อย่างนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 88 / 179

…้แจงในวสี ๕ นั้น เมื่อใดพระโยคาวจรอาจ ส่งจิตไปในองค์ฌาน ๕ มิให้มีระหว่าง (วิสภาคารมณ์เกิดขึ้น ) ได้ อย่างนี้คือ เมื่อเธอออกจากปฐมฌานแล้วนึกหน่วงเอาวิตกเป็นวาระ แรก ชวนะอันมีวิตกเป็นอารมณ์นั้นแลแล่นไป ๔ หรือ ๕…

บทความนี้พูดถึงคำชี้แจงในวสี ๕ ของพระโยคาวจร ซึ่งได้แก่ อาวัชชนวสี สมาปัชชนวสี และวสีอื่นๆ โดยนำเสนอถึงความสำคัญของการเข้าและออกจากฌาน รวมถึงแนวทางในการพัฒนาตนเองในด้านการทำสมาธิและปฏิบัติธรรม นอกจากน

…ราะความปรากฏ แห่งองค์ฌานดังปฐมฌานดังนี้ด้วย อย่างเดียวกัน เป็นคำแสดงเหตุแห่ง ความเป็นอวิตักกอวิจาระ อย่างนี้คือ ทุติยฌานนี้ชื่ออวิตักกะอวิจาระ เพราะความระงับไปแห่งวิตกวิจารทั้งหลาย มิใช่เพราะความไม่มี (วิตกวิ…

บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'วิตกกวิจาราณ์ รูปสมา' ที่แสดงถึงเหตุผลที่ทำให้ทุติยฌานมีความสัมพันธ์กับการระงับวิตกวิจาร การเข้าใจถึงการมีอยู่และการไม่มีของวิตกวิจารในทุติยฌานนั้นมีความละเอียดอ่อน ซึ

…จากปัจจนึกธรรมทั้งปวง เป็นอาการที่ ไม่ต้องขวนขวายแม้ในการระงับปัจจนึกธรรม อันมา ( ในจตตุถฌาน ปาฐะ ) อย่างนี้ว่า " อุเปกขาสติปาริสุทธิ์ จตุตถ์...เข้าถึง จตุตถฌานอันมีความบริสุทธิ์แห่งสติที่เกิดแต่อุเบกขา " ดัง…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงอุเบกขาซึ่งแบ่งออกเป็นหลายประเภท ได้แก่ ฉฟังคุเบกขา, พรหมวิหารุเบกขา, และโพชฌงคุเบกขา อุเบกขาเป็นเรื่องเกี่ยวกับการนำเสนอความเป็นอันเดียวกันและความแตกต่างในบริบทต่างๆ โดยยกตัวอย่าง

…” ทำแสงสว่างขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ การเห็นรูปด้วยทิพจักษุได้ทำสรีระให้ไหม้ไปด้วยเตโชธาตุ ปรินิพพานได้ อย่างนี้ย่อมสำเร็จ ๑. ภาโว ทำให้มีให้เป็นขึ้น เอาความว่าบันดาล ในคราว ๒. อุทกวุฏฐิ ไม่แปลว่า น้ำและฝน แปลว่า…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับคุณวิเศษจากอำนาจกสิณ ทั้งปฐวีกสิณ อาโปกสิณ และเตโชกสิณ ซึ่งสามารถทำให้เกิดปรากฏการณ์ต่างๆ เช่น การบันดาล เปลี่ยนแปลง บังคับน้ำและไฟ รวมถึงการสร้างสิ่งต่างๆ ในอากาศและน้ำอย่างมีอำนาจไ

…้เป็นวัตร ในการไปแห่งพระโยคาวจร นั้น [วัตรเมื่อไปถึงที่อสุภแล้ว] ก็แลพระโยคาวจรผู้ไปถึง ( ที่อสุภ ) อย่างนี้แล้ว อย่าเพิ่งอสุภ นิมิต พึงกำหนดทิศเสียก่อน เพราะเมื่อเธอยืนข้างทิศหนึ่ง อารมณ์จะ ไม่ปรากฏชัดและจิต…

