หน้าหนังสือทั้งหมด

การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
ถึงอบาย ส่วนพุทธิจริตนั้น ก็เบื่อหน่ายเหมือนกัน แต่ว่าเบื่อหน่ายด้วยอำนาจแห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อ…
…น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วมกันของธรรมต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำกัมมัฏฐาน 40 กอง ที่เหมาะสมกับแต่ละจริต เพื่อการบรรลุถึงความสำเร็จในทางจิตวิญญาณ เช่น การพิจารณาซากศพหรืออสุภกัมมัฏฐาน ว่าเป็นสิ่งที่…
เอกสารวิชา MD 306 สมาธิ 6 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี
4
เอกสารวิชา MD 306 สมาธิ 6 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี
…ด้ทั้งสิ้น การจัดทำเอกสารประจำกลุ่มวิชานี้ แม้จะมีการตรวจทานและตรวจ แก้ไขปรับปรุงเนื้อหามาหลายครั้ง แต่ก็อาจจะมีสิ่งที่ยังไม่สมบูรณ์ จึงหวังเป็น อย่างยิ่งว่า หากท่านผู้รู้หรือผ่านผู้อ่านได้พบข้อผิดพลาด จ…
เอกสารนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับสมถกัมมัฏฐานเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเจริญสมาธิและหลักปฏิบัติตามคำสอนของโบราณาจารย์ นอกจากนี้ยังเปิดโอกาสให้ผู้รู้ช่วยพัฒนาเนื้อหาอย่างต่อเน
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
10
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
…อย่าง ที่ได้ ที่ได้รับมอบหมายเพราะ กิจกรรมเหล่านี้จำเป็นมาก สำหรับการศึกษาชุดวิชานี้ และควรทำกิจกรรมแต่ละกิจกรรมด้วย ตนเองก่อนตรวจคำตอบจากแนวตอบท้ายบท 5. ศึกษาผ่านบทเรียนทางการศึกษาธรรมะทางไกลผ่านดาวเทีย…
…ละศึกษาจากรายการต่าง ๆ เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์การทำสมาธิ การสอบเป็นส่วนสำคัญในการวัดผลการเรียนรู้ แต่การปฏิบัติสมาธิคือหัวใจหลักที่จะทำให้นักศึกษาเข้าใจสาระสำคัญนี้อย่างแท้จริง นักศึกษาสามารถสอบถามรายล…
แนวคิดเกี่ยวกับกสิณในพระพุทธศาสนา
13
แนวคิดเกี่ยวกับกสิณในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. กสิณเป็นหลักปฏิบัติที่พบได้ทั้งในพระพุทธศาสนาและนอกพระพุทธศาสนา แต่ กสิณที่เป็นหลักปฏิบัติในพระพุทธศาสนาเป็นการปฏิบัติเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด ปฏิบัติที่พระพุทธองค์ท…
…่นคง ซึ่งจะนำไปสู่การเข้าถึงดวงธรรมภายในได้ ผู้ที่มีบารมีสามารถบรรลุฌานได้ง่ายขึ้นผ่านการฝึกกสิณตั้งแต่เพียงทางธรรมชาติ. บทความนี้ยังเน้นถึงเหตุปัจจัยที่ทำให้เกิดปฐมฌานและอานิสงส์จากการฝึกปฏิบัติอย่างต่อ…
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
…ว่าสมณพราหมณ์บางคนบรรลุความสุข จนถึงขั้นฌานจากการเพ่งกสิณทั้ง 10 และคิดว่าความสุขนั้นเป็นขั้นสุดยอด แต่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงทราบ ว่าเป็นความสุขที่ไม่สมบูรณ์ จะต้องปลดเปลื้องความสุขระดับนี้ และทรง รู้แจ…
…ามรู้จะเห็นทางที่ถูกและทางที่ผิดในการปฏิบัติสมาธิ โดยต้องเข้าใจว่าแม้จะบรรลุฌานจากการเพ่งกสิณต่าง ๆ แต่ยังต้องมีการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงความสงบอย่างแท้จริงในใจ อีกทั้งพระพุทธเจ้าทรงทราบว่าสมาธิที่สมบูรณ์นั…
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
17
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
แต่ยังมีอีกพวกหนึ่ง กล่าวยืนยันวิญญาณกสิณของอัตตามีสัญญาชนิดใดชนิดหนึ่ง เหล่านี้ ที่เป็นไปล่วงชนิดทั้ง …
…ญของนักบวชในสมัยก่อนพระพุทธศาสนา และมีคุณสมบัติช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอิทธิฤทธิ์และอภิญญาได้ แต่การปฏิบัติกสุณนี้แตกต่างจากการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยเพิ่มมิติใหม่ที่นำไปสู่การบรรลุถึงนิพพาน การศ…
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
…ือ ภาพ ที่อยู่เบื้องหลังซึ่งไม่ปรากฏในอายตนะหรือไม่ปรากฏเป็นอินทรีย์ที่รับรู้ว่าเป็นวัตถุที่มีตัวตน แต่ ภาพนี้สถิตอยู่ในจิตในฐานะเป็นเครื่องหมายแทนคุณภาพทั้งหมดหรือเป็นส่วนซึ่งจิตแสดง สัญลักษณ์ออกมา 1 พร…
