ทุกข์จากการคลอด : หน้า 64/188

ของเค็มเข้าไป สัตว์ในครรภ์นั้นก็จะรู้สึกเจ็บแสบไปทั่วสรรพางค์กาย ดุจคนต้องราชอาชญาที่ ถูกแล่เนื้อเอาเกลือทา ต้องเสวยทุกขเวทนาแสนสาหัสยิ่งนัก ทุกข์อย่างนี้ได้ชื่อว่า คัพภปริหาร- มูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการที่สอง d ทารกที่อยู่ในครรภ์ หากนอนขวางอุทรมารดาอยู่ไม่สามารถคลอดออกมาได้ แพทย์ ต้องจับมือจับเท้าลากออกมา ทุกข์อันนี้ชื่อว่า คัพภวิปัตติมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการ ทสาม เมื่อถึงคราวที่ทารกจะออกจากครรภ์ ลมกรรมชวาต” ย่อมพัดกลับเอาเท้าของทารก ขึ้นเบื้องบน เอาศีรษะลงเบื้องล่าง ซัดขว้างลงไปในทวารมุข ดุจบุคคลซึ่งตกลงไปในเหวลึก แสนลึกทำให้ตกใจสะดุ้งกลัวสุดขีด กว่าจะออกพ้นจากทวารมุขนั้นก็แสนเวทนายิ่งนัก ดุจช้าง สารตัวใหญ่มหึมาพยายามดิ้นออกมาจากช่องดาลแคบ ๆ หรือมิฉะนั้นก็ดุจสัตว์ในสังฆาฏนรก อันถูกภูเขาบีบไว้ให้เป็นจุณไป เสวยทุกข์แสนเวทนาเช่นนี้ทุกภพทุกชาติไป ทุกข์อย่างนี้ได้ชื่อว่า คัพภชายิกมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการที่สี่ ครั้นเมื่อทารกคลอดพ้นจากครรภ์มารดาแล้ว มีแพทย์หรือพยาบาลรับไปชำาระล้าง ขัดสีฉวีวรรณ ทุกข์นั้นดุจแทงด้วยปลายเข็มและเชือดด้วยมีดอันแสนคม ทำให้เจ็บปวดไปทั่ว สรรพางค์กาย ทุกข์อันนี้ชื่อว่า คัพภนิกขมนมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการที่ห้า นับตั้งแต่ทารกนั้นคลอดจากครรภ์มารดาเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ บางคนมีบุพกรรม แต่หนหลังอย่างใดอย่างหนึ่งติดตามมา ให้ต้องโทษอาชญาถูกจองจ๋าก็มี ถูกฆาตกรรม ปลดปลงชีวิตลงเสียก็มีบางคนให้รู้สึกเคียดแค้นจึงโกรธขึ้นมาฆ่าตัวเองตายด้วยการผูกคอตายก็มี กินยาตายก็มี เสวยทุกขเวทนาด้วยประการต่าง ๆ กัน ทุกข์อย่างนี้ชื่อว่า อัตตูปักกมมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการที่หก 3 อีกประการหนึ่ง เมื่อเกิดมาเป็นมนุษย์แล้ว ต้องประสบทุกข์เพราะถูกทำร้ายด้วย ศาสตราวุธของผู้อื่นก็ดี ถูกประหารด้วยท่อนไม้หรือเครื่องมือใด ๆ ของผู้อื่นก็ดี ทุกข์อันนี้ได้ ชื่อว่า ปรูปักกมมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ประการที่เจ็ด ลมกรรมชวาต คือ ลมเกิดในครรภ์เวลาคลอดบุตร หรือลมเบ่ง ทวารมุข ตามรูปศัพท์แปลว่า ปากประตู ในที่นี้หมายถึงช่องคลอด สังฆาฏนรก เป็นนรกขุมหนึ่งในมหานรก 8 ขุม ในสังกิจจชาดก สังกิจฤาษีซึ่งเป็นพระโพธิสัตว์แสดงนรกแก่พระเจ้าพาราณสีว่า สังฆาฏนรก มีภูเขาเหล็กที่ลุกโพลงบดขยี้สัตว์นรก จึงชื่อว่า สังฆาฏะ หรือ สังฆาตะ ก็เขียน บทที่ 4 ทุ ก บ อ ริ ย สัจ DOU 51