๑ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 573 / 592

๑๒๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ดูดก่อนภิทษักหลาย เมื่อภิทษเจริญภาวนาอยู่ฉันนั้นเหมือนกัน แม้จะไม่รู้อ…

บทความนี้กล่าวถึงเนื้อหาจากพระไตรปิฎกโดยใช้การอุปมาอุปไมยเพื่อสื่อความหมายในการเจริญภาวนาและการเข้าถึงมรรคที่บริสุทธิ์ การเดินตามทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้นำ และการเข้าถึงจิตวิญญาณที่สูงส่ง ผู้เข

…องคนหนึ่งในสามคนนี้ และจับจ้องยางของอีกคนหนึ่ง จึงสามารถเด็ดดอกไม้ไม่ตำตามใจชอบได้ ม.ม. (อรรถ) มก. ๑๘/๓๒ ๗.๑๐ รอยเท้าเหยี่อไดเลือกชี้แห่งสัตว์ทั้งหลายผู้เที่ยวไปบนแผ่นดิน รอยเท้าเหยี่อทั้งหมดยอมประ…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ผ่านการเปรียบเทียบการพัฒนาทางจิตใจและธรรมะ เช่น การเปรียบเทียบระหว่างรอยเท้าของสัตว์และการทำความดี โดยระบุให้เห็นถึงความสำคัญของสัมมาสังกัปปะและสัมมาวาจา การใช้

๒๔๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๑. ความเพียรเพื่อบรรลุธรรมของพระโภธิสัตว์ ๑.๑ เมื่อเราสลนล้มอัสสาสะแปลสาสะ (ลมหายใจเข้า-ออก) ไว้งางปา…

บทความนี้นำเสนอการใช้อุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก เพื่อแสดงถึงความเพียรในการบรรลุธรรมของพระโภธิสัตว์ โดยใช้เปรียบเทียบลักษณะต่าง ๆ เช่น การควบคุมลมหายใจและการเปรียบเทียบกับอวัยวะในร่างกาย อุปมาเหล่านี้เป็น

…งื่อแห้งไป ประห่นังผลิ้นาตาม ที่คุณคลาดดำาแต่งลด ถูกลม และแดดก็เหือดแห้งไป ฉะนั้น ที.สี. (พุทธ) มก. ๑๒/๑๔๕ ๒. ความเพียร ๒.๑ นกที่เปือนฝูงมาสลัดลสู่ ก็เปื้อนให้ตกไป ฉันใด ภิกษุผู่มความเพียร มีสติ ย่อมล…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของความเพียรและความตั้งใจในการปฏิบัติธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการเปรียบเทียบที่ให้เห็นถึงโทษของอาหารน้อย ซึ่งสร้างอุปมาถึงการมีสติและการปฏิบัติที่ถูกต้อง เพื่อหลีกเลี่ยงการ

…มเพียรบำเพ็ญภายในสิ้นเหมือนกัน เข้าไปสู่ป่่าแล้ว ย่อมมีได้สิ่งผลอันอุดม วิม.มภ. (อรรถ) มค. ๒/๖๓ ๒.๑๑ ธรรมดานายพรานย่อมมีใจจดจ่อจับฝูงเนื้อ ฉันใด ภิกษุผู้ปรารภความเพียรจึงควรประกอบ และรักษาอารมณ์ให้มา…

บทความนี้เกี่ยวกับความเพียรในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกที่กล่าวถึงคุณค่าของความเพียร เช่น การกระทำความเพียรไม่ว่าจะเป็นในสถานการณ์ใดก็ถือเป็นสิ่งสำคัญของการบรรลุพระสัมโพธิญาณ การเปรียบเที

…ผู้มุ่งหวังอรหัตผลก็ย่อมวิธีเดียวกันในอารมณ์ทำให้ใจเสาะ (ผู้ไม่ต้องศึกษาฯ) ผลเจริญ ฉันนั้น มิสิล. ๑๐๙ 2.17 อริยสาวกปรารถนาความเพียรเพื่อจะออกครัสม์ เพื่อให้ครัสม์ถึงพร้อม มีกำลังมีความมั่นคง ไม่ตก…

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเพียรในการปฏิบัติธรรมของภิกษุ เช่น การตื่นแต่เช้าเพื่อดูแลวัด การฝึกสติ และการมีความมุ่งมั่นในอำนาจอรหันต์ ทั้งหมดนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการทำความ

๒๕๙ อุมาอุณไม่จากพระใคร่ครวญ ๒.๒๑ ท้าวลักษณะผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดาทั้งหลาย เมื่อได้เห็นเทวดาทั้งหลายแล้ว ย่อมทำให้ท่านเหล่านั้นรำรง ฉัน…

ในบทนี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาและความเพียรที่พระพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยมีการเชื่อมโยงกับการไม่สามารถรับมรดกทางธรรมได้หากไม่มีความเพียร เจตจุบจามและความตั้งใจที่ถูกต้องในการพัฒนาตนเอง นอกจากนี้ยังมีการอธิ

๒๐๙๗ อุบาสนาไม่จจากพระไตรปิฎก ๓.๑ ธรรมดากระแตเมื่อพบคัตกุ่ยอ่อนพอกหางขึ้นให้เนน้อยเพื่อออกสู้กัตต ถ้าใด ภิกษุ ผู้ปรารถนาความเพียรก็นั…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยใช้สติปัฏฐานเป็นเครื่องมือในการเอาชนะกิเลส ซึ่งแบ่งออกเป็นบทเรียนจากพระสุปบุณณกเถระ และพระอนุรุทธเถระ ที่เน้นถึงความสำคัญของสมาธิและการรักษาคว

ී ๑๙๙๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๓.๑๓ ดวงอาทิตย์ย่อมมีรัศมีเป็นมาลา ฉันใด ภูกู่ผู้ปรารถนา ความเพียร ก็ส…

บทความนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่เปรียบเทียบความเพียรของภิกษุกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ เช่น ดวงอาทิตย์และน้ำคงคา โดยเน้นถึงความสำคัญของการตั้งมั่นในอารมณ์เพื่อการปฏิบัติธรรม ซึ่งอาจเชื่อมโยงกับ

…ได้อยู่ในพระอราธผล เหมือนดอกบัวที่ถึงความแก่แล้วพอต้องแสงอาทิตย์ยีกาน ฉะนั้น. สัง.น. (ทั่วไป) มก. ๒๑/๑๘ 4.5 บุคคลใดชนะก็สถลายในของตนได้แม้เพียงครั้งเดียว บุคคลนี้ จัดเป็นจอมทัพผู้เกรียงไกรได้. ขช. (โ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของความเพียรในการบรรลุธรรมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากแนวพระธรรมที่สอนถึงการต่อสู้กับอุปสรรคและการพัฒนาใจให้สูงขึ้น ผ่านคำเทศนาและการเปรียบเทียบต่างๆ เช่น การ

อธิบายอุปมาเปรียบเทียบจากพระไตรปิฎก ๔.๑๑ เดือยข้าวสารหรือเดือยข้าวจะตั้งไว้เหมาะมือหรือเท้าหรือเหยียบแล้ว จักทำลายมือหรือเท้าให้หงอดีด ขอขั…

บทความนี้นำเสนอคำอุปมายกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมและแนวทางในการเข้าใจอวิชชา สื่อถึงการเจริญโพธิญาณและโพชงค์ที่ช่วยเหลือในการดำเนินชีวิต ตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติ ชี้ให้เห็น

อธิบายอุปมาเปรียบเทียบจากพระไตรปิฎก ๑. ความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ๑.๑ ภูเขาศิลาลั่นเป็นแท่งเดียว คือ ไม่มีโพรง ย่อมไม่สะเทือน คือ ไม่เออน…

บทความนี้อธิบายถึงความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม โดยยกอุปมาเป็นภูเขาศิลาที่ไม่มีโพรง ซึ่งแสดงถึงความมั่นคงและไม่สะเทือนต่อโลกธรรมทั้ง 8 เกี่ยวกับอำนาจของความยินดีและความเศร้าหมอง ผู้ที่มีจิตหลุดพ้นจะสามารถไ

…จากทิคทักธิไวจ ฯไม่พึ่งยังเขาศิลา นั้นใหหวั่นไหวให้ะอืนสะท้านได้ นะนั้น. อัง.ฉกก. (เณร) มก. ๗๓/๒๐๐ ๑.๓ แผ่นดินยิ่มหลายสิ่งของที่เขาทั้งมา สะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ไม่ทำความยินดี ยินร้าย ฉันใด แต่ตัวท่าน…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาในพระไตรปิฎกที่เน้นการเข้าใจธรรมชาติของการดำรงอยู่และการปฏิบัติธรรม ทั้งยังมีการเปรียบเทียบกับการดำรงอยู่ของสิ่งต่างๆ เช่น แผ่นดินและไฟ ว่ามีความไม่แน่นอน การอดทนต่อความชั่ว

…ัญชาติโลกเป็นผู้อบรมดี ไม่ติดในโลกธรรมทั้งหลายเหมือนดอกบัวไม่ติดโดยน่า ฉันนั้น ขุ.จริง. (อรรถ) มก. ๑๗/๕๕ 4.2 ธรรมดาดอกบัวอ่อนเกิดในน้ำ โตในน้ำ แต่น้าไม่ติดค้างบนดอกบัว ฉันใด ภิกษุ ผู้ปรารถนาความเพียร…

บทความนี้กล่าวถึงอุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก โดยเฉพาะเรื่องการไม่ติดอยู่ในโลกธรรม เช่น ลาภ ยศ และสรรเสริญ ต่างๆ เปรียบเทียบกับธรรมชาติของดอกบัวที่เกิดในน้ำแต่ไม่ติดอยู่ในน้ำ หรือเต่าที่ดำรงอยู่ในที่เงียบ

탁원 อุปมานุภาพจากพระไตรปิฎก ๑. ความโศก ความอาลัย ความคร่ำครวญ ๑.๑ ความโศก พึ่งเป็นเหมือนการหุงต้มหาถ้วยไฟเผื่อแผ่. ข. ม. (อรรถ) ม…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับความโศกและความอาลัยในพระไตรปิฎก โดยใช้การอุปมาเพื่อให้เข้าใจถึงความรู้สึกต่างๆ ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการสูญเสีย เช่น ความโศกที่เหมือนการหุงต้มหาถ้วยและความคับแค้นใจที่เหมือนกา

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฏก ๒. เหตุแห่งความโศก ๒.๑ พระราชาเสด็จเข้าไปยังพระอุทยานที่สมบูรณ์ด้วยต้นไม้อันเต็มไปด้วยดอก และผล เป็นต้น ที่ตกแต่งไว้เป็นอย…

เนื้อหาในพระไตรปิฏกได้ชี้ให้เห็นถึงเหตุและความโทษของความโศก โดยการใช้การเปรียบเปรยต่างๆ เพื่อให้เข้าใจถึงความรู้สึกของสรรพสัตว์และผลกระทบที่เกิดจากความเศร้าโศก ทั้งในด้านจิตใจและสภาพแวดล้อม เช่น การเป

๓๒๕ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๑. จิตปราศจากธุลี ๑.๑ เมื่อฉนูม้วนไม่ใส่ บุคคลย่อมไม่เลนเห็นหายากน หอยโข่ง กรวด ทราย และฝูงปลา ฉันใด …

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของจิตที่ปราศจากธุลีและโทษของกิเลส โดยอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกเปรียบเทียบถึงการมีจิตที่ขุ่นมัว ซึ่งไม่อาจเห็นประโยชน์ที่แท้จริงได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงธรรมวรณะและผลกระทบของกิเ

๓๑๒ อุปมาอปปลายจากพระไตรปิฎก เขาก็ย่อมบังเกิดในนามจอีกเพราะสื้อนอุย บุคคลนี้อุมาเสมอกับปลาดิดเบ็ด อุม…

เนื้อหานี้ได้กล่าวถึงอุปมาอุปปลายจากพระไตรปิฎก โดยใช้เหมือนเปรียบในการอธิบายธรรมชาติต่าง ๆ ที่สามารถเห็นได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ การเปรียบเทียบการติดบ่วงด้วยกิเลสที่อยู่ในจิตใจ การเข้าถึงทุกข์ และการรั

อุบัติเหตุจากพระไตรปิฎก ๓.๑๒ จงตัดความสงสัยลงสังเล่าให้ขาดไปในวันนี้ เหมือนช่างทำช่างตัดช่างให้ขาดไปด้วยเลื่อยคม นะนัน. ๓.๑๗ ธ…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับการตัดความสงสัยในพระไตรปิฎก โดยอธิบายการเปรียบเทียบกับช่างทำช่างตัด การกระทำที่ต้องหลีกเลี่ยงอันไหนบ้างที่ควรหลีกเลี่ยงเพื่อไปสู่การเจริญธรรมอย่างแท้จริง โดยยกตัวอย่า

…วมความพยายามความอุตสาหะในการละกิเลสธรรม และตั้งอยู่ในธรรมที่เป็นกุศล ฉันใด. อัง.ทสก. (พุทธ) มก. ๓๘/๑๖๖ ๔. นิธวณ ๕ ๔. ภิกษุพิจารณาเห็นนิธวณ ๕ ประการเหล่านี้ ที่ยังละไม่ได้ในตนเหมือนหนอนเหมือนโรคเหมือน…

เนื้อหาเน้นการพิจารณานิธวณ ๕ ที่เป็นสิ่งที่ต้องละออกจากจิตใจ และวิธีการต่าง ๆ ที่สามารถช่วยให้ภิกษุและผู้ปฏิบัติธรรมหลุดพ้นจากกิเลส โดยอาศัยเปรียบเทียบกับธรรมชาติและสัญลักษณ์ต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจถึงคว