เหตุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 167 / 298

…กันข้ามกับความแห่งทีรอ็อตปัปะที่ก่าแล้วนี้บิด *โลกะ โมทะ* สัตว์ทั้งหลายย่อมโลกล้วยตกสิงธรรมมันเป็นเหตุ เจตสิกธรรม นึ่งนี้ชื่อว่า โลกะ (แปลว่าธรรมเป็นเหตุโลกแห่งสัตว์ทั้งหลาย) นัยหนึ่ง เจตสิกธรรมโดยอ้อมโ…

เนื้อหาในบทนี้ได้กล่าวถึงโลกะและโมทะ โดยอธิบายว่าโลกะหมายถึงธรรมที่เป็นเหตุในการเกิดขึ้นของสัตว์ทั้งหลาย ในขณะที่โมทะหมายถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับความหลงของสัตว์ โดยการศึกษาถึงธ…

…ับถือพึงเห็นว่า เป็นมูล แห่งอุดคั่งทั้งปวง [มิจฉาทิฏฐิ] สัตว์ทั้งหลายย่อมเห็นผิดด้วยธรรมชาตินั้นเป็นเหตุ ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่า มิจฉาทิฏฐิ (แปลว่าธรรมชาติเป็นเหตุแห่งผิดแห่งสัตว์ทั้งหมด) นะนั้น ธรรมชาติโด…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดในวิทยาธรรมเกี่ยวกับโมทะ ซึ่งมีความเป็นตัวตนแห่งจิตและความไม่รู้ รวมถึงการอธิบายมิจฉาทิฏฐิที่ทำให้สัตว์เห็นผิดธรรมชาติ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความยุ่งเหยิงในจิตใจที่เกิดจากการมอ

…โถมยุกลางข้อ] [โถสะ] พึงทราบอรรถในบทเหล่านี้ (ดังนี้) สัตว์ทั้งหลายย่อมประ- ทุจริตด้วยเจตสิกธรรมนัน เหตุนี้ เจตสิกธรรมนันจึงชื่อโถสะ (แปล ว่าธรรมเป็นเหตุประทุษร้ายแห้งสัตว์ทั้งหลาย) นัยหนึ่ง เจตสิก-

บทความนี้สำรวจความหมายของวิญญาณดวงที่ 3 และมานะภายในสังขารตามทฤษฎีวิภัฏธิมรร เน้นการเชื่อมโยงระหว่างอุเบกขาสารคตและเจตสิกธรรม เพื่อนำเสนอความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับธรรมชาติและลักษณะของสังขารในความคิด

ประโยค - วิถีธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า 94 ธรรมใดอ้อมประทานร้ายอยู่เอง เหตุนี้ เจตสิกธรรมนันจึงชื่อโทษ (แปลว่าสรรธรรมประทานร้าย) นัยหนึ่ง ธรรมชาตินันนั้นอันอัน ประทานร้ายเท่าน…

บทนี้กล่าวถึงธรรมที่เรียกว่าโทษ ซึ่งมีการแปลความว่าเป็นสรรธรรมที่นำไปสู่ความไม่ดี อธิบายถึงความหมายของอิสสา (การหวง) และมัจฉะยะ (ความตระหนี่) พร้อมทั้งลักษณะและอาการต่างๆ ซึ่งสะท้อนถึงการประพฤติของบุค

…ฎเป็นเวลานานละเอียด" ดังนี้เป็นต้น ก่อนอื่น ว่าโดย ชาติ เวลากานเป็นอรรคษ หยาบกว่าวานา ที่เป็นบุคคล เหตุมีความเป็นไปไม่ลง (ไม่เรียบร้อย) เพราะเป็นเหตุ แห่งการทำกรรมที่มีโทษ และเพราะมีความร้อนด้วยกิเลส หาย…

…สนอรายละเอียดเกี่ยวกับอำนาจที่มีผลต่อการกระทำและโทษของกรรม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงถึง การทำกรรมที่มีสาเหตุจากกิเลสและปัญหาต่างๆ อธิบายความเชื่อมโยงของอุตสาหกรรมกรรมและความสงบในชีวิต ด้วยการอ้างอิงถึงกฎรีวิว…

