ศัพท์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 15 / 52

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 31 ข้อควรจำใน มหาราช ศัพท์ ๑. ศัพท์ที่จะนำมาแจกอย่าง มหาราช ศัพท์ได้ ศัพท์นั้นต้อง เป็นศั…

เนื้อหานี้ชี้แจงเกี่ยวกับการแจกศัพท์ในบาลี โดยแนะนำข้อควรจำในคำนามมหาราช ศัพท์ที่ต้องเป็นศัพท์สมาส และข้อบังคับในการใช้วิเสสนบุพพบทและวิ…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 36 เอก. ปญฺ ภวตา เอา นฺต กับ สมา เป็น ตา โภตา เอา นุต กับ สมา เป็น ตา แล้วแปลง พหุ. ภวนฺเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะประมวลการจัดการรูปแบบของนาม และการใช้ศัพท์ในคำอธิบาย พร้อมตัวอย่างการแปลงคำ เพื่อเข้าใจการใช้ในประโยคอย่างถูกต้อง. การศึกษาไวยากรณ์เหล่านี้สำค…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 41 สองศัพท์นี้แจกเหมือน ปิตุ ๑. ภาตุ พี่ชาย, น้องชาย ๒. ชามาตุ ลูกเขย วิธีเปลี่ยนวิภัตติแ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการั…

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 55 พัน หมื่น ฯลฯ จัดเป็นเอกวจนะ ถ้ามีศัพท์สังขยาตั้งแต่สองขึ้น ไป อยู่ข้างหนึ่ง จัดเป็นพห…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ โดยเริ่มจากการจำแนกศัพท์สังขยาออกเป็นเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมวิธีการแจกวิภัตติที่เหมาะสม โดยใช้ตัวอย…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 59 เป็นต้น แม้การใช้ศัพท์สังขยา ก็ต้องนับตั้งแต่จำนวนหน่วยขึ้นไป ดุจเดียวกัน จักอธิบายเป็…

เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวกับการใช้ศัพท์สังขยาในภาษาบาลี รวมไปถึงการแจกและวิธีเปลี่ยนวิภัตติ โดยเน้นที่ศัพท์เอกและศัพท์ทวิ เปรียบเทียบการใช้…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 72 เอกวจนะ พหุวจนะ ลิงค์ ประถมบุรุษ นามนาม ประถมบุรุษ นามนาม ชโน ชนา มุนิ มุนโน, มุนี โส …

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่นำเสนอในหน้าที่ 72 ของหนังสือ นี้อธิบายถึงการจำแนกนามในรูปแบบเอกวจนะและพหุวจนะ โดยอธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงและความหมายของนามแต่ละประเภท เช่น ชโน มุนิ โส และรายละเอียดการแจ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 81 ๔. ธมฺโม โน อุตฺตม์ สรณ์ พระธรรม เป็นที่พึ่ง (อัน) ๔ สูงสุด ของเราทั้งหลาย ๔ ๒ ๒ ต้องม…

เนื้อหาจะอธิบายเกี่ยวกับการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะเรื่องนามและอัพยยศัพท์ พร้อมตัวอย่างการใช้และบทบาทของสัพพนามในประโยค เพื่อช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจการใช้งานในบริบทต่างๆ ได้ชั…

เอก. ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 91 อิตถีลิงค์ พหุ ป. กา ทุ ກໍ ต. กาย จ. กสฺสา กา กา กาหิ กานํ กาสานั ปญ. กาย กาหิ ฉ. กสฺส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายไวยากรณ์บาลีในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการแยกคำและรูปแบบต่างๆ ในการใช้งาน เช่น การประยุกต์รูปตามประเภทต่างๆ พร้อมกับอธิบายรูปแบบที…

๑. ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 103 ข้อควรจำในอุปสัค สำหรับนำหน้านามและกิริยาให้วิเศษขึ้น ๒. เมื่อนำหน้านามมีอาการคล้ายคุ…

บทเรียนนี้เกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่เป็นพื้นฐานในการเข้าใจนามและอัพยยศัพท์ การจำแนกนามและคุณนาม รวมถึงการใช้ศัพท์นิบาตในประโยคต่างๆ การใช้คำในแบบที่ถูกต้องและเนื้อความที่กระช…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 104 นิบาตบอกอาลปนะ ยคเฆ ภนฺเต ภทนฺเต ภเณ อมฺโภ อาวุโส เร อเร เห เช ทั้ง ๑๐ ศัพท์ รวมเรียก…

…วกับบาลีไวยากรณ์ที่กล่าวถึงนิบาตบอกอาลปนะ ซึ่งมีการอธิบายความหมายและการใช้งาน รวมทั้งวิธีการจัดกลุ่มศัพท์ตามฐานะของผู้พูด โดยเน้นการใช้ในคำทักทายและการเรียกชื่อ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิบาตบอกกาลที่เกี่ยวข…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 115 ศัพท์เดิม ปัจจัย รูปสำเร็จ แปลว่า อิม ชฺช อชฺช ในวันนี้ สมาน ชฺชู สชฺชุ ในวันมีอยู่, …

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบ…

…ห่งร่างกาย) นั้น ๆ อยู่ ที่เล็กกว่า ๆ (ติมตฺตานํ อฏฐิสตานิ) ซึ่งมหาฎีกาให้ข้อสังเกตไว้ว่า ด้วย มตฺต ศัพท์ ส่อว่ายังมีกระดูก อื่นอีกที่มิได้นำมากล่าวไว้ในที่นั้น เช่นกระดูกก้น (อานิสทฏฐิ) เป็นต้น ดังนี้ จึง…

เนื้อหาในบทนี้วิเคราะห์การตัดตอนโครงสร้างของร่างกาย โดยชี้ให้เห็นถึงส่วนต่างๆ ของเนื้อเยื่อและเอ็นที่ประกอบกันเป็นร่างกาย รวมทั้งการมีอยู่ของกระดูกที่ไม่ได้กล่าวถึง รวมถึงการวิเคราะห์วิธีการและชื่อนิย

…ก่ก้อนเนื้อ ๒ ก้อน มีขั้วเดียวกัน ไต นั้น โดยสี แดงอ่อนดุจสีเม็ดทองหลางป่า โดยสัณฐาน มีสัณฐานดัง ๑. ศัพท์ ปกขิตต และเสทิต ในบทสมาส ปกขิตต... สณฺฐานํ นั้น ลักษณะเป็นวิเสสนะ ทั้ง ๒ บท ทำให้แปลฝืดและฝืน เพราะ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เ…

…งใน มีอันเป้นออกมาข้างนอก ก็เป็นอาการร้ายแรงทั้งนั้น เหตุไร ท่านจึงมา กล่าวที่ตรงม้ามนี่แห่งเดียว ? ศัพท์ ปารณ ปหาเรน นั้น ถ้าแปลตรง ๆ ว่า ประหารด้วย เครื่องประหาร ก็ฟังทื่อเต็มที่ จึงแปลเยื้องไปว่าทำร้ายด…

…แจงว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการทำงานภายในร่างกายและผลกระทบจากการบาดเจ็บ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงศัพท์เฉพาะที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการทางการแพทย์และการตีความในมุมมองที่แตกต่าง

…้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พึงทราบโดยนัยที่กล่าวไว้ใน ปฏิสัมภิทาอย่างนี้ว่า "ศัพท์ว่า ปริ มี ปริคคห (ความกำหนดถือเอา เป็นอรรถ ศัพท์ว่า มุข มี นิยยาน (ความออกไป) เป็นอรรถ มี ศัพท์ว่า …

