อกุศล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 18 / 27

…ตุตาพีส ปัจเจก โลกิยโลกุตตร เภเทน เอกาทสวิธตฺตา ฯ เสสานิติ สุขทุกฺขโสมนสฺสโทมนสฺส- สหคเตหิ อวเสสานิ อกุศลโต ฉ อเหตุกโต จุฑทส กามาวจร โสภณโต ทวาทส ปญจมชฺฌานิกานิ เตวีสาติ สพฺพานปิ ปญฺจ ปญฺญาส ฯ โลภาทิเหตุนํ…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรมตฺถสังคหฎีกาซึ่งแบ่งแยกมูลเหตุของทุกข์และสุข อธิบายลักษณะของทุกข์และสุขภายในหลักอภิธรรมและการแยกการเกิดขึ้นของแต่ละส่วน ว่าด้วยการดำรงอยู่และความสำคัญของเหตุปัจจัย และวิเคราะห์ล

…ววิธโลกุตตรธมฺเม วชชิตวา เตภูมิการ ปญฺญตฺติญา อารพภ ปวตฺตนฺตีติ อาห อกุสลานิ เจวาติอาทิ ฯ อิเมสุ หิ อกุศลโต จตฺตาโร ทิฏฐิสมปยุตตจิตตุปปาทา ปริตฺตธมฺเม อารพุก ปรามสนอสสาทนาภินนฺทนกาเล กามาวจรา ลมพนา เตเนวาก…

ในบทนี้พูดถึงการตีความและวิเคราะห์อภิธรรมในการเข้าถึงความรู้อันลึกซึ้ง พระธรรมมีการกล่าวถึงการปวที่ลักษณะต่างๆ ของจิต ปรากฏการณ์ลมและการเกิดจิตตัญญูแสดงถึงการปฏิบัติและการศึกษาเพื่อเข้าถึงธรรมที่สูงกว

…ชวิเตสุ อกุสลานนุตร์ ปวตฺตปริจเยน ติเหตุกชวนโตปี ปริ อเหตุกตทารมณ์ โหติ ตถา กุสลานนฺตรมปวตฺตปริจเยน อกุศลชวนโต ปริ ติเหตุก ตทารมฺมณปิ ฯ ปฏิสนธินิพฺพตฺตกกมุมโต ปน อญฺญกมเมน ตทารมมณปปวตฺติย์ วตฺตพฺพเมว นตฺถิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคห ที่กล่าวถึงการวิเคราะห์และแยกแยะด้านต่างๆ ของการกระทำ และอารมณ์ รวมถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับคุณและโทษของการกระทำ ในปรัชญาของการปฏิบัติธรรม โดยเน้นการวิเคราะห์พื้นฐานท

…วกฺขมานนเยน ยถาสมุภว์ ฉนุน อุปปาติทวาราน ฯ ยา กุศลกมุม วิปจฺจติ ตถา ปริสุทธิ์ กุสลจิตฺติ ปวตฺตติ อถ อกุศลกมุม ตทา อุปกฺกิลิฏฐ์ อกุสลจิตฺตนฺติ อาห วิปจฺจมานก ฯเปฯ กิลิฏฐ์ วาติ ฯ เตนาห ภควา นิมิตฺตสฺสาทคริต …

เนื้อหานี้เจาะลึกเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคห และวิภาวินี รวมถึงการวิเคราะห์เรื่องของกรรมและสถานะจิตใจที่เกี่ยวข้อง มีการประมวลความคิดที่สำคัญเกี่ยวกับการเกิดและการตาย วิเคราะห์กระบวนการของการทำกรรมและผลข

…ิตเตนาติอาทิ วุตติ ชวนสหชาตานญฺจ ก อนุสยภาโวติ ฯ นาย โทโส อนุสยสทิสตาย ตาสมปิ อนุสยโวหารโต ๆ อิตรถา อกุศลกมุมสหชาตานํ ภวปตฺถนาสหชาตาน วา จุติอาสนุน ชวน สหชาตานญฺจ สงฺคโห น สิยา ฯ อวิชชาว อปฺปหีนตฺเถน อนุสย…

ข้อความพูดถึงอภิธรรมและหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับอนุสยและอวิชชา อธิบายถึงความเชื่อมโยงระหว่างปัจจัยที่ทำให้เกิดอวิชชาและอนุสย ซึ่งมีผลต่อการสร้างกรรมดีและกรรมไม่ดีในชีวิตประจำวัน การสังเคราะห์ข้อมูลเหล่

…ฺจ รูปชนกนฺติ อิมสฺส วิเสสทสฺสนฺตฺถ์ รูปโต อิริยาปถวิญฺญตฺตีน์ วิสุ คหณ์ ฯ ต เตรสาติ กุสลโต จตฺตาริ อกุศลโต จตฺตาริ กิริยาโต ปญฺญาติ เตรส ฯ ๓) ปุถุชฺชนา อฏฺฐหิ กุสลากุสเลหิ หสนฺติ ฯ เสกขา ทิฏฐิสหคตวชฺเชติ …

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาในแง่มุมต่างๆของการวิเคราะห์อิริยาบถ วิญญาณ และการก่อรูปแบบทางจิต ทั้งในเรื่องของกิจกรรมและความเข้าใจในอ วิญญาณและอิริยาบถที่เกี่ยวข้องกับการสร้างประสบการณ์ทางจิต

…ธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 3 สหรคตด้วยอุเบกขา ๑ สันตีรณจิต สหรตด้วยอุเบกขาเช่นเดียวกัน ๑ ชื่อว่า อกุศลวิบากอเหตุจิต ฯ 0 0 จิต ๔ เหล่านี้ คือ จักขุวิญญาณ สหรคตด้วยอุเบกขา โสตวิญญาณ ๑ ฆานวิญญาณ ๑ ชิวหาวิญ…

ในหน้าที่ 3 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงประเภทของจิตที่มีอยู่และการจัดกลุ่มจิตที่สัมพันธ์กับอุเบกขาและโสมนัส จิตที่ถูกแบ่งออกเป็น 18 ประเภท รวมถึงกุศลวิบากจิต และความสัมพันธ์กับกรรมประเภทต่างๆ นอก

…่าว ไว้ ๘ คือ กุศลจิตมี ๔ โดยประเภท แห่งมรรค ๔ วิบากจิตก็มี ๔ เหมือนกัน ๆ เพราะเป็นผลแห่งมรรคนั้น ๆ อกุศลจิตมี เพียง ๑๒ ฯ กุศลจิตมี ๒๑ วิบากจิตมี เพียง ๓๖ ฯ กิริยาจิตมี ๒๐ ฯ บัณฑิต กล่าวจิตไว้ในกามภพ ๕๔ ใน…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับประเภทของอารมณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างกุศล วิบาก และกิริยา และการจำแนกจิตเป็นประเภทต่าง ๆ รวมถึงจิตประเภทโลกุตตรและจำนวนที่แตกต่างกันจึงเป็นควา

…นเป็นต้น บัณฑิตจึงได้กล่าวจิต ไว้ฌานละ ๑๑ แต่ฌานที่สุดมีจิต ๒๓ ฯ กุศลจิตมี ๓๗ อนึ่ง วิบากจิต มี ๕๒ (อกุศลจิต ๑๒ กิริยาจิต ๒๐) ผู้รู้ทั้งหลาย ได้กล่าวจิตไว้ ๑๒๑" ด้วยประการอย่าง นี้แล ฯ ปริเฉทที่ ๑ ชื่อจิตต…

บทเรียนประจำหน้านี้กล่าวถึงความแตกต่างทางจิตและฌาน โดยแบ่งแยกประเภทของจิต ได้แก่ รูปฌาน อรูปฌาน และกุศลจิต พร้อมสถิติจำนวนจิตต่างๆ โดยจบที่ประเด็นหลักคือการรวมองค์ประกอบต่างๆ ของฌาน การนับประเภทจิตที่

…ั้ง ๔ เพราะอาศัย ความไม่สมบูรณ์แห่งกามทั้งหลายก็ดี เพราะไม่มีเหตุแห่งโสมนัสอย่างอื่น ก็ดี เมื่อนั้น อกุศลจิต ๔ ดวงเหลือ สหรคตด้วยอุเบกขาย่อมบังเกิด ขึ้น ฉะนี้แลฯ ปิ ศัพท์ ในบทว่า อฏฺฐปิ เป็นสัมปิณฑนัตถะ (ม…

บทความนี้อธิบายถึงการพิจารณาอารมณ์ของใจที่เกี่ยวข้องกับโทมนัสและปฏิฆะ โดยมีการระบุถึงจิตที่มีความแตกต่างจากโสมนัสในสถานการณ์ต่างๆ รวมถึงความสัมพันธ์ที่ละเอียดในข้อดีและข้อเสียของอารมณ์ที่สามารถส่งผลต่

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 34 จิตที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกุศลจิต ชื่อว่าอกุศล ดุจชนผู้เป็นปฏิปักษ์ต่อ มิตร ชื่ออบัตร ฉะนั้น ๆ อนึ่ง พึงทราบความเป็นคู่ปรับกันโดยค…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับจิตที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกุศลจิตซึ่งเรียกว่าอกุศล โดยเปรียบเทียบเหมือนชนที่เป็นคู่ปรับกับมิตรและอธิบายถึงการจำแนกประเภทของอกุศลจิ…

…ไป ต่างชาติ ฯ ก็เมื่อกำเนิดและความเป็นไปต่างชาติมีอยู่ เครื่องหมาย พิเศษพึงมีประโยชน์ ฯ แต่กำเนิดของอกุศลวิบากโดยความเป็นสเหตุกะ ไม่มี แม้ในกาลบางคราว เพราะไม่ประกอบด้วยสัมประโยคกับด้วย เหตุมีอโลภะเป็นต้น …

…ใจและการปฏิบัติธรรม โดยสิ่งที่กล่าวถึงจะทำให้ผู้ศึกษาเห็นภาพรวมของการพัฒนาจิตให้ก้าวหน้าและพ้นภัยของอกุศลวิบากที่เกิดขึ้นได้

…ปกิณณกะ มีกาล ทวาร และสันดาร เป็นต้น ก็มีเพียง ๕๔ เท่านั้น โดยความต่างแห่งธรรมที่หยั่งลงสู่ภายในแห่งอกุศลวิบาก และกิริยา คือ อกุศลวิบาก ๗ กุศลวิบากเหตุกะและอเหตุกะ ๑๖ รวมวิบากจิต ๒๓ อย่างนี้ อกุศลจิต ๑๒ กุ…

…นี้อธิบายถึงจิตในกามภพและประเภทต่างๆ ของจิต โดยแบ่งเป็นจำนวน ๕๔ รวมทั้งอธิบายถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับอกุศลวิบากและกุศลวิบาก เช่น อกุศลจิตและกุศลจิต พร้อมรายละเอียดของปฐมฌานกุศลจิตที่ประกอบด้วยธรรมเช่น วิตก,…

… บัณฑิตพึงทราบว่า โสภณะ ฉะนี้แล ฯ ด้วยถ่อยคำเพียงเท่านี้ [สังคหคาถา] ธรรม ๕๒ อย่าง คือ อัญญสมานา ๑๓ อกุศล ๑๔ และโสภณ ๒๕ (ท่านเรียกว่า เจตสิก) ฯ ต่อจากนี้ไป ข้าพเจ้าจะกล่าว สัมประโยคแห่งเจตสิกเหล่านั้น ที่ไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีอธิบายถึงเจตสิกและการจัดหมวดหมู่ต่างๆ เช่น กายปาคุญญตา และจิตปาคุญญตา รวมถึงการประมวลผลเจตสิกที่มีผลต่อจิต บทวิเคราะห์ในเนื้อหาที่จะกล่าวถึงเจตสิก และการรวมกับปัญญิน

…ิณณก เจตสิกมี ๖๖-๕๕-๑๑-๑๖-๗๐ และ ๒๐ และทีมีปกิณณกเจตสิก มี ๕๕-๖๖-๗๘- ๓๓-๕๑ และ ๖๘ ตามลำดับ ฯ ก็บรรดาอกุศลเจตสิกทั้งหลาย เจตสิก ๔ เหล่านี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ ๑ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ ชื่อว่าสัพพากุศลสาธารณะ…

…ารเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร, ปีติ, และฉันทะ รวมถึงการแยกแยะระหว่างอารมณ์กุศลและอารมณ์อกุศล โดยมีการสรุปคุณสมบัติเด่นของจิตภายในกลุ่มต่างๆ ของพฤติกรรมที่เกิดจากปัญญา การควบคุมอารมณ์ และสภาวะท…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 73 [สังคหคาถา] อกุศลเจตสิก ๑๔ ประกอบลงได้ใน อกุศลจิต ๑๒ เท่านั้น โดยอาการ ๕ อย่าง คือ ในอกุศลจิตทั้งหมด ท่านกระทำไว้ ๔ เ…

ในหน้าที่ 73 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายเกี่ยวกับอกุศลเจตสิก 14 ประกอบลงในอกุศลจิต 12 ผ่านอาการ 5 อย่าง รวมทั้งการกระทำของเจตสิกในโลภมูลและโทสมูล อีกทั้งย…

…โดยลำดับ เพื่อจะเริ่มตั้ง อย่าง ในลำดับนั้น จึงยกเจตสิกธรรมขึ้นแสดงโดนราสี ๓ ด้วย อำนาจอัญญสมานราสี อกุศลราศี และโสภณราศี แล้วจึงแสดง สัมประโยคโดยอาการ ๒๖ และสังคหะ (ประมวล) โดยวิธี ๓๓ ประการ แห่งเจตสิกเหล…

เนื้อหาในหน้าที่ 81 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา พรรณนาถึงการจำแนกจิตตามประเภทต่าง ๆ รวมถึงการอธิบายลักษณะของเจตสิก โดยเริ่มตั้งแต่ลักษณะของเจตสิกที่มีความเกิดและความดับในที่เดียวก

…ด้วย อำนาจการนับจิตตุปบาทเป็น ๑๒๑ และนับเป็น ๘๕ ฯ ท่านอาจารย์ กล่าวคำว่า สพฺพากุศลสาธารณา (ทั่วไปแก่อกุศลจิตทุกดวง) แล้ว กล่าวคำเป็นต้นว่า สพฺเพสุปิ (ในอกุศลจิตแม้ทั้งหมด) ดังนี้ เพื่อ ยืนยังคำนั้นนั่นแลให…

ในหน้าที่ 98 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการกล่าวถึงวิตก และการนับจิตตุปบาททั้ง 121 และ 85 โดยมีการอธิบายถึงหลักการของสพฺพากุศลสาธารณา และบทบาทของอำนาจในจิต โดยสถานการณ์ที่คนทำกร

… (จิตมีเหตุ) ฯ บรรดาสเหตุกจิตเหล่านั้น โมมูหจิต ๒ ชื่อว่าเอกาเหตุกจิต (จิตมีเหตุเดียว) ฯ จิต ๒๒ คือ อกุศลจิตที่เหลือ ๑๐ และกามาวจร โสภณจิตที่เป็นญาณวิปยุต ๑๒ ชื่อว่าทุเหตุกจิต (จิตมีเหตุ ๒ )ฯ จิต ๔๓ คือ กา…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาจิตและเวทนาในอภิธัมมัตถสังคหะ โดยแยกประเภทของจิตได้เป็น 6 แบบ และเวทนาที่มีอยู่ 3 แบบ คือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา ซึ่งมีการระบุจำนวนจิตที่สอดคล้องกับประเภทต่างๆ ของเวทนา และ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 111 [สังคหคาถา] เหตุที่เป็นอกุศลมี ๓ คือ โลภะ ๑ โทสะ ๑ โมหะ ๑ เหตุที่เป็นกุศล และอัพยากฤตก็มี ๓ เหมือนกัน คือ อโลภะ ๑ อโทสะ ๑ อโมหะ …

เนื้อหานี้อธิบายถึงประเภทต่างๆ ของอกุศลและกุศล โดยระบุตัวอย่างของจิตที่ถูกแบ่งตามเหตุและกิจต่างๆ เช่น โลภะ โทสะ โมหะ รวมถึงกิจที่สัมพันธ์กั…