… เพราะเวนาทของผู้มได้เข้าสมบันดั้น ชัดสายไปในอารบ่นต่าง ๆ เวนานอกนี้ (คือเวนาของท่านผู้เข้า ๑.คือในเหตุ ๓ ประกันนั้น เหตุประกอบใด ควรแก่เวนาน้อยใด ก็บประกอบเหตุ

…การตอบสนองต่อสภาวะ สุดท้ายยังกล่าวถึงความแตกต่างในเวนาทของบุคคลที่เข้าสมบัติและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์เมื่อมีการประกอบเหตุที่เหมาะสมกับเวนาน้อย

…ั้งหลายนี้ ขันธ์ ๕ มีความเป็นต้น เป็นอาสวะ บ้างก็มี เป็นสาระบ้างก็มีฉันใด รูปเป็นฉันนั้น ไม่แต่เพราะเหตุที่ รูปนั้น เป็นขันธ์ก็ถูก ค่อยอรรถว่าก็เป็นกอง เหนือฉันนั้นจงตำรับร่าไว้ในพวก ขันธ์ (แท้) (และ) เพร…

เนื้อหาพูดถึงวิญญาณอุปทานและอุปาทานขันธ์ ๕ ซึ่งมีความสำคัญในพระพุทธศาสนา การอธิบายขันธ์ที่เกี่ยวกับอาสวะและการจัดแบ่งให้เข้าใจอย่างชัดเจน ภายในบทมีการพิจารณาความเป็นธรรมชาติของขันธ์อย่างลึกซึ้งและการว

…เปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้า 128 อายตนะ - ประเภทพักนิบาด (แถบใต้) เป็นถิ่นกำเนิดแห่งโค่งหลาย" เป็นต้น เหตุ กี่เรียกอายตนะ (ได้) ในคำว่า "ตตร ตตรว สกุญ-ภูพุทธ ปาปฺณชาติ สติ สติ อายตนะ" เมื่อนึกอยู่ เป็นอยู่ …

เนื้อหาเกี่ยวกับอายตนะและประเภทพักนิบาด ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ที่มีอูมเป็นต้นเป็นประเด็นหลัก ศึกษาเกี่ยวกับการแสดงพฤติกรรมมองเห็นในแง่มุมนี้ให้เข้าใจว่าการมีวาระและอารมณ์เกิดขึ้นได้อย่าง

ประโยค - วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ หน้า ๑๒๙ ทวารและอารมณ์มีจักุเป็นต้น ได้ชื่อว่าเป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก ทั้งหลายนี้ เพราะเมื่อวาระและอารมณ์เหล่านั้นไม่มี (จิตเจตสิก) ก็ไม่มี ประการ ๑ ธรรมทั้…

ในวิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้าใจในอายตนะ เช่น สถานที่เกิดและที่อยู่นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่บัณฑิตพึงทราบ พร้อมกับ…

ประกอบ - วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐ คือธรรมมันเหมาะเมื่อเป็นเช่นนั้น เหตุในจงไม่ตรัสว่า "ธรรมมตะนะ" แต่เท่านั้น (แต่) ครรสอยตนะถึง ๑๒ เล่า คำฉลวิมว่า "เพราะ ในที่นี้แบ่งเป็น…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับธรรมและอารมณ์ของกองวิญญาณ โดยเฉพาะอายตนะ ๑๒ ที่ถูกกำหนดเป็นอุทิศวารและอารมณ์ของกองวิญญาณ ๖ การแบ่งแยกทางฝ่ายและการแสดงธรรมจะช่วยให้เข้าใจวิถีของวิญญาณอย่างชัดเจน และมีการวิเ

…ละแก้ใช้ได้ จริงในเหล่าอายตนะภายใน จักขายตนะเป็นอายตนะ ที่ปรากฏ เพราะเป็นวิสิฐที่เห็นได้และกระทบได้ เหตุนี้จึงทรงแสดง เป็นข้อแรก ต่อบนี้จึงทรงแสดงอายตนะที่เหลือมีโสดาตนะเป็นต้น อืนเป็นวิสิฐที่เห็นไม่ได้แต…

