หน้าหนังสือทั้งหมด

การสอนและลัทธิของครูในพระพุทธศาสนา
53
การสอนและลัทธิของครูในพระพุทธศาสนา
ด้วยเหตุที่ครูปกุทธกัจจายนะมีความเห็นว่า อณูและจิตเป็นของเที่ยงแท้เช่นนี้ พระพุทธศาสนา จึงเรียกลัทธินี้ว่า “สัสสตทิฏฐิ 4.4.5 ครูนิครนถนาฏ…
บทเรียนเกี่ยวกับลัทธิในพระพุทธศาสนาและศาสนาเชนได้รับการนำเสนอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเห็นของครูปกุทธกัจจายนะที่เชื่อว่าอณูและจิตเป็นของเที่ยงแท้และคำสอนของครูนิครนถนาฏบุตรซึ่งเผยแพร่สู่การท…
สามัญญผลเบื้องต้น
59
สามัญญผลเบื้องต้น
…ารแรก ในครั้งแรกนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ทรงใช้พุทธวิธีอันแยบยลชี้ให้ทุกคนที่อยู่ในที่ประชุมนั้น เห็นว่า ความเห็นของครูทั้ง 6 ล้วนเป็นมิจฉาทิฏฐิ โดยที่พระองค์ไม่ต้องทรงตำหนิผู้ใดเลย ครั้นมาบัดนี้ ถึงเว…
บทที่ 5 นี้เน้นที่สามัญญผลเบื้องต้นระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยพระองค์ใช้วิธีถามกลับเพื่อทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูเข้าใจลักษณะของความเชื่อต่อบุญและวาสนา ในการตอบปัญหา พระองค์ใช้วิธีต่
การบวชและความเข้าใจในทางธรรม
60
การบวชและความเข้าใจในทางธรรม
…ัจจัย' เภสัชบริขาร ควรจะจัดการรักษาป้องกันคุ้มครองเขาอย่างเป็นธรรม” จากคำตอบของพระเจ้าอชาตศัตรูนี้จะเห็นได้ว่าพระองค์ได้ทรงประจักษ์แก่พระทัยของพระองค์เอง แล้วว่า ผลดีของการบวชเป็นสมณะในขั้นต้นก็คือ “การยก…
พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเข้าใจในคุณค่าและประโยชน์ของการบวช ซึ่งช่วยยกระดับสถานภาพของผู้บวชในสังคม ถึงแม้จะมาจากฐานะต่ำติด แต่ก็กำลังเติบโตในทางธรรม ด้วยการสร้างบุญและระมัดระวังต่อการกระทำของตนเอง พ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
64
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
…มมจักกัปปวัตตนสูตร ที่ว่า “จกข์ อุทปาทิ ญาณ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ ฯ” จะเห็นว่าคุณวิเศษ 5 อย่าง ดังบาลีที่ยกขึ้นกล่าวนี้ จะเป็นความหมายของคำว่า “พุทโธ” กล่าว คือ จกฺขุ ความเห็น
…ุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชชา และ อาโลโก ซึ่งรวมความหมายว่า 'ทั้งรู้ทั้งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโดยไม่ผ่านการสอนจากผู้อื่น และสามารถตรัสรู้สภาวะต่าง ๆ เช่น เหตุแห่งทุกข์…
การรู้แจ้งโลกและการฝึกอบรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
69
การรู้แจ้งโลกและการฝึกอบรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…พราหมณ์ผู้เป็นอาจารย์ หรือแม้อมนุษย์ เช่น อาฬวกยักษ์ พระองค์ ยังทรงแนะนำสั่งสอน จนอาฬวกยักษ์ได้ดวงตาเห็นธรรม เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา เมื่อนำคำ “อนุตตโร” และ “ปุริสทัมมสารถี” มารวมกัน จึงมีความหมายว่า พระอง…
ในเนื้อหานี้ได้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับสัตว์ผู้เกิดโดยอาศัยขันธ์ 5 และโลกภายนอกที่สัตว์อาศัยอยู่ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้แจ…
คุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้บริสุทธิ์
79
คุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้บริสุทธิ์
…ายหลังในตระกูลใดตระกูลหนึ่ง ย่อมฟังธรรมนั้น ครั้นฟังแล้วได้ศรัทธาในพระตถาคต เมื่อได้ศรัทธาแล้ว ย่อม เห็นตระหนักว่า ฆราวาสคับแคบ เป็นทางมาแห่งธุลี บรรพชาเป็นทางปลอดโปร่ง การที่บุคคลผู้ครองเรือนจะประพฤติพรห…
บทที่ 6 อธิบายถึงความสำคัญของแรงจูงใจในการบวชตามหลักพระพุทธศาสนา โดยปูพื้นฐานความเข้าใจเกี่ยวกับการบูชาเพื่อสิทธิ์ของความบริสุทธิ์จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างฆราวาสและผู้ประพฤติพ
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
101
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
วิญญาณ” ดังนั้นเมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “เห็นรูปด้วยจักษุ” ย่อมหมายถึง “เห็นรูปด้วยจักษุวิญญาณ” ในทำนองเดียวกัน เมื่อพระองค์ตรัสว่า “ฟังเสียงด้วย…
บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิ…
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
109
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
… นำไปถวายแด่ ภิกษุอื่น 12) ยถาสารุปปสันโดษในคิลานปัจจัย คือ ความยินดีตามสมควรในคิลานปัจจัย ได้แก่ตน เห็นว่าคิลานปัจจัยที่ดี มี เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย เป็นต้น ย่อมสมควรแก่พระเถระผู้บวชนาน ภิกษ…
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์ของความยินดีตามสิ่งที่ได้รับในเสนาสนะและคิลานปัจจัยสำหรับพระภิกษุ โดยสอนให้รู้จักการพอใจในสิ่งที่มี แม้จะเป็นเพียงเครื่องมือที่มีคุณภาพต่ำก็ตาม รวมถึงความสำคัญของการมีบริขาร 8
วิชชา 8 และการบรรลุธรรมกาย
139
วิชชา 8 และการบรรลุธรรมกาย
…ตาทิพย์ หรือ จุตูปปาตญาณ 8. อาสวักขยญาณ จากพระพุทธดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับวิชชา 8 นี้ จะเห็นว่าหลักสำคัญในการ ปฏิบัติเพื่อบรรลุญาณระดับต่างๆ ก็คือ “จิตเป็นสมาธิ ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว” ได้กล่าวไ…
…ดยการตั้งจิตที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เพื่อเข้าถึงวิปัสสนาญาณและธรรมกายในระดับต่างๆ รวมถึงการสามารถรู้เห็นการเกิดและการตายของสัตว์ นอกจากนี้ยังมีพระเจ้าอชาตศัตรูที่สนใจและได้รับคำสอนที่ชัดเจนจากพระสัมมาสัมพ…
พระเจ้าอชาตศัตรูและการสารภาพความผิด
141
พระเจ้าอชาตศัตรูและการสารภาพความผิด
นับเป็นบุญประการหนึ่งของพระเจ้าอชาตศัตรู ที่ทรงมีอุปนิสัยกล้ายอมรับผิด เมื่อทรงตรอง เห็นว่า การทำปิตุฆาตเป็นความผิดจริง ก็มิได้ทรงนิ่งเฉยเสีย แต่กล้าสารภาพความผิดนั้น และนับเป็นบุญ อย่างยิ…
พระเจ้าอชาตศัตรูมีอุปนิสัยกล้ายอมรับผิดในการทำปิตุฆาตเมื่อทรงตรองเห็นว่ามันเป็นความผิดใหญ่หลวง โดยทรงได้โอกาสสารภาพต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งการทำปิตุฆาตขัดขวางหนทางไปส…
วิชชาและอภิญญาในพุทธศาสนา
148
วิชชาและอภิญญาในพุทธศาสนา
…2. จุตูปปาตญาณ คือ ญาณที่ทำให้รู้เรื่องการเกิดและการตายของสัตว์ทั้งหลาย หรือ ญาณพิเศษที่ทำให้ดูอะไร เห็นได้หมดตามความปรารถนา 3. อาสวักขยญาณ คือ ญาณหยั่งรู้อริยสัจ 4 ทำให้สิ้นอาสวกิเลส อภิญญา 6 ประกอบด้วย …
วิชชา 3 ประกอบด้วย ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, จุตูปปาตญาณ, อาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นญาณสำคัญในการทำให้ระลึกชาติและเข้าใจการเกิดและการตายของสัตว์ทั้งหลาย ในขณะที่อภิญญา 6 รวมถึงอิทธิวิธี, ทิพพโสต, และเจโตปริยญาณ
การคบหากัลยาณมิตรและการเลือกบริโภคสังคม
157
การคบหากัลยาณมิตรและการเลือกบริโภคสังคม
… ปัญหาหรือมีภัย ปกป้องผลประโยชน์ให้เรา ทั้งยังคอยแนะนำให้เราตั้งอยู่ในความดี ตักเตือนห้ามปราม เมื่อ เห็นว่าเราจะทำผิดทำชั่ว คอยแนะนำความรู้และคุณธรรมที่เราไม่เคยได้ยินได้ฟังมาก่อน ตลอดจนบอก ทาง สุขทางสวรร…
บทความนี้เน้นความสำคัญของการเลือกคบหากัลยาณมิตรที่ดีในชีวิต โดยยกตัวอย่างคุณลักษณะของผู้ที่ควรเป็นเพื่อนในทุกข์และสุข เมื่อเรามีมิตรที่มีความจริงใจและช่วยสนับสนุนการทำความดี จะนำไปสู่ชีวิตที่มีความสุข
ความผิดในพระพุทธศาสนา
167
ความผิดในพระพุทธศาสนา
…สดงว่าผู้สารภาพรู้ตัวว่าผิดจริง การที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งเปล่งวาจาสารภาพ ความผิดของตนออกมา ย่อมแสดงให้เห็นอย่างชัดแจ้งว่า เขาได้ตระหนักแล้วว่าความผิดที่เขาก่อขึ้นนั้น เป็นความผิดอย่างแท้จริง เป็นสิ่งที่ไม่ถ…
การสารภาพความผิดเป็นหลักสำคัญในพระพุทธศาสนา ผู้สารภาพแสดงว่ารู้ตัวว่าผิดและมีเจตนาจะไม่ทำผิดอีก การสารภาพที่มีประสิทธิภาพนั้นควรทำต่อหน้าผู้อื่นโดยเฉพาะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าหรือพระอรหันต์ ซึ่งจะช่วยให้เ
การล้มล้างความเชื่อเก่าในพระพุทธศาสนา
175
การล้มล้างความเชื่อเก่าในพระพุทธศาสนา
ล้มล้างความเชื่อเก่าๆ เช่น ความคิดเรื่องเทพเจ้าโดยสิ้นเชิง และนอกจากครูปกุทธกัจจายนะแล้ว จะ เห็นว่า ทุกท่านล้วนมีความคิดล้มล้างเรื่องวรรณะด้วย ตามหลักฐานในคัมภีร์พระพุทธศาสนาปรากฏว่า เมื่อพระสัมมา…
บทความนี้ศึกษาความคิดการล้มล้างความเชื่อเก่าในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าครูทั้ง 6 ขาดความเข้าใจที่ลึกซึ้งในโยนิโสมนสิการ ทั้งในระดับทั่วไปและระดับทิฏฐิ ซึ่งทำให้คำสอนของ…
การเดินทางเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค
181
การเดินทางเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค
…็นผู้เบิกบานแล้ว เป็นผู้จำแนกพระธรรมดังนี้ เชิญพระองค์เสด็จเข้าไป เฝ้าพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นเถิด เห็นด้วยเกล้าฯ ว่า เมื่อพระองค์เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค พระฤทัยจึงเลื่อมใส ท้าวเธอจึงมีพระราชดำรัสว…
…าเพื่อขอความรู้และคำแนะนำ โดยมีการสนทนาเกี่ยวกับศิลปศาสตร์ต่าง ๆ ทั้งพลช้าง พลม้า และอื่นๆ สะท้อนให้เห็นถึงความเคารพและความตั้งใจในการเรียนรู้ของพระราชา การสนทนานี้เป็นการแสดงถึงความสำคัญของการหาความรู้แล…
ธรรมะและการถามตอบในชีวิต
187
ธรรมะและการถามตอบในชีวิต
…ว่า ท่านสัญชัย ศิลปศาสตร์เป็นอันมากเหล่านี้ คือ พลช้าง ... คนเหล่านั้น ย่อมอาศัยผล แห่งศิลปศาสตร์ที่เห็นประจักษ์เลี้ยงชีพในปัจจุบัน ด้วยผลแห่งศิลปศาสตร์นั้น เขาย่อมบำรุงตน มารดาบิดา บุตร ภริยา มิตร อำมาตย…
ในบทนี้มีการสนทนาเกี่ยวกับศิลปศาสตร์และโลกหน้า โดยสัญชัยเวลัฏฐบุตรกล่าวถึงความจริงเกี่ยวกับความเชื่อและโลกหน้าที่คนสามารถเข้าใจได้ และการตอบคำถามในเรื่องศาสตร์ต่างๆ ที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตและกรรม แต่
อินทรียสังวรและการฝึกปฏิบัติของภิกษุ
197
อินทรียสังวรและการฝึกปฏิบัติของภิกษุ
…มหาบพิตร อย่างไร ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ดูกรมหาบพิตร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อม ปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์ ที่เมื่อไม่สำรวมแ…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการของอินทรียสังวรในธรรมวินัย และความสำคัญของการรักษาจักขุนทรีย์และมนินทรีย์ โดยภิกษุจะต้องฝึกจิตให้มีสติสัมปชัญญะในทุกกิจกรรมทั้งการเดิน การทาน การนั่ง การพูด เพื่อป้องกันอการเกิ
การบรรยายถึงภิกษุและความบริสุทธิ์ในจิต
198
การบรรยายถึงภิกษุและความบริสุทธิ์ในจิต
…เป็นต้นทุนเดิมให้หมดสิ้น และทรัพย์ที่เป็นกำไรของเขาจะพึงมีเหลืออยู่สำหรับเลี้ยงภริยา เขาจึงมีความคิดเห็นอย่างนี้ว่า เมื่อก่อนเรากู้หนี้ไปประกอบการงาน บัดนี้การงานของเราสำเร็จผลแล้ว เราได้ ใช้หนี้ที่เป็นต้…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการฝึกจิตในตัวภิกษุ การมีศีลขันธ์ อินทรียสังวร และสติสัมปชัญญะ เพื่อชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็ง พยาบาท และอุทธัจจกุกกุจจะ โดยอุปมานิวรณ์ที่เปรียบเทียบกับชีวิตมนุษย์
ประสบการณ์ของสามเณรและการบวชเพื่อพระพุทธศาสนา
26
ประสบการณ์ของสามเณรและการบวชเพื่อพระพุทธศาสนา
…รก็ ยึดได้และหดได้ แล้วก็มีอาการเหมือนตัวหมุน แล้ว ก็รู้สึกเหมือนตกจากที่สูง หวาดเสียวมากๆ สักพักก็ เห็นดวงแก้วกลมใสผุดขึ้นมาที่ศูนย์กลางกายครับ ในตอนนั้นลูกเณรทำอะไรไม่ถูก เพราะกลัวว่าดวง
…บรรยากาศที่เหมาะสม แต่ก็เจอปัญหาในการควบคุมจิตใจในระยะเริ่มต้นจนกระทั่งสามารถทำสมาธิได้ดีขึ้น และได้เห็นดวงแก้วที่ศูนย์กลางกาย ซึ่งเป็นการแสดงถึงพัฒนาการทางจิตวิญญาณของลูกเณร
บุตรเศรษฐีและการสร้างบุญ
37
บุตรเศรษฐีและการสร้างบุญ
…้าพระสัมมาสัมพุทธ เจ้า ไปฟังธรรม ทำทาน รักษาศีล และมีหลายๆ ท่านออกบวชในสำนักของพระบรมศาสดา เมื่อเขา เห็นทุกๆ คน ขวนขวายในการสร้างบุญ ก็คิดว่า “ตัวเราก็ไม่ควรปล่อยโอกาสให้ผ่านเลยไป ควรจะ สร้างบุญพิเศษสักอย…
บุตรเศรษฐีได้ทุ่มเทในการสร้างบุญและช่วยเหลือพระภิกษุโดยการบูชาและถวายบัลลังก์ทอง ด้วยจิตที่เลื่อมใส พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงยืนยันว่าอานิสงส์แห่งการทำบุญนี้จะส่งผลให้เขาได้รับความสุขในชาติถัดไปและหลุดพ้