แก้ว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 158 / 61

…นแห่งศีล สาธุชน พึงทราบ ด้วยประการดังพรรณนามาฉะนี้ [ อานิสงส์ของศีล ] ข้อว่า ศีลมีอานิสงค์อย่างไร ? แก้ว่า มีอันได้รับคุณเป็นอเนก มีความไม่ต้องเดือดร้อนเป็นต้นเป็นอานิสงส์ สมคำที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว…

บทความนี้เสนอมุมมองเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา ซึ่งพรรณนาไว้ว่า ศีลมีความสะอาดทางกาย วาจา และใจ โดยศีลนั้นถือเป็นปัจจุปัฏฐานที่สำคัญ มีหิริและโอตตัปปะเป็นปทัฏฐานของศีล เมื่อมีคุณสมบัติเหล่านี้ ศีลจึงจะ

…ับแรก [ อรรถแห่งศีล ] จะแก้ในปัญหาที่เหลือ (ต่อไป) ปัญหาข้อว่า "ที่เรียกว่าศีล เพราะอรรถว่ากระไร ?" แก้ว่า "ที่เรียกว่าศีลเพราะอรรถว่าเป็น สีลนะ (คือเป็นมูลราก) ชื่อว่าสีลนะนี้เป็นอย่างไร ? ชื่อว่าสีลนะ น…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับญาณสังวรและศีลสังวร โดยอธิบายถึงความสำคัญของการอดทนต่อความยากลำบาก รวมถึงการปฏิบัติที่บริสุทธิ์เพื่อหลีกเลี่ยงกามวิตกและ

…่องแผ้วของศีล นั้น ? (ต่อไป) นี้เป็นคำแก้ในปัญหากรรมนั้น. [ อะไรเป็นศีล ] ปัญหาข้อว่า "อะไรเป็นศีล" แก้ว่า "ธรรมทั้งหลายมีเจตนาเป็นต้นของบุคคลผู้เว้นจากโทษ มีปาณาติบาตเป็นต้นก็ดี ของบุคคลผู้บำเพ็ญข้อวัตรป…

บทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในด้านศีลสมาธิและปัญญา ซึ่งมีการอธิบายถึงลักษณะ อานิสงค์ และความสำคัญของศีลในการเจริญปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีการเสนอคำถามสำคัญเกี่ยวกับศีลและคำตอบจากพร

…] ในมือ ๒ ๔ & ๖ ของบุรุษใด บุรุษ นั้น ชื่อว่ามีร่มในมือ ๒ ๓ ๖ ๔ ๕ มณี คุณเจ ยสฺส โส มณิกณโจ นาคราชา แก้ว [มี] ที่คอ 0 ๒ ๔ & ๖ ของนาคราชใด นาคราช นั้น ชื่อว่ามีแก้วที่คอ " ๖ ๔ & 0 ๒ วิเคราะห์ที่แสดงมานี้ เ…

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เรื่องบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เ

…รีบุตร และพระโมคคัลลานะ ชอบแต่จะประทานแก่ท่านผู้มาบวชก่อนโดยลำดับลงไป พระองค์ได้ทรง ทราบความแล้วตรัสแก้ว่า พระองค์ทรงทำดังนั้นโดยสมควรแก่บุรพปณิธานของพระสารีบุตรและ พระโมคคัลลานะ พระภิกษุรูปอื่นผู้มาก่อนห…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงแนวทางการทำงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระพุทธเจ้าในการเลือกพระภิกษุเพื่อการสอนธรรม อ้างถึงการเลือกพระอุรุเว

…ตูเรือน อีกประการหนึ่งสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้มี งานนมัสการพระพุทธรูปแก้วมรกตที่วัดพระศรีรัตนศาสดารามเนื่องโปรดงานนี้โปรดให้มี ดให้มีการออ กร้านขายของ ในพระราชอุทยานสราญรมย์…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พร้อมการสนับสนุน พระราชปรารภจากพระมหากษัตริย์ โดยมุ่งหวังให้ประชาชนเข้าถึงความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ใช้หลักพระไตรปิฎกเป็นแนวทางในการเข

…เมื่อเห็นสิ่งที่ชอบใจก็มัก จะหาทาง นำมาให้ได้เป็นของตน เช่นจะเป็นทรัพย์สินก็ดี จะเป็นสตรีก็ดี จะเป็นแก้วแหวนเงินทองก็ดี เพราะฉะนั้น

อักโกธะในที่นี้หมายถึงความไม่โกรธที่เกี่ยวข้องกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซึ่งบัญญัติให้ผู้ปกครองและผู้มีอำนาจต้องมีความไม่เบียดเบียนกัน เพื่อสร้างความสงบสุข รวมถึงการเก็บภาษีและเกณฑ์แรงงาน ต้องไม่ทำให

…ัชนา สาธกในเบื้องต้นนี้ด้วยจักกวัตติวัตร ในจักกวัตตสูตร พระเจ้าจักรพรรดิ พระราชาผู้ยังจักรรัตนะ จักรแก้วคือจักรอันประเสริฐ มีพลานุภาพมาสารถครอบงำทุกประเทศในโลกให้อยู่ในอำนาจ เป็น ใหญ่ในแผ่นดิน มีมหาสมุทร …

เนื้อหาเกี่ยวกับจักกวัตติวัตรที่เป็นวิธีการปกครองอาณาจักรตามหลักธรรมของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยยกหลักธรรมที่ต้องปฏิบัติ เพื่อสร้างความมั่นคงและความผาสุกให้กับแผ่นดิน เน้นถึงการเคารพธรรมใน

…รีบุตรและพระโมคคัลลานะ ชอบแต่จะประทานแก่ท่านผู้มาบวบก่อนดดยลำดับลงไป, พระองค์ ได้ทรงทราบความแล้วตรัสแก้ว่า พระองค์ทรงทำดังนั้นโดยสมควรแก่บุรพปณิธานของพระสารี บุตรและพระโมคคัลลานะ พระภิกษุรูปอื่นผู้มาก่อนห…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระธรรม โดยยกตัวอย่างการเลือกพระภิกษุสำหรับปฐมเทศนาและการเลือกผู้ที่จะสร้างศาสนาในสังคม เพื่อให้การทำงานและการเผยแผ่มีประสิทธิภาพสูงสุด การ

…ร่นาสวนเลี้ยงชีพต้องเสียอากรเกิน กว่ากำลัง และตั้งพระราชบัญญัติเปลี่ยนวิธีเก็บภาษียาสูบ และออกประกาศแก้วิธีเก็บภาษีน้ำตาล โตนดให้เป็นการเบาแก่ราษฎร ออกประกาศตั้งอัตราเก็บเงินแทนดีบุกภาคหลวงในมณฑลภูเก็ต ผ่…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสเกี่ยวกับการพัฒนาเกษตรกรรม และการจัดตั้งกระทรวงและพระราชบัญญัติใหม่ที่ช่วยเสริมสร้างความเป็นอยู่ของประชาชนในพระราชอาณาจักร นอกจ

…รควิถีและผลวิถีมีอารมณ์ต่างกัน โดยประการไร ๆ ก็ตามที่ พระผู้มี พระภาคเจ้าก็มิได้ทรงประสงค์เอาแล้ว ฯ แก้ว่า ในอรรถกถาท่านประ กอบความที่ปรจิตตวิชชานั้นมีปัจจุบันจิต โดยสันตติและอัทธานะเป็น อารมณ์ก่อนฯ ส่วนท…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ในอภิธัมมาฯ โดยเฉพาะในเรื่องของปรจิตตวิชชาที่ประกอบด้วยจิตในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต การวิเคราะห์และการตีความจากพระอาจารย์หลายท่านเกี่ยวกับความหมายของจ

…ย ฯ ถามว่า อิตถินทรีย์และ ปุริสินทรีย์ ท่านอาจารย์ไม่ถือเอาในคำเป็นต้นว่า ประสาท ๕ ดังนี้ ดอกหรือ ? แก้ว่า ไม่ได้ถือเอาจริงๆ ความที่อิตถินทรีย์และ ปุริสินทรีย์ทั้ง ๒ นั้น เป็นธรรมชาติยังอาการมีเพศเป็นต้น …

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของอิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นว่าทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้ถือเป็นปัจจัยที่แท้จริงในแง่ของการเป็นอาหารปัจจัย แต่เป็นกัมมปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย ซึ่งมีคว

…ย) ฯ ถามว่า ก็เมื่อปัจจุบันธรรมมีการเกิดก่อน ความเป็นปัจจัยแก่ ธรรมซึ่งเกิดภายหลัง จะมีได้อย่างไร ? แก้ว่า ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ แล้วมิใช่หรือว่า เมื่อไม่มีปัจฉาชาตปัจจัย (ธรรมคือจิตและเจตสิกซึ่ง เกิดภายหลั…

บทความนี้กล่าวถึงเจตนาที่เกิดพร้อมกัน รวมถึงอิทธิพลของเจตนาต่อรูปกายและกรรม รวมทั้งการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างนามรูปและเจตนาในกระบวนการเกิดและการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ โดยสรุปเจตนาจะถูกมองว่าเป็นป

…ฉทที่ ๒ แห่งอภิธัมมัตถสังคหฎีกา ชื่อว่าอภิธัมมัตถวิภาวินี จบด้วยประการฉะนี้ ฯ ๑. แต่นัยมณิสารมัญชุสาแก้ว่า พระองค์ตรัสเทศนาสัจจะ เพื่อทรงแสดงเวไนยฯ

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอำนาจแห่งความชอบในคำย่อและการเข้าใจขันธ์จากมุมมองของบัณฑิต. สัตว์ที่งมงายในนามและรูปสามารถรู้จักขันธ์และธาตุได้จากการแจกนามและรูปตามหลักอภิธัมมะแปล. บรรยายถึงความสัมพันธ์ระหว่า

…) ก็เกิดขึ้นได้ ฯ ถามว่า ก็เพราะเหตุไร ท่านอาจารย์จึงกล่าวธรรมมีขันธ์เป็นต้นเหล่านั้นไว้เป็นอันมากฯ แก้ว่า เพราะธรรมทั้งหลาย แม้พระผู้มีพระภาคก็ทรงแสดงไว้มากอย่างนั้น เหมือนกันฯ ถามว่า เพราะเหตุไรแม้พระผู…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงตัณหาเป็นเหตุสำคัญที่นำไปสู่ทุกข์และการสังเคราะห์ธรรมจากพระพุทธเจ้า มีการเน้นถึงมรรคและผลในการพ้นทุกข์ รวมถึงการเผยแพร่ธรรมเพื่อช่วยสัตว์ทั้ง 3 ประเภท โดยธรรมเหล่านี้มีความเชื่อมโย

…เพราะเหตุไร เมื่อมีธรรมเป็นเหตุแห่งทุกข์แม้อย่างอื่น ตัณหาเท่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่าสมุทัยฯ แก้ว่า เพราะเป็นเหตุ

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาอธิบายถึงความสำคัญของขันธ์ในการเกิดทุกข์และการพ้นจากทุกข์ ซึ่งปรกฏว่า พระผู้มีพระภาคทรงยกขันธ์เป็นตัวแทนแห่งธรรมต่าง ๆ ที่มีความแตกต่างและเก

…๐ ที่เหลือจากเวทนาและสัญญา ฯ ถามว่า ก็เพราะเหตุไร พระผู้มีพระภาคจึงทรงแยกเวทนาและสัญญาไว้แผนกหนึ่งฯ แก้ว่า เพราะ (เวทนา) เป็นความยินดีในวัฏฏธรรมและ (สัญญา) เป็น อุปกรณ์เกื้อหนุนความยินดีนั้น ๆ จริงอยู่ เว…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ทุกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าทุกข์เกิดจากตัณหาและสาเหตุแห่งทุกข์นั้นมีชื่อเรียกว่า 'ทุกขสมุทัย' พร้อมแสดงให้เห็นถึงความดับแห่งทุกข์ในธรรมชาติที่เรียกว่า 'ทุก

…าอนุสัย เพราะ อรรถว่า ยังละไม่ได้ไซร้ กิเลสแม้ทั้งหมด ที่ยังละไม่ได้ ก็ควร ชื่อว่าอนุสัยมิใช่หรือ ฯ แก้ว่า พวกเราไม่ดูดว่า ที่ชื่อว่าอนุสัย ด้วย เหตุเพียงยังละไม่ได้ ที่จริง เราพูดว่า กิเลสที่ยังถึงความมี…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับความหมายของนีวรณ์ในอภิธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุทธัจจกุกกุจจะและถีนมิทธะ ที่มีผลต่อการสงบจิตใจ ในการอธิบายถึงธรรมที่เรียกว่าอนุสัย ซึ่งสัมพันธ์กับกิเลสที่มีอยู่ในสันดาน และการเกิดขึ้น

…ะผู้มีพระภาค จึงตรัสไว้อย่างละ ๒ (ถนะกับมิทธะ อุทธัจจะกับกุกกุจจะ) โดยความ เป็นนิวรณ์อย่างหนึ่ง ๆ ๆ แก้ว่า เพราะมีกิจ อาหาร และธรรมที่เป็น ปฏิปักษ์เหมือนกันฯ จริงอยู่ ถีนะและมิทธะมีการทำให้จิตตุปบาทถึง คว…

บทความนี้กล่าวถึงนิวรณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นที่บทบาทของนิวรณ์ เช่น กามฉันทะและพยาบาท ในการปิดกั้นปัญญาและส่งผลต่อจิตใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปัจจัยและสภาพที่ก่อให้

…งกัน เพราะความเป็นอย่างอื่น ไม่ได้ ในธรรมอย่างหนึ่ง และเพราะ ๑. น อุปปันนนฺติอาทินา น มณิสารมัญชุสา แก้ว่า อุปชฺชมาน โน จ อุปฺปนฺนํ ฯ แต่ถ้าเป็น อุปฺปนฺนญฺจาติอาทินา ก็แปลว่า ทั้งเกิดแล้วด้วยฯ

เนื้อหาในหน้านี้รวบรวมเหตุผลเกี่ยวกับการไม่มีการเกิดรูปในภังคขณะ พร้อมทั้งอภิปรายเรื่องจิตและฐิติขณะที่มีการเกิดและดับของจิต โดยอ้างอิงถึงพระสูตรที่ตรัสถึงความเกิดและดับของจิตในอนุกรมต่อเนื่องไป ข้าพเ