หน้าหนังสือทั้งหมด

หลัทธิใหญ่ในปรัชญาอินเดีย
46
หลัทธิใหญ่ในปรัชญาอินเดีย
พวกไวทิกวาทะนี้ต่อมาภายหลังก่อเกิดเป็น 6 ลัทธิใหญ่ เรียกว่า หลักทรรศนะ 6 (Six Darshanas) ประกอบด้วยลัทธิเวทานตะ นยายะ ไวเศษิกะ สางขยะ โยคะ และมีนางสา ทรรศนะเหล่านี้…
บทความนี้กล่าวถึงหลักทรรศนะ 6 แห่งปรัชญาอินเดีย ได้แก่ เวทานตะ ซึ่งก่อตั้งโดยฤาษีพาทรายณะ มุ่งเน้นไปที่ความจริงสูงสุดของอ…
ความแตกแยกและการสังคายนาในพระพุทธศาสนา
83
ความแตกแยกและการสังคายนาในพระพุทธศาสนา
หรือถูกก็ได้ ต้องยึดหลักพระวินัยจึงจะเป็นสิ่งสมควร) 7. ภิกษุชาววัชชี: นมส้มที่แปรมาจากนมสดแต่ยังไม่กลายเป็นทธิ (เนยใส) ภิกษุ…
บทความนี้กล่าวถึงการตีความพระวินัยและความแตกแยกของสงฆ์ในช่วงเวลาสำคัญ ซึ่งเน้นถึงบทบาทของพระสัพพกามีและภิกษุชาววัชชี รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการสังคายนาในเมืองปาฏลีบุตร โดยมีผู้เข้าร่วมมากถึง 10,00
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
92
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
…ามเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายาน แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานในพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน ประกอบด้วยเรื่องที่เป็น หลักสำคัญดังต่อไปนี้ 1. แนวคิดเรื่อง “ตรียาน ตามหลักคำสอนของมหายาน กล่าวถึงยาน 3 ประการ ซึ่งเป็นทางหรือว…
หลายพระองค์ทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาอย่างจริงจัง จนในพุทธศตวรรษที่ 6 นิกายมหายานมีแนวคิดบรรจุไว้ 3 ประการ ได้แก่ สาวกยาน ที่มุ่งหวังเพียงบรรลุอรหัตภูมิ, ปัจเจกยาน ซึ่งสามารถรู้แจ้งด้วยตนเองแต่ไม่สามารถ
การแบ่งประเภทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
94
การแบ่งประเภทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…มุนีพุทธะพระองค์เดียว แต่มีพระกาย เป็น 3 นี้เป็นลักษณะพระรัตนตรัยของมหายาน 3. แนวคิดเรื่อง “ตรีกาย” หลักตรีกายเป็นหลักสำคัญของมหายานที่อธิบายว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามี 3 กาย เป็นหลักร่วมกันของทุกนิกาย พระสู…
การแบ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท เนื่องจากความเชื่อในตรีกาย ได้แก่ ธรรมกาย, สัมโภคกาย, และนิรมาณกาย ซึ่งพระองค์เหล่านี้ต่างมีลักษณะการแสดงตัวที่แตกต่างกันเพื่อตอบสนองการสั่งสอนและคุ้มครองเวไ
แนวคิดตรีกายในพระพุทธศาสนามหายาน
95
แนวคิดตรีกายในพระพุทธศาสนามหายาน
อยู่ในฐานะพุทธคุณอย่างหนึ่ง และอีกประการหนึ่ง ธรรมกายเป็นตถาคตกาย ความเป็นอย่าง นั้น หลักความจริงอันเป็นรากฐานแห่งจักรวาล ต่อมาในยุคของท่านอสังคะและวสุพันธุ์ คณาจารย์ของนิกายโยคาจาร จึงมีกา…
เนื้อหานี้พูดถึงแนวคิดตรีกายซึ่งประกอบด้วยธรรมกาย สัมโภคกาย และนิรมาณกายในพระพุทธศาสนามหายาน โดยอธิบายถึงความหมายและบทบาทของพระกายทั้งสาม และความเชื่อที่เกี่ยวข้องในจิตวิญญาณของพระโพธิสัตว์และการสอนใน
อุดมคติของพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน
99
อุดมคติของพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน
… - จักโปรดสัตว์ทั้งหลายให้หมด - จะต้องบรรลุอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ (บรรลุพุทธภูมิ) 4) อุดมคติ 3 คือ - หลักมหาปัญญา เป็นผู้รู้แจ้งในสุญญตาทั้ง 2 คือ บุคคลสุญญตา และธรรม สุญญตา พิจารณาเห็นความว่างในบุคคลและธร…
อุดมคติของพระโพธิสัตว์แบ่งเป็นสามข้อ ได้แก่ หลักมหาปัญญา, มหากรุณา, และมหาอุบาย ซึ่งเน้นการช่วยเหลือและเสียสละเพื่อผู้อื่น พระโพธิสัตว์ไม่เพียงบรรลุ…
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
102
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
…ตา (Sunyata) ว่าเป็นความแท้จริงขั้นสุดท้าย (อันติมสัจจะ) และเพราะเหตุที่นิกายนี้ ยึดถือศูนยตาว่าเป็นหลักสำคัญของตนด้วย ดังนั้นจึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า นิกายศูนยวาท คัมภีร์มัธยมกการิกายังได้กล่าวอีกว…
นาคารชุนเป็นนักปรัชญาที่มีอิทธิพลสูงในพระพุทธศาสนา นำเสนอแนวคิดศูนยตาเป็นความจริงขั้นสุดท้ายในคัมภีร์มัธยมกการิกา สอนเกี่ยวกับสมมติสัจจะและปรมัตถสัจจะ การตีความว่าความจริงแท้ไม่มีแก่นสารจึงทำให้นักปรั
มนตรยานและตันตรยานในศาสนาพุทธ
106
มนตรยานและตันตรยานในศาสนาพุทธ
…สอนแพร่หลายในหมู่พุทธศาสนิกชน นิกายพุทธตันตระมีวิธีสอนแตกต่างจากมหายานยุคต้นๆ อย่างชัดเจน มหายานสอน หลักธรรมในพระสูตรและศาสตร์ต่าง ๆ ที่ใคร ๆ ก็สามารถหาอ่านได้ และเป็นหนังสือที่คนทั่วไป พอจะทำความเข้าใจได…
ลัทธิมนตรยานและตันตรยานส่วนใหญ่เห็นความสำคัญของพิธีกรรมและเวทมนตร์ โดยมีที่มาจากการผสมผสานกับศาสนาฮินดูในหมู่นิกายพุทธตันตระ ซึ่งมีการสอนที่เข้มข้นและเฉพาะกลุ่ม การใช้ภาษาลึกลับในคัมภีร์ทำให้สามารถนี้
สาเหตุการเสื่อมของพระพุทธศาสนาในอินเดีย
111
สาเหตุการเสื่อมของพระพุทธศาสนาในอินเดีย
…ลับเสื่อมลง จนในยุคหนึ่งกล่าวได้ว่าแทบไม่มีชาวพุทธหลงเหลืออยู่เลย ที่เป็นเช่นนี้น่าจะมาจาก 2 สาเหตุ หลักดังต่อไปนี้ 1. สาเหตุภายใน พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาซึ่งมีพระภิกษุสงฆ์เป็นผู้นำ โดยมีวัดเป็นศูนย์กลาง ใน…
พระพุทธศาสนาเกิดขึ้นในอินเดียและเคยเจริญรุ่งเรือง แต่เสื่อมลงเนื่องจากสาเหตุภายในที่เกี่ยวข้องกับบทบาทของพระภิกษุสงฆ์ที่รับผิดชอบในการเผยแผ่และปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการลดจำนวนพระอรหันต์และการศึกษาเพียงด
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
112
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…งด้านปริยัติธรรม ก็เป็นธรรมดาอยู่เองที่ การส่งเสริมการศึกษาของสงฆ์จะเน้นหนักในด้านพระปริยัติธรรมเป็นหลักเพราะเป็นสิ่งที่คุ้นเคย และชำนาญ แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่เมื่อตนไม่คุ้นเคย ไม่มีความชำนา…
…างและพัฒนานิกายต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา แม้แนวคิดของนักทฤษฎีมีความลึกซึ้ง แต่ก็สร้างความขัดแย้งและทำให้หลักคำสอนซับซ้อนจนไม่เข้าใจในชาวพุทธทั่วไป
วัฒนธรรมพระพุทธศาสนาในศรีลังกา
127
วัฒนธรรมพระพุทธศาสนาในศรีลังกา
…สียงท่านหนึ่งชื่อ พระพุทธโฆษาจารย์ (เกิดปี พ.ศ.945) เดินทางจากอินเดียมาที่สำนักมหาวิหารเพื่อศึกษา 1 หลักฐานบางแห่งว่า พ.ศ.450. 118 DOU ประวัติ ศ า ส ต ร์ พระ พุ ท ธ ศ า ส น า
…ิสสะ ด้วยเหตุนี้หญิงสาวจำนวนมากจึงได้ออกบวชเป็นภิกษุณี นอกจากนี้ยังเกิดการแยกตัวของสงฆ์ออกเป็น 2 คณะหลักคือ มหาวิหารและอภัยคีรีวิหาร ตามแนวทางการอนุรักษ์และการยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่างกัน พระพุทธโฆษาจาร…
ผลกระทบของการปกครองญี่ปุ่นต่อพระพุทธศาสนาในเกาหลี
140
ผลกระทบของการปกครองญี่ปุ่นต่อพระพุทธศาสนาในเกาหลี
…ะที่มีครอบครัวโดยไม่เปิดเผยก็มีอยู่แล้ว จึงก่อให้เกิดความ ละอายโดยไม่จําเป็น 2) พระอันยองกันอ้างว่า หลักคำสอนในศาสนาพุทธถือว่า การถือเพศพรหมจรรย์ หรือไม่ถือพรหมจรรย์ไม่ได้แตกต่างกันเลย การไม่ถือพรหมจรรย์น…
ในปี พ.ศ.2453 เกาหลีตกอยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น ซึ่งส่งเสริมให้พระสงฆ์มีครอบครัว เพื่อทำลายวัฒนธรรมพระพุทธศาสนา แนวทางนี้ทำให้พระสงฆ์เกาหลีหลายคนเริ่มมีครอบครัว แม้จะยังไม่เป็นที่ยอมรับในวงกว้าง ข
ประวัติการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคเกียวโต
144
ประวัติการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคเกียวโต
…นที่อยู่พระอมิตาภ พุทธเจ้าได้ จากนั้นท่านจึงออกเผยแผ่คำสอนและได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วทั้งนี้เพราะ หลักปฏิบัติไม่ยุ่งยากซับซ้อน 2. นิกายเซน ท่านโยไซ และท่านโดเกน ได้เดินทางไปศึกษาที่ภูเขาฮิเออิ จากนั้นก็…
ในยุคเกียวโตหรือเฮอัน (พ.ศ. 1337-1728) พระไซโจ และพระคูไค ได้กลับมาเผยแผ่พระพุทธศาสนาในญี่ปุ่น โดยไซโจตั้งสำนักที่ภูเขาฮิเออิ ส่วนคูไคเผยแผ่ชิ้นงอน ราชการสนับสนุนศาสนา แต่ในช่วงปลายเกิดสงคราม การเปลี่
การเผยแผ่นิกายในไซเซน
145
การเผยแผ่นิกายในไซเซน
…านได้ข้อสรุปว่า คำสอนของพระสัทธรรม- ปุณฑริกสูตรนี้เท่านั้นถูกต้องแท้จริง จากนั้นจึงเริ่มเผยแผ่คำสอน หลักปฏิบัติของนิกายนี้ไม่ซับซ้อน เพียงแต่มีศรัทธา มั่นคงแล้วกล่าวนมัสการว่า นะ เมียวโฮ เรงเง เคียว ซึ่งแ…
การเผยแผ่นิกายในไซเซนเริ่มจากการก่อตั้งวัดเออิเฮอิจิเป็นศูนย์กลางของโซโตะเซน โดยเน้นการปฏิบัติสมาธิและวิปัสสนาเพื่อเข้าถึงฌานที่เรียกว่า ซาเซน ซึ่งต่างจากรินไซเซนที่ใช้วิธีรุนแรงในการสอน นอกจากนี้ นิก
นิกายพระพุทธศาสนามหายานในทิเบต
154
นิกายพระพุทธศาสนามหายานในทิเบต
…ในนิกายนี้นิยมสวมหมวกสีแดง 2. นิกายกาจู อาจารย์ทุงโป ญาลจอร์ และมาร์ปะโชคี โลโด เป็นผู้ก่อตั้งโดยยึดหลัก คำสอนสายทั้ง 4 ของตันตระคือ กายมายา การสืบทอดวิญญาณ ความฝัน และแสงสว่าง บางครั้งนิกายนี้เรียกว่า นิ…
พระพุทธศาสนามหายานในทิเบตแบ่งออกเป็นนิกายหลัก 4 นิกาย ได้แก่ เนียงม่า กาจู สักยะ และเกลุก โดยมีแนวทางการสอนที่ต่างกันไป วัดโจคังเป็นที่มั่นทางศาส…
อาณาจักรทวารวดีและอาณาจักรที่เกี่ยวข้อง
157
อาณาจักรทวารวดีและอาณาจักรที่เกี่ยวข้อง
อาณาจักรทวารวดี หลักจากที่บรรพบุรุษของไทยได้รับพระพุทธศาสนาเถรวาท มาตั้งแต่ยุคของพระเจ้าอโศกมหาราชแล้ว ก็ได้รักษาสืบทอดก…
อาณาจักรทวารวดีตั้งอยู่ที่นครปฐม เจริญรุ่งเรืองในพุทธศตวรรษที่ 11-13 มีการค้นพบโบราณวัตถุและสถานที่สำคัญหลายแห่ง บริบทของพระพุทธศาสนาก็มีความสำคัญตลอดอาณาจักรนี้ อาณาจักรศรีวิชัยมีบริเวณกว้างในยุคเดีย
ประวัติพระพุทธศาสนาในสุโขทัย
158
ประวัติพระพุทธศาสนาในสุโขทัย
…นาธุระหรือฝ่ายที่เน้นบำเพ็ญสมาธิภาวนา ชาวสุโขทัยมีความศรัทธาในพระพุทธศาสนา มาก ดังข้อความในศิลาจารึกหลักที่ 1 ด้านที่ 2 ตอนหนึ่งว่า “...คนในสุโขทัยนี้มักทาน มักทรงศีล มักโอยทาน พ่อขุนรามคำแหงเจ้าเมืองสุโข…
พระพุทธศาสนาในสุโขทัยเริ่มรุ่งเรืองในสมัยพ่อขุนศรีอินทราทิตย์และพ่อขุนรามคำแหง โดยเฉพาะพระมหาธรรมราชาลิไท ที่สร้างวรรณกรรมและเจดีย์สำคัญ ทำให้ประชาชนมีศรัทธาในพระพุทธศาสนาเพิ่มมากขึ้น ราชวงศ์พระร่วงได
ประวัติสมเด็จพระนารายณ์มหาราชและพระพุทธศาสนา
160
ประวัติสมเด็จพระนารายณ์มหาราชและพระพุทธศาสนา
…นาตาม พระองค์ ปัจจุบันชาวพุทธอาจจะเป็นชนกลุ่มน้อยในท่ามกลางคริสต์ศาสนิกชนก็เป็นไปได้ สมัยกรุงธนบุรี หลักจากที่กรุงศรีอยุธยาสูญเสียเอกราชให้แก่พม่าในปี พ.ศ.2310 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงกอบกู้เอกราชได้ใ…
สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงสนับสนุนพระพุทธศาสนาและเสด็จทรงบาตรทุกวัน แม้ในช่วงเวลาที่ชาติตะวันตกเข้ามาล่าอาณานิคม โดยพระองค์มีการประกาศให้คนไทยนับถือศาสนาได้ตามชอบใจแต่ยังคงรักษาเสถียรภาพของพระพุทธศาสน
ประวัติการศึกษาและการแปลพระไตรปิฎกในประเทศไทย
164
ประวัติการศึกษาและการแปลพระไตรปิฎกในประเทศไทย
…ดให้พิมพ์คัมภีร์ อรรถกถาพระไตรปิฏก อรรถกถาชาดกและคัมภีร์อื่น ๆ เช่น วิสุทธิมรรค มิลินทปัญหา เป็นต้น หลักสูตรนักธรรมที่เรียนกันอยู่ในปัจจุบันนี้ทรงโปรดให้จัดการศึกษาขึ้นในปี พ.ศ.2469 ก่อน หน้านั้นเรียกว่า …
…พระไตรปิฎกครั้งที่ 3 เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลต่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมถึงการจัดตั้งหลักสูตรต่างๆ เพื่อเปิดโอกาสให้ฆราวาสได้ศึกษาและเรียนพระปริยัติธรรม ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 8 และความก้าวหน…
การศึกษาพระพุทธศาสนาในประเทศไทยและกัมพูชา
165
การศึกษาพระพุทธศาสนาในประเทศไทยและกัมพูชา
…ีก 7% นับถือภูตผีและอื่นๆ กัมพูชาเป็นประเทศที่มีพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติมายาวนานกว่า 2,000 ปี หลักฐานหลายแหล่งยืนยันตรงกันว่า พระพุทธศาสนาตั้งอยู่ในดินแดนแห่งนี้ตั้งแต่ พุทธศตวรรษที่ 3 เช่น หลักฐานจ…
…ผยแผ่พระพุทธศาสนาในกัมพูชาซึ่งตั้งอยู่บนพื้นฐานวัฒนธรรมที่ฝังรากลึกมาเป็นเวลานานกว่า 2,000 ปี ซึ่งมีหลักฐานยืนยันถึงความยิ่งใหญ่ในอดีต