ลักษณะการเข้าเล่มคัมภีร์ใบลาน : หน้า 68/179

คัมภีร์ใบลานพระไตรปิฎกอักษรล้านนา สีลขันธวรรค สีลขันธวรรค มหาวรรค ปาฏิกวรรค คัมภีร์ใบลานพระไตรปิฎกอักษรพม่า ความแตกต่างทางกายภาพประการ ถัดมา คือ ลักษณะการเข้าเล่ม คัมภีร์พระไตร ปิฎกใบลานที่พบในประเทศไทย คือ จารีตไทย และล้านนา ในหนึ่งมัดประกอบด้วยแผ่นลาน หลาย ๆ ผูก หนึ่งผูกประกอบด้วยแผ่นลาน ที่มีการจารเนื้อหาจำนวน ๒๔ แผ่น และอาจ มีแผ่นลานเปล่าอีก ๒-๔ แผ่นรวมอยู่ด้วย การรวมผูกใช้เชือกที่เรียกว่า สายสนอง ร้อย ผ่านรูร้อยใบลานที่อยู่ทางด้านซ้ายมือเพียง ด้านเดียว จากนั้นนําใบลานแต่ละผูกมารวมกัน แล้วใช้ไม้ประกับประกบด้านหน้าและหลัง เพื่อป้องกันไม่ให้แผ่นลานโค้งงอ แล้วจึง ใช้เชือกมัดผูกใบลานเข้ากับไม้ประกับทางซ้าย และขวา แล้วห่อด้วยผ้าห่อคัมภีร์ สายสนองร้อยใบลานแต่ละผูก เชือกมัดไม้ประกับและผูกใบลานเข้าด้วยกัน ในขณะที่คัมภีร์พระไตรปิฎกใบลานที่พบ จนใบลานแผ่นสุดท้ายทะลุไม้ประกับอีกด้าน ในประเทศศรีลังกาและในประเทศเมียนมาร์ ส่วนปลายเชือกนำมาพันเก็บมัดด้านขวา ซึ่ง นอกจากมีเนื้อหาที่ครอบคลุมทั้งคัมภีร์แล้ว ส่วนใหญ่ไม้ประกับมีการตกแต่งด้วยลวดลาย การเข้ามัดไม่แบ่งเป็นผูกย่อยแต่รวมเป็นมัด ประจำถิ่นที่สวยงาม ส่วนคัมภีร์พระไตรปิฎก ใหญ่ ทั้งยังไม่ค่อยพบผ้าห่อคัมภีร์ สำหรับ ใบลานที่พบในประเทศเมียนมาร์ส่วนใหญ่ ใบลานที่พบในประเทศศรีลังกาส่วนใหญ่ใช้ ใช้ไม้เสียบเข้ารูใบลานทั้งซ้ายและขวาตั้งแต่ เชือกเส้นยาวร้อยตามรูเฉพาะด้านซ้ายคล้าย แผ่นแรกจนแผ่นสุดท้ายก่อนใช้ไม้ประกับประกบ จารีตไทยและล้านนา แต่ร้อยเชือกผ่านไม้ ซึ่งส่วนใหญ่ไม่นิยมทำลวดลาย เป็นเพียงไม้ ประกับด้านหนึ่งเข้ารูร้อยใบลานตั้งแต่แผ่นแรก เนื้อแข็งทาสีเรียบ ๆ ๖๖ อยู่ในบุญ กรกฎาคม ๒๕๕๙