หน้าหนังสือทั้งหมด

หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
356
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์ พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ นัยที่สี่ คล้ายกันกับนัยที่สามแต่สับ ญาณจักษุ กับ ปัญญาจักษุ กล่าว คือพระพุทธรองประกอบ…
บทความนี้สำรวจหลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณเกี่ยวกับจักษุ 5 ประการ ได้แก่ ทิพยจักษุ, ปัญญาจักษุ, สมันตจักษุ, พุทธจักษุ และธรรมจักษุ โดยเน้นความสำคัญของแต่ละจักษุและการแสดงคุณสมบัติของพระธรรมซึ่งเกี่ยว
จักู 5 ประการในพุทธศาสนา
357
จักู 5 ประการในพุทธศาสนา
…งญาณรู้แจ้งในอิ ทิริย์ที่ยังและหย่อนกว่าของสัตว์เหล่านั้น ธรรมจักู หมายถึง ญาณในมรรคเบื้องต่ำทั้งสาม18 สมดับจักู คือ ความรู้แจ้งในธรรมสิ่ง ได้แก่ สัพพัญญูญาณ ญาณจักู ได้แก ดวงตาเห็นธรรม ดังที่ว่าไว้ในข…
บทความนี้ขยายความเกี่ยวกับจักู 5 ประการในพุทธศาสนา ได้แก่ พุทธจักูซึ่งหมายถึงญาณรู้แจ้งในนิสัยของสัตว์ ธรรมจักูเป็นญาณในมรรคเบื้องต่ำ สมดับจักูคือความรู้แจ้งในธรรม สิ่ง และญาณจักูแสดงถึงดวงตาเห็นธรรม
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโธปกรณ์
368
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโธปกรณ์
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโธปกรณ์ 1 ฉบับวิชาการ เนื้อหาของบทสวดสรรเสริญในภาคผนวกของคัมภีร์นี้ เป็นเนื้อหาเดียวกันกับ "คาถาธรรมกาย" ที่…
คัมภีร์พุทธโธปกรณ์นี้รวมถึงบทสวดสรรเสริญที่เชื่อมโยงกับคาถาธรรมกายและความสำเร็จต่างๆ ในการปฏิบัติธรรม โดยมีข้อความที่สื่อถึงความสำเร็จจากการกราบไหว้และสวดธำสิก รวมถึงการนำเสนอหนังสือ ‘การเจริญธรรมาแบบ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับ วิชาการ
370
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับ วิชาการ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับ วิชาการ กว้างใหญ่ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบือน สัตว์โลกที่มีพุทธราณสุทธ์เป็นอารมณ์ ยอมเป็นผู้…
บทความนี้อธิบายถึงหลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ ซึ่งกล่าวถึงการมีพุทธราณสุทธ์เป็นอารมณ์และความบริสุทธิ์รวมทั้งการระลึกถึงพระพุทธเจ้าในทุกขณะ นอกจากนี้ยังพูดถึงการสวดเสริญพระธรรมเพื่อเป็นเหตุให้บรรลุนิ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1
378
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ การปฏิบัติสมาธิวานา และคาถา ที่ 30-31 กล่าวถึงวัตถุเป็นที่ตั้งแห่งความสังเวช 8 ประการ3…
การศึกษาผลของการปฏิบัติสมาธิวานาและคาถาในคัมภีร์พุทธโบราณที่มีการกลั่นกรองข้อมูลจากเอกสารต่างๆ เช่น หนังสือสดบนดนจากศรีลังกาและใบลานอักษรขอม ซึ่งเป็นที่นิยมในการเผยแพร่ในกลุ่มพระภิกษุในประเทศไทยและศรี