บทนี้พูดถึงวิธีการของพระโยคาวจรเมื่อถึงที่อสุภ โดยแนะนำให้หลีกเลี่ยงการเดินทวนลมเพราะกลิ่นศพอาจกระทบจมูกทำให้เกิดความไม่สบายใจ และควรกำหนดทิศก่อนที่จะแสดงอสุภนิมิต เพื่อให้จิตใจเป็นกัมมนียะ รวมถึงรักษ

…เสีย ยังหาสะ (ความร่าเริง ยินดี ) ให้เกิดขึ้นแล้ว ยังจิตให้เพ่งทั่วไปในนิมิตนั้นเถิด ( เมื่อทำ ได้) อย่างนี้ เธอก็จะได้บรรลุธรรมวิเสส ข้อว่าการกำหนดจำนิมิต โดยรอบ มีความไม่หลงเป็นประโยชน์นั้น พระอรรถกถาจารย์ก…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายกรรมฐานและการถือเอานิมิตโดยอาการ ๑๑ ซึ่งมีความสำคัญในการฝึกจิต เพื่อให้บรรลุถึงธรรมวิเสส และพระอรหัต โดยการปฏิบัติธรรมนั้นจะต้องเพ่งจิตไปยังนิมิตอย่างมั่นคง อธิบายถึงผลดีของกา

…มด ชื่อว่ากรรมฐานที่หาได้ยากเสมอด้วยอุทธุมาตก อสุภนั้นไม่มี เพราะเหตุนั้น เมื่อนิมิตเสื่อมไปเสียแล้วอย่างนี้ ภิกษุนั้นจึงนั่งในที่พักกลางคืนหรือในที่พักกลางวันก็ตาม แล้ว ( ย้อน ) พิจารณาถึงทางไปทางมา (ตั้งแต่…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาทางไปมาซึ่งมีประโยชน์ต่อการทำกรรมฐานโดยเฉพาะเมื่อเผชิญกับนิมิตที่เสื่อมไป ภิกษุจะต้องย้อนนึกถึงเส้นทางที่เดินทางมาและสังเกตบรรยากาศรอบข้าง เพื่อสร้างนิมิตใหม่ให้กลับคืนมา

… บัณฑิตพึงทราบโดยนัยที่กล่าวนั่นแล เปลี่ยน แต่บทอุทธุมาตกะ ในที่นั้นๆ ตามแต่ (เป็น) อสุภนั้น ๆ เช่น อย่างนี้ว่า " วินีลก อสุภนิมิตต์ อุคฺคณฺหนฺโต วิปุพพก อสุภ นิมิตต์ อุคฺคณฺหนฺโต ( ภิกษุเมื่อจะเรียนเอาอสุภนิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเรียนรู้เกี่ยวกับอสุภนิมิตชนิดต่างๆ ที่ระบุไว้ในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายถึงลักษณะและการปฏิบัติของอสุภนิมิต เช่น วิปุพพกอสุภและวิจฉัททกอสุภ พร้อมทั้งการใช้หัวข้อเหล่านี้ในกรรมฐาน เพื่

…จึงยังญาณให้ท่องเที่ยวไปในกระดูกจนทั่ว กำหนดไปว่า ตรงนี้กระดูกนี่ เมื่อนิมิตไม่ปรากฏแม้ด้วยภาวนาวิธีอย่างนี้ ก็พึงหยุด จิตไว้ที่กระดูกหน้าผากเถิด ก็การถือเอานิมิตด้วยอาการ ๑๑ อย่างนี้ ในอัฏฐิอสุภนี่เป็นฉันใด …

เนื้อหาอธิบายการเข้าใจอสุภะในวิสุทธิมรรค โดยการกำหนดอาการจากกระดูกและอวัยวะต่าง ๆ ผ่านการพิจารณาเชิงวิเคราะห์ คุณสมบัติของอสุภะนั้นสามารถวิเคราะห์โดยใช้หลักการต่าง ๆ เช่น รูปร่าง ขนาด สถานที่ และอาการ

