แสดง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 160

…กัน แต่เมื่อพิจารณาจากหลายพระสูตรจะพบว่ามีความเนื่องกันอยู่ใน ประการที่สำคัญ ยกตัวอย่างในกันทรกสูตร แสดงว่าจิตที่ตั้งมั่นเป็นสมาธิแล้ว บริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ไม่มีเนิน ปราศจากอุปกิเลส เป็นจิตอ่อน ควรแก่การงาน …

…และพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวร ภายในบริบทของความอดทนและอ่อนโยนต่อการปฏิบัติหน้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต่อประชาชนและฐานะต่างๆ ในการวิจาร…

…นนั้น เพียรเพื่อทำอะไรให้สำเร็จ จึงต้องมีความอ่อนโยนยินยอมพอใจของจิตประกอบ อยู่ด้วย ในธานุวภังคสูตร แสดงอุปมาที่ทำให้เห็นได้ง่ายขึ้น ว่าเปรียบเหมือนช่างทองสุมทองใน เบ้า คือตั้งความเพียรสุมทอง ก็ต้องใช้ควา…

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้อ…

…ชื่อว่าสัตบุรุษ ២៣៨ ในการปฏิบัติ จำต้องอาศัยวิริยะความเพียร เผาผลาญกำจัดความเกียนคร้าน และการ จึงมักแสดงอธิบายตบะด้วยความเพียรตามนัยที่ได้ถวายวิสัชนา มาในข้อวิริย ปฏิบัติผิดหน้าที่ บารมี ข้อที่พระมหากษัตร…

…น ด้วยวิสัชนาที่ชัดเจนในเรื่องขันติและวิริยะ รวมถึงการปฏิบัติหน้าที่ที่ดีเพื่อความสุขของประชาชน ตบะ แสดงถึงความมุ่งมั่นในการลดละบาปอกุศล และการเสริมสร้างบารมีในด้านต่างๆ อาทิเช่น การช่วยเหลือประชาชน และกา…

…ระลึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณพ้นประมาณ ถึงวันมหา มงคลเฉลิมพระชนมพรรษา จึงพร้อมกันเฉลิมฉลองทั่วประเทศ แสดงความจงรักภักดี ด้วยวิธี ต่าง ๆ บำเพ็ญกุศลสาธารณประโยชน์ต่าง ๆ น้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย ด้วยจิตใจเคา…

…ินการเพื่อสร้างสรรค์ความสุขให้กับประชาชน ในวันเฉลิมพระชนมพรรษาที่ประชาชนพร้อมใจกันเทิดทูนพระองค์ และแสดงความจงรักภักดีอย่างกว้างขวาง ร่วมกันบำเพ็ญกุศลเพื่อประเทศชาติ ตลอดจนขอพระพรให้พระองค์มีพระชนมายุยืนน…

…ร วันคืนเปลืองไป ๆ ดังนี้ เวลา ที่เปลืองไปย่อมไม่กลับหลัง จึงควรตั้งใจให้เปลืองไปด้วยดี พระองค์จะทรงแสดงแบบอย่างในขั้น อันสมแก่ภิกษุผู้บรรพชิตเพศ จึงทรงแจกพิเศแห่งกาลัญญุตา วิกัปหลัง ดังนี้ว่า อิธ ภิกขเว …

…คัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะสมในการใช้เวลาและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะในชีวิตที่ปฏิบัติตามพ…

… ธรรมเป็นที่เกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีอย่างอื่นเป็นที่พึ่ง อย่ามีอย่างอื่นเป็นที่พึ่ง พุทธภิตนี้ แสดงข้อปฏิบัติที่สมควรแก่สมณบริษัทผู้รับเทศนาก็จริง ถึงอย่างนั้น ก็แนะให้ได้สันนิษฐานว่า อันคนจะทำเกาะคื…

…ของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็นว่าความดีและธรรมเป็นที่พึ่งที่แท้จริงของเรา และควรพึ่งพาตนเองในการพัฒนาคุณธรรม หลักการที่ถูกเ…

…นาประเทศ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าได้ทรงรับยศทหารเป็นนายพลเอกของมหาประเทศหนึ่ง ซึ่ง แลยกย่องกรม แสดงความนับถือสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าว่าเป็นจอมของนักรบ ทหารบกของกรุงสยามเป็นพระเกียรติยศ ยังไม่เค…

เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ

…้นจักถูกใจชนทั้งหลายหรือไม่ก็ตามที ทรงเพ่งประโยชน์เป็นที่ตั้งแลตรัสในเวลาอัน สมควร, พระพุทธจรรยานี้ แสดงว่าสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตั้งอยู่ในอัตถกามตา ทรงใฝ่ ประโยชน์แก่เวไนยนิกร ควรเป็นแบบอย่างของพุท…

ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพฤติปฏิบัติที่เหมาะสม สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรั

…เข้าใจ ซึมซาบ แลไม่ประพฤติหลีกออกจากคำสอน เมื่อสาวกประพฤติเป็น ๒ สถาน ศาสดาจารย์นั้นก็ไม่ เสียใจ ไม่แสดงความเสียใจ เพราะเหล่าสาวกที่ไม่เคารพรับนั้น แลไม่ดีใจ ไม่แสดงความดีใจ เพราะเหล่าสาวกที่เคารพรับนั้น …

บทความนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับสติปัฏฐานและบทบาทในคำสอนของพระพุทธเจ้า ว่าด้วยการมีสติในการฟังและการประพฤติตามคำสอน รวมถึงการแนะนำการปกครองที่มุ่งหวังความเจริญทั้งบุคคลและหมู่คณะ ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญข

…งฺขาเยกก อธิวาเสติ แปลว่า ภิกษุในพระศาสนานี้ ย่อมพิจารณาแล้ว จึงอดทนเหตุอย่างหนึ่งด้วยพระวาจานี้ ทรงแสดงขันติที่พิจารณารอบคอบแล้วจึงให้เป็นไปว่า เป็นธรรมเหมือนหนักที่อิงอาศัยได้ประการหนึ่ง แม้สมณะมีขันติเ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้อ

…ดีเรียกกัลยาณมิตร มิตรชั่ว เรียกว่า ปาปมิตร. ลักษณะเครื่องกำหนดรู้มิตร ๒ ประเภทนั้น ในสิงคาลาวทสูตร แสดงไว้ว่า มิตรชั่วย่อม เป็นผู้ปอกลอก เป็นผู้พูดไม่ได้จริง เป็นผู้ประจบ เป็นผู้ชักพาในทางฉิบหาย เรียกมิต…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๘๒ ๑ ๓๕๙ ในปีนี้ (๒๔๘๒) จักถวายวิสัชนา ธรรม ๓ ประการ คือไมตรี สัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกันแลกัน เป็น

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีท…

…ธรรมาธรรมสงครามต่อสู้แห่งธรรมะและอธรรมะไว้ในธรรมชาดกเอกาทส นิบาตมีใจความว่า ธรรมะแลอธรรมะทั้งสองนี้ แสดงโดยบุคคลาธิษฐาน เป็นเทวบุตรในกามา พจารสวรรค์ คือชั้นเทวดาผู้ยังเสพกามคุณได้แก่สวรรค์ชั้นต่ำ ถึงวันอุ…

ข้อความนี้ส่งเสริมให้ผู้คนสนใจในการปฏิบัติธรรมและสร้างความดี โดยอ้างอิงจากธรรมชาดก เอกาทส นิบาต เป็นมุมมองที่ให้ความหมายถึงการต่อสู้ระหว่างธรรมะและอธรรมะ ที่มีมาแต่โบราณ และการเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวั

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๕ แปลว่า ท่านผู้เป็นอิสระ ยังไม่ได้พิจารณาด้วยตนเอง ยังไม่เห็นความผิดของผู้อื่นมาก หรือน้อย ด้วยประการทั้งปวงแล้ว อย่าเพิ่งลงอาชญา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า

…นศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสดงถึงความสำคัญของการรักษาธรรมเพื่อนำไปสู่ความสงบและยุติธรรมในสังคม ทั้งยังมีการกล่าวถึงพระราชจรรยาส่วน…

…้บ้าง บางเหล่าเป็นภักษาของสัตว์ไปไม่งอกงาม ครั้นทรงพิจารณาเห็นอย่างนี้ แล้วจึงได้ทรงทำธรรมาธิษฐานและแสดงธรรมโปรดประชาชน มิได้เห็นแก่เหนื่อยยาก ประกาศพระศาสนาให้แพร่หลายสืบมา ทําความเกิดของพระองค์ ให้สำเร็…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการบรรลุธรรมของพระโมคคัลลีบุตรที่ใช้เวลา 7 ปีในการศึกษาและเกลี้ยกล่อมให้เข้าสู่พระพุทธศาสนา จนกระทั่งกลายเป็นอธิบดีสงฆ์ในสมัยพระเจ้าอโศกมหา

…้ใหม่ ก็ยังทรงเลือกหาเวไนยผู้สมควรจะรับปฐมเทศนา เหตุว่าพระธรรมที่พระองค์ตรัสรู้นั้นเป็น คุณอันสุขุม แสดงแก่ผู้มีปัญญาไม่ถึง ก็จะไม่พึงรู้จึงเห็น เมื่อเป็นเช่นนี้ ความตรัสรู้ของพระองค์ก็จะ หามีประโยชน์แก่ส…

บทความนี้สำรวจประวัติและเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และการดำเนินการที่นำไปสู่การเพาะบ่มพระสงฆ์ในศาสนาพุทธ โดยมีการพิจารณาความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในกิจกรรมต่าง ๆ เช่

…ากขอความอุปถัมภ์ในคราวมีความต้องการขอ นี้เป็นคุณสมบัติประการหนึ่ง ของ พุทธศาสนิกชนผู้ดำรงอยู่ฆราวาส แสดงไว้ในบาลีพระสูตรลางแห่งว่า อิธ อริยสาวโก วิคตา ลมจฺเฉเรน เจตสา อคาร์ อมาวสติ มุตตจาโค ปยุตปาณิ โวสุส…

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ

…ณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 127 ศัพท์ คือ กากสูโร คนกล้าเพียงดังกา แม้ถึงท่านจะไม่ได้ยกขึ้น แสดงในคัมภีร์ทั้ง ๒ นั้นว่า เป็นอุปมาบุพพบท กัมมธารยะ ก็มีรูป ความ เหมือนศัพท์ คือ สงฺขปณฺฑร์ ข้าพเจ้าจึ…

…างของศัพทในบริบทต่าง ๆ ที่อาจจะเป็นปัญหาหรือมีการตีความที่หลากหลายในศาสตร์ของบาลีกับข้อเสนอของศาสนา แสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนและการพิจารณาในเชิงลึกในหัวข้อเหล่านี้

… หน้าที่ 128 อุปมาบุพพบทกัมมธารยะ ไม่มีอุปมานุตตรบท. ในสัททนิติ ยกเอา อุปมาบุพพบท เป็น พหุพพิหิเสีย แสดงแต่ อุปมานุตตรบท ข้าพเจ้า เห็นควรจะมีทั้ง ๒ อย่าง จึงนำมารวมไว้เป็นหมวดเดียวกัน เรียกว่า วิเสส โนปมบ…

เนื้อหานี้นำเสนออุปมาบุพพบทในบริบทของบาลีไวยกรณ์ ซึ่งมีการกล่าวถึงการแปลและความสำคัญของทิคุสมาส โดยเน้นว่ามีอรรถตามบทหน้าและบทหลังเมื่อเปรียบเทียบกับสมาสอื่น ๆ รวมถึงการอ้างอิงถึงคำภีร์และงานของอาจารย

…เติมอุปมา ตัทธิต และนิสิตตัทธิต. ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่ได้ใช้สาธารณะ จึงมิได้ ประสงค์ที่จะกล่าวในที่นี้ แสดงแต่ ๑๓ อย่าง ตามแบบของพระ อมราภิรักขิต (เกิด) วัดบรมนิวาส ในโคตตตัทธิต มีปัจจัย 4 คือ ณ, ณายน, ณาน, …

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงตัทธิตในบาลีไวยกรณ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยเกื้อกูลแก่เนื้อความ โดยเฉพาะในส่วนของสามัญญูตัทธิตที่มีการแบ่งออกเป็น 13 ประเภท ได้แก่ โคตตตาธิต ตรายาทิต ราคาทิต และอื่นๆ ข้อมูลเหล่าน