เนื้อหาเกี่ยวกับอารมณ์และนิมิตในสมาธิ ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต โดยบริกรรมนิมิตหมายถึงการเลือกอารมณ์เพื่อฝึกสมาธิ
วิธีการเจริญกสิณ
20
วิธีการเจริญกสิณ
1.4 วิธีการเจริญกสิณ ในการเจริญกสิณทั้ง 10 อย่าง มีวิธีการที่ในการทำมณฑลกสิณและการใช้กสิณแต่ละ อย่างเป็นนิมิตในการทำสมาธิดังต่อไปนี้ 1.4.1 ปฐวีกสิณ (กสิณดิน) ในการเจริญปฐวีกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทร…
เนื้อหานี้นำเสนอวิธีการเจริญกสิณทั้ง 10 อย่าง โดยเฉพาะการทำมณฑลกสิณดินหรือปฐวีกสิณตามที่กล่าวไว้ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ไม่ว่าจะเป็นการเลือกดินที่ไม่มีโทษ 4 ประการ หรือการเตรียมดินสีอรุณเพื่อใช้เป็นนิมิต
วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่
21
วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่
…บัว (คือตอกให้ข้างล่างสอบข้างบนผายโดยรอบสัณฐานดังฝักบัว) แล้วตรึงหลักเหล่านั้น ให้ติดกันด้วยเถาวัลย์แต่งเป็นโครงขึ้น ถ้าดินสีอรุณไม่พอ ให้ใช้ดินสีอื่นรองข้างล่างแล้วใช้ดิน สีอรุณทับข้างบน แล้วจึงแต่งกสิณ…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่ซึ่งครอบคลุมการเตรียมการและการปฏิบัติเพื่อให้เกิดสมาธิและการเจริญกสิณอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการจัดเตรียมสถานที่และท่านั่งให้เหมาะสมสำหรับการทำสมาธิ นำเส
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
…หมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็น ที่อาศัยของมัน แยกกันไม่ออก แล้วพ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
23
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
…จาะช่องกลมโต ประมาณ 1 คืบ 4 นิ้ว แล้ว นั่งเพ่งดูเปลวไฟ อย่าพิจารณาสีของเปลวไฟหรือเถ้าถ่านหรือควันไฟ แต่ให้กำหนดถึงความ เป็นธาตุไฟ ขณะเพ่งเปลวไฟให้บริกรรมภาวนาว่า เตโชๆ ๆ หรือ ไฟ ๆ ๆ จนอุคคหนิมิต ปรากฏขึ้…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติกสิณในประเภทต่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการส
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
25
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
…รือ จะเห็นแสงสว่างของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์หรือดวงไฟ เป็นต้น ก็สามารถสำเร็จอุคคหนิมิต และ ปฏิภาคนิมิต แต่เมื่อไม่อาจเพ่งดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ หรือดวงไฟต่างๆ โดยตรง ก็ต้องทำองค์ กสิณ โดยเจาะฝาเรือนหรือหลังคา…
เนื้อหาเกี่ยวกับการทำกสิณสีขาวและกสิณแสงสว่าง สำหรับผู้ที่มีบารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอกไม้ สีขาว แสงสว่าง และที่ว่าง เพื่อสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค ข้อมูลเห
การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…ังดีอยู่นั้นแล้วเสื่อมถอยลงไป หากจะขยายให้แผ่ กว้างออกไปเหมือนกับการขยายปฏิภาคนิมิตก็คงทำได้เช่นกัน แต่จิตใจนั้นอยู่ในอุคคหนิมิตนี้ ให้ตลอดทั่วถึงได้ การที่กล่าวว่า ค่อยๆ แผ่กว้างออกไป ๆ ทีละเล็กนั้น คือ…
การขยายปฏิภาคนิมิตในสมาธิช่วยเพิ่มพูนพลังจิตใจอย่างต่อเนื่องไปจนถึงขอบจักรวาล ควรขยายอย่างระมัดระวัง ด้วยการเริ่มจากขนาดเล็กและค่อยๆ เพิ่มขนาดไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้สมาธิเสื่อมถอย และเป็นการเสริมความแข็
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
28
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
… ยืนด้วยอาการอย่างนี้ จับคันธนูอย่างนี้ จับสายธนูอย่างนี้ จับลูกธนูอย่างนี้ จึงยิ่งถูกขนทราย ดังนี้ แต่นั้นไปเขาทำอาการเหล่านั้นให้ถูกท่าอย่างนั้นอยู่ จะพึงยิ่งขนทรายไม่พลาดได้ฉันใด แม้พระโยคีก็ฉันนั้น ต…
เนื้อหานี้สำรวจการปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการ โดยใช้การเปรียบเทียบกับการยิงขนทรายและการทำอาหารของพ่อครัวซึ่งชาญฉลาด เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการสังเกตและควบคุมอาการต่างๆ ขณะที่ทำสมาธิและการ