หลักฐานธรรมชาตในคัมภีร์พุทธโบราณ
384
หลักฐานธรรมชาตในคัมภีร์พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมชาตในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ นิพพานเขามีธรรมชนทั้ง 5 ซึ่งชน 5 ของเขาเรียกว่าธรรมขันธ์ ที่เรียกว่า ธรรมธาตุ กายก็เรี…
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของธรรมกายที่แยกจากรูปกาย และสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างธรรมขันธ์กับพระไตรปิฎก โดยยกตัวอย่างจากพระบาลีในอัตสันสาทสกเณรอทซึ่งระบุถึงพระปทุมตรีสัมมาสัมพุทธเจ้า ว่าทรงมีธรรมนโยบายคื
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
386
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ รูปพรหมละเอียด มีแต่งวงวิญญาณ ดวงวิญญาณไม่มี กายรูป พรหม อรูปพรหมละเอียด มีแต่ดวงวิญญา…
บทความนี้สำรวจธรรมภายในและญาณรู้แจ้งตามคำสอนของพระมงคลเทพมุนี โดยการวิเคราะห์ลักษณะของญาณที่เป็นที่รู้แจ้ง ซึ่งนำไปสู่วิปัสสนาและการเข้าใจเบญจขันธ์ทั้ง 5 ในแง่ของอนิจจัง ทุกข์ อนัตตา ข้อความนี้สอดคล้อ
คัมภีร์อุปปาตสันติ: วรรณกรรมจากอาณาจักรล้านนา
389
คัมภีร์อุปปาตสันติ: วรรณกรรมจากอาณาจักรล้านนา
…ว่าธรรมกายประปลายอยู่ในถิ่นอื่นๆ ด้วย และนี้ในนี้คือคัมภีร์อุปปาตสันติ หรือธรรมสันติหลวง47 ภาพที่ 21 คัมภีร์อุปปาตสันติ อักษรธรรมลาว พ.ศ. 2388 วัดใหม่ส่วนนะพุทธาราม บ้านป่าขาม เมืองหลวงพระบาง ลาว โคงา…
คัมภีร์อุปปาตสันติ เป็นวรรณกรรมที่สำคัญจากอาณาจักรล้านนา โดยเขียนขึ้นโดยพระมหามังหวคลสีวังเสระในเมืองเชียงใหม่ มีแนวเนื้อหาเกี่ยวกับการขออานุภาพจากพระรัตนตรัยและผู้มีฤทธิ์ต่างๆ คัมภีร์นี้ยังถือว่าเป็น
วิธีการเจริญพุทธรัตน
399
วิธีการเจริญพุทธรัตน
สำหรับวิธีการเจริญพุทธราตินี้ พระไตรปิฎกและอรรถกถาท่านกล่าวไว้ อย่างน้อย 3 ลักษณะ ได้แก่ 1. การระลึกถึงพระพุทธคุณ ตามชัยที่แสดงไว้ในบทสรรเสริญพระพุทธเจ้า ว่า อติปิ โส ภควา ฯ เป็นต้น ซึ่งอาจใ…
วิธีการเจริญพุทธรัตนานั้นประกอบไปด้วย 3 ลักษณะ ได้แก่ การระลึกถึงพระพุทธคุณ, การน้อมระลึกถึงพระพุทธเจ้าเป็นนิมิตในการเจริญภาวนา, และการเห็นสิ่งที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าแล้วระลึกถึงพระองค์ โดยใช้คำสรรเสร
การดำรงจิตในพระพุทธศาสนา
401
การดำรงจิตในพระพุทธศาสนา
…ีแล้วในผัสสะตนะ 6 คำบั้น จิตย่อมดำรงอยู่ ย่อมตั้งมั่น สงนงในภายใน มีธรรม เอกผุดขึ้น จะนั่นแล (ส.สพ. 18/344/244) ภิกษุถ้าแม้หวังว่าจะบรรลสัญญุตสมาบัติภายในเธอ พึงดำรงจิตภายใน ให้จิตภายในสงบ ทำจิตภายในใ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการวางใจไว้ภายในตามพระไตรปิฎก โดยมีการชี้ให้เห็นว่าจิตนั้นควรตั้งอยู่ในความสงบและเป็นธรรมเพื่อบรรลุสมาธิและความเข้าใจตามคำสอนของพระพุทธองค์ ทั้งยังกล่าวถึงกรณีภิกษุที่จำเป
การปฏิบัติธรรมและประสบการณ์ในพระพุทธศาสนา
403
การปฏิบัติธรรมและประสบการณ์ในพระพุทธศาสนา
…กเข้าก็จะเข้าสถึงดวงธรรมที่ทำให้เป็นภาพรวม ใจก็หยุดอยู่กลางของหยุดอีกนั่นแหละ กลางของกลาง ... (ร.ร. 160) ค. ประสบการณ์และผลจากการปฏิบัติ ประสบการณ์หรือที่ได้จากการเจริญพุทธานุสรณ์ มีกล่าวไว้หลายอย่าง …
เนื้อหาเกี่ยวกับการหยุดอยู่กลางดวงธรรมและประสบการณ์จากการเจริญพุทธานุสรณ์ มีรายละเอียดเกี่ยวกับการค้นพบธรรมและความสงบในใจเมื่อเข้าถึงดวงวิปัสสนา โดยอธิบายการฝึกสมาธิซึ่งส่งผลต่อความสุขและสภาพจิตที่ผ่อ
การเห็นพระพุทธเจ้าและการบรรลุอรหัตผล
405
การเห็นพระพุทธเจ้าและการบรรลุอรหัตผล
เห็พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นด้วยใจเหมือนเห็นด้วยจักษุ (ญ.จุฬ. 30/625/301-2) อธิษฐานได้เชื่อว่าจะเป็นผู้เห็นพระพุทธเจ้าเป็นปกติ เมื่อเจริญพุทธานุสติ ต่อไปนานก็อ้อมบรรลุพระอ…
หลายแห่งในอรรถกถาบาลีบรรยายการเห็นพระพุทธเจ้าและการบรรลุสมรรถผล โดยผู้ที่เจริญพุทธานุสติสามารถเห็นพระพุทธเจ้าผ่านการมองเห็นอริยธรรม ซึ่งนำไปสู่การบรรลุอรหัตผลอย่างมีประสิทธิภาพ ข้อความในอรรถกถาย้ำว่า
พุทธวจุติในคัมภีร์ตรารักษาขา
407
พุทธวจุติในคัมภีร์ตรารักษาขา
4.2.1.2. พุทธวจุติในคัมภีร์ตรารักษาขา56 พุทธวจุติ เป็นสมาธิภาวนาประกอบแรกที่ระบุในคัมภีร์ตรารักษาขา เช่นเ…
…วนาประกอบแรกในคัมภีร์ตรารักษาขา โดยเนื้อหาประกอบด้วยการแนะนำให้พระภิกษุเจริญพุทธวจุติ ซึ่งมีความยาว 10 คาถา และเนื้อหาของคาถา 257 ได้อธิบายพระพุทธคุณที่เป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้อ่าน คำพรรณนาถูกจัดเรียงอย่…
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
410
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ โส อิม โโล่ สหวาค สมหากำ สุตฺษมณทารมณี ปจสเทวนสุสุ สยํ อธิษฺฐานา สุจิฏฺฐาวา ปเวสฺสาย จ…
บทความนี้สำรวจหลักธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยเน้นที่พระปัญญาและพระคุณของพระพุทธเจ้า ซึ่งบรรยายถึงความสำคัญของการสอนธรรมให้กับสรรพสัตว์ ทั้งสมณะ พราหมณ์ เทพ และมนุษย์ เรียบเรียงจากคำแปลที่ชัดเจนเกี่ยวกั
การเจริญภาวนาและการพิจารณาในพระพุทธศาสนา
417
การเจริญภาวนาและการพิจารณาในพระพุทธศาสนา
…ษ์นี้ มีมาจากพระไตรปิฎกและอรรถกถาบาล ดังมีแสดง มากมายในที่ต่างๆ เกี่ยวกับการเจริญพุทธานุสติ (ดู 4.2.1.1) การเจริญเมตตา โดยการมาร่างกายว่าเป็นปฏิกูล (ที่มาห. 10/277/330-1) การพิจารณาว่าความแก่และความตาย…
บทความนี้พูดถึงการเจริญภาวนา 4 ประการ ซึ่งเป็นวิธีการเพื่อพิจารณาความเป็นจริงของชีวิตตามที่ได้แสดงไว้ในพระไตรปิฎก โดยจะพิจารณาทั้งการเกิด แก่ เจ็บ ตาย และอภัย เพื่อให้รู้แจ้งถึงทุกข์ที่เกิดจากการมีชีว
คำสอนและอารยธรรมก่อนพุทธศตวรรษที่ 25
419
คำสอนและอารยธรรมก่อนพุทธศตวรรษที่ 25
ดินแดนอาเซียอาคเนย์ ก่อนพุทธศตวรรษที่ 25 (Crosby 2000:141) มีคำสอนเก็บรักษาไว้ในคัมภีร์โบราณและกระดาษพับสที่จากรึกด้วย “อักษรธรรม” ซึ่งเป็นอักษรที่ใช้แพร่ห…
ดินแดนอาเซียอาคเนย์ก่อนพุทธศตวรรษที่ 25 ได้มีการเก็บรักษาคำสอนในคัมภีร์โบราณและกระดาษพับสที่ด้วยอักษรธรรม ซึ่งแพร่หลายในกลุ่มอารยธรรมไทย-ลาว ตั้งแต่เชียงรุ่งถึงเชียงตุง ในแวดวงวิชาการ การศึกษาคำสอนของ
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
420
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ ชาวพุทธในระดับพื้นบ้าน (Bizot 1976; McDaneil 2011) บิซอทพบว่าคัมภีร์ปฏิบัติธรรมภายาเขม…
ในงานวิจัยนี้มีการวิเคราะห์คัมภีร์พุทธที่มีลักษณะการปฏิบัติที่แตกต่างกันในภูมิภาคเอเชีย โดยเฉพาะในเขมรและล้านนา มีการอ้างถึงงานวิจัยที่ผ่านมาและการเปรียบเทียบคัมภีร์ที่เกี่ยวข้อง พร้อมกับการนำเสนอเนื้
พระธัมมาสามเตย: การเปรียบเทียบลมหายใจในการเดิมพันสมาธิ
433
พระธัมมาสามเตย: การเปรียบเทียบลมหายใจในการเดิมพันสมาธิ
…^3 มาเปรียบเทียบเป็นแกนเดิน เรื่อง (theme) ในการสอนสมาธิภาวนา โดยให้ชื่อว่า "พระธัมมาสามเตย" (ญาณ 2.1, 13.1) ซึ่งเป็นที่รู้จักดีในแวดวงนักวิชาการตะวันตกที่ศึกษารเรื่อง นี้ (Bizot 1994, 1992, 1981, 1976…
บทความนี้นำเสนอการเปรียบเทียบลมหายใจสามประเภท ได้แก่ อัศจาสวาด ปัสาสวาด และนิสาสวาด กับปัญญาทั้งสามขณะในการสอนสมาธิภาวนา โดยมีชื่อว่า "พระธัมมาสามเตย" ซึ่งได้รับการสนใจในแวดวงนักวิชาการตะวันตกที่ศึกษา
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
442
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ การกำหนดนิิมิตความสว่างที่แสดงไว้ในคัมภีร์โยคาวจรและที่สอนอยู่ใน วิชาชธรรมภาย จึงนับว…
บทความนี้สำรวจความสอดคล้องระหว่างการกำหนดนิิมิตความสว่างในคัมภีร์โยคาวจรและข้อมูลจากพระไตรปิฎกบาลี การพิจารณาการดับกิเลสผ่านลมหายใจและการเข้าถึงภาวะนิสสาสาวะ ซึ่งหมายถึงภาวะที่ลมหายใจหยุดและการตัดการร
การหลุดพ้นจากกิเลสของพระอรหันต์
445
การหลุดพ้นจากกิเลสของพระอรหันต์
พระอรหันต์ จิตของพระองค์รับรู้ถึงผิวเผินปราศจากกิเลสทั้งมวล จึงได้พระเนมิตนามว่า อรห (รธ. 17) จะเห็นได้ว่า พระมณฑทพนูมิไม่ได้เชื่อมโยงการดำกิเลสเข้าสังกบนี้ธรรรมทีอธิบธรรมระู่ แต่การหลุดล่อน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการรับรู้ของพระอรหันต์ที่ปราศจากกิเลส การเดินสมาบัติ และการเห็นกายมนุษย์ในระดับที่ละเอียดขึ้น ซึ่งนำไปสู่การรู้แจ้งถึงสภาวะที่บริสุทธิ์ ความหยุดนิ่งของใจนั้นทำให้ลมหยุดและกายบริสุทธิ์น