกรุณาให้เป็นไปโดย ลำดับ คือ ในบุคคลที่รักกัน ต่อนั้น ในบุคคลที่เป็นกลาง ๆ กัน แต่ ด. ตรงนี้น่าจะตก ปาปการี เพราะตอนนี้ กล่า…

เนื้อหานี้จัดการกับการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับคนที่มีความสุขแต่ทำบาป โดยใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบกับราชบุรุษที่มีความกรุณาต่อโจร เพื่อเน้นถึงความสำคัญของกัลยาณกรรมที่ต้องทำเพื่อหลีกเลี่ยงทุกข์ในอนาคตแม้ใ

… (ในจตุกนัย) และฌาน ๔ (ในปัญจกนัย) โดยนัยที่กล่าวแล้วในเมตตาภาวนานั่นแล ๆ ส่วนในอรรถกถาอังคุตร กล่าวลำดับ (อารมณ์ของกรุณาภาวนา) ไว้ (ดัง) นี้ว่า 'บุคคลที่เป็นศัตรู พระโยคาวจรพึงเจริญกรุณาให้ก่อน เพื่อน ทำจ…

ในเนื้อหานี้ พระโยคาวจรแนะนำให้ระงับความขึ้งเคียดในบุคคลที่เป็นศัตรูด้วยแนวทางของการแผ่กรุณา นอกจากนี้ยังเน้นถึงการที่จะเจริญกรุณาในทุกกรณีที่บุคคลประสบความเสื่อม และการทำสีมสัมเภทในชนทั้ง 4 เพื่อให้ค

…เป็นลักษณะนั้นเองเป็น เพราะฉะนั้น บัณฑิตพึงทราบว่า ก็เพราะอำนาจแห่งอาการมี (คิด) เกื้อกูลเป็นต้นนี้ ลำดับนี้ คือ เมตตา ตรัสเป็นข้อแรก แล้วกรุณา แล้วมุทิตา แล้วอุเบกขา จึงเป็นลำดับของอัปปมัญญา ๔ นั้น อนึ่ง …

…ดงอาการที่เป็นกลางซึ่งเกี่ยวข้องกับการภาวนา เช่น หยุดยั้งความคิดและอุเบกขา นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงลำดับของอัปปมัญญาทั้งสี่อย่างชัดเจน ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา พร้อมกับแนวคิดในความเป็นอันหนึ่ง…

…ารยึดถือวิญญาณ” ทั้งที่มีความเป็นไป แห่งมุทิตา ทีนี้ เมื่อเธอก้าวล่วงอากาสานัญจารยตนะที่ได้บรรลุโดย ลำดับแล้ว นำจิตเข้าในวิญญาณ ซึ่งยังมีนิมิตคืออากาศเป็นอารมณ์ จิต (ของเธอ) ย่อมแล่นไปในวิญญาณนั้นโดยไม่ยาก…

บทความนี้เน้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างกรุณาและมุทิตากับการดำเนินการทางจิตในวิสุทธิมรรค โดยกรณีศึกษาการเพิกถอนกสิณในรูปแบบต่าง ๆ และพิจารณาจิตที่สามารถเข้าถึงอากาสานัญจายตนวิโมกข์ได้อย่างราบรื่น ควา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 88 ถามว่า "ก็ในอาการเหล่านั้น กสิณานุโลม (ตามลำดับกสิณ) เป็นไฉน ? ฯลฯ อารัมมณววัฏฐาปนะ (กำหนดดูอารมณ์) เป็น อย่างไร ?" [เข้าตามลำดับกสิณ] วิสัชนาว่า ภ…

บทที่กล่าวถึงการเข้าสู่ฌานในกสิณแบบต่างๆ ทั้งตามลำดับและย้อนลำดับ นักปฏิบัติธรรมสามารถเข้าใจการเข้าสู่ฌานในกสิณ ๔ จากปฐวีกสิณจนถึงโอทาตกสิณ รวมถึงการฝึกป…

