โท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 127 / 249

บุคคลรองเอา ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 193 เมื่อจะหลีกละกสิณโทษทั้ง ๔ อย่าพึงถือเอาน้ำที่มีสีเขียว เหลือง แดง ขาว สีใดสีหนึ่ง ส่วนน้ำ (ฝน) ใด (ตกลงมา) ยังไม่ถึงพื…

ในบทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติต่ออาโปกสิณ โดยให้หลีกเลี่ยงการใช้น้ำที่มีสีและใช้ผ้าสะอาดในการนำเสนอน้ำเพื่อให้เกิดวิธีการภาวนาที่ถูกต้อง ซึ่งจะนำไปสู่การเข้าถึงญาณต่างๆ เช่น อุปจารฌาน, จตุกฌาน และปัญจกฌาน

…ิตในเตโชกสิณนั้น ปรากฏเป็นเช่นกับ เปลวไฟขาดตกลงไปๆ แต่สำหรับผู้ถือเอา (นิมิต) ในไฟที่มิได้แต่ง กสิณ โทษย่อมจะปรากฏ คือ ท่อนฟืนบ้าง ก้อนถ่านบ้าง เถ้าบ้าง ควันบ้าง ย่อมปรากฏ (ส่วน ) ปฏิภาคนิมิตปรากฏนิ่ง ด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำสมาธิในเตโชกสิณและวาโยกสิณ โดยอธิบายนิมิตที่เกิดขึ้นจากการภาวนา รวมถึงการใช้ไฟและลมในกระบวนการทำสมาธิ อธิบายถึงการปรากฏแห่งอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตที่มีลักษณะเฉพาะ การภาวนาในระด

… พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นนาถะ ไม่ทรง มีความข้องแวะกับกิเลสใด และพระองค์ไม่ ทรงประกอบด้วยสิ่งอันเป็นโทษทั้งหลาย ( คือ วาสนา ? ) ใด ก็ชื่อว่าทรงไกลแต่กิเลส และ โทษนั้น เพราะเหตุนั้น จึงปรากฏพระนามว่า อรห…

ในบทนี้กล่าวถึงพระนามอรหันต์ซึ่งหมายถึงผู้ที่ทรงกำจัดกิเลสและโทษต่างๆ ผ่านการใช้ปัญญา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นนาถะที่ไม่ข้องเกี่ยวกับกิเลส จึงเป็นผู้ไกลจากอริทั้ง…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 280 ประเภท คือประเภทโลภะ ประเภทโทสะ ประเภทโมหะ ประเภท วิปริตมนสิการ ( ความคิดผิดทาง ) ประเภทอหิริกะและอโนตตัปปะ ประเภทโกธะและอุปนาหะ …

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของอุปกุศลซึ่งรวมถึงโลภะ โทสะ โมหะ และประเภทอื่นๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการจำแนกประเภทของมารทั้ง 5 ที่ยังคงส่งผลกระท…

…ในความข้อนี้ ท่านกล่าว ( เป็นคาถา ) ไว้ว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็น ( ภคฺคราโค ) ผู้ทรง หักราคะ ( ภคฺคโทโส ) ผู้ทรงหักโทสะ ( ภคฺคโมโห ) ผู้ทรงหักโมหะ เป็นผู้หาอาสวะ มิได้ บาปธรรมทั้งหลายพระองค์ทรงหักเสีย …

…สุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ ท่านได้ชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยพระองค์ทรงสามารถหักราคะ โทสะ และโมหะได้ ทำให้พระองค์ไม่สามารถมีอาสวะได้ บัณฑิตจึงตั้งพระนามให้พระองค์ว่า พระภควา พระองค์มีบุญล…

…าคเจ้านั้น เป็นพระภควา " ดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิตของเธอ ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิต ที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนิน ไปตรงแน่ว ปราร…

…้คำว่า 'พระภควา' และความสำคัญของการระลึกถึงพระพุทธคุณในจิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระกรรมฐานช่วยให้สามารถดำเนินการในทางแห่งการปฏิบัติได…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 294 ทุกขโทมนัสทางใจบ้าง ครั้นความกำหนัดเขาละเสียได้แล้ว เขาย่อม ไม่คิดเพื่อเบียดเบียนตนบ้าง ไม่คิดเพื่อเบียดเบ…

