แก่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 79 / 176

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 319 [อนุสสติ ๖ สำเร็จแก่อริยสาวกเท่านั้น] ก็แลอนุสสติ ๖ นี้ ย่อมสำเร็จแก่อริยสาวกทั้งหลายเท่านั้น เพราะคุณของพระพุทธเจ้า และ…

อนุสสติ ๖ จะสำเร็จแก่ท่านอริยสาวกทั้งหลาย เพื่อทำให้จิตของท่านหมดจดจากกามคุณและเข้าถึงปรมัตถวิสุทธิ์ พระพุทธเจ้าตรัสถึงอน…

… อิ เป็น อาน แปลว่า สู่ ตน ยัง ตน สน ตน ด้วย ตน โดย ตน ต. อตฺตนา คงนาไว้ แปลว่า อัน ตน ตาม ตน มี ตน แก่ ตน จ. อตฺตโน แปลง ส เป็น โน แปลว่า เพื่อ ตน ต่อ ตน แต่ ตน ปญฺ. อตฺตมา แปลง สมา เป็น นา แปลว่า จาก ต…

บทนี้พูดถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะภาษานามและอัพยยศัพท์ซึ่งมีการแจกแจงความหมายของคำต่างๆ เช่น 'อตฺต' และรูปแบบการแปรนามในบริบทต่างๆ ตั้งแต่ตนถึงการแทนโดยละเอียด เรียนรู้จากตัวอย่างเพื่อเข้าใจการใ

…ูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรา จักแสดง ซึ่งธรรมทั้งหลาย (อัน) ไม่เป็น ها ๔ ที่ตั้งแห่งความเสื่อม เจ็ดประการ แก่เธอทั้งหลาย ๕ ๖ ක ไม่มี. ๓. นตฺถิ เม สรณ์ อญฺญ์ ที่พึ่ง อย่างอื่น ของข้าพเจ้า ๔ က ๒ ๒ ๔

บทเรียนนี้สำรวจการใช้บาลีในไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ และการแสดงความเคารพในภาษา เมื่อพูดถึงพหุวจนะที่ใช้เพื่อแทนผู้สูงวัย เช่น อาจารย์และบิดา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการใช้โครงสร้างประโ

…นนี้ เพราะความไม่มีสมบัติ เช่น คติ กาล และอาหารเป็นต้น นี้ชื่อว่ามรณะเพราะสิ้นอายุ ส่วน มรณะใดย่อมมีแก่บุคคลทั้งหลายผู้มีปัจจัยเครื่องสืบต่อ (แห่งอายุ) ถูก กรรมที่สามารถยังสัตว์ให้เคลื่อนจากฐานะ (ที่เป็น…

เนื้อหาเกี่ยวกับมรณสติซึ่งหมายถึงการระลึกถึงความตาย โดยชี้ให้เห็นถึงความขาดแห่งชีวิตินทรีย์และความสัมพันธ์กับกรรมที่ทำไว้ในอดีต อีกทั้งอธิบายลักษณะของมรณะที่เกิดจากอำนาจของกรรมต่างๆ ขอเสนอมุมมองที่หลา

… [อธิบายอาการที่ ๔ - กายพหุสาธารณ โต] - หน้าที่ 15 บทว่า กายพหุสาธารณโต มีอธิบายว่า กายนี้เป็นสาธารณแก่ สัตว์มากชนิด คือประการแรกก็เป็นสาธารณแก่เหล่ากิมชาติ ๘๐ จำพวก ในกิมิชาติเหล่านั้น จำพวกที่เป็นสัตว์…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับกายพหุสาธารณ โต ที่ถูกมองว่าเป็นสาธารณะแก่สัตว์หลายชนิด รวมถึงบทบาทต่าง ๆ ที่กายมีทั้งในการเกิด การตาย และเป็นที่อาศัยของชีวิต โดยมีการเปรียบเ…

… ไม่มากไปด้วย การสะสม ปราศจากมลทิน คือ ความตระหนี่ในบริขารทั้งหลาย แม้ อนิจจสัญญาก็ย่อมถึงความช่ำชองแก่เธอ อนึ่ง ทุกขสัญญาและอนัตต สัญญาก็ย่อมปรากฏ (แก่เธอ) ไปตามแนวอนิจจสัญญานั้น สัตว์ ทั้งหลายผู้มิได้อ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในกา

…คสูตร ตรัสโดยเป็นธาตุ ส่วนใน กายคตาสติสูตร ทรงจำแนกฌาน ๔ มุ่งถึงบุคคลผู้ที่โกฏฐาสมีผมเป็นต้น ปรากฏ (แก่เขา) โดยสี ในกรรมฐาน ๒ ฝ่ายนั้น ที่ตรัสโดยเป็น ธาตุเป็นวิปัสสนากรรมฐาน ที่ตรัสโดยเป็นสิ่งปฏิกูลเป็นส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตัดตอนในพระพุทธศาสนา โดยแสดงถึงการเข้าใจกรรมฐานที่เกี่ยวข้องกับโกฏฐาสและการใช้วิธีการตัดตอนเพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างโกฏฐาสต่าง ๆ และการบ่งชี้ถึงส่วนของตนและส่วนที่มิใช่ของตน โด

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 94 (ในการภาวนา) แก่โยคาวจรภิกษุนั้น จึงตรัสคำว่า อรญฺญคโต วา เป็นอาทิ [แก้อรรถบทต่าง ๆ แห่งบาลีคำเฉลย] ในบทเหล่านั้น บท…

บทความนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับการภาวนา บทความอธิบายความหมายของคำบาลีที่สำคัญ เช่น อรญฺญคโต รุกขมูล และ สุญญาคาร โดยชี้ให้เห็นถึงสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติธรรม รวมถึงการเลือกสถานที่สงบและว่าง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 95 อานาปานสติอนุกูลแก่ฤดูทั้ง ๓ และอนุกูแก่ธาตุและจริยาด้วย อย่างนี้ แล้ว" จงทรงชี้อิริยาบถอันสงบ ไม่เป็นไปข้างหูและไม่เป็…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่

…้าทรงอาศัยอำนาจประโยชน์ (คือเหตุ) นี้แล จึงตรัสไว้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราไม่กล่าวอานาปานสติภาวนา แก่คนที่หลงลืมสติไม่มีสัมปชัญญะ" ดังนี้ อันกรรมฐานทุกอย่าง ย่อมสำเร็จแก่ผู้มีสติสัมปชัญญะเท่านั้น ก็ จร…

…ช้เข็มที่ต้องมีความละเอียด เพื่อให้เผชิญกับอุปสรรคและได้ผลสำเร็จในกรรมฐาน โดยหลักการนี้เป็นที่รู้จักแก่พระภิกษุและไม่เหมาะกับผู้ที่ไม่มีสัมปชัญญะ.

…ิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 148 ทั้งหลาย เราจักแสดงอสังขตธรรม (ธรรมอันปัจจัยมิได้ประชุมทำขึ้น) แก่ท่านทั้งหลายด้วย เราจักแสดงสัจธรรม (ธรรมอันจริงแท้) ด้วย... ปารธรรม (ธรรมอันเป็นฝั่งนอก) ด้วย... สุท…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแสดงอสังขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค

…กรธ (ก่อน) แล้วก็จักไม่ชื่อว่าชนะสงคราม ที่ชนะยากด้วย จักได้ชื่อว่าทำสปัตตกรณธรรม (สิ่งที่ศัตรูทำให้แก่ผู้ ที่เป็นศัตรูกัน) แก่ตนด้วยตนเองด้วย จักเป็นคนเหมือนคุ้นฟืนเผาศพ ด้วยละซิ" [สอนตนนัยที่ ๒ - ระลึก…

บทนี้เน้นถึงการมองโลกในแง่ดี และการควบคุมอารมณ์โกรธในการใช้ชีวิต โดยสอนให้ดำเนินตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า และหันมาเห็นคุณค่าของการระลึกถึงคุณงามความดีของผู้อื่น เพราะการโกรธนั้นจะทำให้วิบัติและไม่

…งคราม อันจัดกระบวมแล้วทั้ง ๒ ฝ่ายบ้าง แล่น เรือไปในมหาสมุทรบ้าง ทำงานที่ยากอื่น ๆ บ้าง เพื่อประโยชน์แก่ตัว เรา คิดว่าจักเลี้ยงลูกน้อย (อุตส่าห์) รวบรวมทรัพย์ด้วยอุบายนั้น ๆ เลี้ยงเรามา ...แม้เป็นพี่น้องช…

…พระคุณ เช่น มารดาและบิดาที่เสียสละเพื่อเรา แม้แต่พี่น้องหรือบุคคลอื่นที่เคยดูแล ก็ได้ทำการอุปการะให้แก่เรา นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการสร้างเมตตาในจิตใจเพื่อให้เกิดเจโตวิมุติ ซึ่งเป็นสิ่งที่…

…ิ เป็นทิสาผรณาด้วยอาการ ๑๐" ดังนี้ แม้ลักษณะ (ที่นับว่าวิกุพพนา) นั้น บัณฑิตก็พึงทราบว่า ย่อมสำเร็จ แก่พระโยคาวจรผู้มีจิตถึงอัปปนา ฉันนั้นเหมือนกัน [อโนธิโสผรณา ๕] ก็แลในลักษณะเหล่านั้น เมตตเจโตวิมุติ บั…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์เกี่ยวกับเมตตาเจโตวิมุติในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการกล่าวถึงลักษณะอโนธิโสผรณาและโอธิโสผรณา ซึ่งมีอาการแตกต่างกัน 5 และ 3 ตามลำดับ ทั้งนี้ มีข้อความเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลาย

…่ด้วยฉันทราคะ ในขันธ์ทั้งหลายมีรูป เป็นอาทิ ชื่อว่าสัตว์ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสคำนี้ (แก่ พระราธะ) ว่า "ดูกรราธะ ผู้ใดมีความพอใจ ความกำหนัด ความ ยินดี ความปรารถนาในรูป ผู้นั้นชื่อว่าข้องอยู…

ในบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปท

…ชาติ นั้นจึงชื่อว่าเมตตา (แปลว่าธรรมชาติผู้รัก) นัยหนึ่ง ธรรมชาตินั่น มีอยู่ในมิตร หรือว่าย่อมเป็นไปแก่มิตร เหตุนั้น ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่า เมตตา (แปลว่าธรรมชาติที่มีอยู่ในมิตร) ธรรมชาติใด เมื่อความทุกข์…

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับพรหมวิหาร โดยเฉพาะเมตตาและกรุณา ซึ่งบรรยายถึงธรรมชาติแห่งความรักและความเห็นใจที่มีต่อผู้อื่น ในการทำความเข้าใจธรรมชาติของเมตตา ไม่ว่าจะเป็นความรักของบุคคลที่

…้นบันเทิงในตัวเอง เหตุนั้นจึงชื่อมุทุตา (แปลว่า ธรรมชาติ อันบันเทิง) อีกนัยหนึ่ง คำว่ามุทิตานั้น ได้แก่กิริยาบันเทิงเท่านั้น เอง (นัยนี้ มุทิตา แปลว่า ความบันเทิง) ธรรมชาติใดวางเฉย โดยละเสียซึ่งความขวนขว…

เนื้อหานี้พูดถึงธรรมชาติที่เรียกว่า กรุณา และ มุทิตา โดยสาธุชนจะบันเทิงต่อบุคคลที่มีสมบัติทางธรรม รวมถึงการวิเคราะห์ธรรมชาติที่วางเฉยซึ่งเรียกว่า อุเบกขา ธรรมชาติทั้ง ๔ ตามพรหมวิหารที่ส่งผลต่อการดำเนิ

…่ 222 ธรรมเทศนาอย่างนี้ว่า "ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เจริญ สาธุ ขอ พระผู้มีพระภาคเจ้าจงทรงแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์ โดยสังเขปเถิด ข้าพระองค์ได้ฟังธรรมไรเล่า จึงพึงเป็นผู้หลีกออก (จากหมู่) ไป ไม่ ประมาท ทำค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการฝึกสมาธิและการไม่ยึดติดในธรรม เพื่อให้ภิกษุสามารถบรรลุถึงพระอรหัตได้ การสนทนาทำนองนี้ทำให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกจิตให้มั่นคงและเกิดปัญญา รวมทั้

…ญาเหล่านั้นทั้ง ๑๐ คือ ฝ่ายกุศลวิบาก ๕ ฝ่ายอกุศลวิบาก ๕ โดยประการทั้งปวง สัญญาเหล่านั้น ย่อมไม่มีแม้แก่พระโยคาวจรผู้บรรลุรูปาวจรฌาน มีปฐมฌานเป็นต้น เพราะในสมัย (ที่บรรลุฌาน) นั้น จิตย่อมไม่ เป็นไปทางทวาร…

ในหน้าที่ 239 ของวิสุทธิมรรค ภาค ๒ ตอน ๑ มีการพูดถึงความหมายของสัญญาและทำให้เข้าใจว่าบุคคลผู้บรรลุฌานจะไม่มีสัญญาเหล่านั้น ซึ่งบางครั้งสามารถกล่าวถึงเพื่อสรรเสริญให้ผู้ปฏิบัติได้เข้าใจถึงคุณค่าในฌานนั

…ร ๆ เพราะฉะนั้นจึงเรียกว่า นตฺถิ กิญจิ” ดังนี้ คำนั้นราวกะกล่าวการ พิจารณาโดยความเสื่อมสิ้นไปก็จริง แก่ที่แท้ ความหมายของคำนั้น ก็ พึงเห็นอย่างที่ว่านั้นแหละ เพราะเมื่อพระโยคาวจร ไม่นึกถึงไม่ใส่ใจถึง ไม่…

ในเนื้อหานี้มีการวิเคราะห์คำว่า 'นตฺถิ กิญจิ' ซึ่งหมายถึงการทำให้วิญญาณไม่เหลืออยู่ และอธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากิญจัญญายตนะ ว่ามีอรรถที่กล่าวถึงการปราศไปแห่งวิญญาณ โดยในสภาวะนี้ไม่มีแม้แต่ความรู้สึ