หน้าหนังสือทั้งหมด

พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
334
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๓๙ จึงเป็นกิจสำคัญของบ้านเมือง โบราณบัณฑิตย่อมสำคัญเห็นข้าวว่าเป็นทรัพย์อันประเสริฐของบ้าง เมือง ดังภาษิตว่า นตฺถิ ธัญญสมิก ธน์ ทรัพย์เส…
การบำรุงกสิกรรมเป็นภารกิจสำคัญของพระราชาที่แสดงถึงพระราชอำนาจและความรับผิดชอบต่อประชาราษฎร์ ซึ่งท่านได้ทรงทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เทศกาลวัปปมงคล การจัดตั้งคลังออมสิน และการตั้งสหกรณ์กสิกรรม เพื่อพัฒนาภาคเ
พระราชดำริเกี่ยวกับการทำนาและการบำรุงการเกษตร
311
พระราชดำริเกี่ยวกับการทำนาและการบำรุงการเกษตร
…ขึ้น เพราะ แย่งน้ำกัน. วิธีบำรุงการทำนาเป็นรัฐภิบาลโนบายประการหนึ่ง เป็นกิจอันจะพึงปรารถนา จำเดิมแต่โบราณกาลมาจนบัดนี้ รอบปีบริบูรณ์เพิ่มพูนเป็น พระราชทานอาหารบิณฑบาตไทยธรรมแด่ อนึ่ง ปีนี้มาประจวบสุรทินบรม…
…มเพื่อความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ จนทำให้เกิดความรักและศรัทธาในหมู่ประชาชนตามนโยบายรัฐที่มีมาตั้งแต่โบราณ
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
…ึดเหนี่ยวน้ำใจคน, คุณข้อนี้ เป็นกำลังสำคัญอัน ควบคุมความสามัคคีและอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น เหตุดังนั้นพระโบราณาจารย์จึงได้แสดงไว้โดย ความเป็นราชกรณียะของพระเจ้าแผ่นดินประการหนึ่ง ในสังคหวัตถุกถาแลจักรพรรดิวัตร …
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
305
สหกรณ์และการบำรุงรัฐในพระพุทธศาสนา
…๓๑๐ สัญชาติให้ถึงความรุ่งเรืองสถาพร สมเด็จพระบรมศาสดาจะแสดงการบำรุงสหกรณ์ อันเป็นรัฐ ประศาสนนัยครั้งโบราณกาล ได้ตรัสเทศนาถึงเรื่องพระเจ้ามหาวิชิตราชในกูฏทันสูตร ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีใจความว่า พระเจ้ามหาว…
บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
…ร้าย ทั้งภายในแลภายนอกทั่วกัน เป็นองค์คุณสำคัญของบ้างเมืองที่บริบูรณ์อุดม ต้องด้วยคำชมเมือง ท่าครั้งโบราณว่า ปุฏเภทน์ จังหวัดเป็นที่แก้ห่อพัสดุออก ดังนี้ พระราชจรรยาดังถวายวิสัชชนามานี้ จัดเข้าในปฏิรูปการี…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
297
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
…ั้นแล้วหยุดความเพียรเสีย จักไม่มีเพียงเท่านี้ก็เห็นได้แล้วว่า พระองค์ทรงพระธีติเพียงไร โพธิสัตว์ พระโบราณาจารย์ซ้ำยังสำแดงพระธิติของพระองค์ในกาลเป็นพระ บำเพ็ญพระบารมีเพื่อพระโพธิญาณมาในอเนกชาติด้วยเพื่อช่ว…
บทความนี้สำรวจความสำคัญของธิติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการบำเพ็ญพระบารมีของโพธิสัตว์และพระอานนท์ ท่านที่เป็นอัญญสัตถุเทสและไม่เข้าร่วมกับกลุ่มที่สร้างความบิดเบือนทางความเชื่อ บทความยังชี้ให้เห็นถึงควา
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
282
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…รเห็น เหมือนลูกศรที่ยิงไปในราตรี อนึ่ง การสอดส่องทุกข์ของราษฎร์ ก็เป็นรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง อันโบราณ กษัตริย์ได้ทรงบำเพ็ญมา บางเวลาเสด็จประทักษิณเลียบพระนครโดยพระราชอิสริยยศ ลางคราว ก็ปรากฏว่าเสด็จโดย…
เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ
การสงครามและการเตรียมการป้องกันของชาติไทย
281
การสงครามและการเตรียมการป้องกันของชาติไทย
…เมื่อเป็นเช่นนี้ ชนนิกรต่างฝ่ายจึงต้องแบ่งขยายกัน ออกเป็นพวกหนึ่ง มีหน้าที่สำหรับต่อสู้ปรปักษ์ ครั้งโบราณเรียกว่า พวกกษัตริย์มีพระราชาเป็น ประธาน ด้วยเหตุนี้ ราชกุมารผู้สืบสายจากพระราชาผู้มีหน้าที่ในทางนี้…
บทความนี้เสนอความสำคัญของการเตรียมพร้อมในการรบของชาติไทย โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์จากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การ
การปกครองและความยุติธรรมในพระราชธรรม
279
การปกครองและความยุติธรรมในพระราชธรรม
…โทษไม่เป็นไปโดย ยุติ คือความควร ย่อมเป็นเหตุเดือดร้อนปั่นป่วนของประชาชน เหตุนั้นความเป็นยุติธรรมแก่ โบราณกษัตริย์ทั้งหลายถือเอาเป็นพระราช คนทั่วไปจึงเป็นประการหนึ่งแห่งรัฏฐาภิบาลโนบาย ธุระ ทรงสอดส่องด้วยพร…
บทความนี้พูดถึงการปกครองตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นที่ความยุติธรรมและคุณธรรมในตัวบุคคล ผู้ปกครองนักปกครองควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงาน ด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อประชาชน การรักษาความยุติธรรมเป็นพื
พระราชดำริเกี่ยวกับการศึกษาของพระราชบุตร
276
พระราชดำริเกี่ยวกับการศึกษาของพระราชบุตร
…ิดขึ้นเพราะการศึกษาคุณข้อนี้ เป็นที่นิยมนับถือของมนุษยนิกร ในประเทศที่เจริญแล้วในสมัยนั้น ๆ แต่ครั้งโบราณกาล ข้อนี้จึงสาธกด้วยวัตถุกถาในหิโนปเทศปกรณ์ออกพุทธสมัย กิร ดังได้สดับ มายังมีพระนครหนึ่งนามว่า ปาตล…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้
พระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
260
พระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…แลตำรวจภูบาลขึ้นไว้ เพื่อรักษาความสงบ ในรัชสีมา ข้อนี้เป็นพระราชจรรยาของพระมหากษัตริย์เจ้ามาแต่ครั้งโบราณสมัย ในเวลาที่เป็น ชนเป็น ๔ จำพวก คือ กษัตริย์ ๑ พราหมณ์ แพศย์ ๑ กษัตริย์นั้น เป็นจำพวกที่มี ๑ ศูทร …
บทความนี้กล่าวถึงพระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งทรงมุ่งมั่นจัดการราชกิจให้เป็นไปตามกาลเทศะ และป้องกันภัยพิบัติเพื่อความผาสุกของประชาชน การจัดตั้งกองทหารและตำรวจแสดงถึงความรับผิดชอบใ
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
249
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
…ักยึดเหนี่ยวน้ำใจคน คุณข้อนี้เป็นกำลังสำคัญอัน ควบคุมความสามัคคีแลอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น เหตุดังนี้ พระโบราณาจารย์จึงได้แสดงไว้ โดยความ เป็นราชกรณียะของพระเจ้าแผ่นดิน ประการหนึ่ง ในสังคหวัตถุกถา แลจักรพรรดิวั…
เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส
บทเรียนจากพระเทวทัตต์และพระเจ้าอชาตศัตรู
243
บทเรียนจากพระเทวทัตต์และพระเจ้าอชาตศัตรู
…ระบรมศาสดา อ้อนวอนพวกศิษย์ให้พาไปพระเชตะวัน ยังไม่ทัน ได้เฝ้า ก็พอเกิดวิบัติมาตัดชีวิตสังขาร ซึ่งพระโบราณาจารย์
เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวทัตต์ เพื่อสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เวลาล่ว
พระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร
236
พระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร
…ากรทุก ประการ ดังนั้น ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และพสกนิกรชาวไทย ซึ่งสนิท แน่นแฟ้นมาแต่โบราณกาลจึงคงดำรงอยู่และทวียิ่งขึ้น ฝ่ายประชาชาวไทยตั้งมั่นอยู่บนพื้นฐานของ ความจงรักภักดี ศรัทธาเชื่อมั่…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร และความสำคัญของคำสัตย์จริงตามพระพุทธภาษิต อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และประชาชนไทย โดยยกตัวอย่างธรรมะอย่างเช่น มัททวะและตบะ คุณ เพื่อ
สมเด็จพระญาณสังวร: พระราชจริยาและมงคลวิเศษ
228
สมเด็จพระญาณสังวร: พระราชจริยาและมงคลวิเศษ
…็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ข้อนี้สมด้วยประพันธ์คาถาที่บัณฑิตรับ พระราชทานกล่าวถวายพระมหากษัตริย์ครั้งโบราณกาล กราบทูล ให้ทรงวิจารณ์ทศพิธราธรรมที่ ทรงบำเพ็ญอยู่ว่า ทาน สีล ปริจจาค อกโกธ อวิหึสญจ อาชชว์ มาทว์…