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
42
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
…งเป็นพระผู้มี พระภาค...”1 พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้ง 9 ประการ ข้างต้นนี้ แต่ละบทเป็นเนมิตกนาม คือ นามที่เกิดขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติ ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับเมื่อ พระพุทธองค์ทรงบร…
บทความนี้เสนอความหมายและอานุภาพของพระพุทธคุณ 9 ประการ ซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติของพระพุทธองค์ เมื่อทรงบรรลุพระโพธิญาณ โดยเฉพาะบทความจำแนกความหมายของคำว่า "อรหัง" และคุณสมบัติของพระอ
การเข้าถึงพระธรรมและการเจริญธัมมานุสติ
56
การเข้าถึงพระธรรมและการเจริญธัมมานุสติ
…ฐิโก เป็นธรรมที่บุคคลผู้ปฏิบัติจะเห็นประจักษ์เอง ได้แก่ มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1 ไม่ใช่ เป็นธรรมที่เพียงแต่ได้ยินได้ฟังแล้วจดจำไว้เท่านั้น เป็นของที่สามารถเห็นแจ้งประจักษ์ด้วย ปัญญาของตนได้ ในเมื่อชำระจิตสัน…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจในธรรมที่เห็นประจักษ์ เช่น สันทิฏฐิโก อกาลิโก เอหิปัสสิโก รวมถึงแนวทางในการเจริญธัมมานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย ซึ่งได้กล่าวถึงมรรค ผล และนิพพาน พร้อมแสดงให้เห็นว่าธรรมสามารถ
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
58
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
… 4 สมมติสงฆ์ คือ พระสงฆ์โดยสมมติ หมายถึง พระภิกษุแม้เพียงรูปเดียว ส่วนสงฆ์ ได้แก่ ภิกษุซึ่งจำนวนตั้งแต่ 4 รูป นั่งอยู่ภายในสีมา ไม่ละหัตถบาสกันและกันมีอำนาจในการทำ สังฆกรรม พระสงฆ์มีคุณเพราะท่านเป็น ผู้ร…
…มมติสงฆ์ และอริยสงฆ์ โดยพระอริยสงฆ์คือผู้ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 ส่วนสมมติสงฆ์คือพระสงฆ์ที่มีจำนวนตั้งแต่ 4 รูป พระสงฆ์มีคุณเพราะเป็นผู้รักษาและสืบทอดคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ควร…
อานิสงส์ของสังฆานุสติและการเจริญสีลานุสติ
61
อานิสงส์ของสังฆานุสติและการเจริญสีลานุสติ
…มประพฤติด้วยกาย วาจา ของตนนั้น แม้ว่าคนพาลและผู้ที่เป็นศัตรูแก่ตน จะไม่มีความเห็นดีเห็นชอบด้วยก็ตาม แต่วิญญูชนย่อมสรรเสริญ 5. ต้องประกอบด้วยความรู้ว่า ศีลนี้เป็นเหตุให้สมาธิเกิดขึ้นได้ เมื่อความประพฤติปฏ…
เนื้อหาเกี่ยวกับอานิสงส์ของสังฆานุสติซึ่งส่งผลให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจถึงความสำคัญของการมีสติในหลายระดับ และการเจริญสีลานุสติให้ศีลที่ตนรักษานั้นบริสุทธิ์ โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับหลักการสำคัญที่ต้องปฏิบัติ
การตรวจสอบศีลและผลของมันต่อสมาธิ
62
การตรวจสอบศีลและผลของมันต่อสมาธิ
ก็ตามแต่วิญญูชนทั้งหลายนั้นย่อมสรรเสริญศีลของเรานี้เป็นเหตุทำให้สมาธิเกิดขึ้นอย่างแน่นอน แล้วตรวจตราดูศีลของ…
บทความนี้นำเสนอการตรวจสอบศีลของบุคคล ว่ามีโทษหรือพ้นจากโทษ พร้อมอธิบายประเภทของศีลที่มีโทษ 4 ประเภท ได้แก่ ขัณฑศีล, ฉิททศีล, สพลศีล และกัมมาสศีล รวมถึงประเภทที่พ้นจากโทษ 4 ประเภท ได้แก่ อขัณฑศีล, อฉิท
การเจริญสีลานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
63
การเจริญสีลานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
… ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคกล่าวไว้เพียงว่า เมื่อเจริญสีลานุสติอย่างนี้แล้ว จะทำให้ได้เพียง “อุปจารสมาธิ” แต่ในวิธีปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายนั้นเมื่อปฏิบัติจริง ๆ สามารถเลยไปกว่า “อุปจารสมาธิ” ได้ โดยกา…
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญสีลานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย โดยอธิบายวิธีการที่สามารถทำให้เกิดอุปจารสมาธิและไปถึงดวงปฐมมรรค รวมถึงการระลึกถึงศีลและศีลมีอานิสงส์ที่สำคัญ เช่น การเคารพพระพุทธ พระธรรม พร