โท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 126 / 249

…ตหิ นครปริกขาเรหิ" มีแสดงไว้ในพระบาลีทั้ง ๓ อย่างคือ เอริกา ปริขา อนุปริยายปโถ พห์ อาวุธ พหุ พลกาโย โทวาริโก ปากาโร นี้แล นครปริกขาร "เครื่องแวดล้อมนคร" จะ แปลตามมหาฎีกาว่า 'เครื่องล้อมรักษานคร" - นคร ป…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเภสัชในกระบวนการรักษาที่มีต่อคนไข้ โดยเภสัชถูกมองว่าเป็นปัจจัยที่สร้างความสะดวกสบายและช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงบริขาร ซึ่งทำหน้าที่ห้อมล้

…ที่ 104 สรรพกิเลส ด้วยอรหัตมรรค” (แต่ละอย่าง ๆ) เป็นศีล, ความ งดเว้น เจตนา ความสำรวม ความไม่ละเมิด (โทษและคุณ เหล่านั้นแต่ละอย่าง) เป็นศีล, ศีลเห็นปานนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่ เดือดร้อนแห่งจิต เป็นไปเพื…

ในบทความนี้วิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับศีลและปหานะ วิสุทธิมรรคแสดงให้เห็นว่าศีลและการละกิเลสมีบทบาทสำคัญในการนำจิตไปสู่ความสงบและการเข้าถึงนิพพาน การละกิเลสตามที่ได้เรียนรู้จากทำปหานะจะช่วยให้เกิดความไ

…าบว่าเป็นความผ่องแผ้ว แห่งศีลเหล่านั้น ก็แลความผ่องแผ้วนี้นั้น ย่อมสำเร็จด้วยอาการ ๒ คือ ด้วยการเห็นโทษแห่งสีลวิบัติ ๑ ด้วยการเห็นอานิสงส์แห่งสีล สมบัติ ๑ [ โทษแห่งสีลวิบัติ ] ในอาการ ๒ อย่างนั้น โทษแห่…

บทความนี้กล่าวถึงโทษแห่งสีลวิบัติที่ทำให้ผู้ทุศีลไม่เป็นที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบผู้ทุศีลกั…

…ียสนิท ขึ้นสู่ทางอบาย ไปฉิบ คนอื่น ใครเล่าจะเป็นวัตถุแห่งความสงสารของ ชนผู้มักสงสาร เสมอด้วยคนทุศีล โทษแห่งความเป็นผู้ทุศีลมีมากอย่างดังกล่าวมา ฉะนี้" การเห็นอานิสงส์ในศีลสมบัติ พึงทราบโดยนัยตรงกันข้ามจ…

เนื้อหาได้กล่าวถึงผลของการเป็นผู้ทุศีล ที่ไม่สามารถหลีกหนีจากภัยทั้งหลายและไม่สามารถเข้าถึงสุขจากมรรคผลได้ รวมทั้งประโยชน์ของการมีศีลที่บริสุทธิ์ เช่น ภิกษุที่มีศีลดีจะมีสามัญญภาพและเป็นที่น่าเลื่อมใส

…ด้กะก็ดี เครื่องอุปกรณ์มีเข็มเป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่งยังไม่พร้อมก็ดี ตราบใด จึงเก็บไว้ได้ ตราบนั้น โทษเพราะการเก็บไว้เป็นปัจจัยหามีไม่ แต่ว่าจำเดิมแต่กาลที่ย้อมแล้ว จะเก็บไว้ไม่ควร (ถ้าเก็บไว้) เธอจะได…

บทความนี้เสนอการสมาทานเตจีวริกังคะซึ่งเป็นวิธีการปฏิบัติสำหรับภิกษุที่เกี่ยวข้องกับการใช้จีวร และการจัดการกับผ้าจีวรในกรณีที่ยังไม่สามารถนำมาใช้ได้ โดยให้ความสำคัญกับประเภทของภิกษุเตจีวริกะและวิธีการย

…ปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 168 [ คาถาสรูป ] ก็เพราะอำนาจแห่งมรณานุสติ (ระลึกถึงความแตก ตายอยู่เนืองๆ) โทษอันจะพึงเกิดขึ้นเพราะค ต าะความ ประมาททั้งหลาย ย่อมไม่ตกต้องโสสานิกภิกษุ ผู้แม้แต่หลับไปแล้ว อนึ่งเ…

ในหน้าที่ 168 ของวิสุทธิมรรค แสดงถึงอำนาจแห่งมรณานุสติ ซึ่งช่วยให้ภิกษุสามารถหลีกเลี่ยงการหลงไปในกามราคะ และเกิดความสังเวชต่อชีวิต การปฏิบัติต้องอาศัยการสมาทานและการอดทนต่อความโลเล เพื่อมุ่งสู่นิพพาน

…พิสดาร ในข้อว่า " กรรมฐานอันอนุกูลแก่ จริยาของตน " นั้นต่อไป คำว่า จริยา ได้แก่จริยา ๖ คือ ราคจริยา โทสจริยา โมหจริยา สัทธาจริยา พุทธิจริยา วิตกจริยา แต่อาจารย์ลางพวกประสงค์เอา จริยา ๑๔ ทั้งจริยา 6 นี้ …

…มื่อกายใจมีความพร้อม ในบทนี้จะพูดถึงจริยา ๖ และการแบ่งกลุ่มของจริยา ๑๔ ดังที่ได้กล่าวไว้ การที่ราคะ โทสะ โมหะ รวมเข้ากับสัทธาและปัญญาสร้างความสมดุลในจิตใจ ทุกอย่างมีการเกิดร่วมกันได้ในตัวบุคคลเดียว ซึ่ง…

…ามหนา) (๓ ความก็อันเดียวกัน นี้ ) โดย เนื่องด้วยจริยา ๖ นั้น บุคคลที่มี ๖ เหมือนกัน คือ คนราคจริต คนโทสจริต คนโมหจริต คนสัทธาจริต คนพุทธิจริต คนวิตกจริต เพราะ เหตุที่ในบุคคล ๖ จำพวกนั้น คนราคจริต ในเวลา…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงจริยา ๖ และความสัมพันธ์ระหว่างราคะ สัทธา และโทสในบุคคล โดยอธิบายว่าคนแต่ละประเภทมีความก้าวหน้าในทางกุศลอย่างไร และเปรียบเทียบกับทางอกุศล ทั้งนี้เพ…

…๒ - หน้าที่ 42 อารมณ์ ฉันใด ในฝ่ายกุศล ปัญญาก็เป็นคุณที่ไม่มีเยื่อยาง ไม่ พัวพันอารมณ์ฉันนั้น อนึ่ง โทสะส่ายหาแต่โทษ แม้ที่ แม้ที่ไม่เป็นจริง ฉันใด ปัญญาก็สอดหาโทษแต่ที่เป็นจริง ฉันนั้น” โทสะเป็นไปโดย อ…

บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ โทสะ และปัญญาในบริบทของการทำกุศลธรรม โดยชี้ให้เห็นว่าโทสะและปัญญานั้นมีอิทธิพลต่อการกระทำของมนุษย์ ปัญ…

…ตุ และจะพึงทราบ ได้อย่างไรว่า บุคคลนี้เป็นราคจริต บุคคลนี้เป็นจริตอย่างใดอย่างหนึ่ง ในจริตที่เหลือมีโทสจริตเป็นต้น และอะไรเป็นสัปปายะของบุคคลจริต อะไร ? က [ต้นเหตุแห่งจริยา ] ในจริยา ๖ นั้น จะแก้จริยา ๒…

…มนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับจริยา ๖ ที่มีพฤติกรรมต่างกันตามผลของกรรมในภพก่อน นอกจากนี้ยังอธิบายถึงราคจริต โทสจริต และโมหจริตที่มีต้นเหตุจากสถานะและกรรมดีหรือไม่ดีในอดีต โดยเน้นว่าคนจะมีลักษณะเป็นอย่างใดขึ้นอย…

…โยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 44 เป็นราคจริต เพราะธาตุทั้งปวงเสมอกัน โดยนัยดังนี้ ๑ ในโทษ ทั้งหลายเล่า คนที่ยิ่งด้วยเสมหะย่อมเป็นราคจริต คนที่มีด้วยลมเป็น โมหจริต หรือว่าคนที่ยิ่งด้วยเสมหะ…

…นี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับราคจริตและโมหจริตในทัศนะทางธรรม โดยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุในร่างกายและโทษที่เกิดขึ้น การกล่าวถึงกรณีคนที่มีเสมหะและลมเป็นหลัก และความไม่แน่นอนในจริยาที่เกี่ยวข้องกับอาการแล…

…าคันทิยาสูตร พราหมณีก็ได้กล่าวคำประพันธ์ ก็รอยเท้าของคนเจ้าราคะ เป็นรอยกระโหย่งกลาง รอยเท้าของคนเจ้าโทสะ เป็นรอยขยุ้ม รอยเท้า ของคนเจ้าโมหะ เป็นรอยเลอะเลือน ( แต่ ) รอยเท้า เช่นนี้นี่เป็นรอยเท้าของท่านผ…

…เดิน นั่ง และนอน ของผู้คนตามประเภทต่างๆ ของจิตใจ โดยจัดกลุ่มออกเป็นสามประเภทคือ ราคจริต (คนมีราคะ), โทสจริต (คนมีโทสะ) และโมหจริต (คนมีโมหะ) โดยมีการชี้ให้เห็นว่าแต่ละประเภทมีลักษณะอาการที่แตกต่างกัน เช…

…ังนี้ เพราะฉะนั้น จะรู้ว่าบุคคล นี้เป็นราคจริต บุคคลนี้เป็นคนจริตอย่างใดอย่างหนึ่งในจริตที่เหลือ มี โทสจริตเป็นต้นได้ ก็ด้วยเจโตปริยญาณ หรือมิฉะนั้นก็ซักถาม (เจ้าตัว ) บุคคลนั้นเอา จึงจะรู้ ด้วยประการฉะ…

ในเอกสารนี้มีการกล่าวถึงการบ่งชี้จริตและวิธีการที่เหมาะสมในการประยุกต์ใช้กรรมฐานในบุคคลซึ่งมีลักษณะจริตที่หลากหลาย โดยเฉพาะการระบุจริตต่าง ๆ และการเลือกเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับคนราคจริต เช่น เสนาสนะที่

… ย่อมเป็นไปพร้อมเพื่อความสุกรอบแห่งโพธิ คือ พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัยกอปรด้วย อโลภะ เห็นโทษใน โลภะอยู่โดยปกติ ๑ พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัย กอปรด้วย อโทสะ เห็นโทษในโทสะอยู่โดยปกติ …

…้อหาในบทนี้กล่าวถึงการบรรลุพระอรหัตของภิกษุผ่านอัชฌาสัยที่สมบูรณ์ หรือการมีคุณธรรมที่ปราศจากความโลภ โทสะ และโมหะ พระโยคีที่มีอัชฌาสัยจะบรรลุโพธิที่ยอดเยี่ยม โดยมีอัชฌาสัย 5 ประการเป็นส่วนสำคัญในการเตรีย…

…นี้ เป็นความต่างแห่งอุคคหนิมิตที่กล่าวมาก่อน และปฏิภาคนิมิตนี้ ในคำที่กล่าวมานั้น ในอุคคหนิมิต กสิณ โทษยังปรากฏอยู่ (ส่วน) ปฏิภาคนิมิต เป็นราวกะว่าทำลายอุคคหนิมิตออกมาปรากฏเป็นนิมิตที่บริสุทธิ์ดีกว่า อุ…

ในบทนี้กล่าวถึงการฝึกจิตผ่านนิมิต โดยเน้นถึงศักยภาพของอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตในการเสริมสร้างสมาธิและการกำจัดนิวรณ์ต่างๆ อธิบายถึงวิธีการใช้รองเท้าและไม้เท้าเพื่อการฝึกที่สะดวก ยกตัวอย่างเพื่อชี้ให้เห

…่มไว้ได้ซึ่งโลภะอันมี ประเภทแห่งกามคุณ ๕ เป็นอารมณ์ เป็นอันกล่าวด้วยบทแรก ความ สงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งโทสะและโมหะ อันมีประเภทแห่งอาฆาตวัตถุ เป็นต้นเป็นอารมณ์ เป็นอันกล่าวในบทที่ ๒ หรือว่าในธรรมทั้งหลาย มี…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการทำความสงัดในจิตใจจากโลภะ โทสะ และโมหะ ตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสงัด เช่น กามราคสังโย…

…มดูจิตในจิตอยู่ ตามดูธรรมในธรรมทั้งหลาย อยู่ จึงเป็นผู้มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและ โทมนัสในโลกเสียได้ เมื่อเธอตามดูกายในกาย ตามดูเวทนาในเวทนา ทั้งหลาย ตามดูจิตในจิต ตามดูธรรมในธรรมทั้งห…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการสังเกตอาการต่าง ๆ ของนายจ้างที่พ่อครัวต้องทำ เพื่อให้สามารถให้บริการได้ตรงตามความต้องการและรสนิยมของนายจ้าง นอกจากนี้ยังได้เชื่อมโยงถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุ ด้วยการฝึกฝน

…ียว " หมายความว่า การละนั้นแลได้มีมาก่อนแล้ว มิใช่เพิ่งมามีใน ขณะแห่งจตุตถฌาน คำว่า " เพราะโสมนัสและโทมนัสดับหายไป " นั้น ความว่า เพราะธรรมทั้ง ๒ นี้ คือ เจตสิกสุข และเจตสิกสุขด้วย ดับหายไป ( ซึ่งก็) อธ…

ประโยคนี้วิเคราะห์ความหมายและสำคัญของการละสุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส ในจตุตถฌานปาฐะ โดยยกตัวอย่างถึงการที่สิ่งเหล่านี้ละไปในอุปจารขณะที่แตกต่างกัน ซึ่งแสดงถึงความเข…

…ากกา จากกามทั้งหลาย ฯลฯ เข้าถึงฌานที่ ๑ อยู่ ทุกขินทรีย์อันเกิดขึ้นแล้วย่อมดับไปไม่เหลือ ในที่นี้ ก็โทมนัสสินทรีย์ ... สุขินทรีย์ ... โสมนัสสินทรีย์อันเกิดขึ้นแล้ว ย่อมดับไปไม่เหลือในที่ไหน ภิกษุทั้งหลา…

…รีย์ในฌาน การสร้างความเข้าใจในความดับสนิทที่เกิดขึ้นในฌานและการวิเคราะห์ทุกขินทรีย์ที่เกิดขึ้น เช่น โทมนัสสินทรีย์ สุขินทรีย์ และโสมนัสสินทรีย์ ที่ปรากฏในช่วงของการปฏิบัติธรรมในรูปแบบต่าง ๆ จากที่สะสมใน…

…มสุขแล้วย่อมเป็นอันดับด้วยดี เพราะทุกข์นั้นถูก ปฏิปักขธรรม ( คือสุข ) กำจัดไปแล้ว อนึ่ง ความเกิดแห่งโทมนัสสินทรีย์ ซึ่งแม้ดับไปแล้วในอุปจาร แห่งทุติยฌานอันเป็นนานาวัชชนะเหมือนกัน ก็พึงมีได้ เพราะเหตุที่…

…ของสินทรีย์ ณ ฌานแต่ละระดับ รวมถึงอุปจารและอัปปนา เพื่อแสดงถึงความเกิดและดับของความรู้สึกต่างๆ เช่น โทมนัส ปีติ และโสมนัส และการมีอยู่ของจิตใจในขณะที่มีกายหยั่งลงสู่ความสุข โดยมีสรุปว่าความรู้สึกเหล่านี…