บทความนี้พูดถึงสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกและพระราชจริยาในด้านต่างๆ ที่เป็นอเนกนัย พุทธศาสนาเน้นถึงความสำคัญของทาน ศีล บริจาค และคุณธรรมต่างๆ เพื่อสร้างความปีติในพระองค์ การปฏิบ
พระราชพิธีฉลองสมโภชพระพุทธรูปและพระไตรปิฎก
222
พระราชพิธีฉลองสมโภชพระพุทธรูปและพระไตรปิฎก
…จากแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่มีชื่อเป็นมงคล ๑๐๓ แห่งทั่วพระราชอาณาจักรที่ประชาชนเคารพนับถือกันมาตั้งแต่โบราณกาลทำพิธีพลีกรรม พร้อม กันในวันธงชัย คือวันพุธที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๓๐ เวลา ๑๓. ๓๐ น. และ ได…
ในวันที่ ๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๐ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพิธีฉลองพระพุทธรูปและพระไตรปิฎกที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พร้อมกับการอัญเชิญน้ำจากแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั่วปร
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
221
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
…ำริ ได้ทรงมีพระราชดำริประกอบด้วย พระราชศรัทธาปสาทะที่จะหล่อพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร วันพระราชสมภพตามโบราณ ราชประเพณีเป็นพระพุทธรูปยืนปางห้ามญาติ ขนาด ๙ หล่อด้วยเงินล้วนกะไหล่ทองและ พระพุทธรูปมหามงคลเฉลิมพร…
ในวันเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของสมเด็จพระญาณสังวรนั้น ได้มีการจัดทำพิธีกรรมเพื่อเฉลิมพระเกียรติ มีการหล่อพระพุทธรูปมหามงคลและประกอบด้วยพระราชดำริในการสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร โดยมีรัฐบาลเป็นผู้ดูแ
พระมหากษัตริย์และการเมืองไทย
220
พระมหากษัตริย์และการเมืองไทย
…กประการดังนั้น ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และพสก นางเธอ นิกรชาวไทย ซึ่งสนิทแน่นแฟ้นมาแต่โบราณกาลจึงดำรงอยู่และทวียิ่งขึ้น ฝ่ายประชาชนชาวไทย ตั้งมั่นอยู่บนพื้นบานของความจงรักภักดีศรัทธาเชื่อมั่น…
บทความนี้พูดถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกที่ได้ช่วยแก้ไขปัญหาพื้นฐานเพื่อยกฐานะความเป็นอยู่ของประชาชนที่ยากไร้ นอกจากนี้ ยังเน้นความสำคัญของการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรงดูแ
อักโกธะ: ความไม่โกรธและความไม่เบียดเบียน
212
อักโกธะ: ความไม่โกรธและความไม่เบียดเบียน
…ุนแรงอันเป็นการรีดเกินสมควรราษฎร์ผู้อยู่ในปกครองก็เดือดร้อน ระส่ำระสาย อยู่ไม่เป็น สุข มีเรื่องครั้งโบราณว่า ผู้อยู่ในปกครองถูกผู้ปกครองเบียดเบียนต่างอพยพไปอยู่ต่างถิ่นก็มี ความไม่เบียดเบียนจะเป็นไปได้ต้อง…
อักโกธะในที่นี้หมายถึงความไม่โกรธที่เกี่ยวข้องกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซึ่งบัญญัติให้ผู้ปกครองและผู้มีอำนาจต้องมีความไม่เบียดเบียนกัน เพื่อสร้างความสงบสุข รวมถึงการเก็บภาษีและเกณฑ์แรงงาน ต้องไม่ทำให
พระราชจริยาและคุณธรรม
206
พระราชจริยาและคุณธรรม
…็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ข้อนี้สมด้วยประพันธ์คาถาที่บัณฑิตรับ พระราชทานกล่าวถวายพระมหากษัตริย์ครั้งโบราณกาล กราบทูล ให้ทรงวิจารณ์ทศพิธราธรรมที่ ทรงบำเพ็ญอยู่ว่า ทาน สีล ปริจจาค อาชชว์ มาทว์ ต อกโกธ อวิหึส…
บทความนี้เสนอพระราชจริยาสำหรับพระราชสมภารในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของความดีทั้งหลาย เช่น ทาน ศีล บริจาค และความมีอ่อนโยน . การบำเพ็ญคุณธรรมจะนำมาซึ่งความสุขและมงคลทั้งแก่พระราชาและประชาชน สุ