บทความนี้อธิบายถึงการจัดลำดับการแสดงของอายตนะภายในและภายนอกในวิทยามิรรมเปล โดยเริ่มจากอายตนะที่สำคัญที่สุดและดำเนินเรื่องผ่านโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับความเข้าใจในอายตนะ ร่วมถึงการเชื่อมโยงถึงวิญญาณและ

…ท่ามกลาง (ระหว่าง) ต้านกับปลาย ก็เป็น สิ่งไม่มีอำนาจเป็นไป เพราะมีความเป็นไปในเรื่องด้วยปัจัย เพราะ เหตุนี้น อตนะเหล่านั้น บันฑิตพึงเห็นโดยความไม่มา และโดย ความไม่จากไปเกิด นียเดียวกันนั้นพึงเห็นโดยไม่มีค…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิจิตรธรรมในส่วนที่กล่าวถึงอายตนะที่เป็นสิ่งสังกะตะและการเข้าใจในความไม่มาและไม่จากไปของสิ่งนั้น โดยบันฑิตพึงเห็นอายตนะเหล่านี้ผ่านมุมมองที่ไม่มีการดำริ หรือการขยายความ ซึ่งอธิบายถึงคว

…มว่า วิจัยฉบับโดยอรรถ ที่แปลกกันแห่งจักุพพัทธ์เป็นต้น บันฑิตพึงทราบโดยย่อว่า “ธรรม- ชาตใดอำมบอก เหตุนี้ ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่าจักญ สังไดอำมแสดงสี เหตุนี้สิ่งนั้นจึงชื่อว่ารุป ความรู้แจ้งแห่งจัญญ ชื่…

เอกสารนี้นำเสนอการวิจัยเกี่ยวกับอายตนะและธาตุจำนวน 14 ประการ โดยเน้นที่ความรู้ตามลักษณะและอันดับของธาตุ รวมถึงการเข้าใจอรรถและธรรมชาติของอายตนะต่างๆ ที่กล่าวถึงในวิจัย โดยการศึกษาเหล่านี้จะช่วยให้บันฑ

…นิคก่อน ก็ลำดับแห่งการ แสดงทำนั้นใช้ได้ ก็แล้วแต่ลำดับแห่งการแสดงนี้นั้น ท่านกล่าวโดย กำหนดลำดับแห่งเหตุและผล จริงอยู่ ราธดองนี้คือจักษุธาตุ รูปธาตุ เป็นเหตุ ธาตุหนึ่งคืออัญญญาธาตุเป็นผล ลำดับอย่างนี้ นับ…

…อหาที่เกี่ยวกับขันธ์นิติเทคนิค โดยมีการกล่าวถึงลำดับแห่งความเกิดและลำดับการแสดงทำนั้นๆ โดยยกตัวอย่างเหตุและผลที่สัมพันธ์กัน รวมถึงการพิจารณาธาตุต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในพระพุทธศาสนา ซึ่งการเข้าใจลำดับเหล่านี…

…นให้เห็นว่าเป็นบทวิเศษของวิจัย แต่งความเป็นไปไม่ได้ ในนที่นี้เปนวิสาสะของ ตน ได้ความดี ส่วนปัญหาเขา เหตุปไล ลิงติงไม่เสมอกันแน่ ? ข้อนี้อะไรวิปลาสไปางหรือเปล่า ไมทราบได้ แต่ว่า ดม นั่นเป็นใสสองสิง คือตื่น…

บทนี้ว่าด้วยการพิสูจน์ความจริงและอัศจรรย์ของสัตว์ พร้อมการจัดแบ่งประเภทเทศนาในทางอภิธรรม การนับจำนวนในการศึกษาถึงพระธรรมมีความสำคัญในการเข้าใจและวิเคราะห์ธรรมะต่างๆ จึงส่งผลให้สามารถพิจารณาเนื้อหาได้ด

…เป็นปัจจัยแห่งจักฺวิญญาณธาตุเป็นอาติ กหาไม่ ที่แท้เมื่อลังมีแสงสว่างเป็นต้น ก็เป็นปัจจัยด้วย เพราะ- เหตุนี้ บุพพาจารย์ทั้งหลายจึงกล่าวว่า "อาทิตย์ญาณ รูป แสงสว่าง และมนสิการ (คืออ่าวชนะ) เกิดจากวิญญาณธาตุ…

…สัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ และการเกิดขึ้นของวิญญาณธาตุในแง่มุมต่างๆ รวมถึงการอธิบายลักษณะและบทบาทของเหตุการณ์ต่างๆ เช่น อาทิตย์ญาณ แสงสว่าง และเสียง ผ่านปรากฏการณ์ทางประสาทสัมผัส. ความเข้าใจในปัจจัยเป็นหั…

…รถแห่งอินทรีย์ทั้งหลาย มีจัญญูเป็นต้น ชื่อแห่งนัยน์ (ที่กล่าวมาแล้วในอานินทนก) ว่า "ธรรมชาดใดอมเหน่ เหตุนี้ ธรรมชาตินั้นชี้อย่างลูก" ดังนี้เป็นต้น ส่วนในอินทรีย์ ๓ ข้างท้าย ข้อแรกก็ตรีเรียกว่า อัญญานุทูบ…

บทความนี้สำรวจธรรมะที่เกี่ยวข้องกับอินทรีย์จำนวน 21 ชนิด รวมถึงการจำแนกประเภทและบทบาทของแต่ละอินทรีย์ในกระบวนการปฏิบัติธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสร้างสรรค์และการพัฒนาสติปัญญาในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ยั

…นทรีย์ทั้งหลายั้น อินทรีย์ (๓) มีจัญญุทรีย์ เป็นต้น อัน นับเข้าในอัตภาพ พระผู้พระภาคเจ้าทรงแสดงก่อน เหตุว่าเหตุ ได้อริยภูมิอ่อนเพราะกำหนดสุขธรรมใน (คนของตน) อัตภาพ นั่นเล่า ถึงซึ่งอันบ่าวหญิงดี ว่าชายดีดี…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับอินทรีย์และอิทธิบาท โดยเน้นถึงความสำคัญของผลงานทางด้านจัญไฎยที่ส่งผลต่อวิญญาณ เมื่อจัญไฎยแข็งแรง วิญญาณก็แข็งแรงตาม ข้อความยังบรรยายลำดับและความสัมพันธ์ระหว่างอินทรีย์อย่

…ะทะเป็นต้นเป็นเมน จัดว่างเปล่า เพราะวันจากความ ยังยืนความงามความสุขและความเป็นคนที่พากษนาคาคหมายเอา เหตุ นั่น จึงเรียกว่า ทุกข์ เพราะน่เกลียดและเพราะว่างเปล่า({')

…ัพท์ในอรรถและบริบทที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังได้พูดถึงความเครียดและความว่างเปล่าที่มองว่าเหล่านี้เป็นเหตุผลที่ทำให้เกิด 'ทุกข์' และพิจารณาถึงความหมายลึกซึ้งของคำว่า 'ทุกข์' ในทัศนะนี้ว่าเป็นสิ่งที่ 'น่เกลี…

…นี้มึงถึง ความเกิดขึ้น (พึงเห็น) ในคำว่า 'อุปนทะ' อุตตะ (เกิดขึ้น ขึ้นไป) เป็นต้น คำว่า 'อยะ' มังถึงเหตุ อันสจะที่ ๒ นี้ว่า เมื่อความประกอบกันเข้ากับปัจจัยที่เหลืออยู่ ก็เป็นเหตุเกิดขึ้นแห่งทุกๆ เหตุั้น จ…

…วกับความหมายของคำในพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวกับสมุทัยและนิโรธ โดยเน้นการแยกคำเพื่อทำความเข้าใจลึกซึ้งถึงเหตุของทุกข์และการดับทุกข์ การกล่าวถึงเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดทุกข์และการใช้ศาสตร์ภาษาเพื่อแยกแยะความหมายใน…