หน้าหนังสือทั้งหมด

การเห็นธรรมกาย
129
การเห็นธรรมกาย
…ความเที่ยงตรงไม่แปรผัน ธรรมกายนี้แหละเป็น สุขัง ตั้งอยู่ในสภาพเป็นรัตนะตลอดไปได้ ธรรมกายนี่แหละเป็น อัตตา ตัวตนแท้จริง โดยเห็นได้จากการเปรียบเทียบระหว่างกายมนุษย์ กับธรรมกายนั่นเอง นับแต่นี้เป็นต้นไป ท่า…
นี้ล้วนเห็นเป็นดวงธรรมทั้งสิ้น ต่างกันแต่สีของดวงธรรมเท่านั้นว่าจะเป็นสีขาวใสบริสุทธิ์ สี ดำเป็นนิลแต่ไม่ใส สีดำยิ่งกว่านิลและใส เป็นต้น ตาธรรมกายเห็นดวงธรรมแต่ละชนิด ว่ามีผลต่อความรู้สึกนึกคิด ความส
การเข้าถึงพระธรรมกาย
68
การเข้าถึงพระธรรมกาย
…้เจริญเติบใหญ่แล้ว ส่วนพระธรรมกายที่น่า เพลิดเพลินของหม่อมฉัน อันพระองค์ทรงฟูมฟักให้เจริญแล้ว” 5) ในอัตถสันทัสสกเถราปทาน พระอัตถสันทัสสกเถระกล่าวไว้ว่า “อนึ่ง พระพุทธเจ้า ผู้ทรงแสดงธรรมกาย ซึ่งเป็นบ่อเกิ…
…้เจริญเติบใหญ่แล้ว ส่วนพระธรรมกายที่น่า เพลิดเพลินของหม่อมฉัน อันพระองค์ทรงฟูมฟักให้เจริญแล้ว” 5) ในอัตถสันทัสสกเถราปทาน พระอัตถสันทัสสกเถระกล่าวไว้ว่า “อนึ่ง พระพุทธเจ้า ผู้ทรงแสดงธรรมกาย ซึ่งเป็นบ่อเกิ…
การปฏิเสธเกี่ยวกับอายตนะ
145
การปฏิเสธเกี่ยวกับอายตนะ
…ล่อยวาง เมื่อใด ก็เป็นอันว่า บรรลุได้ ถึงได้ จิตเชื่อมเข้ากับวิสังขาร คือ อสังขตธรรมได้ เพราะฉะนั้น อัตตาในพระพุทธศาสนา จึงเข้าใจว่า หมายถึงมีสิ่งที่ยึดถือว่า เป็นตัวเราของเรานี้แหละ แต่ว่า สิ่งที่มีอยู่…
ในพระพุทธพจน์นั้น มีการปฏิเสธว่า อายตนะนั้น ไม่ใช่อรูปฌาน 4 ด้วย และอรูปฌาน 4 นั้น เป็นสมาธิขั้นสูง มีสิ่งไร้รูป เช่น ความว่าง (อากาศ) และวิญญาณ เป็นต้น เป็นอารมณ์ เป็นสภาพจิตที่จิตสามารถรับรู้ได้แม้
ความหมายและมูลเหตุของพระสูตร
127
ความหมายและมูลเหตุของพระสูตร
…วก) ทรงแสดงพระสูตรทั้งหลาย พระอรรถกถาจารย์ผู้รจนาคัมภีร์สุมังคลวิลาสินี อธิบายว่า มี 4 ประการคือ 1) อัตตัชฌาสยะ ทรงแสดงตามพระอัธยาศัยของพระองค์เอง โดยไม่ต้องมีผู้ใดทูล ขอให้ทรงแสดง เช่น อากังเขยยสูตร (ม.…
ที่เรียกพระธรรมเทศนาและธรรมบรรยายทั้งหลายในพระสุตตันตปิฎกว่า “สูตร” พระอรรถกถาจารย์ผู้รจนาคัมภีร์สมันตปาสาทิกา อธิบายว่าเพราะมีความหมาย 6 อย่างคือ 1) เพราะบ่งถึงประโยชน์ (อตฺถาน สูจนโต) คือชี้ให้เห็น
ธรรมบท
153
ธรรมบท
…. ปาปวรรค 10. ทัณฑวรรค มี 12 เรือง 16 คาถา d มี 11 เรอง 17 คาถา d 11. ชราวรรค มี 9 เรอง 11 คาถา 12. อัตตวรรค มี 10 เรือง d 10 คาถา 144 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น
ธรรมบท 5) มงคลสูตร 6) รัตนสูตร 7) ติโรกุฑฑสูตร 8) นิธิกัณฑสูตร 9) เมตตสูตร ความหมายของธรรมบท ธรรมบท แปลว่า บทแห่งธรรมหรือที่ตรัสไว้เป็นบท หมายถึง บทธรรม ภาษิต สั้น ๆ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ต่างเ
การอธิบายธรรมในอภิธรรม
176
การอธิบายธรรมในอภิธรรม
…รูปกัณฑ์ นิกเขปกัณฑ์ อธิบายเรื่องรูปอย่างละเอียด อธิบายหัวข้อธรรมในมาติกาด้วยคำอธิบายขนาดยาวปานกลาง อัตถุทธารกัณฑ์ อธิบายหัวข้อธรรมในมาติกาอย่างย่อ เป็นทำนองคล้ายบทสรุป dode ของคัมภีร์ ทั้งหมด การอธิบายใ…
นักอภิธรรมพยายามอธิบายธรรมด้วยวิธีที่สื่อลักษณะ คุณสมบัติ ความเป็นไปของ สภาวธรรมตรงตามความเป็นจริงมากที่สุด ฉะนั้นเมื่อเห็นว่าสภาวะที่แท้จริงของธรรมทั้ง หลายฉะนั้นไม่มีตัวตน ไม่มีบุคคล เป็นแต่เพียงอง
ปัจจัย 24 ประการ
184
ปัจจัย 24 ประการ
…ฌานปัจจัย 18. มัคคปัจจัย 19. สัมปยุตตปัจจัย 20. วิปปยุตตปัจจัย 8. นิสสยปัจจัย 9. อุปนิสสยปัจจัย 21. อัตถิปัจจัย 10. ปุเรชาตปัจจัย 22. นัตถิปัจจัย 11. ปัจฉาชาตปัจจัย 23. วิคตปัจจัย 12. อาเสวนปัจจัย 24. อว…
3. ชื่อว่าปัฏฐาน เพราะอรรถว่า เป็นที่ดำเนินไปแห่งพระสัพพัญญุตญาณ (เกนฏเฐน ปฏฐานนติ ปฏิฐิตฏเฐน) คือ เป็นพระธรรมเทศนาที่เกิดขึ้น ด้วยอานุภาพแห่งพระสัพพัญญุตญาณและเป็นวิสัยแห่งพระสัพพัญญูญาณ โดยเฉพาะ รว
พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
29
พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
…รพชิตในบวรพุทธ ศาสนาจะต้องไม่ซ่องเสพเป็นอันขาด ธรรมอันลามก 2 ประการนั้น คือ 1. กามสุขัลลิกานุโยค 2. อัตตกิลมถานุโยค 16 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม
ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรเป็นปฐมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นแม่บทของการ ดับทุกข์อันตรัสรู้โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น ไม่ว่าในยุคนั้นจะมีวิธีการเพื่อแสวงหา หนทางพ้นทุกข์อย่างไรก็ตาม พระสัมมาสัมพุทธเ
ความฉิบหายและมัชฌิมาปฏิปทา
37
ความฉิบหายและมัชฌิมาปฏิปทา
…าเป็นมิตรด้วยมธุรสวาจาพาให้ลุ่มหลง แล้วพาไปตัดศีรษะเสียใน ป่ารกชัฏ เพราะเหตุนี้ตถาคตจึงตรัสเทศนาว่า อัตตกิลมถานุโยคลัทธิภายนอกพระพุทธ ศาสนานี้เป็นของชั่วช้าลามก มิควรที่บรรพชิตในบวรพุทธศาสนาจะพึงซ่องเสพส…
แต่ความฉิบหาย เปรียบเสมือนมหายักษ์ที่ผูกเวรจองเวรติดตามพิฆาต ฆ่าผู้ประพฤติให้ถึง ความตายและความฉิบหาย หรือมิฉะนั้นก็เปรียบประดุจดังบุคคลผู้หลงจับอสรพิษในที่มืด ด้วย สำคัญว่าเป็นเชือก อย่าสงสัยเลยว่าอส
มรรคอริยสัจ
51
มรรคอริยสัจ
…นพนักงานตกแต่งกองทุกข์ให้แก่สัตว์ทั้งปวงไม่ เลือกหน้า ตัณหานั้นแบ่งออกโดยสังเขปได้ 2 ประการ คือ 1.1 อัตตัตถะตัณหา คือ ปรารถนาจะให้เป็นประโยชน์แก่ตนเอง ต้องการจะให้ทรัพย์ ศฤงคารและบริวารทั้งปวงมาเป็นของตน…
มรรคอริยสัจ โดยทรงมีพระราชประสงค์ที่จะแสดงให้เห็นว่า กองทุกข์ทั้งปวงจะกระทำให้สัตว์ เดือดร้อนระส่ำระสาย ก็เพราะเหตุที่สัตว์ทั้งหลายมัวเมา ตั้งอยู่ในความประมาท ขาดความ อุตสาหะในการปฏิบัติตามมรรคอริยสัจ
ทุกข์จากการคลอด
64
ทุกข์จากการคลอด
…ฆ่าตัวเองตายด้วยการผูกคอตายก็มี กินยาตายก็มี เสวยทุกขเวทนาด้วยประการต่าง ๆ กัน ทุกข์อย่างนี้ชื่อว่า อัตตูปักกมมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการที่หก 3 อีกประการหนึ่ง เมื่อเกิดมาเป็นมนุษย์แล้ว ต้องประสบทุก…
ของเค็มเข้าไป สัตว์ในครรภ์นั้นก็จะรู้สึกเจ็บแสบไปทั่วสรรพางค์กาย ดุจคนต้องราชอาชญาที่ ถูกแล่เนื้อเอาเกลือทา ต้องเสวยทุกขเวทนาแสนสาหัสยิ่งนัก ทุกข์อย่างนี้ได้ชื่อว่า คัพภปริหาร- มูลกทุกข์ จัดเป็นชาติท
บรรณานุกรม
188
บรรณานุกรม
… ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542. กรุงเทพฯ: นานมี บุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2546. วัดราชบพิตร, สารัตถสมุจจัย อัตถกถาภาณวาร เล่ม 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรุงเทพฯ (1984), 2532. สำนักค้นคว้าทางวิญญาณ, ฎีกาธัมมจักกัปปวั…
บรรณานุกรม ภุมรา ตาละลักษณ์, ศจ.พญ. รวมพระธรรมเทศนาและวิเคราะห์การเจริญสมถวิปัสสนา กรรมฐานตามแนววิชชาธรรมกาย, กรุงเทพฯ: ศุภวนิชการพิมพ์, 2532 พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต), พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับปร
การทำความดีและการศึกษา
139
การทำความดีและการศึกษา
…าเรียนก็จะได้ รับความรู้ความเข้าใจในวิชาการต่าง ๆ เมื่อถึงเวลาสอบก็จะสามารถสอบได้คะแนนดี เป็นต้น 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้อรรถ หรือ ความเป็นผู้รู้จักผล) การที่พระภิกษุผู้เป็นธัมมัญญูจะฝึกฝนอบรมตนเองใ…
รู้จักว่าการทําความดีเป็นเหตุแห่งความสุข ความขยันเป็นเหตุแห่งความสำเร็จ ความ เกียจคร้านเป็นเหตุแห่งความล้มเหลว การทำความชั่วเป็นเหตุแห่งความทุกข์เป็นต้น เมื่อรู้ว่า อะไรเป็นเหตุให้เกิดผลชั่ว แล้วพยาย
การเป็นธัมมัญญูและอัตถัญญู
141
การเป็นธัมมัญญูและอัตถัญญู
…จดจำ และ สรุปสาระสําคัญของธรรมะได้ในระดับหนึ่ง จากนั้นจึงจะน่าค่าสอนทีศึกษานั้น มาพัฒนา ตนเองให้เป็นอัตถัญญบุคคล ด้วยการ แตกฉาน 1. พิจารณาไตร่ตรองธรรมะ จนเข้าใจความหมายในนัยต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องลึกซึ้ง …
…จดจำ และ สรุปสาระสําคัญของธรรมะได้ในระดับหนึ่ง จากนั้นจึงจะน่าค่าสอนทีศึกษานั้น มาพัฒนา ตนเองให้เป็นอัตถัญญบุคคล ด้วยการ แตกฉาน 1. พิจารณาไตร่ตรองธรรมะ จนเข้าใจความหมายในนัยต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องลึกซึ้ง …
การเป็นอัตตัญญูและการฝึกฝน
148
การเป็นอัตตัญญูและการฝึกฝน
…ไม่ใหญ่ให้ไว้ ก็จะทำให้เรา เป็นคนรู้จักผล คือสามารถสาวไปหาสาเหตุได้นั่นเอง สรุปว่า พระภิกษุผู้จะเป็นอัตถัญญู (ความเป็นผู้รู้อรรถ หรือ ความเป็นผู้รู้จักผล) ได้นั้น ต้องประกอบด้วย 1.เข้าใจนัยหรือความหมายที…
…ไม่ใหญ่ให้ไว้ ก็จะทำให้เรา เป็นคนรู้จักผล คือสามารถสาวไปหาสาเหตุได้นั่นเอง สรุปว่า พระภิกษุผู้จะเป็นอัตถัญญู (ความเป็นผู้รู้อรรถ หรือ ความเป็นผู้รู้จักผล) ได้นั้น ต้องประกอบด้วย 1.เข้าใจนัยหรือความหมายที…
ความเป็นผู้รู้จักตนในพระธรรม
151
ความเป็นผู้รู้จักตนในพระธรรม
3. อัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักตน) เมื่อพระภิกษุฝึกฝนตนเองจนเป็นธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม (รู้จักเหตุ) เป็นอ…
3. อัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักตน) เมื่อพระภิกษุฝึกฝนตนเองจนเป็นธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม (รู้จักเหตุ) เป็นอ…
การบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์
181
การบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์
…นี้เป็นกาลประกอบความเพียร นี้เป็นกาลหลีกออกเร้น ฉะนั้น เราจึงเรียกว่าเป็นกาลัญญู ภิกษุ เป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ด้วยประการฉะนี้” คำแปลและความหมาย 1 คำว่า “กาล” แปลได้หลายนัย คือ เว…
ในการบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์ รู้จักความพอเหมาะในการพูด การปฏิบัติกิจและทําการ ต่าง ๆ ตลอดจนการพักผ่อนนอนหลับและการสนุกสนานรื่นเริงทั้งหลาย ทำการงานทุกอย่าง ด้วยความเข้าใจวัตถุประสงค์เพื่อผลดีแท้จริง
การพัฒนาผู้ฟังในธรรมะ
217
การพัฒนาผู้ฟังในธรรมะ
…เภทของคน ๆ นั้น ได้ เมื่อพระภิกษุฝึกได้อย่างนี้แล้ว พระพุทธองค์จึงจะทรงรับรองว่า “ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ปริสัญญู บุคคลปโรปรัญญ ด้วยประการฉะนี้ การฝึกให้เป็นปุคคลปโรปรัญญสำห…
1) เพื่อวัดความเข้าใจของผู้ฟัง ในธรรมะที่ตนแสดงไปว่ารู้ เข้าใจหรือไม่เพียงใด หาก ยังเข้าใจไม่ครบถ้วน หรือมีข้อสงสัย ก็จะได้อธิบายจนเกิดความเข้าใจ ซึ่งอาจประเมินผู้ฟังได้ จากวิธีนี้ คือ 1.1) จากการสนทน
สรุปใจความสำคัญของสัปปุริสธรรม
220
สรุปใจความสำคัญของสัปปุริสธรรม
… ๆ ได้อย่างเต็มที่ ส่วนฝ่ายหญิงก็มาช่วยงานในวัดเป็นครั้งเป็นคราวตาม ที่ทางวัดสะดวกรองรับ เป็นต้น 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักอรรถ หรือความเป็นผู้รู้จักผล) พระภิกษุเมื่อได้ศึกษาความรู้ธรรมะอย่างทั่วถึ…
5.3 สรุปใจความสำคัญ จากที่ได้แสดงรายละเอียดมาทั้งหมด เราจะมาสรุปใจความสำคัญของสัปปุริสธรรม ทั้ง 7 ประการ เพื่อให้เห็นภาพรวมได้ชัดเจนยิ่งขึ้น สามารถนำไปปฏิบัติได้โดยง่าย ดังนี้ 1. ธัมมัญญุตา (ความเป็น
การปฏิบัติธรรมและการมีครู
221
การปฏิบัติธรรมและการมีครู
…้สมบูรณ์ อย่างเช่น พระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์ ภายในวัด เป็นต้น เมื่อทําได้อย่างนี้จึงจะเรียกได้ว่า เป็นอัตถัญญู สําหรับฆราวาส การจะเป็นอัตตัญญูได้อย่างพระภิกษุ นอกจากจะขวนขวายในการทำ ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา…
…้สมบูรณ์ อย่างเช่น พระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์ ภายในวัด เป็นต้น เมื่อทําได้อย่างนี้จึงจะเรียกได้ว่า เป็นอัตถัญญู สําหรับฆราวาส การจะเป็นอัตตัญญูได้อย่างพระภิกษุ นอกจากจะขวนขวายในการทำ ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา…