หน้าหนังสือทั้งหมด

ติรัจฉานวิชาและความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
99
ติรัจฉานวิชาและความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
…ุทธเจ้าจึงตรัสกับพระเจ้า อชาตศัตรูต่อไปอีกว่า “มหาบพิตร อย่างไร ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย” 6.2.4 คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายมีคำศัพท์เฉพาะว่า “อ…
…ษุต้องปฏิบัติตามเพื่อให้มีความสุขทั้งทางกายและใจ พระบรมศาสดาได้สอนถึงการรักษาศีลและการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งนี้การปฏิบัติตามศีลนั้นจะนำมาซึ่งความสงบ ปราศจากความทุกข์ทั้งหลาย
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
100
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
คำที่ 2 “สังวร” หมายถึง สำรวมระวัง คำที่ 3 “ศีล” หมายถึง ภาวะปรกติ ดังนั้น “อินทรียสังวรศีล” จึงหมายถึง “ภาวะปรกติในการสำรวมระวังอินทรีย์ทั้ง 6” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับพระเจ้าอชา…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ต่างๆ ในการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก …
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
101
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
…ูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อมปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์....” สำหรับการสำรวมอินทรีย์อื่นอีก 5 อย่าง ก็ปฏิบัติเช่นเดียวกัน คือ ใช้สติเป็นเครื่องคุ้มครอง ด้วยเหตุนี้โบราณาจารย์ทั้งหลา…
บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดกิเลส และอธิบายถึงอกุศลธรรมอันลามก
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมจิตใจ
104
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมจิตใจ
…สวย ทุกขเวทนา เพราะความคิดฟุ้งซ่าน หรือเพราะพฤติกรรมทุศีลของตนเองอยู่ร่ำไป อนึ่ง เมื่อพระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลได้บริบูรณ์แล้ว อภิชฌาและโทมนัสก็ไม่อาจเข้าครอบงำ ใจได้ ยังผลให้สามารถบำเพ็ญปาฏิโมกขสังวรศ…
การเจริญสมาธิภาวนาถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมจิตใจ เพื่อไม่ให้จิตคิดฟุ้งซ่านและถูกอภิชฌาและโทมนัสเข้าครอบงำ กล่าวได้ว่าความสำเร็จในด้านศีลอยู่ที่การมีศรัทธาและสติ การที่จิตควรมีความสงบไม่ให้ค
สามัญญผลเบื้องกลาง
115
สามัญญผลเบื้องกลาง
…คือ อานิสงส์หรือผลดีที่ภิกษุได้รับจากการเจริญภาวนา เมื่อภิกษุเป็นผู้ถึง พร้อมด้วยศีล คุ้มครอง ทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เป็นผู้สันโดษ ย่อมเป็นผู้สงบทั้ง กาย วาจา และใจ อย่างแท้จริง ครั้…
บทที่ 7 แสดงถึงความสำคัญของสามัญญผลเบื้องกลาง ซึ่งเป็นผลดีที่ภิกษุได้รับจากการปฏิบัติภาวนา โดยการรักษาศีล ความมีสติสัมปชัญญะ และการเป็นผู้สันโดษ รวมถึงการบรรลุฌานที่นำไปสู่การชำระจิตใจจากนิวรณ์ 5 ประก
การเวียนว่ายและความบริสุทธิ์
184
การเวียนว่ายและความบริสุทธิ์
…กรรม 1 กรรมกึ่ง ปฏิปทา 62 อันตรกัป 62 อภิชาติ 6 ปุริสภูมิ 8 อาชีวก 4,900 ปริพาชก 4,900 นาควาส 4,900 อินทรีย์ 2,000 นรก 3,000 รโชธาตุ 36 สัญญีครรภ์ 7 อสัญญีครรภ์ 7 นิคัณฐีครรภ์ 7 เทวดา 7 มนุษย์ 7 ปีศาจ 7 สร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเวียนว่ายและความบริสุทธิ์ที่ได้กล่าวถึงความไม่สามารถหาสาเหตุและปัจจัยในชีวิตมนุษย์ ทั้งยังมีการกล่าวถึงกรรมและความเป็นอยู่ของสัตว์ต่างๆ ว่าพวกเขานั้นไม่มีอำนาจเหนือชะตากรรมของตัวเอง
แนวคิดเกี่ยวกับกรรมและการเซ่นสรวงในพระพุทธศาสนา
185
แนวคิดเกี่ยวกับกรรมและการเซ่นสรวงในพระพุทธศาสนา
…้งสี่ เมื่อทำกาลกิริยา ธาตุดินไปตามธาตุดิน ธาตุน้ำไปตามธาตุน้ำ ธาตุไฟ ไปตามธาตุไฟ ธาตุลมไปตามธาตุลม อินทรีย์ทั้งหลายย่อมเลื่อนลอยไปในอากาศ คนทั้งหลายมีเตียงเป็น ที่ 5 จะหามเขาไป ร่างกายปรากฏอยู่แค่ป่าช้า ก…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับกรรมและการเซ่นสรวง โดยเน้นว่าไม่มีผลทางสังคมหรือในชีวิตหลังความตาย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความเข้าใจต่อการใช้ศิลปศาสตร์เพื่อเลี้ยงชีพและผลกระทบที่ตามมา การสนทน
อินทรียสังวรและการฝึกปฏิบัติของภิกษุ
197
อินทรียสังวรและการฝึกปฏิบัติของภิกษุ
อินทรียสังวร ดูกรมหาบพิตร อย่างไร ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ดูกรมหาบพิตร ภิกษุในธ…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการของอินทรียสังวรในธรรมวินัย และความสำคัญของการรักษาจักขุนทรีย์และมนินทรีย์ โดยภิกษุจะต้องฝึกจิตให้มีสติสัมปชั…
ลักษณะพิเศษของพระพุทธศาสนา
29
ลักษณะพิเศษของพระพุทธศาสนา
…ธรรมสูงสุด สังเกตได้ว่า หลักธรรมหลายหมวดจะลงท้ายด้วยปัญญา เช่น ไตรสิกขา ประกอบด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา, อินทรีย์ 5 ประกอบด้วย ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา การจะกำจัดกิเลสอาสวะจนหมดสิ้นได้ก็ต้องอาศัยปัญญา เป็น…
พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งปัญญา นำเสนอความรู้ที่ครอบคลุมและยึดหลักกรรมเป็นสำคัญ โดยไม่ทำร้ายผู้อื่นหรือก่อสงคราม ศาสนานี้ยกย่องปัญญาว่าเป็นธรรมสูงสุด รวมถึงหลักธรรมหลายหมวดที่เน้นไปที่ปัญญาเป็นหลักในกา
การพิสูจน์ความจริงผ่านประสาทสัมผัสและใจ
72
การพิสูจน์ความจริงผ่านประสาทสัมผัสและใจ
…ิสูจน์ “เสียงเพลง” ได้ว่าไพเราะหรือไม่ แต่จะต้องใช้ “หู” เท่านั้น ในการพิสูจน์ และในความเป็นจริงแล้วอินทรีย์ทั้ง 5 ประการยังต้องทำงานร่วมกับ อินทรีย์ 6 คือ ใจ อีก ชั้นหนึ่งจึงจะครบวงจรดังได้กล่าวแล้ว ในขณะ…
บทความนี้เน้นการพิสูจน์ว่าความจริงไม่สามารถใช้เพียงแค่ประสาทสัมผัสห้าประการได้ จำเป็นต้องใช้ใจในการสำรวจโลกที่ละเอียด เช่น นรก สวรรค์ หรือแม้กระทั่งอารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้นในใจ การไม่ยอมรับเรื่องใจ
เนมิตกนามและพระรัตนตรัยในพระพุทธศาสนา
82
เนมิตกนามและพระรัตนตรัยในพระพุทธศาสนา
…พยอำนาจของมหากุฏราชวิทยาลัยซึ่งเรียบเรียงโดยพระอริยคุณาธาร แห่งวัดเขาสวนกวางจังหวัด ขอนแก่น กล่าวถึงอินทรีย์ของพระอรหันต์ซึ่งเป็นผู้ที่ได้เข้าถึงพระรัตนตรัยภายในไว้ว่า “อินทรีย์ของพระ อรหันต์นั้นแหละ เรียก…
เนมิตกนาม คือ ชื่อที่เกิดจากเหตุการณ์ที่เชื่อมโยงกับพระรัตนตรัย เช่น พุทฺโธ, ธมฺโม และสงฺโฆ ซึ่งแต่ละชื่อสื่อถึงคุณสมบัติเฉพาะของพระพุทธเจ้าที่ยิ่งใหญ่และอุดมด้วยความบริสุทธิ์ ศึกษาเนมิตกนามจากประวัติ
ความหมายและความสำคัญของธรรมกายในพระพุทธศาสนา
86
ความหมายและความสำคัญของธรรมกายในพระพุทธศาสนา
…มีความกำหนัดอันแรงกล้าในกามทั้งหลาย ไม่มีจิตพยาบาท... มีจิตตั้งมั่น มีจิตมีอารมณ์เป็นอันเดียว สำรวม อินทรีย์โดยที่แท้ ภิกษุนั้นอยู่ใกล้ชิดเราทีเดียว และเราก็อยู่ใกล้ชิดภิกษุนั้น ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะ ภิ…
บทความนี้กล่าวถึงธรรมกายในแง่มุมของพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่า ธรรมกายเป็นบ่อเกิดแห่งรัตนะทั้งหมด และการเข้าถึงพระธรรมกายในตัวคือการเข้าถึงพระพุทธเจ้า ในประเด็นที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสกับพระวักกลิว
วิชชาจรณสมฺปนฺโนในศาสนาพุทธ
113
วิชชาจรณสมฺปนฺโนในศาสนาพุทธ
… คือ ความรู้แจ้งที่ทำลายอาสวะให้หมดสิ้น จรณะ 15 ได้แก่ (1) ศีลสังวร คือ ความสำรวมในพระปาฏิโมกข์ (2) อินทรีย์สังวร คือ ความสำรวมอินทรีย์ทั้ง 6 ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ (3) โภชเนมัตตัญญุตา คือ ความรู้จักประมาณ…
วิชชาจรณสมฺปนฺโน หมายถึง ความรู้และความประพฤติที่รวมกัน ทำให้เกิดความรู้แจ้ง 8 ประการ และการประพฤติ 15 ประการ ซึ่งล้วนมีส่วนในการทำให้พระพุทธเจ้าทรงบรรลุสัมมาสัมโพธิญาณ ศึกษาแนวคิดเหล่านี้เกี่ยวกับรู้
การบวชในพระพุทธศาสนาและข้อกำหนดต่าง ๆ
204
การบวชในพระพุทธศาสนาและข้อกำหนดต่าง ๆ
…กเป็น 4 หมวดใหญ่ ๆ เรียกว่า ปาริสุทธิศีล 4 ดังนี้คือ 1) ปาฏิโมกขสังวรศีล หมายถึง ศีล 227 สิกขาบท 2) อินทรียสังวรศีล หมายถึง การสำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ยินดียินร้ายในเวลาเห็นรูป - พระวินัยปิฎก มหา…
เนื้อหาเกี่ยวกับข้อกำหนดในการบวชในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งประเภทของผู้ที่มีพันธะและผู้ทำผิดกฎหมาย ผู้พิการ หรือผู้ป่วยหนักที่ไม่ควรเข้าบวชอธิบายถึงพระวินัยและศีลของพระภิกษุ และความต้องการความสมบูรณ์ทั้งทา
สามัญญผลเบื้องสูงและการสร้างบารมี
210
สามัญญผลเบื้องสูงและการสร้างบารมี
…ได้ตรัสถึงขั้นตอนการฝึกฝนตนของ พระสงฆ์ไว้ 6 ขั้นดังนี้ 1) สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ 2) คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย 3) รู้จักประมาณในโภชนะ 4) ประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่ 5) ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ…
…ระสงฆ์จะต้องผ่าน 6 ขั้นตอนตามหลักในคุณกโมคคัลลานสูตร เช่น สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ และคุ้มครองทวารในอินทรีย์ การสร้างบารมีจำเป็นต้องขัดเกลาอุปนิสัยและละอาการโกหก, โลภะ, โทสะ และโมหะ เพื่อที่จะเพิ่มบารมีให้…
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
60
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
ตามธาตุไฟ ธาตุลมก็จะไปตามธาตุลม อินทรีย์ทั้งหลายย่อมเลื่อนลอยไปในอากาศ คนทั้งหลาย จะหามเขาไปยังป่าช้า กลายเป็นกระดูกมีสีดุจสีนกพิราบ สิ่ง…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดของปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตรในสมัยพุทธกาล ความเชื่อของปกุธกัจจายนะเกี่ยวกับลัทธิ ‘นัตถิกวาทะ’ ที่มองว่ามีสภาวะ 7 กองที่ไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ๆ อธิบายว่าความตายและการเกิดใหม
การสอนและเทศน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
262
การสอนและเทศน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
… ศีล 5, ทิศ 6, อปริหานิยธรรม 7, โลกธรรม 8, พุทธคุณ 9, กุศลกรรมบท 10, อายตนะ 12, ธุดงค์ 13, ธาตุ 18, อินทรีย์ 22, โพธิปักขิยธรรม 37, และ มงคล 38 เป็นต้น ส่วนตัวอย่างประกอบการเทศน์โดยส่วนใหญ่จะปรากฏอยู่ในพระ…
การสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น มุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์และการเข้าใจหลักธรรมในชีวิตจริง ผ่านการยกตัวอย่างแนวทางการปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ เช่น การสอนชฎิลสามพี่น้องถึงทางสายกลาง และพระนันทะที่ข้ามผ่
เอกังสพยากรณียปัญหาในพระพุทธศาสนา
275
เอกังสพยากรณียปัญหาในพระพุทธศาสนา
…ำพวกที่กล่าวมา พระสริฏฐะตอบว่า ผมชอบใจสัทธาวิมุตตบุคคลซึ่งดียิ่งกว่าและประณีตกว่า เพราะ สัทธินทรีย์(อินทรีย์คือศรัทธา)ของบุคคลนี้แก่กล้ายิ่งนัก พระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ผมชอบใจกายสักขีบุคคลซึ่งดียิ่งกว่าและประณ…
เอกังสพยากรณียปัญหาเป็นปัญหาที่ต้องตอบโดยนัยเดียว โดยเปรียบเทียบระหว่างบุคคล 3 จำพวกคือ สัทธาวิมุตตบุคคล กายสักขีบุคคล และทิฏฐิปัตตบุคคล ซึ่งแต่ละกลุ่มมีคุณสมบัติที่แตกต่างกันไป ในการตอบปัญหาดังกล่าว
วิทยาศาสตร์และความรู้ด้านละเอียดในพระไตรปิฎก
320
วิทยาศาสตร์และความรู้ด้านละเอียดในพระไตรปิฎก
…ารทางวิทยาศาสตร์ แต่ต้องพิสูจน์ด้วยวิธีการทางพุทธศาสตร์คือ “พิสูจน์ด้วยใจ” ในวงการวิทยาศาสตร์นั้นใช้อินทรีย์เพียง 5 ประการ ในการศึกษาทดลองและพิสูจน์ ความจริงต่าง ๆ ในโลก คือ ตา หู จมูก ลิ้น และร่างกาย วิทย…
เนื้อหานี้พูดถึงการพิสูจน์ความจริงต่าง ๆ โดยใช้วิธีการที่แตกต่างกัน ระหว่างวิทยาศาสตร์ที่เน้นการใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 และพระพุทธศาสนาที่ให้ความสำคัญกับ 'ใจ' ว่าเป็นเครื่องมือในการพิสูจน์เรื่องละเอียด
ชีวิตและคุณสมบัติของพรหมในสุทธาวาสภูมิ
143
ชีวิตและคุณสมบัติของพรหมในสุทธาวาสภูมิ
…นด้วยความเป็นสุข พรหมชั้นนี้มี อายุ 4,000 มหากัป 15. สุทัสสีสุทธาวาสภูมิ เป็นสถานที่อยู่ของพรหมที่มีอินทรีย์แก่เกือบถึงที่สุด สมาธิมีกำลังมาก กว่าอินทรีย์อื่น จึงได้มาเกิดในชั้นนี้ พรหมที่อยู่ในชั้นนี้จะแล…
บทแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับพรหมในสุทธาวาสภูมิ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญและคุณสมบัติของพรหมในแต่ละชั้น รวมถึงการเกิดใหม่ การบำเพ็ญบุญ และความเกี่ยวข้องกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พรหมในสุทธาวาสภูมิ 5 เกิดขึ้นเมื่อม