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี

…ล้ว ๆ เล่า ๆ อุป จารสมาธิจะเกิดขึ้นตามนัยที่กล่าวแล้วนั้นแล ล่าวแล้วนั้นแล แต่เมื่อภิกษุใดเจริญไป * ศัพท์ สสมภาร สลักขณ เข้าใจยากอยู่บ้าง พิจารณาตามนัยมหาฎีกาเข้าใจว่าดังนี้ ธาตุ ๔ ชื่อว่าสัมภาร เพราะเป็นเ…

…เหล่านี้ช่วยให้ภิกษุเข้าถึงการปฏิบัติด้านจิตและกรรมในพระศาสนาได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายคำศัพท์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับธาตุต่างๆ เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น

…้น ๑. คำว่า เอก - หนึ่ง หมายความว่าทั้งหมดนั่น เป็นอาณาเขตหนึ่ง ของไฟ - น้ำ - ลม ประลัยกัลป์. ๒. วา ศัพท์ ที่ กฏฐมุเขน นั้น มหาฎีกาแนะไว้ถึง ๓ นัย คือ นัยที่ ๑ ใช้ในอรรถอุปมา คือ วา เมาะเป็นยถา มุขคโต วิย …

…ุต่างๆ เช่น ไฟ น้ำ และลม ที่จะส่งผลกระทบต่อร่างกายและธาตุต่างๆ นอกจากนี้ยังมีคำอธิบายเกี่ยวกับการใช้ศัพท์ในการเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติของธาตุที่แตกต่างกันในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ เช่น ร่างกายที่แข็งกระด้างจา…

…น * จึงยังสมาบัติ ๘ ๆ ในกสิณ ๔ ๑. ที. ส. ๘/๑๐๓ ๒. วิภพพนะ ที่ตรงนี้เข้าใจว่าท่านใช้แทน วิธะ นั่นเอง ศัพท์ วิกุพฺพนะ ถ้าใช้เป็น วิเสสนะ เรียงไว้หน้า อิทธิ เปลี่ยนรูปเป็นอิตถีลิงค์ คือเป็น วิกุพฺพนา เป็นชื่อ…

ข้อความดังกล่าวในวิสุทธิมรรคแสดงถึงความรู้เกี่ยวกับการตายและการเกิดใหม่ของสัตว์ โดยอ้างอิงถึงการพัฒนาจิตที่บริสุทธิ์ซึ่งสามารถนำไปสู่การบรรลุฤทธิ์หลายประเภท เช่น การเป็นคนเดียวหรือหลายคนได้ ซึ่งการทำส

…่นั้น เหตุ ฉะนี้ ที่นั้นจึงชื่อนิรยะ อีกนัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบ่นถึงกำเนิดดิรัจฉาน ด้วย อปายศัพท์ จริงอยู่ กำเนินดิรัจฉานชื่อว่าอบาย เพราะปราศจากสุคติ (แต่) ไม่จัดเป็นทุคติ เพราะเป็นที่สมภพแห่งดิรั…

…ุคติ ปรากฏการตัดสินใจในคำทำนายของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับวิสัยของผู้ที่เกิดในอบาย อภิปรายถึงความสำคัญของศัพท์ต่างๆ ทั้งมเหสักข์และอสุร เพื่อให้เกิดความเข้าใจในธรรมที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ได้กล่าวถึงความเห็นที่เกี่ย…

…น ๒ วาระ เพราะฉะนั้น ท่านจึงเรียงคำ เอก ไว้ด้วย เป็น เอกเทวสนฺตติวาร แปลว่า สันตติ ๑ หรือ ๒ วาระ ๒. ศัพท์ รชกาน เข้าใจว่าคลาดเคลื่อน รชกะ แปลว่าคนย้อมผ้า คนชักผ้า ไม่เข้า กับเรื่องเลย ในที่นี้แก้เป็น นฏาน …

บทนี้ในวิสุทธิมรรคอธิบายถึงสันตติปัจจุบันว่าจิตเป็นปัจจุบันในช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งประกอบด้วยสันตติวาระ หมายถึงช่วงที่จิตมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป พร้อมทั้งยกตัวอย่างในการปรากฏของอารมณ์และรูปในการเค