…จากสมาบัติแล้วนึกอีกว่า "เราจงเป็นคนมาก" แล้วจึงอธิษฐานด้วยญาณในอภิญญา อันเป็นญาณดวงเดียวเกิดขึ้นใน ลำดับแห่งจิตที่เป็นบุพภาคสามหรือสี่ดวงที่เป็นไปต่อแต่นั้น ซึ่งได้ชื่อ ว่า อธิษฐาน (ญาณ) ด้วยอำนาจที่เป็นเ…

บทความนี้กล่าวถึงกระบวนการอธิษฐานจิตโดยการนึกถึงจำนวนคนที่มากซึ่งในพระโยคีกำหนดให้มีจิตสัมปยุตด้วยรูปาวจรจตุตถฌานแบบเฉพาะ อธิบายถึงการเกิดขึ้นของจิตในสมาบัติและการอธิษฐานด้วยญาณในอภิญญา โดยแสดงความสำค

… ทำให้มืดอยู่" ท่านรัฏฐปาละกราบทูล (อาสา) ว่าจะทรมานนาคราชนั้น (แต่) พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงอนุญาต ลำดับนั้นภิกษุทั้งปวง เช่นท่านภัททิยะ ท่านราหุลเป็นต้นลุกขึ้น (ทูลอาสา) โดยลำดับ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็หาทร…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการตรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่สื่อสารกับรัฏฐปาละเกี่ยวกับนาคราชนันโทปนันทะ ท่านได้อนุญาตให้พระมหาโมคคัลลานทรมานนาคราชนี้ โดยแสดงให้เห็นถึงอำนาจและพลังของพระเถระ ในการเผชิญหน้ากับน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 171 อภิญญานิเทศ ทิพพโสตธาตุกถา บัดนี้ ลำดับนิเทศแห่งทิพพโสตธาตุมาถึงแล้ว อรรถแห่งบาลี (อภิญญา) มีคำว่า "โส เอว สมาหิเต จิตฺเต ภิกษุนั้น ครั้นจิ…

บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายและการวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิญญาและทิพพโสตธาตุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมุมมองของประสาทหูของเทวดาและความสำคัญของการบำเพ็ญเพียรในการเข้าถึงอภิญญา ผ่านการศึกษาในบาลีและคำอธิบายที่ละเอี

…งคุลี (ก่อน) ด้วยตั้งใจว่า "เราจะฟังเสียงในระหว่าง โอกาสนี้" แต่นั้นพึงขยาย (โดย) กำหนด ๆ ออกไปตาม (ลำดับ) ขนาดที่เช่น ๒ นิ้ว 4 นิ้ว 4 นิ้ว คืนหนึ่ง ศอกหนึ่ง ภายในห้อง ๔ หน้ามุข ปราสาท บริเวณ (เขตสังฆาวาส …

เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับมโนทวาราวัชชนะเพื่อให้เสียงที่ต้องการเป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น พร้อมกับการอธิบายถึงทิพพโสตธาตุและญาณที่เกิดขึ้นจากอัปปนาจิตตามแนวทางการฝึกสมาธิและภาวนา เพื่อให้บรรลุความสาม

…ายหัวตาปูที่ อตฺถาย ก็เกิน ๓. ๔. หมายถึงภพที่ล่วงมานี่เอง นับเป็น ๑ แล้วระลึกย้อนไป ๒-๓-๔-๕ ฯลฯ โดย ลำดับจนเป็นกัป ๆ.

เนื้อหาเกี่ยวกับนิวุฏฐธรรมที่ตั้งอยู่บนขันธ์ ซึ่งหมายถึงเรื่องต่าง ๆ ที่สามารถระลึกได้ด้วยวิญญาณ การศึกษานี้เน้นถึงการเข้าใจนิวุฏฐธรรมที่มีได้เฉพาะพระพุทธเจ้า และถึงวิธีการระลึกถึงปุพเพนิวาสา ความหมาย