หน้าหนังสือทั้งหมด

กามราคะและธรรมะเพื่อประช
542
กามราคะและธรรมะเพื่อประช
… ในบรรดาที่สุดสอง คือ กามสุขัลลิกานุโยค ๑ อัตตกิลมถานุโยค ๑ อารมณ์ที่น่าใคร่ น่าปรารถนา หมายถึง รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ได้แก่กามคุณ ๕ นั่นเอง ซึ่งท่องเที่ยวไปในกามภพ, ซึ่งเกี่ยวข้องอยู่ในกาม อาสวะคือก…
เนื้อหาเกี่ยวกับกามราคะและธรรมะเพื่อประชาชน รวมถึงความกำหนัดด้วยกิเลสกาม อารมณ์ที่น่าใคร่ และการปฏิบัติตนในเส้นทางธรรม เช่น กายสุจริตและการเว้นจากประพฤติผิดในกาม นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงทานที่ให้ตามกาล
คำศัพท์และแนวคิดในธรรมะ
547
คำศัพท์และแนวคิดในธรรมะ
… พรรษา บุพเพสันนิวาส การเคยอยู่ร่วมกันในกาลก่อน เบญจกามคุณ สิ่งที่น่าปรารถนาน่าใคร่ ๕ อย่าง คือ รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ ปฏิคาหก ผู้รับทาน, ผู้รับของถวาย
เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ทางธรรมะที่สำคัญ เช่น นิมนต์, นิโรธ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับความดีและกรรมในทางพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับพระผู้เป็นครูที่สูงสุดคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และคำอธิบายของหลัก
บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ
6
บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 6 หนังสืออย่าง ๑ มีเนื้อความเป็นอันเดียวกัน เสียงก็ดี ตัวหนังสือ ก็ดี ที่เป็นของชาติใด ภาษาใด ก็พอใช้ได้ครบสำเนียง ในชาตินั้น ภาษานั้น ไม่บกพร่อง ถ้า…
เนื้อหาชี้แจงเกี่ยวกับอักขระที่ใช้ในภาษาบาลี รวมถึงบทบาทของเสียงและตัวหนังสือ ทั้งในแง่ของการใช้ภาษาและความหมายของอักขระ 41 ตัวในบาลี ได้อธิบายถึงประเภทของสระและพยั…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา: การศึกษาอินทริยสนนิธิ
96
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา: การศึกษาอินทริยสนนิธิ
ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 96 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 96 อินฺทฺริยสนฺนิธิ มา ยาตุ ฯ นน อเนกกลาปกโต ปูน ยาตีติ โจทน์ วิโสเธติ ภูเตจจาทินา ฯ โส วณฺโณ สท
…งจิตและวัตถุ ธาตุในธรรมชาติที่มีการทำงานร่วมกันและอธิบายช่องทางของการประสาทสัมผัสอันประกอบไปด้วยรูป เสียง ที่มีบทบาทต่อการรับรู้ของจิต การศึกษาในทำนองนี้จะทำให้เบิกบานรู้แจ้งในธรรมและปัญญา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
128
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
… ยินดีในรูปนี้ เพราะเหตุนั้น รูปนั้น จึงชื่อว่าอาลัมพนะ ฯ อารมณ์คือ รูป ชื่อว่ารูปารมณ์ ฯ ที่ชื่อว่าเสียง เพราะอรรถว่า อันบุคคลพูด คือกล่าวฯ อารมณ์คือเสียงนั้น เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าสัททารมณ์ ฯ ที่ ชื่อว…
…ร ๖ และจิตที่พ้นจากจิตในทวาร ๖ รวมถึงการวิเคราะห์อารมณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในจิต โดยมีการอธิบายถึงรูป เสียง กลิ่น และรสแทนภาพลักษณ์ของอารมณ์ในความเป็นจริง อารมณ์ทั้งหลายถูกอภิปรายโดยอิงจากหลักอภิธรรมและทฤษฎี…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 234
234
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 234
…ขึ้นไว้ อย่างนี้ว่า "ใน สมัยใด อกุศลจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ ปรารภ อารมณ์ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ หรือ อารมณ์ใด ๆ เกิดขึ้นแล้ว ในสมัยนั้น ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา จิต ควา…
ในหน้าที่ 234 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี พบว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงธรรมอันทัสสนะที่ควรละ โดยเฉพาะราคะ โทสะ โมหะ และกิเลส อีกทั้งการภาวนาเกี่ยวกับจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ซึ่งการตรัสเช่นนี้ชี้ให้เ
อธิบายรูปทรงและธาตุในอภิธัมมะ
260
อธิบายรูปทรงและธาตุในอภิธัมมะ
…วีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ ชื่อว่ามหาภูตรูป ๑ จักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย ชื่อว่าปสาทรูป ๑ รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ กล่าวคือภูตรูปทั้ง ๔ เว้นอาโปธาตุ ชื่อว่าโคจรรูป ๑ ความเป็นหญิง ความเป็นชาย ชื…
เอกสารนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับรูปทรงและธาตุต่างๆ ในอภิธัมมะ โดยแยกรูปทรงออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น มหาภูตรูป, ปสาทรูป, และลักษณะรูป รวมถึงการแสดงออกถึงลักษณะต่างๆ ที่สำคัญในการดำรงชีวิตและการเข้าถึงควา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - หน้าที่ 272
272
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - หน้าที่ 272
…พราะอาโป- નૂ ๆ ธาตุอันชาวโลกไม่สามารถสัมผัสได้ โดยเป็นธาตุละเอียด ท่านอาจารย์ จึงได้กล่าวไว้ว่า รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ กล่าวคือภูตรูป ทั้ง ๓ เว้นอาโปธาตุ ชื่อว่าโคจรรูปฯ ความเป็นของเย็นชาวโลกจะ ถูก…
ในบทนี้กล่าวถึงโคจรรูปและความหมายของประสาทในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นถึงอาการของประสาทที่ส่งผลต่อการรับรู้และการสัมผัสของมนุษย์เมื่อประสาทนั้นทำงาน. มีการอธิบายถึงลักษณะของประสาทและการสัมผัสกับอาโปธ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
286
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…อาศัย สำหรับ จมูก สิ้น กาย กลิ่น ลิน รส ฯ การไม่ประจวบถึง แม้ ด้วยอาการทั้ง ๒ สำหรับ จักขุ โสตะ รูป เสียง ดังนี้ ฯ แม้รูป ๑๖ อย่างนอกนี้ มีชื่อว่าสุขุมรูปเป็นต้น เพราะไม่มีสภาพมีความเป็น ของหยาบเป็นต้น ฯ ร…
เนื้อหานี้พูดถึงการกระทบกระทั่งระหว่างคนและวัตถุ โดยเชื่อมโยงเข้ากับภวังคจิตที่ไม่มีกำลังและการประจวบกันด้วยอารมณ์ นอกจากนี้ยังมีการแยกแยะระหว่างรูปที่มีความหยาบและละเอียด รวมถึงการอธิบายถึงนิทัสสนะแล
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
80
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
…างทางที่คอยประโลมล่มให้หลงแล้วตกไปสู่อำนาจ ไม่อาจ ไปถึงเมืองตักกสิลานั้นได้แก่ เบญจพิธกามคุณ คือรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่ยวนใจ ให้ กําหนดมัวเมา (๑) ขุ. เอก. ๒๗/๔๓. ตาฏฐกถา ๒/๓๕๒.