…ง ฌานแต่ละข้อแล้ว ด้วยประการฉะนี้ บัณฑิต ได้ทราบอสุภเหล่านั้น และภาวนานัยนี้ แห่ง อสุภเหล่านั้นด้วย อย่างนี้แล้ว ควรทราบ ปกิณณกกถาในอสุภเหล่านั้นแหละอีกบ้าง ต่อ ไปนี้ ปกิณณกสถา อันที่จริง พระโยคาวจรผู้ได้บรรล…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอสุภกรรมฐานและการประพฤติตามแนวทางในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการเป็นผู้ละความโลภ ผ่านการบรรยายของพระมหาติสสเถระเกี่ยวกับความแตกต่างของนิมิตในอสุภกรรมฐาน ทั้งหมดนี้นำไปสู่การเ

…มห่อแล้ว ถูกเครื่องย้อม ( ใจ )กล่าวคือความรักตัวย้อมเอา แล้ว ก็ยังถือเอาโกฐาสนั้นๆ แม้เป็นของปฏิกูล อย่างนี้ว่า เป็น ของน่าปรารถนา น่าใคร่เป็นของเที่ยง เป็นสุข เป็นตัวตน เขา ทั้งหลายถืออยู่อย่างนั้น ก็นับว่าถ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความน่าเกลียดของร่างกายที่ถูกปกปิดด้วยอาภรณ์และความงามที่สร้างขึ้นมา การสำรวจในเชิงลึกถึงคุณค่าที่มักจะถูกมองข้าม เน้นให้เห็นถึงความหลงผิดและความจริงในสภาพของร่างกายที่ถูกเบี่ยงเบน

…ในที่ลับ ( คน ) เร้นอยู่ในเสนาสนะอันสมควรแล้ว ระลึกถึงพระคุณ ของพระผู้มีพระภาคเจ้า (โดยอนุสสรณปาฐะ) อย่างนี้ว่า อิติปิ โส ภควา อรห์ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ สตฺถา เ…

เนื้อหาวิเคราะห์การระลึกถึงพระคุณของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยใช้บทอิติปิโสเป็นเครื่องมือในการไตร่ตรองว่าเหตุใดพระองค์จึงถูกเรียกว่าอรหันต์และภควา รวมถึงการอธิบายแต่ละนัยที่มีความหมายสำคัญเพื่อให้เข้าใจถึ

…กข์อัปปณิหิต วิโมกข์ และอนิมิตวิโมกข์ และซึ่งอุตตริมนุสสธรรมทั้งที่เป็นโลกิยะ ๑. อรรถแห่งอริยสัจ ๑๖ อย่างนี้ มหาฎีกาท่านเรียก โสฬสาการ (อาการ ๑๖) ๒. ทิพวิหาร ได้แก่รูปาวจรฌาน อริยวิหาร ได้แก่ผลสมาบัติ

ในพระวิสุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีการประมวลมาในรูปแบบที่ชัดเจน การอธิบายธรรมอย่างลึกซึ้งด้วยอร

…เป็นที่ไปในเบื้องหน้า เพราะเหตุนั้นแล ผู้มีปัญญาดี พึงทำความ ไม่ประมาทในพุทธานุสสติ อันมีอานุภาพมาก อย่างนี้ ทุกเมื่อเทอญ นี้เป็นกถามุข ( คำแก้ข้อที่สำคัญ ) อย่างพิสดาร ในพุทธานุสสติ เป็นอันดับแรก

…ในเสนาสนะอันสมควร ) แล้วระลึกถึงคุณ ทั้งหลายแห่งพระปริยัติธรรมและพระโลกุตตรธรรม 8 (โดยอนุสสรณ ปาฐะ) อย่างนี้ว่า สวากขาโต ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปนยิโก ปจฺจตฺติ เวทิตพฺโพ วิญญูหิ [แก้บท ส…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญธัมมานุสสติ โดยแนะนำให้ผู้ปฏิบัติไปในที่ลับเพื่อระลึกถึงคุณธรรมแห่งพระปริยัติธรรมและพระโลกุตตรธรรม อธิบายถึงคำสอนที่ถูกต้องและความงามของบทพระธรรมที่มีมาตั้งแต่ต้นจนจบ เพ

…ะธรรมคุณ โดยนัย ( สักกภาษิต ในมหาโควินทสูตร ) ว่า" เราไม่พิจารณาเห็นศาสดาผู้แสดงธรรมอัน เป็นโอปนยิกะอย่างนี้ ผู้แม้ประกอบด้วยองค์นี้ในกาลส่วนที่เป็นอดีต เลย ในกาลบัดนี้เล่า เราก็ไม่พิจารณาเห็น เว้นแต่พระผู้มี…

บทความนี้พูดถึงอานิสงส์ของการเจริญธรรมานุสสติ ซึ่งทำให้ภิกษุมีความเคารพในพระศาสดาและตระหนักถึงพระธรรม โดยเฉพาะเมื่อมีการระลึกถึงคุณของพระธรรม จิตใจของผู้มีธรรมานุสสติจะน้อมไปสู่การบรรลุธรรมที่สูงส่งแล

…่ ลับ ( คน ) เร้นอยู่ ( ในเสนาสนะอันสมควร ) แล้ว ระลึกถึงคุณ พระอริยสงฆ์ทั้งหลาย ( โดยอนุสสรณปาฐะ ) อย่างนี้ว่า สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ อุชุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ญาย ปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ สามีจิปฏิปน…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญสังฆานุสสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงคุณของพระอริยสงฆ์ โดยการปฏิบัติในที่ลับและการฟังโอวาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า สาวกที่ได้ยินและปฏิบัติตามหลักคำสอนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาวกสง

…เป็นที่ไปในเบื้องหน้า เพราะเหตุนั้นแล ผู้มีปัญญาดี พึงทำความ ไม่ประมาทในสังฆานุสสติ อันมีอานุภาพมาก อย่างนี้ ทุกเมื่อเทอญ นี้เป็นถกามุข ( คำแก้ข้อที่สำคัญ ) อย่างพิสดาร ในสังฆานุสสติ

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของสังฆานุสสติ ที่ช่วยให้ผู้ที่มีความเข้าใจในพระพุทธศาสนามีความปีติและสามารถเผชิญกับความกลัวและทุกข์ได้อย่างมีสติ สังฆาะที่ติดตามพระสงฆ์จึงเป็นแรงกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกใกล้ชิดก

…าค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 311 เพราะเหตุนันแล ผู้มีปัญญาดี พึงทำความ ไม่ประมาทในสีลานุสสติ อันมีอานุภาพมาก อย่างนี้ ทุกเมื่อเทอญ นี้เป็นกถามุข ( คำแก้ข้อที่สำคัญ ) อย่างพิสดาร ในสีลานุสสติ จาคานุสสติ ส่วนผู้ใคร่จะเจ…

ในวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ ได้กล่าวถึงความสำคัญของการทำความไม่ประมาทในสีลานุสสติและการเจริญจาคานุสสติ โดยเน้นให้ผู้มีปัญญาได้ทำการให้ทานตามความสามารถ ตั้งสมาทานเพื่อไม่บริโภคจนกว่าจะได้ให้ทานก่อน พร้อม

…ว่า ทานสิวิภาครโต แปลว่า ยินดีในการให้และในการแบ่ง ด้วยความว่า พระโยคาวจรผู้ทายกย่อมระลึก (ในข้อนี้ อย่างนี้ว่า เราแหละ ให้ทานด้วย ทำการแบ่งแม้จากของที่ตนจะพึงบริโภคด้วย เป็นผู้ยินดีในการให้และการแบ่งทั้งสองอ…

ในบทนี้ กล่าวถึงการเสียสละในรูปแบบของ โวสุสคฺครโต หรือการบริจาค ซึ่งมีผลต่อจิตใจของผู้ให้ โดยเฉพาะเมื่อพระโยคาวจรระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกคร