หน้าหนังสือทั้งหมด

การปฏิบัติและปรัชญาโยคะในระบบคิดของอินเดีย
48
การปฏิบัติและปรัชญาโยคะในระบบคิดของอินเดีย
…่อความศักดิ์สิทธิ์ของคัมภีร์พระเวท แต่มิได้กล่าวถึงเทพเจ้าว่าเป็นผู้สร้างโลก โดยถือว่า พระเจ้าสูงสุดไม่มี โลกนี้ไม่มีใครสร้าง และจะไม่มีวันสูญสลาย โลกจะดำรงอยู่อย่างนี้ตลอดไป ทั้งสากลโลกและจักรวาล ไม่มีกาล…
บทความทำการสำรวจแนวคิดและวิธีการปฏิบัติในโยคะ รวมถึงหลักการของลัทธิมิมางสา โดยเน้นที่การพัฒนาจิตและการแสวงหาความเป็นจริงสูงสุดในชีวิต ทั้งนี้ สอนว่าแม้ว่าจะมีความแตกต่างในรายละเอียด แต่ทุกสำนักต่างมีเ
ลัทธิและความเชื่อในพระพุทธศาสนา
59
ลัทธิและความเชื่อในพระพุทธศาสนา
…สะสมข้าวปลาอาหารยามข้าวยากหมากแพง ลัทธิของมักขลิโคสาลจัดอยู่ในประเภท “นัตถิกวาทะ” คือ ลัทธิที่ถือว่าไม่มีเหตุไม่มีปัจจัย ดังที่ครูมักขลิโคสาลกล่าวกับพระเจ้าอชาตศัตรูในสามัญญผลสูตรว่าไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยเพื…
เนื้อหานี้กล่าวถึงลัทธิมักขลิโคสาลซึ่งมีความเชื่อว่าไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยในการเกิดขึ้นของสุขทุกข์ และลัทธิอชิตเกสกัมพลที่ยึดมั่นในวัตถุนิยม รวมทั้งการแสดงความ…
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
60
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
…นคำเปล่า คำเท็จ คำเพ้อ เพราะ เมื่อกายสลาย ทั้งพาลทั้งบัณฑิตย่อมขาดสูญพินาศสิ้น ตายแล้วเป็นอันดับสนิทไม่มีการเกิดอีก 3.2.4. ปกุธกัจจายนะ เล่ากันว่าปกุธกัจจายนะเกิดในตระกูลพราหมณ์ ในวัยเด็กมีความสนใจทางศาสนา…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดของปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตรในสมัยพุทธกาล ความเชื่อของปกุธกัจจายนะเกี่ยวกับลัทธิ ‘นัตถิกวาทะ’ ที่มองว่ามีสภาวะ 7 กองที่ไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ๆ อธิบายว่าความตายและการเกิดใหม
ธนัญชานีสูตรและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
66
ธนัญชานีสูตรและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
…งนี้พราหมณ์ 500 คน จักบริโภคในเรือนของเรานะ นางถามว่า ฉันจะช่วยอะไรได้บ้างละพราหมณ์ พราหมณ์กล่าวว่า ไม่มีกิจอะไรอื่นที่เจ้าจะต้องช่วยดอก คนเหล่าอื่นจักกระทำการหุงต้มและอังคาสทั้งหมด ข้อที่เจ้ายืนก็ดี นั่งก…
ธนัญชานีสูตรเล่าถึงนางพราหมณีที่มีความเลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ขณะเดียวกันก็ต้องเผชิญกับการต่อต้านจากสามีที่เป็นพราหมณ์ โดยในเนื้อหากล่าวถึงความเชื่อดั้งเดิมและบทบาทของพระพุทธศาสนาในการเปลี่ยนแปลงสังคมอิ
ความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาในยุคต่างๆ
67
ความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาในยุคต่างๆ
…สรู้ชอบด้วยพระองค์เอง ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไป ดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกคนที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า.... ก็การเห็นพระอรหันต์ทั้งหลาย เห็นปานนั้นย่อมเป็นการดีแลดังนี้ ครั้งนั้นพราหมณ์และ…
เรื่องราวเกี่ยวกับคฤหบดีและประชาชนในหมู่บ้านขานุมัตตะที่ได้ฟังธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทำให้เกิดความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการแสดงความเคารพของกษัตริย์หลายพระองค์ที่ได้บรรลุธรรมและหันมาเป็นอุบ
คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการยอมรับของพราหมณ์
70
คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการยอมรับของพราหมณ์
…หมณ์ผู้จบไตรเพท พราหมณ์แม้คนหนึ่ง ที่เห็นพรหมมีเป็นพยานอยู่หรือ วาเสฏฐะตอบว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ไม่มีพระเจ้าข้า วาเสฏฐะ อาจารย์ที่สืบเนื่องมาเจ็ดชั่วอาจารย์ของพราหมณ์ผู้จบไตรเพทที่เห็น พรหมเป็นพยานไม่ม…
…า อีกทั้งยังมีการพูดคุยทางความคิดระหว่างวาเสฏฐะและภารทวาชะเกี่ยวกับช่องทางทำให้บรรลุถึงพรหม และเมื่อไม่มีคำตอบจากพราหมณ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงเป็นที่พึ่ง โดยมีบทสนทนาที่ชัดเจนและบ่งบอกถึงสัจธรรมของศาสนาได…
การสังคายนาครั้งที่ 3 ในพระพุทธศาสนา
86
การสังคายนาครั้งที่ 3 ในพระพุทธศาสนา
…นคนร้าย ก็น่าจะไม่ใช่วิธีการที่ถูกต้อง 2. คัมภีร์ของพระพุทธศาสนานิกายอื่นทั้งหมดทั้งหินยานและมหายาน ไม่มีกล่าวถึง การสังคายนาครั้งที่ 3 นี้เลย มีกล่าวถึงแต่เฉพาะคัมภีร์ของเถรวาทเท่านั้น จึงทำให้นักวิชาการ …
บทความนี้กล่าวถึงการสังคายนาครั้งที่ 3 ในพระพุทธศาสนา ว่าด้วยการสร้างคัมภีร์กถาวัตถุโดยพระโมคคัลลีบุตร และการส่งคณะทูตไปจำแนกพระพุทธศาสนาในแคว้นต่าง ๆ โดยมีการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับพระเถระที่ไปเผยแพร่พ
แนวคิดตรีกายในพระพุทธศาสนามหายาน
95
แนวคิดตรีกายในพระพุทธศาสนามหายาน
…ามหมายดังนี้ 1) ธรรมกาย หมายถึง สภาวะอันเป็นอมตะ เป็นสิ่งที่ไร้รูป ไม่อาจรับรู้ได้ด้วย ประสาทสัมผัส ไม่มีเบื้องต้นและที่สุด ทั้งไม่มีจุดกำเนิดและผู้สร้าง ดำรงอยู่ได้ด้วยตนเอง แม้ จักรวาลจะว่างเปล่าปราศจากท…
เนื้อหานี้พูดถึงแนวคิดตรีกายซึ่งประกอบด้วยธรรมกาย สัมโภคกาย และนิรมาณกายในพระพุทธศาสนามหายาน โดยอธิบายถึงความหมายและบทบาทของพระกายทั้งสาม และความเชื่อที่เกี่ยวข้องในจิตวิญญาณของพระโพธิสัตว์และการสอนใน
พระบารมีและพุทธเกษตรในมหายาน
97
พระบารมีและพุทธเกษตรในมหายาน
…นั้น แต่สุขาวดีพุทธเกษตร ต่างจากพุทธเกษตรที่เราอาศัยอยู่นี้ เพราะเป็นสถานที่ที่น่ารื่นรมย์อย่างยิ่ง ไม่มีแม้แต่อบาย ภูมิ จึงสมบูรณ์ด้วยสิ่งอำนวยความสุขนานาประการ อีกทั้งอายุของผู้ที่เกิดในดินแดนแห่งนี้ก็ ย…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจพระบารมีที่ส่งผลต่อพุทธเกษตร โดยเฉพาะสุขาวดี ซึ่งเป็นที่อยู่ของพระอมิตาภะและเป็นสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับการเข้าถึงนิพพาน แตกต่างจากพุทธเกษตรอื่น ๆ ที่คนทั่วไปมักเข้าใจ
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
102
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
…นั้นมีแก่นสาร ส่วนปรมัตถสัจจะ หมายถึง การ หยั่งเห็นปรากฏการณ์ทั้งหลายว่าเป็นสิ่งสมมติ สังขารทั้งหลายไม่มีอยู่จริง เปรียบเหมือนภาพ มายา แม้แต่ความหลุดพ้นก็เป็นสิ่งสมมติ เมื่อยังละสมมติสัจจะไม่ได้ก็ยังบรรลุป…
…วามจริงขั้นสุดท้ายในคัมภีร์มัธยมกการิกา สอนเกี่ยวกับสมมติสัจจะและปรมัตถสัจจะ การตีความว่าความจริงแท้ไม่มีแก่นสารจึงทำให้นักปรัชญาทั่วโลกต้องยอมรับถึงความสามารถของท่าน แม้แต่ในวงการนักปราชญ์ช่วยยกระดับความเ…
นิกายโยคาจารและนิกายมาธยมิกะในพุทธศาสนา
103
นิกายโยคาจารและนิกายมาธยมิกะในพุทธศาสนา
…วามจริง) แต่ที่ชื่อว่า วิชญาณวาท ก็เพราะยึดถือจิตตมาตระ หรือวิชญาปติมาตร (Vijaaptimatra) หมายถึงความไม่มีอะไรนอกจากวิญญาณ (Thought-Only, or Mind-Only) ว่าเป็นความจริงแท้ขั้นสูงสุด พูดง่ายๆ ว่า ยอมรับเฉพาะจ…
…เกี่ยวกับจิตและความจริงว่าจิตคือความจริงสูงสุด ในทางตรงกันข้าม นิกายมาธยมิกะมองว่าทุกสิ่งเป็นมายาและไม่มีสวลักษณะหรือสวภาวะในตัวเอง อย่างไรก็ตาม สองนิกายนี้ยังคงมีการขัดแย้งอย่างเข้มข้นในปรัชญาและการปฏิบัต…
การเข้าใจสวลักษณะในนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ
104
การเข้าใจสวลักษณะในนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ
…พเหล่านั้นมีสวลักษณะอยู่ด้วย และโดยปรมัตถสัจจะก็ไม่ได้สูญเสียไปทั้งหมด ยกตัวอย่าง ถ้าทุกสิ่งทุกอย่างไม่มีสวลักษณะอยู่ภายในตัวของมันเองแล้ว คนเราทำความชั่ววันนี้ พรุ่งนี้ก็ ไม่ต้องรับความชั่วที่ตัวเองได้กระ…
…ศาสตร์ทั้งสอง นิกายโยคาจารเชื่อว่าสวลักษณะมีการเปลี่ยนแปลงแต่ยังคงมีอยู่จริง ขณะที่มาธยมิกะยืนยันว่าไม่มีอะไรอยู่เลยและมีแนวคิด 'ความว่างของความว่าง' เนื้อหาแสดงให้เห็นว่าทั้งสองฝ่ายมีเป้าหมายสุดท้ายเพื่อค…
พระพุทธศาสนาในอินเดียและการอุปถัมภ์จากกษัตริย์
110
พระพุทธศาสนาในอินเดียและการอุปถัมภ์จากกษัตริย์
…เป็นต้นมา พระพุทธศาสนาจึงโดดเดี่ยวอยู่ท่ามกลางศัตรูคู่แค้น คือศาสนา ฮินดู ตกอยู่ในภาวะไร้ราชูปถัมภ์ ไม่มีผู้ปกป้องผองภัย เมื่อพระพุทธศาสนาสูญสิ้นราชูปถัมภ์ กษัตริย์ต่างศาสนาจึงใช้อำนาจมหาศาลที่ตนมีอยู่เข้า…
ในสมัยพุทธกาล พระพุทธศาสนาได้รับการสนับสนุนจากกษัตริย์และได้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะภายใต้การปกครองของพระเจ้าอโศกมหาราช ผู้ทำให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาระดับโลก การสนับสนุนจากกษัตริย์ต่อเนื่องจนถึงยุ
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
112
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…ิธรรมเป็นหลักเพราะเป็นสิ่งที่คุ้นเคย และชำนาญ แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่เมื่อตนไม่คุ้นเคย ไม่มีความชำนาญ การสนับสนุนก็ทำได้ในขอบเขตหนึ่งเท่านั้น พระภิกษุสงฆ์รุ่นใหม่ ๆ จึงมักได้รับการฝึกอบรม ในด้…
ผู้บริหารการคณะสงฆ์มักเน้นการส่งเสริมการศึกษาในด้านพระปริยัติธรรม แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่การสนับสนุนทำได้ในขอบเขตจำกัด การศึกษาในยุคแรกมุ่งเน้นการเข้าใจพุทธพจน์เพื่อปฏิบัติ แต่ต่อมาเริ่มม
วัฒนธรรมพระพุทธศาสนาในศรีลังกา
127
วัฒนธรรมพระพุทธศาสนาในศรีลังกา
…าวิหารไม่พอใจ สงฆ์จึงแตกออกเป็น 2 คณะ คือ มหาวิหาร กับอภัยคีรีวิหาร คณะมหาวิหารเป็นฝ่ายอนุรักษ์นิยม ไม่มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขพระธรรมวินัยใด ๆ และยังตำหนิรังเกียจภิกษุต่างนิกายว่าเป็นอลัชชี ส่วนคณะอภัยคีรีวิ…
ศรีลังกามีวัฒนธรรมการบวชพระภิกษุที่แน่นแฟ้น ซึ่งส่วนใหญ่บวชตลอดชีวิต มีข้อกำหนดในการบวชที่เข้มงวด พระภิกษุจากศรีลังกามีบทบาทสำคัญในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วโลก การแพร่กระจายของพระพุทธศาสนาย้อนกลับไป
นิกายพระพุทธศาสนาในประเทศจีน
137
นิกายพระพุทธศาสนาในประเทศจีน
… นิกายดังนี้ 1. นิกายสัทธรรมปุณฑริก เป็นนิกายที่ยึดพระสัทธรรมปุณฑริกสูตรเป็นแม่บท ซึ่ง พระสูตรนี้ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดว่าแต่งขึ้นที่ไหน เมื่อใด และด้วยภาษาอะไร ตัวพระสูตรได้รับ การแปลจากภาษาสันสกฤตเป็นภาษาจ…
จีนเป็นต้นกำเนิดของนิกายพระพุทธศาสนามหายานที่สำคัญ นิกายโดดเด่นได้แก่ นิกายสัทธรรมปุณฑริก ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับดอกบัวขาว และนิกายสุขาวดี ที่เน้นการสวดมนต์และการตั้งจิตปรารถนาสร้างความสุข อีกทั้งเผยแพ
ผลกระทบของการปกครองญี่ปุ่นต่อพระพุทธศาสนาในเกาหลี
140
ผลกระทบของการปกครองญี่ปุ่นต่อพระพุทธศาสนาในเกาหลี
…องประสบกับการเปลี่ยนแปลงในชีวิตอย่างมาก เนื่องจากต้องมีรายได้มาเลี้ยงครอบครัว ต้องทำงานแบบฆราวาส จึงไม่มีเวลาศึกษาพระธรรม วินัย ไม่มีเวลาฝึกสมาธิ และเผยแผ่คำสอนพระพุทธศาสนา ที่สำคัญที่สุดอันเป็นความประสงค์…
….2469 มีมติเห็นชอบให้พระเกาหลีมีครอบครัวได้ ผลกระทบที่ตามมาคือพระที่มีครอบครัวต้องทำงานแบบฆราวาส และไม่มีเวลาศึกษาหรือเผยแผ่คำสอนพระพุทธศาสนา รวมถึงการลดการต่อต้านญี่ปุ่น ในปี พ.ศ.2488 เกาหลีถูกแบ่งเป็นสอง…
การต่อต้านศาสนาและการเปลี่ยนแปลงในญี่ปุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
148
การต่อต้านศาสนาและการเปลี่ยนแปลงในญี่ปุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
…มพิวเตอร์ให้ได้ยินอยู่บ่อย ๆ แล้วเยาวชนยุคนี้จะเอาเวลาที่ไหนมาสนใจพระพุทธศาสนา เพราะแม้แต่เวลานอนยังไม่มี ปัจจุบันชาวญี่ปุ่นยังนับถือพระพุทธศาสนาควบคู่กับศาสนาชินโต โดยพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็นหลายนิกาย นิก…
ญี่ปุ่นแพ้สงครามโลกครั้งที่ 2 นำมาซึ่งการยุบศาสนาชินโตคำสั่งของนายพลแมคอาเธอร์ ส่งผลให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาเดียวที่อยู่ในสังคมญี่ปุ่น ชาวญี่ปุ่นยังคงนับถือทั้งสองศาสนา แต่ความท้าทายใหม่มาจากวัฒนธรรมต
กำเนิดองค์ทะไล ลามะ
153
กำเนิดองค์ทะไล ลามะ
…ค์เกี่ยวข้องกับกิจกรรมแบ่งแยกดินแดนจีน ตลอดมา แต่รัฐบาลไทยก็ออกวีซ่าให้ โดยมีเหตุผลว่าเป็นเมืองพุทธ ไม่มีเหตุอันควรที่จะ สกัดกั้นพระที่จะเข้าประเทศ นอกเสียจากมาก่อเหตุร้ายเท่านั้น แต่ด้วยกระแสกดดันจากจีน เ…
บทความนี้เล่าถึงการกำเนิดขององค์ทะไล ลามะในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 22 ที่เกิดจากการพบกันระหว่างอัลตันข่านและโซนัม กยัตโซ โดยองค์ทะไล ลามะในอนาคตได้รับการสถาปนาเป็นผู้นำสูงสุดทั้งด้านศาสนาและการเมืองในทิเ
ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในกัมพูชา
169
ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในกัมพูชา
…าชนราวกับเป็นเทพเจ้าเป็นๆ ผู้ที่อ่อนอาวุโสกว่าในหมู่ภิกษุด้วยกัน ก็บูชา ผู้อาวุโสกว่า เสมือนเทพเจ้า ไม่มีใครคัดค้านพระในเรื่องใด ๆ บางครั้งขณะที่ข้าพเจ้ากำลังนั่ง เทศน์อยู่ ทันทีที่พระเหล่านั้นเดินผ่านมา (…
กระทั่งปัจจุบันส่วนพระพุทธศาสนามหายานและศาสนาพราหมณ์ซบเซาลงในกัมพูชา ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 19 อาณาจักรกัมพูชาอ่อนแอลง ญาติไทยเข้าโจมตีพระนครได้สำเร็จในปี พ.ศ. 1895 ยุคพระนครถึงปี 1975 สิ้นสุดลง และกรุง