เนื้อหานี้พูดถึงทุกขโทมนัสทางใจ โดยอธิบายว่าผู้ที่สามารถละความกำหนัดได้จะไม่คิดเบียดเบียนตนหรือผู้อื่น ซึ่งจะไม่รู้สึกทุกข…

…นสวากขาตะเป็นต้น ดังกล่าวมาฉะนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ในสมัยนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิต ดำเนินไปตรงแนวปรารภพระ…

…งการระลึกถึงพระธรรมคุณที่ช่วยทำให้จิตบริสุทธิ์ ในขณะที่จิตเดินตามทางของพระธรรม ยุติการครอบงำของราคะ โทสะ และโมหะ จนกระทั่งฌานได้เกิดขึ้นขณะระลึกถึงพระธรรม ความลึกซึ้งของอารมณ์ทางธรรมนี้ได้ส่งผลต่อการพัฒ…

…เป็นศีลไม่ขาดเป็นต้นดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไม่เป็น จิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุม เลยทีเดียว ในสมัยนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนินไปตรงแนวปรารภ ศี…

…ธิบายความสำคัญของศีลและฌานที่เกิดจากการระลึกถึงคุณของศีล โดยจิตที่มีศีลไม่ขาดจะสามารถหลุดพ้นจากราคะ โทสะ และโมหะ และยังทำให้เกิดฌานที่เป็นอุปจารซึ่งเชื่อมโยงกับอานิสงส์ของการมีสีลานุสติ การเป็นผู้มีสีลา…

… " บทว่า วิคตมลมจุเฉเรน ความว่า ชื่อว่า ปราศจากมลทินและ ความตระหนี่ เพราะความที่มลทินอื่นๆ เช่นราคะ โทสะ และความ ตระหนี่ด้วยปราศไปแล้ว คำว่า เจตสา วิหรามิ ความว่า เราเป็น ผู้มีจิตมีประการดังกล่าวแล้วอยู…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการให้และการแบ่งปันในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่สามารถให้

…นตัวมลทินเป็นอาทิอย่างนี้ อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็น จิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนินไปตรงแนวปรารภจาค…

…รระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ และโมหะ จิตตื่นรู้และมีความสงบมากขึ้น นอกจากนี้การมีจิตใจที่บริสุทธิ์ควบคู่กับการให้ยังส่งผลให้เก…

…าจคุณมีความเป็นที่สร่างเมา เป็นต้น อย่างนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ) ไม่ถูกราคะกลุ้มรุม... ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม... ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุมเลย ในสมัยนั้น จิตของเธอ เป็นจิตดำเนินตรงมุ่งต่ออุปสมะแท้แล องค์ฌานท…

…งขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค์ฌานที่สำคัญได้อย่างมีประสิทธิภาพ.

…นฺตยา ภิยโย น วิชฺชติ ประโยชน์ยิ่งกว่าขันติหามีไม่ ครั้นแล้วจึงเริ่มเมตตาภาวนา เพื่อยังจิตให้สงัดจากโทสะอันมี โทษที่ตนเห็นแล้ว และเพื่อผูกจิตไว้ในขันติ อันมีอานิสงส์ที่ตนทราบ แล้วอย่างนี้ (ต่อไป) [บุคคล…

เนื้อหาในหนังสือเล่มนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้ขันติเป็นกำลังเพื่อพัฒนาจิตใจและเมตตาภาวนาในการลดโทสะ เน้นว่าไม่ควรเจริญเมตตาในบุคคลที่มีความสัมพันธ์เชิงลบในสี่ประเภท โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้น. การฝึกฝน…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 168 โทสะเป็นเหตุนั้น จักเป็นไปเพื่อความเสื่อมเสียแก่เขาเองมิใช่หรือ เพราะว่าท่านผู้นี้ก็เป็นผู้มีกรรมเป็นข…

เนื้อหาส่วนนี้ว่าด้วยการทำร้ายผู้อื่นซึ่งไม่ควรทำและผลกรรมที่ย้อนกลับมาถึงผู้กระทำ โดยยกตัวอย่างของโทสะเป็นเหตุที่ทำให้เกิดความเสื่อมเสีย นอกจากนี้ยังพูดถึงกรรมที่มีผลต่อการเข้าถึงความรู้ต่างๆในทางธรรม…

