อริ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 23 / 85

…่ ๓ ความไทย เป็น ชี้แจง : มูลของรูปรสนั้นซึ่งสำเร็จด้วยตัณหา และอวิชชา ถูกถอนขึ้นเสียแล้วด้วยมีด คืออริยมรรค เพราะ เหตุนั้น จึงชื่อว่ามีมูลอันถูกถอนขึ้นเสียแล้ว ฯ : อริยมคฺคสตฺเถน อุจฺฉินน์ ตณฺหาวิชชามย์…

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจและวิเคราะห์ภาษามคธอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีการนำเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับมูลที่ถูกถอนและการสื่อความหมายผ่านตัวอย่างต่างๆ เช่น อาการของการถอนคว

…รียก มีรูปแบบดังนี้ สรรพนาม + วุจฺจติ + นามที่เรียก ตัวอย่างเช่น อย วุจฺจติ รูปกขนฺโธ ๆ อิท วุจฺจติ อริยธน์ ฯ แบบที่สอง วางสรรพนามไว้หน้า ตามด้วยนามที่เรียก ตาม ด้วย อิติ และ วุจจติ ตามลำดับ มีรูปแบบดังน…

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับประโยคกาลาติปัตติ ที่นักศึกษาควรทำความเข้าใจให้ถูกต้อง เพื่อให้สามารถแต่งประโยคได้อย่างเหมาะสม ภายในคู่มือจะอธิบายการใช้กิริยา วุจฺจติ ในการจัดสร้างประโย

…ท้าย แม้ว่าจะถูกหลักการเรียงทั่วไป แต่ก็ถือว่าผิดความนิยมทางภาษา เช่น สำนวนไทยว่า “ทรัพย์นี้เรียกว่าอริยทรัพย์” แต่งว่า “อิท วุจฺจติ อริยธนนฺติ ฯ ถือว่าไม่ถูกความนิยม ที่ถูกต้องเป็น “อิท วุจฺจติ อริยธน์”…

บทความนี้นำเสนอหลักการแต่งประโยคแบบมคธและข้อสังเกตในการใช้สรรพนามและคำเรียก โดยมีการเน้นถึงความนิยมทางภาษาและความถูกต้องในการจัดเรียงคำในประโยค ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมการเขียนและการใช้ภาษาที่ถูกต้องตามมา

…ปกฺขนฺโธติ ฯ ยสุมา อยู่ อิเมหิ เถรกรณธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ, ตสุมา เถโรติ วุจฺจติ ฯ ต ภควตา วุจฺจติ อริยธนนฺติ ฯ หรือ ต ภควตา อริยธนนุติ วุจฺจติ ฯ ประโยค หิ นาม “ประโยค หิ นาม” หรือที่โบราณเรียกชื่อเต็มว…

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้อธิบายถึงประโยคพิเศษในภาษามคธ โดยเฉพาะประโยคที่มี 'หิ นาม' ซึ่งมีรูปแบบการปรุงประโยคที่ไม่ทั่วไป ทำให้ต้องคำนึงถึงวิธีการแปลในเชิงอดีต เมื่อเห็นลักษณะเหล่านี้ในข้อความ ช่วยให

…า สัมพุทธเจ้า พระองค์ได้ตรัสกับพระปัญจวัคคีย์ ให้ได้ทราบถึงทางที่ทำให้พระองค์ตรัสรู้ไว้ว่า หมายถึง “อริยมรรค มีองค์ 8 คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปโป สัมมาวาจา สัมมากัมมันโต สัมมาอาชีโว สัมมาวายาโม สัมมาสติ…

เนื้อหานี้พูดถึงการบรรลุธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผ่านการนั่งสมาธิและความเพียรที่ไม่หยุดยั้ง เพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย และอธิบายถึงการค้นพบมัชฌิมาปฏิปทา ซึ่งเป็นหนทางสายกลางที่นำไปสู่การบรรลุธรรมและนิพพา

… นั้นด้วย อุเบกขาสัมโพชฌงค์ที่เกิดขึ้นแล้ว จะเจริญบริบูรณ์ด้วยประการใด ย่อมรู้ชัดประการนั้นด้วย” 5. อริยสัจ คือ รู้ชัดอริยสัจ 4 แต่ละอย่างๆ ตามความเป็นจริงว่า คืออะไร เป็นอย่างไร และ จะทำให้รู้แจ้งเห็นจร…

…ได้ชี้ให้เห็นความสำคัญและการประยุกต์ใช้อย่างเป็นระบบเพื่อให้รู้ชัดในจิตใจของตน นอกจากนี้ยังอธิบายถึงอริยสัจ 4 ที่เกี่ยวข้องกับความทุกข์ และวิธีการเข้าถึงการรู้แจ้งเห็นจริง ตามหลักธรรมของพระพุทธเจ้า โดยใช…

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขสมุทัยอริยสัจเป็นไฉน ตัณหานี้ใด อันมีความเกิดอีก ประกอบด้วยนันทิราคะ เพลิดเพลินยิ่งนัก ในอารมณ์นั้นๆ คือ กามต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงกัมมัฏฐานและการปฏิบัติที่สำคัญในพระไตรปิฎก โดยอธิบายถึงทุกขสมุทัยและทุกขนิโรธ การละตัณหา และวิธีการปฏิบัติที่นำไปสู่ความดับทุกข์ในโลก มีการเน้นถึงการใช้ประสาทสัมผัสต่างๆ ในการเข้าถึง

…สัย ส่งผลให้บรรลุมรรค ผล นิพพาน โดยมีอารมณ์เพื่อใช้พิจารณาคือ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท 3. สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานเป็นหลักธรรมที่มีความสัมพันธ์เกื้อกูลซึ่งกันและกัน เพ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงแนวคิดหลักของสมถกัมมัฏฐานซึ่งเป็นการฝึกจิตเพื่อให้เกิดสมาธิและฌาน รวมถึงวิปัสสนากัมมัฏฐานที่เน้นการอบรมปัญญาเพื่อรู้แจ้งในสภาวะของสังขาร ซึ่งทั้งสองมีความสัมพันธ์กันและช่วยนำไปสู่กา

…ฏฐาน คือ อารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งการงานทางใจที่จะให้เห็นแจ้งในนามรูป เห็นแจ้ง ในไตรลักษณ์ เห็นแจ้งในอริยสัจ และเห็นแจ้งในมรรค ผล และนิพพาน วิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นอุบายในการให้เกิดเรื่องปัญญา อันเป็นไปเพื่…

วิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นอารมณ์ที่ช่วยให้ผู้เจริญเห็นแจ้งในนามรูป เห็นแจ้งในไตรลักษณ์ รวมถึงอริยสัจและนิพพาน ซึ่งแตกต่างจากสมถกัมมัฏฐานที่มีการปฏิบัติก่อนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า วิปัสสนามีเฉพาะในพระพ…

…4 ปัจจุบันทำให้จิตเป็นสุข เยือกเย็น ได้อภิญญา 5 แสดงฤทธิ์ได้ ปัญญาเจตสิก ขันธ์ อายตนะ ธาตุ อินทรีย์ อริยสัจ, ปฏิจจสมุปบาท โลกุตตระ มรรค 4, ผล 4, นิพพาน 1 ได้อภิญญา 6 คือ ถึงขั้นสุดท้าย ได้อาสวักขยญาณ หมด…

บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน โดยแบ่งออกเป็นลักษณะ, กิจ, ผลปรากฏ, เหตุใกล้ที่เกิดความสุขและองค์ธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการสนับสนุนการทำสมาธิและวิปัสสนา เพื่อให้เกิดสติปัญญาและค

…ล้ำลึก คือสามารถถ่ายทอดธรรมะ ที่ลึกซึ้งยากแก่การเข้าใจให้เป็นเรื่องง่ายเข้าใจได้ชัดเจน เช่น ขันธ์ 5 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท 12 อุปมา เหมือนจุดไฟในที่มืด หงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง 7. โ…

บทความนี้นำเสนอถึงคุณธรรม 7 ประการที่สำคัญของกัลยาณมิตร ซึ่งรวมถึงความเคารพ, การมีศีลและสมาธิ, การอบรมผู้เรียน, การอดทนต่อคำตักเตือน, การสอนธรรมะ, ความมั่นคงในธรรม และการไม่ชักนำไปในทางเสื่อม สิ่งเหล่

…นสัทธาจริตย่อมเป็นผู้ประกอบไปด้วยกุศลธรรม ธรรมอันดีซึ่งซ่อนอยู่ ในดวงใจของเขา ดังต่อไปนี้ มุตตจาคตา อริยานํ ทสฺสนกามตา สทฺธมฺมโสตุกามตา ปาโมชฺชพหุลตา เป็นคนยอมเสียสละ ไม่มีความกังวลห่วงใยในสิ่งทั้งปวง เป…

…งแต่เชื่อมั่นในหลักการของพระพุทธศาสนา แต่ยังมีจิตใจที่เปิดกว้างต่อการรับฟังคำสอนและการเรียนรู้จากพระอริยเจ้า โดยมีความปรารถนาที่จะหลุดพ้นจากทุกข์และเข้าถึงพระนิพพาน นอกจากนี้ พุทธิจริตสะท้อนถึงความสามารถ…

…สำหรับผู้ที่ไม่มีศรัทธามาก่อน อนุสติทั้ง 6 ประการนี้ท่านกล่าวไว้ในมหานามสูตรว่า เป็นข้อปฏิบัติของพระอริย สาวกที่บรรลุมรรคผลแล้ว ข้อปฏิบัตินี้จะทำให้เป็นผู้รู้อรรถรู้ธรรม จิตตั้งมั่น และอยู่อย่างเป็นสุข ด…

…มีความยินดีและสามารถป้องกันอันตราย นอกจากนี้ยังช่วยส่งเสริมศรัทธาและทำให้จิตใจสงบ ยิ่งไปกว่านั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจน ทำให้จิตไม่ถูกกลุ้มรุมด้วยราคะ โทสะ หรือโ…

…ายในคัมภีร์วิสุทธิมรรคว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงพระนามว่า สุคโต เพราะเป็นผู้มีทางเสด็จไปอันงาม (คือ อริยมรรค) เพราะเป็นผู้เสด็จ ไปแล้วเป็นอันดี (คือ บรรลุพระอมตะนิพพาน) เพราะเป็นผู้เสด็จไปแล้วโดยชอบ (คือ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และถ่ายทอดคุณธรรมให้แก่เหล่าสาวก พระองค์ทรงดำเนินตาม…

…ลายเช่นเราเล่า 1 ญาณ ได้แก่สัมมาทิฏฐิ วิริยะ ได้แก่สัมมาวายามะ ท่านว่าเมื่อองค์ทั้งสองนี้สำเร็จแล้ว อริยมรรคย่อมเป็นอัน สําเร็จพร้อมทั้ง 8 องค์ * หมายความว่า พระปัจเจกพุทธะนั้น เกิดนอกพุทธกาล ไม่ได้ฟังธร…

บทความนี้นำเสนอการระลึกถึงความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แม้แต่ผู้มีบุญหรือผู้มีเรี่ยวแรงมาก เช่น พระมหาโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ซึ่งแม้จะมีความสามารถเช่นไร ก็ยังคงต้องเผชิญกับความตาย และป

…กอนภิรตสัญญา 1 สัพพสังขาเรสุอนิจจสัญญา 1 อานาปานัสสติ 12 พระพุทธองค์ยังทรงสรรเสริญอานาปานสติว่า เป็นอริยวิหาร (ธรรมเครื่องอยู่ของพระ อริยะ) พรหมวิหาร (ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพระพรหม) และตถาคตวิหาร (ธรรมเป…

บทที่ 5 นี้นำเสนอเกี่ยวกับอานาปานสติและอุปสมานุสติ ซึ่งเป็นอนุสติสำคัญที่ควรศึกษา โดยอานาปานสติ เป็นกัมมัฏฐานในอนุสติ 10 ที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำ พร้อมอธิบายถึงความสำคัญในด้านการเข้าถึงสติปัฏฐาน 4 และโพ

…ไปโดยเจาะจงประเภทบุคคล 7 จำพวก คือ หญิงทั้งหลาย ก. สพฺพา อิตถิโย ข. สพฺเพ ปุริสา ชายทงหลาย ค. สพฺเพ อริยา ง. สัพเพ อนริยา จ. สัพเพ เทวา ฉ. สพฺเพ มนุสสา ช. สพฺเพ วินิปาติกา พระอริยบุคคลทั้งหลาย ผู้ไม่ใช่พ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการแผ่เมตตา 3 ประเภท ได้แก่ อโนทิโสผรณา (การแผ่ทั่วไป), โอทิโซผรณา (การแผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (การแผ่ในทิศทางต่างๆ) โดยนำเสนอความสำคัญของการแผ่เมตตาและศัพท์บาลีที่ใช้ในการ

ข. สัพเพ ปุริสา ทุกขา มุจฺจนฺตุ ขอชายทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด ค. สพฺเพ อริยา ทุกขา มุจฺจนฺตุ ขอพระอริยบุคคลทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด ง. สพฺเพ อนริยา ทุกขา มุจจนตุ ขอผู้ไม่ใช่…

เนื้อหานี้พูดถึงการแผ่กรุณาให้กับสัตว์ทุกชนิดและมนุษย์ โดยขอให้พ้นจากทุกข์ โดยครอบคลุมทั้ง 10 ทิศ รวมถึงคำอธิษฐานสำหรับสัตว์ในทิศต่างๆ รวมอยู่ด้วย จุดประสงค์คือการให้กรรมดีและความเมตตาแก่ทุกชีวิต ทุกค

…ฺเพ ปุริสา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฉ ขอชายทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย ค. สัพเพ อริยา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอพระอริยบุคคลทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย ง. สพ…

บทความนี้เสนอวิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง สำหรับผู้ที่บรรลุถึงอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสมสัมเภท โดยมีวิธีที่แบ่งออกเป็น อโนทิโสผรณา (แผ่ทั่วไป) และ โอทิโสผรณา (แผ่เฉพาะกลุ่ม) การแผ่มุทิตายังครอบคลุมถึงการแผ่ไปใน

…ยเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ข. สัพเพ ปุริสา กมฺมสฺสกา โหนฺติ ชายทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ค. สพฺเพ อริยา กมฺมสฺสกา โหนฺติ พระอริยบุคคลทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ง. สพฺเพ อนริยา กมฺมสฺสกา โหนฺติ ผู้ไ…

…ผ่ให้แก่สัตว์ทั่วไปใน 10 ทิศ โดยแบ่งออกเป็นกลุ่มบุคคลที่มีกรรมเป็นของตน ไม่ว่าจะเป็นชาย หญิง หรือพระอริยบุคคล การแผ่อุเบกขายังรวมถึงการตั้งใจส่งเสริมกรรมดีไปยังสัตว์ในทิศต่าง ๆ เพื่อสร้างความเป็นอยู่ที่ด…