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
296
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
…งทางที่คอยประโลมล่อให้ หลง แล้วตกไปสู่อำนาจไม่อาจจะถึงเมืองตักกศิลานั้น ได้แก่เบญจพิธกามคุณ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่ยวนใจให้กำหนัดมัวเมว แต่จะชักให้เสียคนซึ่งกุลบุตรจะพึงพบในระยะ แห่งวัย, ผู้หลง…
พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
80
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…เหมือน ฝนรั่วรดเรือนที่มุงดีแล้วไม่ได้ ฉะนั้น สมด้วยพระพุทธพจน์ว่า ภิกษุพึงรักษาอินทรีย์ ในเพราะรูป เสียง รส กลิ่น และผัสสะทั้งหลาย เพราะว่าทวาร ทั้งหลายที่ปิดแล้วระวังดีแล้วนั้น หาทำร้าย (ผู้ระวัง) ไม่ เห…
เทศนานี้สอนถึงความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกัน
อธิบายบาลีไวยากรณ์: พยัญชนะและสระ
6
อธิบายบาลีไวยากรณ์: พยัญชนะและสระ
…ป็น ที่สุด ชื่อพยัญชนะ คำว่า พยัญชนะ แปลว่าทำเนื้อความให้ปรากฏ และเป็นนิสิต คือต้องอาศัยสระ จึงจะออกเสียงได้ โดยนัยนี้ สระ กับ พยัญชนะ ต่างกัน สระ แปลว่า เสียง ออกเสียงได้ตามลำพังตน เอง และทำพยัญชนะให้ออกเ…
…มนี้อธิบายความหมายและความสำคัญของพยัญชนะและสระในภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าพยัญชนะต้องอาศัยสระในการออกเสียง และไม่สามารถมีเสียงได้เพียงลำพัง การทำให้เสียงของพยัญชนะปรากฏชัดเจนจึงต้องพึ่งพาเสียงสระ นอกจากนี้ย…
การเจริญจตุธาตุววัฏฐาน
16
การเจริญจตุธาตุววัฏฐาน
…าถึง แล้วโดยลำดับ [อธิบายคำบทมาติกา] วินิจฉัยในบทมาติกานั้น บทว่า ววัฏฐาน (วิเคราะห์ดู) ๑. เพราะรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ สงเคราะห์ในรูปขันธ์ (?) ๒. หมายความว่าการพิจารณาความปฏิกูลแห่งอาหารโดยอาการต่าง ๆ…
เนื้อหาในบทนี้เริ่มต้นด้วยการอธิบายเกี่ยวกับเบญจกามคุณและวิธีการเจริญกายคตาสติ โดยใช้ข้อมูลเกี่ยวกับอาหารและความปฏิกูลเพื่อความก้าวหน้าในธรรมะ อธิบายความหมายของววัฏฐาน และการพิจารณาอาการต่อไปของอาหาร
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 175
175
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 175
… 175 สังข์กลองและบัณเฑาะว์เป็นต้น (ดังขึ้นไป) กระทั่งถึงพรหมโลกก็ดี เมื่อความเป็นผู้ใคร่จะกำหนดแยก (เสียง) มีอยู่ เธอยังอาจกำหนด (แยก) ว่า นี่เสียงสังข์ นี่เสียงกลอง เป็นต้นได้เสียด้วยแล ทิพพโสตธาตุกถา จบ …
ในบทนี้ได้อธิบายถึงการรับรู้เสียงต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ในพรหมโลก และการกำหนดแยกเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ พร้อมทั้งการอธิบายเจโตปริยญาณ ซึ่งเป็…
วิทยาธรรมแปล ภาค ๓ ตอน ๑
21
วิทยาธรรมแปล ภาค ๓ ตอน ๑
…ย่างนั้นแต่มีธาตุที่เหลืออีก ๑ เป็นปฐวีฐาน [อุปาทายรูป] อุปาทายรูปมี ๒๕ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย รูป เสียง กลิ่น รส อิตถีธาราย ปรัสิธาย วิชิตธาย อากาสาธ รูปสุทธิ ลมหุตา (ความเมาแห่งรูป) รูปสุทธิ มุตตา (ความ…
บทนี้กล่าวถึงภูตรูปที่ประกอบด้วย ๕๗ รูปและอุปาทายรูปซึ่งมีจำนวน ๒๕ รูป ทั้งนี้ได้มีการอธิบายลักษณะต่าง ๆ ของอุปาทายรูป รวมถึงคุณสมบัติของตาและการทำงานของมันในแง่มุมของปรัชญาและวิทยาศาสตร์ รวมถึงความไม
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยและวิญญาณธาตุ
147
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยและวิญญาณธาตุ
…ย์ทั้งหลายจึงกล่าวว่า "อาทิตย์ญาณ รูป แสงสว่าง และมนสิการ (คืออ่าวชนะ) เกิดจากวิญญาณธาตุ อาทิตย์โสด เสียง ช่อง (หู) และมนสิการ เกิดโสดวิญญาณขึ้น อาทิตย์นะ กลิ่น ลม และมนสิการ เกิดมานุญาณขึ้น อาทิตย์วิหา รส…
…งวิญญาณธาตุในแง่มุมต่างๆ รวมถึงการอธิบายลักษณะและบทบาทของเหตุการณ์ต่างๆ เช่น อาทิตย์ญาณ แสงสว่าง และเสียง ผ่านปรากฏการณ์ทางประสาทสัมผัส. ความเข้าใจในปัจจัยเป็นหัวใจสำคัญในการศึกษาและเป็นรากฐานที่เข้าใจเทคน…
วิถีทิฏฐิมรรคเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๕
256
วิถีทิฏฐิมรรคเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๕
…น เป็นผูก เป็นผูก ๗ ที่น่กล่าวว่าโดยนัยแก่อัปภาพรูปในข้อนี้กล่าวหน้า ๒๔ ความว่ากับภูติ รู้รูป และเสียงอันไม่มาถึงตัว คืออยู่ห่างตัวได้ เพราะท่าศัยของอัศจุโลตะ และท่าศัยของ รูปเสียงนั้นไม่ติดกัน ส่วนมาน…
…ารแสดงความไม่ขาดตอนของวงล้อแห่งภาคมรรค พร้อมการตรวจสอบความหมายต่างๆ ผ่านภูติกับอารมณ์ต่างๆ เช่น รูป เสียง และกลิ่น รส จากการสัมผัสและการปฏิสัมพันธ์
วิญญาณธรรมหรือ 3 ตอนที่ 1
365
วิญญาณธรรมหรือ 3 ตอนที่ 1
…ย์ มหาวิภูว่าได้แก่ทิปุอุปาทาน- บันธ์ (น่าจะว่าได้แก่กามคุณ) ๒. โกฏฐ หรือ โกฏฐ แปลว่า ไหวหวั่นด้วยเสียง อย่างไทยเราพุดว่า 'เสียงนั้น หวั่นไหว? (โกฏ-เสียง หลอด - ไหว) ชาวมนพวกมีปัญชอบเสียงดัง แม้แต่กกัน ก…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิญญาณธรรมนั้น เจาะจงไปที่อุปาทานและลักษณะของสีลัพพปาทานและอัตตาวาทภูปาทาน โดยกล่าวถึงความสำคัญของการทำมุตและโทษที่มากับอาทาน ซึ่งอธิบายถึงวิธีการแสดงในลำดับ การวิเคราะห์และความหมายที่
ประโคม - อธิบายมาลัยไว้อากรณ์
76
ประโคม - อธิบายมาลัยไว้อากรณ์
…อีรวาสต ย่อมให้ผู้นับ-รับ-อรัญ อธิ บทหน้า วุฒิ ฯชาต ในความอยู่ เน ปัจจัย (เหตุรำคาญจาก) ติวิติ ลบ ณ เสียง ทีจะตัน ฯจู เพราะปัจจัยเนื่องด้วย ณ. อนุตรรษา หายไปแล้ว อนุตร (ระหว่าง) บทหน้า ฯชาต ในความทรงไว้ อ…
เนื้อหานี้นำเสนอความหมายของคำและบริบทต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับมาลัยไว้อากรณ์ โดยมีการอธิบายความหมายแยกย่อยของคำต่าง ๆ เช่น อนุตรรษา, อนุวดี, อนุพนธ์, อนุโมทติ และคำอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กัน อย่างละเอียด เพื