…าไปเถิด อัน ข้อที่ว่าบุคคลจักเจริญเมตตาด้วย ทำอาการโกรธไปด้วย นั่นเป็นอฐานะ (คือเป็นไปไม่ได้) เคหสิตโทมนัส อันมา (ในบาลี) โดยนัยว่า "เมื่อบุคคล เห็นความไม่ได้ซึ่งรูปทั้งหลายที่พึงรู้ทางจักษุ อันน่าปรารถ…

…ร โดยพิจารณาถึงความสัมพันธ์และความแตกต่างระหว่างข้าศึกที่ใกล้และไกล เช่น ราคะและพยาบาท รวมถึงการเกิดโทมนัสในบริบทของกรุณาพรหมวิหาร การรักษาเมตตาให้ไกลจากราคะและการไม่ให้โทมนัสมีอิทธิพลต่อการเจริญเมตตาถื…

…นาเหล่านั้น เพราะเหตุอะไร เพราะภาวนาเหล่านั้น เป็นทางออกไปแห่งปฏิปักขธรรมมีพยาบาทเป็นต้น ซึ่งเกิดจากโทมนัส ส่วนภาวนาข้อสุดท้ายเป็นอวเสสเอกฌานิกา (เป็นไปในฌานเดียวที่ เหลือ คือจตุตถฌาน ในจตุกนัย หรือปัญจ…

…รมณ์ที่หาประมาณไม่ได้ กล่าวถึงความสำคัญของอุเบกขาและการเข้าใจในพฤติกรรมทางอารมณ์ที่สามารถลดพยาบาทและโทมนัสลงได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการอ้างอิงถึงพระพุทธเจ้าที่ตรัสถึงความสำคัญของเมตตา กรุณา และมุทิตาในบริ…

…- วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 226 สัตว์ ซึ่งมีรูป (ร่างกาย) เป็นเหตุ เช่นถูกหวดด้วยท่อนไม้ โทษ ในรูป (ร่างกาย) ก็เป็นอันรู้ชัด ทั้งที่มีความเป็นไปแห่งกรุณา ทีนี้ เพราะความที่รู้โทษในรูปชัด เมื่…

บทความนี้เน้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างกรุณาและมุทิตากับการดำเนินการทางจิตในวิสุทธิมรรค โดยกรณีศึกษาการเพิกถอนกสิณในรูปแบบต่าง ๆ และพิจารณาจิตที่สามารถเข้าถึงอากาสานัญจายตนวิโมกข์ได้อย่างราบรื่น ควา

…ั้งหลายมีสุขเป็นต้น ๑. หมายถึงจตุตถฌาน ๒. มหาฎีกาขยายความว่า หมายถึงความรำงับไปแห่งสุขโสมนัส และทุกขโทมนัส อัน เป็นปัจจัยแห่งราคะ ทุกข์เป็นปัจจัยแห่งโทมนัส โทมนัสเป็นปัจจัยแห่งโทสะ (ตรงนี้ ปาฐะในมหาฎีกา…

…สุทธิ์ของจิต ดีใจในความรู้และปัญญาที่ได้จากการปฏิบัติ รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตเป็นการลบล้างราคะและโทสะอย่างมีประสิทธิภาพ เข้าใจลำดับการบรรลุจากปฐมฌานไปจนถึงจตุตถฌานในที่สุด จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้…

…่อเธอทำอย่างนั้นไป ผ้านั้นก็เกิด มีสีดำขึ้น เธอก็ได้ (ปฏิกูลและอนิจจ) สัญญาขึ้นว่า "ผ้า (นี้) สะอาด โทษในผ้านี้หามีไม่ แต่โทษ (คือความมีสีดำขึ้น) นี้ เป็นโทษของ ร่างกาย" แล้วหยั่งญาณลงในปัญจขันธ์ เจริญว…

ในบทนี้ พระจุลปันถูกยืนร้องไห้อยู่ที่ประตูเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเห็นและเข้าไปปลอบพระจุลปันถูก โดยตรัสว่าผู้ที่ไม่สามารถท่องคาถาได้ไม่ถือเป็นความผิดในศาสนา พระองค์จูงมือเธอเข้าสู่วิหาร และเนรมิตผ้า

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 126 โทสะ เรียกว่า ธุลี แต่ละอองไม่เรียกว่าธุลี คำ ว่าธุลีนั่นเป็นเรียกโทสะ บุคคลทั้งหลายผู้ที่ละธุลี (คือโ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงโทสะและโมหะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการละธุลีเหล่านี้เพื่อให้เป็นบัณฑิตในศาสนา เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรง…