หน้าหนังสือทั้งหมด

บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
39
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ะ] ศัพท์ใดเป็นชื่อของผู้ทำ คือ ผู้ประกอบกิริยานั้น เป็นต้นว่า กุมภกาโร ผู้ทำซึ่งหม้อ, ทายโก ผู้ให้, โอวาทโก ผู้กล่าวสอน, สาวโก ผู้ฟัง, ศัพท์นั้นชื่อกัตตุสาธนะ ๆ นักปราชญ์ฝ่ายเราบัญญัติ ให้แปลว่า "ผู้ - " ถ…
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ในส่วนของสาธนะ ซึ่งเป็นกลุ่มคำที่แบ่งออกได้เป็น ๒ ชนิด ได้แก่ กัตตุสาธนะและกัมมสาธนะ โดยมีการอธิบายถึงรูปแบบของสาธนะและบทบาทของคำในภาษาบาลี ทั้งนี้เพื่อให้มีความเ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
36
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…น้าที่ 185 ๑๓. มา เอว - มกาสิ. (เจ้า] อย่าได้ทำแล้ว อย่างนั้น ๑๔. ตสฺโส - วาท กโรหิ, [เจ้า จงทำ ซึ่งโอวาท ของท่าน ๑๕. กห์ อิเม คมิสฺสนฺติ ? [ชน ท.] เหล่านี้ จักไป ในที่ไหน ? ๑๖. ราชนิเวสน์ คมิยเต. พระราชวั…
…เกี่ยวข้องกับการสื่อสารและแนวทางการใช้ภาษาในบาลี โดยมีการพูดถึงศัพท์และโครงสร้างที่สำคัญ เช่น การให้โอวาท, การถามเกี่ยวกับสถานที่, และลักษณะการอยู่ร่วมกันในสังคม การศึกษาว่าควรคบกับชนที่มีปัญญาและหลีกเลี่ย…
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
…ูกนักษัตร ฤกษ์โบราณ เป็นดีถีที่ทำพิธีศิวาราตรีของพราหมณ์ครั้งนั้น ๑ พระองค์ประทานพรบรมพุทโธ เรียกว่าโอวาทปาฏิโมกข์ ทรงยกขันติขึ้นตรัสโดยความเป็นคุณสมบัติของภิกษุเป็นประการ ต้นว่า ขนฺติ ปรม ตโป ตีติกขา ความ…
เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ
การเผยแผ่คำสอนและการบวชในพระศาสนา
332
การเผยแผ่คำสอนและการบวชในพระศาสนา
…ากราบทูลขอบรรพชา บางทีพากันมาแต่ถิ่นไกลกันดาร อันวิธีการเผยแผ่คำสอน มิใช่แต่จะมุ่งปลูกความนิยม ในทางโอวาทเท่านั้นต้องผ่อนผันให้ความสะดวกในการปฏิบัติด้วย ไม่เช่นนั้น กุลบุตรทั้งหลายซึ่งแม้มีศรัทธา ก็จะพึงอิ…
การบวชในพระพุทธศาสนาเป็นกิจกรรมที่สำคัญซึ่งต้องการความพยายามจากทั้งอาจารย์และศิษย์ อาจารย์ต้องมีวิธีการเผยแผ่คำสอนที่ไม่เพียง แต่เพื่อต้องการให้นิยมกัน แต่ยังต้องการให้เกิดความสะดวกในการปฏิบัติด้วย ระ
การตรัสรู้ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า
324
การตรัสรู้ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า
…กรกิริยาก็จะเข้ามาเป็น ได้ตรัสรู้แล้วจะทรงแสดงธรรมโปรดสัตว์ในดำเนินในมัชฌิมาปฏิปทา อุปสรรคขัดขวางทางโอวาทานุศาสน์ ซึ่งพระองค์ไม่มีอุบายที่จะแก้ไขให้ปลอดโปล่งไปได้เลย เพราะไม่เคยทรงบำเพ็ญมา, ข้อนี้แสดงเยี่ย…
เนื้อหาเกี่ยวกับการตรัสรู้ของสมเด็จพระพุทธเจ้าที่ทรงบำเพ็ญเพียรตามลัทธิเดิมเพื่อพิสูจน์ความจริง ในที่สุดได้ตรัสรู้และแสดงธรรมโปรดสัตว์ โดยเน้นความสำคัญของการไม่ย่อท้อแม้ต้องเผชิญกับความลำบาก พร้อมกับก
ความสำคัญของพระอานนท์เถรในพระพุทธศาสนา
278
ความสำคัญของพระอานนท์เถรในพระพุทธศาสนา
…์อยู่ พระผู้เป็นเจ้าก็ได้ อนุเคราะห์บริษัท ๔ เหล่า คือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ด้วยแสดงธรรมให้โอวาททา นุศาสน์เสมอมา ครั้นเมื่อสมเด็จพระบรมศาสดาเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว พระเถระเจ้าก็ได้ มีพระมหากัสสป…
เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงบทบาทของพระอานนท์เถรเจ้าในพระพุทธศาสนา เขามีคุณสมบัติเป็นพหุสุตหรือผู้รู้มาก และได้รับความเคารพจากสัมพันธวงศ์และผู้คนทั่วไป พระองค์มีบทบาทสำคัญในการทำสังคายนาพระธรรมหลังจากพระศ
ปัญญาและความเพียรในการสร้างฐานะ
267
ปัญญาและความเพียรในการสร้างฐานะ
…ด็จพระองค์ทุกแห่งสถาน คราวหนึ่งได้ ช่องที่จะปลงพระชนมพระเจ้าพรหทัตต์ แก้แค้นแทนพระบิดา แต่มาระลึกถึงโอวาที่พระชนก ประทานไว้ในข้อว่า จงเห็นยาวดีกว่าสั้น จึงทำอาการเพียงให้ตกพระทัยเท่านั้นแล้วยกพระชนม์ ถวาย …
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจา
บทเรียนจากพระเทวทัตต์และพระเจ้าอชาตศัตรู
243
บทเรียนจากพระเทวทัตต์และพระเจ้าอชาตศัตรู
…้อนี้มีเรื่องพระ เทวทัตต์เป็นนิทัศนอุทาหรณ์ พระเทวทัตต์นั้นในภายก่อนที่เธอยังสามารถก็มิได้นิยมในพระ โอวาทอนุศาสน์ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระศาสดา ซ้ำก่อเวราฆาตคิดร้ายใน พระองค์ แต่ก็ไม่สำเร็จตาม…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวทัตต์ เพื่อสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เวลาล่ว
ความสำคัญของวิริยะและขันติในการปกครอง
234
ความสำคัญของวิริยะและขันติในการปกครอง
…นติ กับทศพิธราชธรรมข้อที่ 5 คือตปะหรือตบะ มีความหมาย อันเดียวกัน เพราะตบะย่อมหมายถึงขันติด้วย ดังพระโอวาทปาฏิโมกข์ข้อว่า ขนติคือความ ทนทานเป็นตบะอย่างยิ่ง และข้อขันติได้รับพระราชทานถวายวิสัชนามาแล้วในข้อขั…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกมีคำสอนเกี่ยวกับการปฏิบัติที่จะทำให้เกิดความเจริญในชีวิตและการปกครอง ประเทศนั้นต้องอาศัยเวทนาจริงจังเพื่อกำจัดความเกียจคร้าน ด้วยวิสัชนาที่ชัดเจนในเรื
ขันติบารมีและความเพียรในพระโพธิสัตว์
231
ขันติบารมีและความเพียรในพระโพธิสัตว์
…ิก็เลื่อนขึ้นเป็นมีความทนทานเป็นลักษณะ เรียกว่า ตีติกขา ขันติ ขันติคือความทนทาน ดังที่ตรัสเรียกไว้ในโอวาทปาฏิโมกข์ว่า ขนฺตี ปรม ตโป ตีติกขา ขันติคือความทนทานเป็นตบะอย่างยิ่ง ขันติเป็นอลังการวิเศษ อำนวยผลแก…
บทความนี้พูดถึงขันติบารมีในพระโพธิสัตว์ที่มีความทนทานและความอดทนสูง ซึ่งมีความสำคัญในชีวิตและการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความเพียรที่พระโพธิสัตว์แสดงในเรื่องราวต่าง ๆ เช่น พระจ
พระราชกุศลและความไม่ประมาท
227
พระราชกุศลและความไม่ประมาท
…์อิฏฐ์กันตมนาปผล คือ อายุ วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี ว่า อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ។ เป็น…
เนื้อหานี้พูดถึงการอุทิศส่วนพระราชกุศลจากสมเด็จพระญาณสังวรไปยังพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ เพื่อให้พระราชวงศ์และประชาชนได้รับความเป็นสุข และสุขภาพดี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความไม่ประมาทในชีวิตว่าเป็นแนวทางท
พระราชกุศลและการบำเพ็ญบุญ
205
พระราชกุศลและการบำเพ็ญบุญ
…์อิฏฐ์กันตมนาปผล คือ อายุ วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี ว่า อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ។ เป็น…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการบำเพ็ญพระราชกุศลของพระมหากษัตริย์ที่มีต่อพระพุทธศาสนา และความสำคัญของการทำบุญเพื่อให้เกิดประโยชน์ในทั้งสองภพ รวมถึงการกระทำต่างๆ ที่ถือเป็นการทำความดีในทุกภพ โดยอิงจากหลักแห่งพระส
พระราชกุศลและการบำเพ็ญบุญ
183
พระราชกุศลและการบำเพ็ญบุญ
…์อิฏฐ์กันตมนาปผล คือ อายุ วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี ว่า อาย วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ។ เป็นต…
บทความนี้เน้นการศึกษาหลักการบำเพ็ญพระราชกุศลในพระพุทธศาสนา เพื่อสร้างความเจริญสุขในทั้งพระราชวงศ์และประชาชน โดยมีการอ้างอิงถึงการแผ่พระราชกุศล การทำบุญเพื่ออายุ วรรณะ และความสำเร็จในชีวิต โดยใช้หลักธร
ความสำคัญของสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
173
ความสำคัญของสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
…รรมเกิดขึ้น ในสงฆ์ พระพุทธเจ้าจึงทรงบัญญัติสิกขาบทแก่สาวกทั้งหลายเป็นคราว ๆ ๆป และได้ทรงแสดงปาฏิ คือโอวาทปาฏิโมกข์แก่ภิกษุทั้งหลาย ต่อมาอีกจึงโปรดให้ภิกษุสงฆ์สวดสิกขาบทที่ทรง โมกข์ บัญญัติขึ้นเป็นปาฏิโมกข์…
บทความนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของสิกขาบทในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทเพื่อรักษาเอกลักษณ์และความเป็นระเบียบของสงฆ์ โดยมีการแสดงปาฏิโมกข์ให้กับสาวกและการบัญญัติศีลสำหรับคฤหัสถ์เพื่อให้พ
การสงเคราะห์มิตรในพระพุทธศาสนา
83
การสงเคราะห์มิตรในพระพุทธศาสนา
…ทั้งในยามวิบัติ อปร์ ปชปิสฺส ปฏิ ปูเชติ ย่อมนับถือตอบตลอวงศ์วานของเรา สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าประทานโอวาทไว้ให้ เข้าใจอุบายสงเคราะห์มิตร ด้วยประการฉะนี้ ความเป็นผู้มีพวกพ้อง เป็นผลที่ควรจะต้อง ประสงค์ประกา…
เนื้อหานี้พูดถึงหลักการสำคัญในการสงเคราะห์มิตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะการใช้สังคหวัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิ
มิตรแท้ vs มิตรเทียม: คำสอนจากสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
82
มิตรแท้ vs มิตรเทียม: คำสอนจากสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…อมเป็นผู้ที่เขาสักการะตอบ เคารพเขาแล้ว ก็ย่อมเป็นที่เคารพของเขา, สมเด็จ พระโลกนาถเจ้าก็ได้ตรัสประทานโอวาทไว้แก่สิงคาลมาณพว่า (๕) ปญฺจ โข คหปติปุตต ฐาเนหิ กุลปุตเตน อุตตรา ทิสา มิตตามจุจา ปัจจุปฏฐาตพพา ดูก่…
บทความนี้ได้กล่าวถึงการแบ่งแยกลักษณะของมิตรจากคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า โดยเน้นถึงความสำคัญของมิตรแท้ที่มอบความรัก เอื้อเฟื้อ และเกื้อกูลกันเมื่อประสบปัญหา ในขณะที่มิตรเทียมเป็นผู้ที่มีนิสัยที่ถือเอ
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย
81
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย
…ตน พระราชกุมารได้บรรลุวิบุล ผลดังนี้ เพราะตั้งมั่นในคำแนะนำของพระปัจเจกพุทธะนั้นได้แก่ กุลบุตรได้รับโอวาทของปราชญ์ แล้วประพฤติตามแล้วแล ได้บรรลุความดีความงามนั้น ๆ ตามภูมิของตน, ความเป็นผู้มีบาปชน เป็นมิตร…
เนื้อหาเกี่ยวกับกัลยาณมิตรซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุนิพพาน และบทบาทของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพระราชกุมารที่สามารถพ้นจากอำนาจของนางยักขินีได้ และอานนท์ผู้ที่รู้ถึงความสำคั
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
80
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
…ะไปครองเมืองตักกสิลาอันเป็นทางไกลกันดาร ประโลมล่อในระหว่างทางและไปถึงโดยเกษมสวัสดี ตั้งมั่นไม่ละเมิดโอวาทของท่าน เมื่อท้าวเธอได้ผ่านสมบัติแล้วทรงเปล่งอุทานวาจาขึ้นว่า พาราณสี กุสลูปเทเส ธิติยา ทฬหาย อวตฺถิ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ
ทีฆาวุกุมารและพระบรมพุทโธวาท
69
ทีฆาวุกุมารและพระบรมพุทโธวาท
…ติดพระองค์ทุกแห่งหน คราว หนึ่งได้ช่องที่จะปลงพระชนม์พระเจ้าพรหมทัตต์ แก้แค้นแทนพระบิดา แต่มาระลึกถึงโอวาทที่พระ ชนกประทานไว้ในข้อว่า จงเห็นยาวดีกว่าสั้น จึงทำอาการเพียงให้ตกพระทัยเท่านั้น แล้วยกพระ ชนม์ถวา…
บทความนี้เล่าถึงเรื่องราวของทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสที่ได้โอกาสแสดงความภักดีและสามารถจนได้รับความไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ แม้ว่าจะมีหนทางในการแก้แค้นแต่กลับเลือกที่จะทำการอย่างมีสติ ภายหลังเขาได้รวมส
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
58
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
…ได้ฟังถึง, ข้อนี้มีเรื่องพระเทวทัตต์เป็นนิทัสสนะ พระเทวทัตต์นั้นในเวลาที่เธอยังสามารถ ก็มิได้ นิยมในโอวาทอนุศาสน์ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระศาสดา ก่อเวราฆาตคิดร้ายใน แต่ก็ไม่สำเร็จตามมุ่งหมาย ครั…
เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น